Σωτήρης Βαγιανός: «Σκοπός μας μέσα στην επόμενη διετία, είναι να έχουμε το φτηνότερο νερό στην Ελλάδα, έχοντας μια ισχυρή ΔΕΥΑΡ»

Να ξεκι­νή­σουμε από τα πρό­σφατα. Πώς είναι η οικο­νο­μική κατά­σταση της ΔΕΥΑΡ αυτή την περίοδο, από τότε που ανα­λά­βατε;

Στην παρούσα φάση είμαστε στην αρχή της υλο­ποί­η­σης ενός μεσο­πρό­θε­σμου σχε­δια­σμού, έτσι ώστε να μπο­ρέ­σουμε να αντε­πε­ξέλ­θουμε στην σεζόν που έρχεται. Τρέ­χουμε δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σίες για την απο­κα­τά­σταση των βλαβών και της επί­λυ­σης των ζητη­μά­των της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, προ­σπα­θούμε να κλεί­σουμε τις ‘πληγές’ που είναι ανοι­χτές στο νησί με τις λακ­κού­βες, ενώ προ­σπα­θούμε να προ­ε­τοι­μα­στούμε με τον καθα­ρι­σμό φρε­α­τίων κ.λπ. Από εκεί κι έπειτα, έχουμε συγκε­ντρώ­σει τα ζητή­ματα που τίθε­νται σε προ­τε­ραιό­τητα από τα μικρά χωριά, τα οποία ήταν παρα­με­λη­μένα από την ΔΕΥΑΡ εδώ και πάρα πολύ καιρό. Υπάρ­χουν π.χ. εστίες μόλυν­σης και κιν­δύ­νου, εξαι­τίας της έλλει­ψης υπο­δο­μών σε μικρούς και μεγά­λους βιο­λο­γι­κούς. Την ίδια ώρα, προ­χω­ρούν οι δια­δι­κα­σίες για τον βιο­λο­γικό στον Αρχάγ­γελο, στ’ Αφάντου και στην Λάρδο ενώ, παράλ­ληλα σχε­διά­ζουμε και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό με τα ψηφιακά υδρό­με­τρα, τα οποία ανα­μέ­νουμε στο πλαίσιο του προ­γραμ­μα­τι­σμού μιας συνο­λι­κής μελέτης για όλο το νησί, ώστε να μπο­ρούμε να ελέγ­ξουμε τις διαρ­ροές και τα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν (η ΔΕΥΑΡ π.χ. έχει απώ­λειες νερού πάνω από 60%). Συνεπώς, μπαί­νουν όλα σε μια σειρά, αλλά υπό την βασική προ­ϋ­πό­θεση ότι η ΔΕΥΑΡ θα πρέπει να είναι οικο­νο­μικά, ισχυρή. Θα πρέπει να αντι­στρέ­ψει την νοο­τρο­πία του ‘δεν πληρώνω’ –αν και αυτό, οφεί­λε­ται σε μεγάλο βαθμό και στην έλλειψη αξιο­πι­στίας της ΔΕΥΑΡ. Κι αυτό ωστόσο, είναι ένα ζήτημα που σιγά σιγά απο­κα­θί­στα­ται αφού έχουμε επι­κε­ντρω­θεί στα μεγάλα προ­βλή­ματα και στην λύση τους. Ωστόσο, προ­χω­ράμε όσο το δυνατόν γρη­γο­ρό­τερα μιας και είναι πολλές οι ανάγκες και το αντι­κεί­μενό μας, είναι πολύ μεγάλο και πολύ σημα­ντικό, τόσο για την του­ρι­στική σεζόν όσο και για την υποδομή του νησιού –στο σύνολό της.

Όταν ανα­λά­βατε, είχατε ανα­κοι­νώ­σει ότι λόγω της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης της ΔΕΥΑΡ, θα προ­χω­ρού­σατε σε μια σειρά από ενέρ­γειες, οι οποίες ήταν απα­ραί­τη­τες. Βλέπετε ότι φέτος, θα επι­τευ­χθούν οι στόχοι που έχετε θέσει;

Τα δεδο­μένα είναι συγκε­κρι­μένα. Η ΔΕΥΑΡ αυτή την στιγμή, έχει οφειλές 40 εκ. ευρώ (τις… διπλά­σιες από τον Δήμο Ρόδου!)

