Ιλιγγιώδης η δαπάνη για μεταφορά νερού σε νησιά

Το ιλιγ­γιώ­δες ποσό των 68,4 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ έχει δια­θέ­σει τα τε­λευ­ταία εννέα χρό­νια η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Αι­γαί­ου για τη με­τα­φο­ρά νερού στα άνυ­δρα νησιά. Πρό­κει­ται για χρή­μα­τα που ου­σια­στι­κά «εξα­τμί­ζο­νται», αφού δεν χρη­σι­μο­ποιού­νται για να λύ­σουν το πρό­βλη­μα, αλλά για να ανα­κου­φί­ζουν τις συ­νέ­πειές του. Επι­πλέ­ον, ση­μα­ντι­κό μέρος των πόρων αυτών χά­νε­ται λόγω των με­γά­λων απω­λειών που έχουν τα δί­κτυα ύδρευ­σης στα νησιά. Ολα δεί­χνουν ότι το πρό­βλη­μα υδρο­δό­τη­σης των άνυ­δρων νη­σιών και πα­ρά­κτιων πε­ριο­χών χρειά­ζε­ται νέα, συ­νο­λι­κή προ­σέγ­γι­ση.

Από το 1969, οπότε κα­τα­σκευά­στη­κε η πρώτη μο­νά­δα αφα­λά­τω­σης στη Σύρο, έχουν με­σο­λα­βή­σει πολλά. Τα άνυ­δρα νησιά αυ­ξή­θη­καν, όπως και ο του­ρι­σμός, με απο­τέ­λε­σμα οι ανά­γκες να είναι κάθε χρόνο και με­γα­λύ­τε­ρες. Πα­ράλ­λη­λα, οι κοι­νω­νί­ες των νη­σιών, που άλ­λο­τε χρη­σι­μο­ποιού­σαν με ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή το νερό και φρό­ντι­ζαν σε επί­πε­δο νοι­κο­κυ­ριού για την επάρ­κειά του (λ.χ. με στέρ­νες), έχουν αλ­λά­ξει συ­νή­θειες, συχνά έχο­ντας «κα­κο­μά­θει» από την ψευ­δαί­σθη­ση επάρ­κειας που δη­μιουρ­γεί η με­τα­φο­ρά νερού.

Είναι όμως η με­τα­φο­ρά νερού δω­ρε­άν; Κάθε άλλο. Σύμ­φω­να με στοι­χεία της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Αι­γαί­ου, η οποία είναι αρ­μό­δια για το θέμα αυτό, από το 2006 έως σή­με­ρα έχουν δια­τε­θεί 68,4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για τη με­τα­φο­ρά νερού στα άνυ­δρα νησιά. Η χρο­νιά με την υψη­λό­τε­ρη δα­πά­νη ήταν το 2008, οπότε και δια­τέ­θη­καν πε­ρί­που 12,5 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Σή­με­ρα το κό­στος κυ­μαί­νε­ται πε­ρί­που στο μισό (το 2014 έχουν δια­τε­θεί ήδη 2,6 εκατ. ευρώ και εκτι­μά­ται ότι το συ­νο­λι­κό κον­δύ­λι θα φθά­σει τα 6 εκατ. ευρώ έως το τέλος της χρο­νιάς). Το πρό­βλη­μα όμως πα­ρα­μέ­νει και επι­τεί­νε­ται, λόγω της αύ­ξη­σης της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης.

«Φέτος υπάρ­χει με­γά­λη ζή­τη­ση λόγω αύ­ξη­σης του του­ρι­σμού. Εί­χα­με αί­τη­μα με­τα­φο­ράς νερού ακόμα και από νησιά που δεν εί­χα­με ποτέ μέχρι σή­με­ρα», λέει στην «Κ» ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας Αι­γαί­ου, Νίκος Ζω­ί­δης. «Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι το πα­ρά­δειγ­μα της Μυ­κό­νου, για την οποία θα δια­θέ­σου­με περί τις 800.000 ευρώ – όχι για τη με­τα­φο­ρά νερού αλλά για την εγκα­τά­στα­ση μο­νά­δας αφα­λά­τω­σης για 3 μήνες. Επί­σης η Λέρος ζή­τη­σε 2-3 φορ­τία νερού και η Πά­τμος ακόμη 3».

