Γεωργία Γαραντζιώτη: «Είναι πολύ άσχημο και λυπηρό να βλέπεις τον φόβο του πολέμου στα βλέμματα των ανθρώπων»

Γεωργία, αρχικά πού σε βρί­σκουμε;

Εχω ως βάση το Τελ Αβίβ για να κοι­μά­μαι το βράδυ με κάποια ασφά­λεια, όση ασφά­λεια μπορεί να υπάρχει σε μια χώρα που βρί­σκε­ται σε πόλεμο. Κι εδώ γίνο­νται επι­θέ­σεις σχεδόν καθη­με­ρινά. Ωστόσο, σχεδόν το σύνολο των ρου­κε­τών ανα­χαι­τί­ζε­ται από το ΙRON DOME. Yπάρχουν πολλά αντί­στοιχα συστή­ματα περι­με­τρικά της πρω­τεύ­ου­σας. Κάθε ημέρα πηγαίνω από τον Βορρά στον Νότο, όπου υπάρχει θέμα και επι­στρέφω το βράδυ γύρω στις 20.00 στο Τελ Αβίβ. Η χώρα είναι πολύ μικρή, από το Τελ Αβιβ που είναι στο κέντρο για να πας στον Νότο, που επι­τρέ­πε­ται αυτή τη στιγμή να φτάσεις στα σύνορα με τη Γάζα, θέλεις γύρω στη 1,5 ώρα. Για να πας στον Βορρά, στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου που γίνο­νται οι επι­θέ­σεις από την οργά­νωση Χεζ­μπο­λάχ θέλεις περίπου δύο ώρες. Οπότε το Τελ Αβίβ, η πιο προ­στα­τευ­μένη πόλη της χώρας, μας βοηθάει να μπο­ρέ­σουμε να δου­λέ­ψουμε, να έχουμε μια καλή βάση, κοντά στις περισ­σό­τε­ρες περιο­χές.

Πόσες μέρες είσαι εκεί;

Εχω κλείσει 19 ημέρες.

Είναι η πρώτη σου απο­στολή σε πόλεμο;

Σε πόλεμο ναι, είναι η πρώτη μου απο­στολή.

Δεν υπήρχε φόβος πριν πάρεις την απόφαση;

Δεν μπορώ να πω ότι φοβή­θηκα πάρα πολύ, ωστόσο υπήρχε άγχος. Επειδή κάνω στρα­τιω­τικό και διπλω­μα­τικό ρεπορ­τάζ και έχω ασχο­λη­θεί με τις δυνά­μεις της περιο­χής, έτυχε να έχω γνώση της κατά­στα­σης. Είχα δια­βά­σει την ιστορία της χώρας και των γει­τό­νων της, τα προ­βλή­ματά της, πώς έχει προ­κύ­ψει αυτή η διαμάχη Χαμάς – Ισραήλ, διότι δεν μιλάμε για διαμάχη Παλαιστινίων-Ισραηλινών, είναι ξεκά­θαρο αυτό.

Όμως, όταν φτάνεις αντι­λαμ­βά­νε­σαι ότι αλλιώς βλέπεις τα πράγ­ματα από τη χώρα που βρί­σκε­σαι. Με το που έρχεσαι εδώ, νιώθεις την απειλή κατευ­θείαν. Μόλις ακού­σεις τη σειρήνα εκεί που περ­πα­τάς στον δρόμο -παρότι νιώθεις ότι υπάρχει μεγα­λύ­τερη ασφά­λεια στο Τελ Αβίβ με εκα­το­ντά­δες κατα­φύ­για, τερά­στια κτήρια και ουρα­νο­ξύ­στες τριγύρω, όλα με τις κατάλ­λη­λες προ­δια­γρα­φές, άρα είναι πιο εύκολο να προστατευτείς- όταν βλέπεις τον κόσμο να πανι­κο­βάλ­λε­ται, να τρέχει να προ­στα­τευ­θεί γιατί έχει μόλις ένα λεπτό στη διάθεσή του, τότε νιώθεις έντονα αυτή την απειλή. Αυτό μπορεί να προ­κύ­ψει ανά πάσα στιγμή. Είναι κάτι που αισθά­νε­σαι αμέσως μόλις φτάσεις στο Τελ Αβίβ, πόσω μάλλον στις νότιες πόλεις που έχεις μόνο 10 έως 20 δευ­τε­ρό­λε­πτα για να μπεις σε κατα­φύ­γιο.