Όπως κατα­λα­βαί­νετε, το εγχεί­ρημα είναι δύσκολο. Μπο­ρούμε όμως, να βάλουμε την ΔΕΥΑΡ σε μια πορεία που να είναι ισο­σκε­λι­σμένη, και να μπορεί να παρέχει τις υπη­ρε­σίες της σε όλο το νησί και σε πολύ καλό επίπεδο. Ο σκοπός μας είναι μέσα στην επόμενη διετία να έχουμε το φτη­νό­τερο νερό στην Ελλάδα, έχοντας μια ισχυρή ΔΕΥΑΡ. Το πρό­βλημα εστιά­ζε­ται στο ό,τι, οι προη­γού­με­νες διοι­κή­σεις – στο σύνολό τους- χρη­σι­μο­ποί­η­σαν την ΔΕΥΑΡ για πολι­τι­κούς σκοπούς. Προ­σω­πικά, δεν φοβάμαι κανένα πολι­τικό κόστος. Η ΔΕΥΑΡ κρατάει τον Του­ρι­σμό, στα χέρια της –τόσο θεω­ρη­τικά, όσο και πρα­κτικά. Φαντα­στείτε εάν κλείσει ξαφνικά, ο βιο­λο­γι­κός στο Βόδι! Οπότε, δεν μπορώ να ‘παίξω’ με τέτοια ζητή­ματα. Δεν μπορώ να μπω από τώρα στην δια­δι­κα­σία να σκέ­φτο­μαι τις επό­με­νες εκλογές στο τέλος της πεντα­ε­τίας…

Πιστεύω ότι ο κόσμος θα δει το παρα­γό­μενο έργο και θα το εκτι­μή­σει.

Οι μεγα­λο­ο­φει­λέ­τες δεί­χνουν να έχουν πρόθεση συνερ­γα­σίας μαζί σας; Έρχο­νται να ρυθ­μί­σουν ή να πλη­ρώ­σουν τα χρέη τους;

Με βάση τα στα­τι­στικά που έχουμε του τελευ­ταίου μήνα (αν και η μεγάλη διαφορά θα φανεί μετά από αυτόν τον μήνα) η εισπρα­ξι­μό­τητα, παρου­σιά­ζει αύξηση της τάξης του 30%. Είναι ένα σημα­ντικό στοι­χείο που δείχνει ότι ο κόσμος, έχει κατα­λά­βει τι γίνεται και αντα­πο­κρί­νε­ται. Η νέα διοί­κηση έχει μια συγκε­κρι­μένη γραμμή που την υπη­ρε­τεί χωρίς να κάνει δια­κρί­σεις. Δε νομίζω ότι υπάρχει και άλλος τρόπος. Είναι μονό­δρο­μος –τόσο για εμάς όσο και για εκεί­νους. Για παρά­δειγμα, δεν γίνεται ένας επι­χει­ρη­μα­τίας να αιτεί­ται για χρη­μα­το­δό­τηση μιας μεγάλης μονάδας, ενώ χρω­στάει 1 εκ. ευρώ στην ΔΕΥΑΡ, και την ίδια ώρα, ένας συντα­ξιού­χος να πλη­ρώ­νει τους λογα­ρια­σμούς του, ή ένας αντα­γω­νι­στής, επίσης επι­χει­ρη­μα­τίας, να είναι τακτι­κός στις πλη­ρω­μές του. Οπότε, αυτή η ισορ­ρο­πία, νομίζω ότι θα αλλάξει και την αξιο­πι­στία.

Υπήρξε μια ανη­συ­χία ότι κάποια από τα ληξι­πρό­θε­σμα χρέη προς την ΔΕΥΑΡ μπο­ρού­σαν να παρα­γρα­φούν. Τι γίνεται με αυτά;

Η ερμη­νευ­τική εγκύ­κλιος που λάβαμε πρό­σφατα, λέει ότι όλες οι οφειλές που έχουν βεβαιω­θεί μετά το 2018, εμπί­πτουν στην 5ετία. Συνεπώς, ό,τι έχει βεβαιω­θεί από εκείνη την χρονιά και πριν, είναι στην 10ετία.

