Κατερίνα Σαράντη, υποψήφια ευρωβουλευτής: «Σιγά σιγά έμαθα πως δεν είναι ανάγκη να δείχνω ‘κανονική’»

Είστε πρω­τα­θλή­τρια παρα­τριά­θλου και θα ήθελα να μου μιλή­σετε για την σχέση σας με τον αθλη­τι­σμό. Έχετε πετύχει μεγάλες δια­κρί­σεις και έχετε ασχο­λη­θεί με πολλά αθλή­ματα.

Ο αθλη­τι­σμός συχνά για τα ανάπηρα άτομα είναι μονό­δρο­μος. Στη δική μου περί­πτωση έπρεπε να δυνα­μώσω, ώστε να μπορώ να βγάλω την μέρα, εφόσον απο­φά­σισα να ζήσω μόνη μου στη μη φιλική μας χώρα για την ανα­πη­ρία, όπως βέβαια ο αθλη­τι­σμός είναι και ένας ιδα­νι­κός τρόπος διο­χέ­τευ­σης των αρνη­τι­κών συναι­σθη­μά­των. Στη συνέ­χεια, όφειλα να ήμουν καλή και συνεπής για να έχω πρό­σβαση σε εξο­πλι­σμό και αθλη­τι­κούς χώρους, δεν με είχα ονει­ρευ­τεί σε βάθρα. Δηλαδή κατά το παρελ­θόν ήταν ο μόνος τρόπος για να έχω την ενέρ­γεια που απαι­τούσε η αυτο­νο­μία μου, δε θα κρύψω ότι μπορεί να πήγαινα για προ­πό­νηση για να μπορώ να πηγαίνω μόνη μου στο σούπερ μάρκετ ή στην αγορά. Να τονίσω και κάτι άλλο. Τα ταξίδια στο εξω­τε­ρικό και η συνα­να­στροφή με συνα­νά­πηρα άτομα άλλων χωρών είναι τερά­στιο κέδρος, το προ­σφέ­ρει αυτό ο πρω­τα­θλη­τι­σμός. Σιγά σιγά έμαθα πως δεν είναι ανάγκη να δείχνω «κανο­νική», έμαθα την αξία του να χρη­σι­μο­ποιώ το σώμα δίχως να το κατα­βάλω, άρα ενώ μπορώ να περ­πα­τήσω να χρη­σι­μο­ποιώ αμα­ξί­διο, ώστε να απο­λαμ­βάνω την κίνηση σε πολύ μεγα­λύ­τερο βαθμό. Κι αν δεν το πετύ­χαινα αυτό, η επι­στροφή μου στη Ρόδο, θα ήταν ανέ­φι­κτη.

Δυστυ­χώς άργησα να τα μάθω όλα αυτά, ευτυχώς όμως έγινε σε αυτή τη ζωή.

Παρά το πρό­βλημα υγείας που είχατε εκ γενετής, σπου­δά­σατε ιατρική και δια­κρι­θή­κατε στον αθλη­τι­σμό ενώ έχετε δηλώσει πως ανήκετε στο ‘αναπηρικό’ κίνημα –πέρα από τα στε­ρε­ό­τυπα της λέξης. Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Η αλήθεια είναι πως δεν θα χαρα­κτή­ριζα την εκ γενετής βλάβη μου ως πρό­βλημα υγείας αλλά μου δίνετε την αφορμή να πω, πως το πρό­βλημα ήταν ακριβώς ότι αντι­με­τω­πί­στηκε ως πρό­βλημα υγείας σε μια εποχή που ακόμα ήταν απο­δε­κτό να παρεμ­βαί­νουμε στο σώμα του ανά­πη­ρου ατόμου για να το μετα­τρέ­ψουμε σε όσο το δυνατόν πιο «κανο­νικό». Χωρίς αυτό να σημαί­νει ότι δεν επι­τρέ­πετε να βελ­τιώ­νουμε τη λει­τουρ­γι­κό­τητα, όλα όμως έχουν ένα όριο. Ανησυχώ πολύ μήπως αυτή η εποχή στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν έχει παρέλ­θει.

