Στο ΣτΕ θα κριθεί η συνταγματικότητα ή μη του εκλογικού νόμου μετά την αναίρεση Κολιάδη!

Ως αντι­συ­νταγ­μα­τικό προ­σβά­λει τον εκλο­γικό νόμο διε­νέρ­γειας των εκλογών στους ΟΤΑ και με την αίτηση αναι­ρέ­σεώς του κατά της απο­φά­σεως ανα­κή­ρυ­ξης των απο­τε­λε­σμά­των στις εκλογές του Δήμου Ρόδου ο δήμαρ­χος Ρόδου κ. Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης.

Θυμί­ζουμε ότι η παρά­ταξη Κολιάδη υπέβαλε, μεταξύ άλλων, ένσταση λόγω αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας του ποσο­στού 43% για την εκλογή από τον πρώτο γύρο και επι­κου­ρι­κώς αίτημα εκδό­σεως προ­δι­κα­στι­κής απο­φά­σεως στο ΣτΕ για να κρίνει την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα!

Στην αίτηση του κ. Κολιάδη ζητεί­ται ειδι­κό­τερα η αναί­ρεση της υπ’ αριθ. Α41/2024 απο­φά­σεως του 2ου Τμή­μα­τος του Τρι­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου (δια­δι­κα­σία εκλο­γι­κών δια­φο­ρών), απο­κλει­στικά καθ’ ο μέρος έκανε δεκτούς τους ισχυ­ρι­σμούς του κ. Αντώνη Καμπου­ράκη, για τους κάτωθι λόγους:

α. διότι η προ­σβαλ­λό­μενη απορ­ρί­πτο­ντας τον ισχυ­ρι­σμό – ένσταση του κ Κολιάδη περί αλυ­σι­τε­λείας της κρι­νο­μέ­νης ενστά­σεως λόγω αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας του ποσο­στού 43% (άρ. 24 Ν. 4804/2024) για την εκλογή από τον πρώτο γύρο, παρα­βί­ασε ευθέως τα άρθρα 4 παρ. 1, 25 παρ. 1 και 51 παρ. 3 του Συντάγ­μα­τος και

β. διότι η κρίση της αναι­ρε­σι­βαλ­λο­μέ­νης ως προς την εγκυ­ρό­τητα ή μη ορι­σμέ­νων ψηφο­δελ­τίων (τα οποία ανα­φέ­ρο­νται ανα­λυ­τικά) είναι μη νόμιμη, υπό την έννοια της εσφαλ­μέ­νης ερμη­νείας και εφαρ­μο­γής των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων του Ν. 4804/2021, της μη υπάρ­ξεως νομίμου βάσεως και επαρ­κούς αιτιο­λο­γίας, και της μη τηρή­σεως των νομο­λο­γου­μέ­νων από τα ανώτατα δικα­στή­ρια.

Στον συγκε­κρι­μένο λόγο αναι­ρέ­σεως του κ. Κολιάδη ανα­φέ­ρο­νται μεταξύ άλλων τα εξής:

«…Κύριος προσ­διο­ρι­στι­κός παράγων της σύν­θε­σης του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου οφείλει να είναι η λαϊκή ετυ­μη­γο­ρία και όχι οι επι­λο­γές του εκλο­γι­κού νομο­θέτη.

Στην προ­κει­μένη περί­πτωση, η ανα­κή­ρυξη δημάρ­χου με ποσοστό μόλις 43% από τον α’ γύρο, ο συν­δυα­σμός του οποίου κατα­λαμ­βά­νει με το μικρό αυτό ποσοστό όχι απλά το 50 συν 1 των εδρών, αλλά το 60% των εδρών, αντί­κει­ται προ­δή­λως στην αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τος και επά­γε­ται προφανή δυσα­να­λο­γία μεταξύ του ποσο­στού των ψήφων του συν­δυα­σμού και του συνόλου των εδρών στο δημο­τικό συμ­βού­λιο.

