Απεγκλωβίζεται από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων το έργο του υδατοδρομίου στο Μανδράκι της Ρόδου

Θετικές είναι οι εξε­λί­ξεις που προ­δια­γρά­φο­νται για την ορι­στική επίλυση του θέματος που ανέκυψε με την μη χορή­γηση άδειας για την χωρο­θέ­τηση υδα­το­δρο­μίου στο Μαν­δράκι της Ρόδου (ΝΟΡ) από την Υπη­ρε­σία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων μετά τα όσα διη­μεί­φθη­σαν σε συνε­δρί­αση του Κεντρι­κού Συμ­βου­λίου Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού σε συνε­δρί­ασή του την Πέμπτη 22 Φεβρουα­ρίου 2024.

Υπήρξαν ειδι­κό­τερα θετικές ειση­γή­σεις τόσο της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου όσο και του ειση­γητή του θέματος στο Κ.Σ.Ν.Μ. για την αποδοχή της ιεραρ­χι­κής προ­σφυ­γής κατά της με αρ. πρωτ. 28339/23-01-2024 Από­φα­σης (ΑΔΑ: ΨΝΨΧ46ΝΚΟΤ-4ΩΨ) της Υπη­ρε­σίας Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Δωδε­κα­νή­σου με θέμα: «Μη χορή­γηση περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης Υδα­το­δρο­μίου Κεντρι­κού Λιμένα Ρόδου, Δήμου Ρόδου, Π.Ε. Ρόδου, Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου», μετά από αίτηση του περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου.

Ανα­μέ­νε­ται έτσι, εκτός απρο­ό­πτου, η εγκριση χορή­γη­σης περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης του έργου.

Η Υπη­ρε­σία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Δωδε­κα­νή­σου είχε κρίνει ότι η δρα­στη­ριό­τητα του υδα­το­δρο­μίου θα προ­κα­λούσε βλάβη σε ένα από τα πλέον προ­βε­βλη­μένα σημεία του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου της Ρόδου και του ιστο­ρι­κού τόπου του Μαν­δρα­κίου καθώς και σημα­ντικό παρά­γο­ντα όχλησης.

Προ­έ­βαλε δε ως επι­χεί­ρημα ότι οι νόμιμοι δια­χει­ρι­στές έχουν λάβει έγκριση λει­τουρ­γίας υδα­το­δρο­μίου στην περιοχή της Νέας Μαρίνας Ρόδου.

Η ΕΦΑ Δωδε­κα­νή­σου ωστόσο έχει ειση­γη­θεί ως εξής:

«Κατά το 2023, εν όψει της εξέ­τα­σης του θέματος από το ΤΣΜΔ, η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου είχε δια­βι­βά­σει τις ακό­λου­θες παρα­τη­ρή­σεις της στην ΥΝΜΤΕΔ, η οποία και ειση­γή­θηκε αρμο­δίως το θέμα λόγω βαρύ­νου­σας αρμο­διό­τη­τας στην περιοχή χωρο­θέ­τη­σης (Μαν­δράκι) του υδα­το­δρο­μίου:

1. Το αιτού­μενο υδα­το­δρό­μιο βρί­σκε­ται εντός του κηρυγ­μέ­νου αρχαιο­λο­γι­κού χώρου πόλης Ρόδου

2. Η περιοχή χωρο­θέ­τη­σης του σημείου πρόσ­δε­σης καθώς και του χώρου ανα­μο­νής και ελέγχου επι­βα­τών και απο­σκευών ταυ­τί­ζε­ται με τον βόρειο λιμε­νο­βρα­χί­ονα του αρχαίου πολε­μι­κού λιμένα Μαν­δρα­κίου.