Ωστόσο, εάν κάποιος έχει μια παλιά οφειλή και πλη­ρώ­νει μόνον τις τρέ­χου­σες (οφειλές), τότε η πληρωμή πάει προς τα πίσω, δηλαδή τα βεβαιω­μένα χρέη μετα­φέ­ρο­νται. Δεν έχουμε πάρα πολλές περι­πτώ­σεις που να είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να προ­χω­ρή­σουμε σε σχε­τι­κές δια­γρα­φές (5ετίας, 10ετίας ή 20ετίας).

Ξέρουμε όμως, ποιες είναι κι έχουμε προ­γραμ­μα­τί­σει να τις αφαι­ρέ­σουμε. Να σας πω ένα παρά­δειγμα: μια τέτοια οφειλή είναι της ΔΑΝΕ, η οποία δεν υφί­στα­ται πλέον σαν πελάτης μας. Κι έχει το δικαί­ωμα να επι­κα­λε­στεί το νόμιμο δικαί­ωμα για υπαγωγή σε κάποια δια­δι­κα­σία δια­γρα­φής.

Ένα βασικό πρό­βλημα εστιά­ζε­ται εδώ και χρόνια, στην Δημο­τική Ενότητα Αρχαγ­γέ­λου. Είστε αισιό­δο­ξος ότι θα προ­χω­ρή­σει;

Φυσικά και είμαι! Έχουμε ήδη κατα­φέ­ρει να στα­θε­ρο­ποι­ή­σουμε την υδρο­δό­τηση, με την επέμ­βαση που κάναμε από τον Γενάρη κι έπειτα. Μας ενδια­φέ­ρει να ολο­κλη­ρω­θεί ένα έργο που έρχεται από την προη­γού­μενη δημο­τική αρχή, είναι χρη­μα­το­δο­τού­μενο για να λύσουμε ένα μεγάλο ζήτημα, διά παντός.

Για τη Νότια Ρόδο και την Λίνδο, ποιος είναι ο σχε­δια­σμός;

Ειδικά για το θέμα της Λίνδου, που αντι­με­τώ­πιζε προ­βλή­ματα, κυρίως στο peak της καλο­και­ρι­νής σεζόν, έχουμε ένα έργο σε εξέλιξη όπου λαμ­βά­νει νερό από γεω­τρή­σεις –και μάλιστα ποιο­τικό. Μην ξεχνάτε πως το νερό στη Λίνδο είναι υφάλ­μυρο κάτι που δεν θα έπρεπε να συμ­βαί­νει. Αυτός είναι κι ένας από τους στόχους μας. Επειδή βλέ­πουμε ότι θα αντι­με­τω­πί­σουμε θέμα λει­ψυ­δρίας –όχι μόνο στην Ρόδο, αλλά στην ευρύ­τερη περιοχή, όπως μας ανα­φέ­ρουν οι πληροφορίες- έχουμε βάλει ως στόχο να λύσουμε το πρό­βλημα της επάρ­κειας του νερού στο νησί για τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες. Γι’ αυτό και προ­χω­ράμε σε σχε­τι­κές μελέτες (ανα­μέ­νο­ντας και τα αντί­στοιχα χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα) ώστε να γίνουν μεγάλες μονάδες αφα­λά­τω­σης σε 4 σημεία του νησιού και να εξα­σφα­λί­σουμε την υδρο­δό­τηση του νησιού, ενώ παράλ­ληλα, θα κλεί­σουμε πολλές γεω­τρή­σεις. Έτσι θα είμαστε αυτό­νο­μοι και παράλ­ληλα με το Φράγμα Γαδουρά, θα ξέρουμε ότι δεν θα αντι­με­τω­πί­σουμε κανένα πρό­βλημα για τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες.