Εκτι­μά­ται ότι σε όλο το Αι­γαίο λει­τουρ­γούν σή­με­ρα περί τις 45 μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης. Συ­νο­λι­κή ει­κό­να, όμως, δεν έχει κα­νέ­νας φο­ρέ­ας, καθώς οι αφα­λα­τώ­σεις δεν έχουν εγκα­τα­στα­θεί όλες από τον ίδιο φορέα. Το αξιο­ση­μεί­ω­το είναι ότι πολ­λές μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης έχουν αγο­ρα­στεί και δεν έχουν ακόμη τεθεί σε λει­τουρ­γία. Στό­χος της Πο­λι­τεί­ας είναι να έχουν τεθεί όλες σε λει­τουρ­γία μέσα στο επό­με­νο οκτά­μη­νο. Ποιες είναι αυτές;

Με πό­ρους της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Αι­γαί­ου έχουν απο­κτη­θεί μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης για τα νησιά Πάτμο, Λέρο, Δο­νού­σα, Κί­μω­λο, Αμορ­γό (Αι­γιά­λη), Σύμη (Πα­νορ­μί­της). Επί­σης με χρη­μα­το­δό­τη­ση από την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης σε Λέρο, Κου­φο­νή­σια και Χάλκη. Η τε­λευ­ταία είναι η μόνη που τέ­θη­κε πρό­σφα­τα σε λει­τουρ­γία, δί­νο­ντας τέλος στη με­τα­φο­ρά νερού. «Θα μπο­ρού­σαν να λει­τουρ­γούν οι πε­ρισ­σό­τε­ρες, αλλά έχουν “κολ­λή­σει” είτε λόγω γρα­φειο­κρα­τί­ας είτε λόγω ανε­πάρ­κειας των δη­μο­τι­κών αρχών, που λ.χ. στε­ρού­νται τε­χνι­κών υπη­ρε­σιών και έτσι δεν μπο­ρούν να ανα­λά­βουν τε­χνι­κά έργα».

Το πρό­βλη­μα, όμως, δεν λύ­νε­ται με τη λει­τουρ­γία μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης. Προ­κει­μέ­νου τα νησιά να απο­κτή­σουν νερό εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας, αντά­ξιο αυτού της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας, πρέ­πει να γίνει μια σειρά από κι­νή­σεις. «Οι αφα­λα­τώ­σεις πρέ­πει να συ­ντη­ρού­νται με προ­σο­χή, γι’ αυτό προ­τεί­νου­με την ανά­θε­ση της συ­ντή­ρη­σης και λει­τουρ­γί­ας σε ιδιώ­τες», λέει ο κ. Ζω­ί­δης. «Επι­πλέ­ον, πρέ­πει τα νησιά να δρο­μο­λο­γή­σουν την αντι­κα­τά­στα­ση του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης. Δεν γί­νε­ται να ξο­δεύ­εις τόσα για το νερό και να έχεις απώ­λειες της τά­ξε­ως του 30% ή 40%. Το να επα­φί­ε­σαι στη με­τα­φο­ρά νερού είναι λάθος».

Oπως απο­κά­λυ­ψε η «Κ» στις 26/8, με αφορ­μή τα εγκαί­νια της μο­νά­δας αφα­λά­τω­σης στην Υδρα, η Πο­λι­τεία επε­ξερ­γά­ζε­ται ένα νέο πλαί­σιο για την κα­τα­σκευή και λει­τουρ­γία μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης από ιδιώ­τες. Στό­χος, να συ­μπλη­ρω­θούν οι απα­ραί­τη­τες υπο­δο­μές με το ελά­χι­στο δυ­να­τό κό­στος για το κρά­τος.

Κα­θη­με­ρι­νή ( Γιώρ­γος Λιά­λιος )

Έντυ­πη