3. Ο διά­δρο­μος προ­σθα­λάσ­σω­σης και διέ­λευ­σης του υδρο­πλά­νου χωρο­θε­τεί­ται σε μικρή από­σταση από το μεσαιω­νικό μνημείο του Φρου­ρίου του Αγίου Νικο­λάου, καθώς το υδρο­πλάνο, με άνοιγμα φτερών 20 περίπου μέτρων σύμφωνα με την μελέτη, φαί­νε­ται να προ­σθα­λασ­σώ­νε­ται σε λιγό­τερο από 200 περίπου μέτρα από το εν λόγω μνημείο, ενώ η δια­δρομή διέ­λευ­σης βρί­σκε­ται σε από­σταση μόλις 50 μ. από αυτό. Το φρούριο του Αγίου Νικο­λάου, πέραν από την γενι­κό­τερη κήρυξη του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου πόλεως Ρόδου, περι­λαμ­βά­νε­ται στα κηρυγ­μένα μνημεία, ενώ απο­τε­λεί ένα από τα μνημεία που περι­λαμ­βά­νο­νται στην εγγραφή της Μεσαιω­νι­κής πόλης της Ρόδου στον κατά­λογο των Μνη­μείων Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς.

4. Η όλη περιοχή παρα­λίας Μαν­δρα­κίου απο­τε­λεί κηρυγ­μένο ιστο­ρικό τόπο με πλήθος κηρυγ­μέ­νων μνη­μείων της Ιτα­λο­κρα­τίας (κήρυξη του Ιστο­ρι­κού Τόπου παρα­λίας Μαν­δρα­κίου και Κου­μπουρ­νού, σύμφωνα με το ΦΕΚ 162/β/7-4-1983), ενώ κρί­νε­ται ήδη ιδιαί­τερα επι­βα­ρυ­μέ­νος από την συγκέ­ντρωση πλήθους λει­τουρ­γιών της πόλης (διοι­κη­τι­κές, του­ρι­στι­κές, εμπο­ρι­κές) οι οποίες δημιουρ­γούν συν­θή­κες συμ­φό­ρη­σης.

5. Σύμφωνα με την υπ. αρ. ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΒΜΑ/ΓΑΧΜΑΕ/66965/412α08/2193/824/13- 03-2014 (ΑΔΑ: ΒΙΞΠΓ-ΜΞΡ) Έγκριση Ανα­θε­ω­ρη­μέ­νης Πολε­ο­δο­μι­κής Μελέτης Μεσαιω­νι­κής Πόλης Ρόδου (Α’ φάση), προ­βλέ­πε­ται η στα­διακή απο­συμ­φό­ρηση του λιμένα Μαν­δρα­κίου. Συγκε­κρι­μένα, στη σελίδα 163 του συνο­δευ­τι­κού τεύχους ανα­φέ­ρε­ται ότι «…Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη προ­τεί­νει έναν εντελώς νέο σχε­δια­σμό, με στόχο την ανά­δειξη των μνη­μεια­κών χώρων της περιο­χής, το φρούριο Αγ. Νικο­λάου και τους τρεις Μύλους με παράλ­ληλη επα­να­φορά της αρχικής δια­μόρ­φω­σης της περιο­χής, όπως είχε δια­τη­ρη­θεί μέχρι το ‘70…», γεγονός που δεν συνάδει με την προ­τει­νό­μενη χωρο­θέ­τηση, η οποία ανα­πό­φευ­κτα θα δημιουρ­γή­σει πρό­σθετη συμ­φό­ρηση στον ήδη κορε­σμένο χώρο.

Μετά την ομόφωνη αρνη­τική γνω­μο­δό­τηση του παρα­πάνω συλ­λο­γι­κού οργάνου, κατόπιν της αρνη­τι­κής εισή­γη­σης της ΥΝΜΤΕΔ, εκδό­θηκε η υπ’ 245445/27-07-2023 απόφαση της ΥΝΜΤΕΔ, με την οποία απορ­ρί­φθηκε η περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση του εν λόγω Υδα­το­δρο­μίου.

Εν όψει της εξέ­τα­σης του θέματος από το Κεντρικό Συμ­βού­λιο, η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου σημειώ­νει τα ακό­λουθα:

Έχοντας υπ’ όψιν τις ιδιαί­τε­ρες δυσχέ­ρειες της νησιω­τι­κό­τη­τας, η λει­τουρ­γία ενός επί πλέον συγκοι­νω­νια­κού μέσου στην νήσο Ρόδο, εφ’ όσον μάλιστα ανα­πτύ­ξει όλες τις πτυχές του (όπως δια­κο­μιδή Πρώτων Βοη­θειών ή προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες πτήσεις ιδίως με τα άλλα νησιά ώστε να ενι­σχυ­θεί η ενδο­δω­δε­κα­νη­σιακή και ευρύ­τερα η ενδο­αι­γαιακή συν­δε­σι­μό­τητα) απο­τε­λεί αναμ­φί­βολα παρά­γο­ντα με βαρύνον θετικό πρόσημο.