Κατά δε την πρό­σφατη ευρεία εμπει­ρία που απο­τε­λεί πλέον και δίδαγμα κοινής πείρας, ποσοστά ακόμα και άνω του 42% απο­δει­κνύ­ε­ται ότι δεν αντι­κα­το­πτρί­ζουν την πλειο­ψη­φία του εκλο­γι­κού σώματος και τη λαϊκή βούληση. Τρανή δε περί τούτου από­δειξη είναι η επίδικη εκλογή, όπου ο ενι­στά­με­νος αν και στον πρώτο γύρω έλαβε 42,81% και ο συν­δυα­σμός μας μόλις 28,93%, εν τέλει στο β’ γύρο τα απο­τε­λέ­σματα ανε­τρά­πη­σαν και ο συν­δυα­σμός μας εξελέγη με διαφορά περίπου είκοσι μονάδων.

Ακόμα και αν υπο­τε­θεί ότι ο νομο­θέ­της απο­λαμ­βά­νει κατ’ αρχήν ευρείας ευχε­ρείας για την επιλογή του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος επί σκοπώ δια­σφα­λί­σεως της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τος της διοι­κή­σεως των ΟΤΑ, εν πάση περι­πτώ­σει η ανα­κή­ρυξη δημάρ­χου με ποσοστό μόλις 43%, ο συν­δυα­σμός του οποίου κατα­λαμ­βά­νει όχι απλά το 50 συν 1, αλλά το 60% των εδρών, αντί­κει­ται προ­δή­λως στην αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τος και επά­γε­ται προφανή δυσα­να­λο­γία μεταξύ του ποσο­στού των ψήφων του συν­δυα­σμού και του συνόλου των εδρών στο δημο­τικό συμ­βού­λιο.

Εξάλλου, κατά μεν το μέρος που με τη θέσπιση του ανωτέρω νόμου επι­διώ­κε­ται η δια­σφά­λιση της υπάρ­ξεως ισχυρών οργα­νι­σμών τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, δηλαδή η δια­σφά­λιση συν­θη­κών απο­τε­λε­σμα­τι­κής λει­τουρ­γίας των δημο­τι­κών οργάνων, η ρύθμιση του 43% υπερ­βαί­νει το ανα­γκαίο μέτρο και, επο­μέ­νως, τη συνταγ­μα­τική αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας. Τούτο δε διότι ο θεμιτός αυτός σκοπός εξυ­πη­ρε­τείτο πλήρως από την πάγια νομο­θε­σία, σύμφωνα με την οποία ο επι­τυ­χών συν­δυα­σμός, ήταν εκείνος που συγκέ­ντρωνε την απόλυτη πλειο­ψη­φία των εγκύρων ψηφο­δελ­τίων και τότε μόνο ελάμ­βανε ηυξη­μένο ποσοστό εδρών.

Άλλωστε ακόμη και αν υπο­στη­ρι­χθεί ότι, με τη θέσπιση του ως άνω νόμου, επι­διώ­κε­ται ο επι­τυ­χών συν­δυα­σμός να μην στη­ρί­ζε­ται «σε ευκαι­ρια­κές συμ­μα­χίες, αλλά να έχει ενιαίο προ­γραμ­μα­τικό λόγο», και πάλι η ρύθμιση αυτή δεν μπορεί να θεω­ρη­θεί ότι επι­διώ­κει θεμιτό σκοπό, ικανό να δικαιο­λο­γή­σει από­κλιση, και μάλιστα σε τόση έκταση, από τις συνταγ­μα­τι­κές αρχές της ισό­τη­τας του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος και της ευρύ­τε­ρης δυνατής λαϊκής εκπρο­σω­πή­σεως. Τούτο δε διότι στα δημο­κρα­τικά πολι­τεύ­ματα η συνερ­γα­σία των πολι­τι­κών φορέων που διεκ­δι­κούν την ψήφο των πολιτών (και ο συνα­κό­λου­θος συγκε­ρα­σμός των προ­γραμ­μά­των τους) δεν μπορεί να θεω­ρη­θεί, άνευ ετέρου, κίν­δυ­νος που η έννομη τάξη οφείλει οπωσ­δή­ποτε να απο­τρέ­ψει. Εξάλλου, η διαφορά κατά επτά ποσο­στιαίες μονάδες (50-43) από το ποσοστό 50% συν μία ψήφο, δηλαδή από την αρχή της πλειο­ψη­φίας, διαφορά η οποία δεν μπορεί, οπωσ­δή­ποτε, να θεω­ρη­θεί αμε­λη­τέα, δεν ευρί­σκε­ται εντός των συνταγ­μα­τι­κώς ανεκτών ορίων, λαμ­βα­νο­μέ­νου μάλιστα υπόψη ότι δεν υπάρχει ένδειξη στο νόμο ή στις προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές του εργα­σίες, ως προς τα κρι­τή­ρια, βάσει των οποίων προσ­διο­ρί­στηκε το ποσοστό αυτό (43%).