Ανοί­ξατε ένα μεγάλο θέμα: τις γεω­τρή­σεις. Είναι γεγονός πως στη Ρόδο, εμφα­νί­σθηκε πριν λίγα χρόνια το πρό­βλημα με την έλλειψη νερού, άνοιγαν συνεχώς νέες γεω­τρή­σεις αλλά είναι μια δια­δι­κα­σία εξαι­ρε­τικά κοστο­βόρα για την ΔΕΥΑΡ.

Αυτό, έχει να κάνει με την προ­ο­πτική μόνιμης λύσης για το θέμα του νερού. Και η λύση είναι οι μονάδες αφα­λά­τω­σης. Θέλουμε να προ­λά­βουμε τις εξε­λί­ξεις και να έχουμε μια σύγ­χρονη δια­δι­κα­σία στη δια­χεί­ριση των άλμεων που προ­κύ­πτουν από τις αφα­λα­τώ­σεις, για να μην βρε­θούμε προ εκπλή­ξεων. Οι γεω­τρή­σεις πρέπει να κλεί­σουν γιατί είναι ασύμ­φο­ρες! Η ΔΕΥΑΡ πλη­ρώ­νει αυτή την στιγμή, 10 εκ. ευρώ μόνο σε ρεύμα για τις γεω­τρή­σεις. Εάν οι αφα­λα­τώ­σεις γίνουν με εναλ­λα­κτι­κές μορφές ενέρ­γειας, θα μπο­ρού­σαμε κι εμείς να προ­χω­ρή­σουμε σε μείωση της τιμής του νερού και να είμαστε ισχυροί.

Μιας και το ανα­φέ­ρατε, θα επα­νε­ξε­τά­σετε το θέμα της τιμο­λο­για­κής πολι­τι­κής;

Η τιμο­λο­γιακή πολι­τική είναι στα πλάνα μας. Ανα­λύ­ουμε τα οικο­νο­μικά δεδο­μένα, για να μπο­ρέ­σουμε να βρούμε το πραγ­μα­τικό μας κόστος στο νερό. Περι­μέ­νουμε να δούμε τις εξε­λί­ξεις και μετά θα προ­χω­ρή­σουμε σε μια νέα τιμο­λο­γιακή πολι­τική, με 10 τιμο­λο­για­κές βαθ­μί­δες, προ­σπα­θώ­ντας να καλύ­ψουμε όλες τις κοι­νω­νικά ευαί­σθη­τες ομάδες (πολύ­τε­κνοι, ΑμΕΑ, μακρο­χρό­νια άνεργοι κ.ο.κ.) ενώ θα παρέ­χουμε δυνα­τό­τη­τες ευε­λι­ξίας στους επι­χει­ρη­μα­τίες, οι οποίοι ανα­γκα­στικά κατα­να­λώ­νουν πολύ νερό. Π.χ. ένα ξενο­δο­χείο χρειά­ζε­ται το νερό – δεν έχει άλλη επιλογή. Συνεπώς, θα πρέπει όλους να τους προ­στα­τέ­ψουμε, αφού είμαστε μέρος μιας κοι­νω­νίας όπου συν­δε­ό­μα­στε με τον Του­ρι­σμό.

Πάντως, αρκετά ξενο­δο­χεία έχουν δικές τους δεξα­με­νές –όχι μόνον μεγάλες μονάδες, αλλά και μικρό­τερα.

Αυτό, είναι ένα πρό­βλημα. Υπό την έννοια ότι έχουν ανοι­χτεί γεω­τρή­σεις με νερό, αμφί­βο­λης ποιό­τη­τας. Εμείς δίνουμε νερό και παράλ­ληλα με την λει­τουρ­γία των δικών τους δεξα­με­νών. Θα εξε­τά­σουμε τις περι­πτώ­σεις και θα δώσουμε βάση στην ποιό­τητα του νερού.