Ναι έχω κάνει σπουδές στην ιατρική, χωρίς όμως να πάρω το πτυχίο μου ούσα κυριο­λε­κτικά στην ουρά αυτού. Θα γίνει κάποια στιγμή, αλλά γιατί αγαπώ τη γνώση και για να προ­χω­ρήσω σε δια­φο­ρε­τικό αντι­κεί­μενο. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα η προσοχή μου εδώ και πολλά χρόνια εστιά­ζει στο ανα­πη­ρικό κίνημα. Αναφέρω τις σπουδές στην ιατρική γιατί ήταν σημα­ντι­κός σταθμός. Πραγ­μα­τικά επέν­δυσα, απέ­κτησα γνώσεις για να βοηθήσω τον εαυτό μου, να κατα­λάβω τι μου είχε συμβεί, το ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος των γιατρών στην ποιό­τητα ζωής των ανα­πή­ρων, αλλά τελικά δεν εστίασα στο να γίνω γιατρός. Δεν είναι λίγο βέβαια να κατα­λα­βαί­νει κανείς, ότι οι γιατροί σου κατέ­στρε­ψαν τη ζωή, δύσκολα θα γινό­μουν καλή γιατρός μετά από αυτό. Έτσι, προ­τί­μησα να εμπλακώ με το ανα­πη­ρικό κίνημα, να ανα­πτύξω ανα­πη­ρική ταυ­τό­τητα και να συμβάλω όπως μπορώ.

Όσον αφορά στη φράση – πέρα από τα στε­ρε­ό­τυπα της λέξης- Μετά από τόσα χρόνια δυσκο­λεύ­ο­μαι να αντι­λη­φθώ γιατί μπορεί να χρω­μα­τί­ζε­ται αρνη­τικά. ‘Άλλωστε με τον ορισμό του κοι­νω­νι­κού μοντέ­λου, ανα­πη­ρία ορί­ζε­ται ως τα εμπόδια που θέτει η κοι­νω­νία.

Η Ελλάδα δεν φημί­ζε­ται για την διευ­κό­λυνση των ατόμων με προ­βλή­ματα στην προ­σβα­σι­μό­τητα όπως γίνεται στις μεγάλες ευρω­παϊ­κές πόλεις. Τι πρέπει να γίνει κατά την άποψή σας;

Το γιατί η προ­σβα­σι­μό­τητα υστερεί στο δομη­μένο, φυσικό και ψηφιακό περι­βάλ­λον είναι μια ερώτηση που με απα­σχο­λεί καθη­με­ρινά και συνεχώς ψάχνω τη βαθύ­τερη αιτία αυτού του φαι­νο­μέ­νου. Οι λύσεις που μπορώ να σκεφτώ αυτή τη στιγμή είναι η εκπαί­δευση όσων ατόμων παίρ­νουν απο­φά­σεις, η χει­ρα­φέ­τηση των ανα­πή­ρων, η τοπο­θέ­τηση χει­ρα­φε­τη­μέ­νων ανα­πή­ρων ατόμων σε θέσεις κλειδιά και τέλος η εφαρ­μογή των νόμων κι αλλαγή αυτών όπου είναι ανα­χρο­νι­στι­κοί κι αντί­θε­τοι με την σύμβαση του ΟΗΕ.

Πώς απο­φα­σί­σατε να ασχο­λη­θείτε με την πολι­τική και να συμ­με­τέ­χετε ενεργά; Πρέπει να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες για τα ανάπηρα άτομα, στη Ρόδο;