Και ναι μεν κατά το παρελ­θόν είχε κριθεί -αν και με ισχυ­ρό­τατη μειοψηφία- ως σύμφωνη με το Σύνταγμα η πρό­βλεψη “ενι­σχυ­μέ­νης” ανα­λο­γι­κής με εκλογή δημάρ­χου με ποσοστό 42% (ΣτΕ 3684-7/2009), πλην όμως η απόφαση αυτή δεν δεσμεύει για την επίδικη περί­πτωση, ως εκδο­θείσα υπό συν­θή­κες ουσιω­δώς δια­φο­ρε­τι­κές σε σχέση με την επίδικη περί­πτωση, διότι:

Οι ΣτΕ 3684-7/2009 αφορούν το προ­γε­νέ­στερο νομο­θε­τικό καθε­στώς του Ν 3463/2006, πριν τη δρα­στική μεταρ­ρύθ­μιση του Καλ­λι­κράτη, ουσιώ­δες συστα­τικό της οποίας ήταν το εκλο­γικό σύστημα σε δύο γύρους με επί­τευξη ποσο­στού 50% συν 1.

Εκεί οι ΣτΕ 3684-7/2009 κατα­φά­σκουν επί της συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας του τότε ενι­σχυ­μέ­νου εκλο­γι­κού συστή­μα­τος σε κλίμακα Δήμων μικρό­τερη αυτής των νυν Καλ­λι­κρα­κτι­κών Δήμων. Πράγ­ματι, σε μικρό­τε­ρους Δήμους η ανάγκη επι­τεύ­ξεως πλειο­ψη­φιών ενδε­χο­μέ­νως είναι μεγα­λύ­τερη. Αντι­θέ­τως στους μεγά­λους Δήμους, όπως ο Δήμος Ρόδου με τα διευ­ρυ­μένα διοι­κη­τικά όρια και τον αυξη­μένο πλη­θυ­σμό και δη από ετε­ρό­κλη­τους μικρούς και μεγά­λους οικι­σμούς, θα πρέπει να δια­σφα­λί­ζε­ται η ανάγκη της ανα­λο­γι­κό­τε­ρης δυνατής απει­κό­νι­σης της λαϊκής βού­λη­σης, με ασφα­λι­στική δικλείδα για την απο­τε­λε­σμα­τική δια­κυ­βέρ­νηση την αυξη­μένη πλειο­ψη­φία μόνον μετά το 50% συν 1 του β’ γύρου.

Συνε­πεία των ανωτέρω, ως προς το παρα­δε­κτό του λόγου αναι­ρέ­σεως από την άποψη του άρθρου 53 παρ. 3 ΠΔ 18/1989, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε από το άρθρο 12 παρ. 1 Ν 3900/2010, δεν υπάρχει απόφαση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, ούτε άλλου Δικα­στη­ρίου, που να έχει επι­λύ­σει το κρίσιμο εν προ­κει­μένω νομικό ζήτημα και η προ­σβαλ­λό­μενη τυγ­χά­νει αναι­ρε­τέα, καθότι παρα­βί­ασε ευθέως τα άρθρα 4 παρ. 1, 25 παρ. 1 και 51 παρ. 3 του Συντάγ­μα­τος.