Σχετικά με τα έργα που είτε είναι δρο­μο­λο­γη­μένα, είτε θα γίνουν, είτε σχε­διά­ζετε να εντά­ξετε, πού βρί­σκε­ται η ΔΕΥΑΡ;

Έργα δρο­μο­λο­γη­μένα… Τα έργα που είχαν εντα­χθεί ήταν αυτά των συστη­μά­των τηλε­με­τρίας που είναι σε εξέλιξη και ολο­κλη­ρώ­νο­νται, το έργο στη Δ.Ε. Αρχαγ­γέ­λου όπως είπαμε ενώ το έργο που έχει εντα­χθεί και βρί­σκε­ται σε δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία είναι το έργο για τον Βιο­λο­γικό στο Βόδι (δεν έχει ακόμη ανάδοχο). Βεβαίως, θα έπρεπε η μελέτη να είναι πιο σύγ­χρονη και να εξα­σφα­λί­σει την λει­τουρ­γία του Βιο­λο­γι­κού για τα επόμενα 20-25 χρόνια και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του. Πρέπει όμως, να προ­χω­ρή­σει αυτή η παρέμ­βαση.

Πριν λίγο καιρό, άνοιξε ένα ζήτημα για ενο­ποί­ηση των ΔΕΥΑ της χώρας. Για την περιοχή μας, ακού­στηκε (χωρίς πολλές λεπτο­μέ­ρειες και διευ­κρι­νί­σεις προς το παρόν) ότι θα γίνει μια ΔΕΥΑ για όλο το Αιγαίο με έδρα την… Σύρο. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Η ένωση των ΔΕΥΑ ήταν αντί­θετη. Αν και αυτό τελεί ακόμη υπό δια­βού­λευση, η προ­σω­πική μου άποψη είναι ότι η ΔΕΥΑ Ρόδου, είναι το τρανό παρά­δειγμα για να απο­τρέ­ψει την κυβέρ­νηση να ξεκι­νή­σει αυτή την δια­δι­κα­σία. Εμείς, είμαστε μια ΔΕΥΑ η οποία προ­έρ­χε­ται από μία συνέ­νωση πρώην δήμων, και η οποία, έχει απο­τύ­χει στην πράξη. Η ΔΕΥΑΡ δεν μπορεί, ακόμη και σήμερα να λει­τουρ­γή­σει όπως θα έπρεπε. Εάν γινόταν μια συνέ­νωση και η ΔΕΥΑ Ρόδου να ανα­λά­βει τις ΔΕΥΑ Σύμης, Καρ­πά­θου, Κω, Καλύ­μνου κ.λπ. είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο στην πράξη. Κι αυτό έγκει­ται στην ιδιαι­τε­ρό­τητα που έχουν τα νησιά, με την εδαφική ασυ­νέ­χεια. Θα μπο­ρούσε να δοκι­μά­σει η κυβέρ­νηση –πιλοτικά- ένα πρό­γραμμα συνε­νώ­σεων στην ορεινή Ελλάδα και να δει εάν και πώς θα λει­τουρ­γή­σει στην πράξη. Στα νησιά όμως, δεν υπάρ­χουν πολλές δυνα­τό­τη­τες. Θεωρώ ότι η πρώτη συζή­τηση θα έχει να κάνει με την αλλαγή στην διοι­κη­τική δομή των ΔΕΥΑ αλλά δε νομίζω ότι μπορεί να εφαρ­μο­στεί με ευκολία στις νησιω­τι­κές περιο­χές. Υπάρ­χουν και πολλά νησιά, που δεν έχουν ΔΕΥΑ. Οπότε, αν μπούμε σε έναν ενιαίο φορέα δια­χεί­ρι­σης, σε επίπεδο περι­φέ­ρειας νοτίου Αιγαίου, θα είναι… χαοτικό. Όλες οι προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις, όλα αυτά τα χρόνια, απα­ξί­ω­σαν τις ΔΕΥΑ, τις άφησαν υπο­στε­λε­χω­μέ­νες, χωρίς πρό­βλεψη ως προς την ενερ­γειακή απορ­ρό­φηση (όταν προ­έ­κυψε η ενερ­γειακή κρίση) και διο­γκώ­νο­ντας τα χρέη τους. Στην υπο­ψη­φιό­τητα που θα θέσω στην Ένωση Δημο­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ύδρευ­σης – Απο­χέ­τευ­σης, θα υπη­ρε­τήσω αυτή την άποψη, διότι θεωρώ ότι η εδαφική ασυ­νέ­χεια των νησιών, δεν χωράει παι­χνί­δια.