Η χρήση του μέσου για περι­η­γη­τι­κές και ναυ­λω­μέ­νες πτήσεις μπορεί να συμ­βά­λει στην περαι­τέρω ανα­βάθ­μιση του του­ρι­σμού, παρά­με­τρος η οποία αξιο­λο­γεί­ται θετικά όχι μόνο για την οικο­νο­μία της παρα­με­θό­ριας νήσου, αλλά και ειδι­κό­τερα, όσον αφορά στην Υπη­ρε­σία μας, για την ενί­σχυση της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας των μνη­μείων και των μου­σείων της Δωδε­κα­νή­σου.

Η προ­τει­νό­μενη θέση για το νέο υδα­το­δρό­μιο προ­σφέ­ρει το συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα των υδρο­πλά­νων, δηλαδή την εγγύ­τητα στο κέντρο και εν προ­κει­μένω την εύκολη πρό­σβαση σε πολι­τι­στι­κούς χώρους μουσεία – μνημεία του­ρι­στι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, ενώ οι απαι­τού­με­νες συνοδές εγκα­τα­στά­σεις των υδα­το­δρο­μίων είναι ανα­λο­γικά μικρής έκτασης.

Αλλωστε, αξιο­λο­γώ­ντας αυτά τα συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα του υδρο­πλά­νου, το ΥΠΠΟ έχει ήδη εγκρί­νει την χωρο­θέ­τηση υδα­το­δρο­μίου, καθώς και του συνόλου των συνοδών έργων αυτού, στο χώρο της Νέας Μαρίνας Ρόδου, σε επί­καιρο σημείο της πόλης, πάντα εντός του κηρυγ­μέ­νου Αρχαιο­λο­γι­κού Χώρου πόλεως Ρόδου και σε από­σταση 66 χιλιο­μέ­τρων από το αιτού­μενο Υδα­το­δρό­μιο βόρεια του λιμένα του Μαν­δρα­κίου.

Ύστερα από τα παρα­πάνω, εφ’ όσον, κατά την επα­νε­ξέ­ταση του θέματος από το ΥΠΠΟ, ύστερα από σχετική εισή­γηση της έχουσας βαρύ­νουσα αρμο­διό­τητα για το θέμα λόγω του Ιστο­ρι­κού Τόπου παρα­λίας Μαν­δρα­κίου Υπη­ρε­σίας (ΥΝΜΤΕΔ-ΔΠΑΝΣΜ), εγκρί­νε­ται η λει­τουρ­γία υδα­το­δρο­μίου και βόρεια του λιμένα Μαν­δρα­κίου Ρόδου, όπως αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται στο αίτημα, η Εφορεία προ­τεί­νει στην έγκριση να σημειώ­νε­ται ότι τα συνοδό έργα για την λει­τουρ­γία του υδα­το­δρο­μίου πρέπει να είναι τα ελά­χι­στα δυνατά, να είναι απο­λύ­τως ανα­στρέ­ψιμα και οι σχε­τι­κές μελέτες να εκπο­νη­θούν σε συνερ­γα­σία με την αρμόδια Υπη­ρε­σία για την προ­στα­σία του Ιστο­ρι­κού Τόπου του Μαν­δρα­κίου.

Επίσης θα ήταν χρήσιμο, να γίνεται από τον αρμόδιο φορέα σε τακτά δια­στή­ματα (όπως ανά πεντα­ε­τία) αξιο­λό­γηση του γενι­κό­τε­ρου κυκλο­φο­ρια­κού φόρτου στον χώρο του Μαν­δρα­κίου και εάν αυτή παράγει έμμεση όχληση σε προ­βε­βλη­μένα και ιστο­ρικά σημεία του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου της Ρόδου, όπως ο αρχαίος Πολε­μι­κός Λιμένας όπου δεσπό­ζει το Φρούριο του Αγίου Νικο­λάου».