Πολι­τικά όντα είμαστε έτσι κι αλλιώς, ακόμα κι η απόφαση για αποχή είναι πολι­τική στάση. Τώρα, η ενεργή μου πολι­τική δράση ήρθε στα­διακά, αρχικά μέσα από την τέχνη και την συμ­με­τοχή μου στην ακτι­βι­στική ομάδα κίνηση χει­ρα­φέ­τη­σης ανα­πή­ρων, Μηδε­νική Ανοχή. Σημείο ανα­φο­ράς για εμένα ακόμα κι αν δεν είμαι πλέον μέλος. Ψάξτε να μάθετε για αυτή την ομάδα. Πολι­τική ήταν η στάση μου στον πρω­τα­θλη­τι­σμό, καθώς σε κάθε βήμα μετράω το αντί­κτυπο στην κοι­νω­νική μου ομάδα ενώ κατά περιό­δους με απα­σχο­λεί εντο­νό­τερα απο την ατομική μου επι­τυ­χία. Ειδικά μετά την αντί­δραση ανά­πη­ρων ακτι­βι­στών & των DPAC στην Αγγλία κατά την Παρα­ο­λυ­μπιάδα του 2016 με σύνθημα “Rights not Games”, ταρα­κου­νή­θηκα πολύ, όπως επίσης βρέ­θη­καν στα χέρια μου έρευνες που μετρού­σαν το αντί­κτυπο των παρα­ο­λυ­μπια­κών στις χώρες που τους διορ­γα­νώ­νουν. Δεν ήταν ενθαρ­ρυ­ντικά τα νέα. Οπότε κατέ­ληξα πως δεν χρεια­ζό­μα­στε ακόμα έναν ή μια παρα­ο­λυ­μπιο­νίκη αλλά κάτι πολύ βαθύ­τερο. Σε καμία περί­πτωση δεν υποτιμώ την παρα­ο­λυ­μπιάδα, όμως οφεί­λουμε να είμαστε προ­σε­κτι­κοί και προ­σε­κτι­κές για να μην είμαστε στά­σι­μοι ως προς το κοι­νω­νικό μας αντί­κτυπο. Βέβαια η ερώτηση αφορά στην ενεργό πολι­τική και στην από­κτηση της κομ­μα­τι­κής μου ταυ­τό­τη­τας. Η αρχή έγινε μόλις ένα χρόνο πριν με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Δωδε­κα­νή­σου για τις εθνικές εκλογές, τους ευχα­ρι­στώ κι από εδώ παρά το ό,τι πλέον δεν συνερ­γα­ζό­μα­στε. Απο­δέ­χτηκα γιατί νοιώθω χρέος να συμβάλω στην αλλαγή με όποιο τρόπο, όπως επίσης γνώριζα τη δουλειά που είχε κάνει το τμήμα της ανα­πη­ρι­κής πολι­τι­κής και το τμήμα δικαιω­μά­των του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Να τονίσω πως και τότε αλλά και τώρα δεν θα κάνω πίσω σε ζητή­ματα ανα­πη­ρι­κής πολι­τι­κής αλλιώς δεν έχει νόημα η όποια εμπλοκή μου.

Τη συνέ­χεια με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ την ξέρετε. Η δημιουρ­γία της Νέας Αρι­στε­ράς με βρήκε σύμφωνη πριν καν συμβεί επο­μέ­νως δεν θα μπο­ρούσα να απέχω. Φύγαμε συντε­ταγ­μένα όλοι και όλες σχεδόν από τα τμήματα που ανέφερα παρα­πάνω με τα οποία πλέον συνε­χί­ζουμε ως δίχτυα της Νέας Αρι­στε­ράς.

Τέλος, η ενα­σχό­ληση με την πολι­τική μου δίνει την ευκαι­ρία να διε­ρευ­νήσω το ερώτημα γιατί η Ελλάδα βρί­σκε­ται πίσω σε σχέση με άλλες χώρες. ‘Όσον αφορά στη Ρόδο, το ό,τι πρέπει να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες είναι δεδο­μένο. Αρχικά πρέπει να μάθουμε τι είναι η προ­σβα­σι­μό­τητα, γιατί πολύ φοβάμαι ότι η αναφορά μας είναι επι­φα­νειακή. Κάτι που με απα­σχο­λεί πολύ έντονα είναι η μη σχέση με τις καλές πρα­κτι­κές στην ανα­πη­ρία που ήδη υπάρ­χουν στην Ελλάδα. Έχω μερικές ιδέες αλλά απαιτεί σκληρή δουλειά, στήριξη και ψυχραι­μία από πλευράς μου γιατί δεν θα το κρύψω πως κατά καιρούς την έχω χάσει. Να τονίσω πως εντο­πίζω σημεία βελ­τί­ω­σης τον ένα χρόνο που το παρα­κο­λουθώ, αλλά δικαιού­μα­στε να έχουμε υψηλές προσ­δο­κίες. 100% η Ρόδος ιδανική ζωή για τα άτομα με κάθε βλάβη δεν θα μπο­ρέ­σει να προ­σφέ­ρει ή έστω είναι τερά­στιο στοί­χημα, εξαι­τίας της από­στα­σης από τα μεγάλα αστικά κέντρα.