Η ΔΕΥΑΡ αντι­με­τώ­πιζε σοβαρό πρό­βλημα με την έλλειψη προ­σω­πι­κού. Τι θα κάνετε φέτος;

Υπάρ­χουν πάρα πολύ μεγάλα κενά: σε μια πρώτη κατα­γραφή, μας λείπουν περί τα 140 άτομα. Δυστυ­χώς, δεν υπάρ­χουν δυνα­τό­τη­τες πρό­σλη­ψης με κάποιον τρόπο και κυρίως, όχι οικο­νο­μι­κές. Αυτό που θα σχε­διά­σουμε είναι μέσω συνερ­γα­τών, να δώσουμε την καθη­με­ρι­νό­τητα σε εργο­λα­βίες, ώστε να έχουμε επάρ­κεια στο τεχνικό προ­σω­πικό. Κοι­τά­ζουμε με τα εργα­λεία που μας δίνει ο νόμος, να μπο­ρέ­σουμε να έχουμε εργα­ζό­με­νους για να λει­τουρ­γή­σει η επι­χεί­ρηση.

Κλεί­νο­ντας, θα θέλατε να κάνετε ένα σχόλιο για το ζήτημα της άρδευ­σης;

Ας ξεχω­ρί­σουμε δύο πράγ­ματα: η ΔΕΥΑΡ, παρέχει στους αγρότες, άρδευση –κυρίως σε μικρές καλ­λιέρ­γειες. Οι έχοντες μεγάλες καλ­λιέρ­γειες, βρί­σκο­νται υπό την σκέπη ενός φορέα, που λέγεται ΤΟΕΒ και ανήκει στην ΠΝΑι. Ο ΤΟΕΒ δια­χει­ρί­ζε­ται το Φράγμα της Απο­λακ­κιάς, από το οποίο υδρο­δο­τεί τους αγρότες –όπου και πλη­ρώ­νουν. Η ΔΕΥΑΡ, είχε στείλει ένα αίτημα προς τους προ­έ­δρους των Τοπικών Κοι­νο­τή­των, με το οποίο ζητούσε από τους αγρότες να δηλώ­σουν τα στρέμ­ματά τους, ώστε να τους τιμο­λο­γή­σει ανα­λό­γως. Απέ­στειλε φέτος λογα­ρια­σμούς 4ετίας. Επειδή κανείς δεν τους είπε να δηλώ­σουν τα στρέμ­ματα που θα αρδεύ­σουν, έρχο­νται με μαζικά αιτή­ματα για διορ­θώ­σεις. Κάποιες περι­πτώ­σεις, ευστα­θούν ενώ έχουμε εξου­σιο­δο­τή­σει τα Τοπικά Συμ­βού­λια, να γνω­μο­δο­τή­σουν σχετικά, ώστε να απο­φευ­χθούν κάθε είδους ‘πελατειακού’ χαρα­κτήρα, δια­γρα­φές. Πέραν τούτου, η μεγάλη αλλαγή που γίνεται φέτος, είναι ότι η ΔΕΥΑΡ θα ζητήσει μέσω μιας ψηφια­κής πλατ­φόρ­μας, τις αιτή­σεις των αγροτών για την άρδευση ανά καλ­λιέρ­γεια. Θα προβεί στην τιμο­λό­γησή τους και θα ζητήσει την πληρωμή τους, προ­κα­τα­βο­λικά. Διότι πρό­κει­ται για το… 80% του νερού. Εμείς από την πλευρά μας, θα προ­σπα­θή­σουμε να αξιο­ποι­ή­σουμε ένα χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα για να εξοι­κο­νο­μή­σουμε φυσι­κούς πόρους. Είναι σημα­ντικό να κατα­λά­βουμε όλοι ότι πρέπει να είμαστε πολύ προ­σε­κτι­κοί με το νερό και πώς το κατα­να­λώ­νουμε!