Η οικο­γέ­νειά σου, οι φίλοι σου όταν τους είπες ότι θα πας απο­στολή στο Ισραήλ, τι σου είπαν;

Δεν ήταν ό,τι καλύ­τερο μπο­ρούσα να τους ανα­κοι­νώσω… Οι γονείς μου φοβή­θη­καν αρκετά και ακόμα φοβού­νται, κάθε μέρα μου στέλ­νουν δεκάδες μηνύ­ματα. Είναι δύσκολη η επι­κοι­νω­νία από εδώ. Μόνο με εφαρ­μο­γές μπορείς να επι­κοι­νω­νή­σεις. Χρη­σι­μο­ποιώ ισραη­λινό αριθμό για να μπορώ να επι­κοι­νωνώ με τους ανθρώ­πους εδώ για μεγα­λύ­τερη ευκολία. Φοβού­νται αρκετά οι γονείς μου, ανη­συ­χούν, ειδικά όταν βλέπουν στα βίντεο του δελτίου ότι βρέθηκα για παρά­δειγμα στα 200 μέτρα από τα σύνορα, από τον φράχτη Ισραήλ-Γάζας και έγινε εκείνη την ώρα επίθεση ρου­κε­τών και τρέχαμε για να προ­στα­τευ­τούμε, ταρά­χτη­καν αρκετά. Αρχισαν να με ρωτούν, πότε θα επι­στρέψω, τι θα γίνει… Λογικό, προ­σπαθώ κι εγώ να τους καθη­συ­χάσω όσο μπορώ.

Με δική σου πρω­το­βου­λία βρέ­θη­κες εκεί;

Μου το πρό­τεινε ο διευ­θυ­ντής μου, Χρήστος Πανα­γιω­τό­που­λος. Η αλήθεια είναι ότι είχα δου­λέ­ψει το θέμα πριν να έρθω εδώ, με αρκετές συνε­ντεύ­ξεις και από την πλευρά του Ισραήλ και της Χαμάς. Όταν μου το πρό­τεινε ο διευ­θυ­ντής μου, ο κ. Πανα­γιω­τό­που­λος, δεν είχα μεγάλο περι­θώ­ριο να το σκεφτώ γιατί υπήρχε ανάγκη να έρθω άμεσα για την κάλυψη, οπότε απά­ντησα γρήγορα θετικά.

Σε αυτές τις ημέρες που είσαι και εκεί, κι όπως αντι­λαμ­βά­νο­μαι θα μείνεις κι άλλες…

Ναι, θα μείνω λίγες μέρες ακόμα.

Σε αυτές, λοιπόν, τις ημέρες τι ήταν το πιο δύσκολο που κλή­θη­κες να φέρεις εις πέρας;

Το πιο δύσκολο για εμένα ήταν όταν βρέθηκα πολύ κοντά στα σύνορα. Αρχικά, με το που πλη­σιά­ζεις τη war zone απαι­τεί­ται να φορέ­σεις τα προ­στα­τευ­τικά σου, το κράνος δηλαδή και το αλε­ξί­σφαιρο. Εκεί, όλες αυτές οι πόλεις έχουν εκκε­νω­θεί, είναι πόλεις-φαντάσματα και βλέπεις μόνο τον στρατό, την πολι­το­φυ­λακή και κάποιους εθε­λο­ντές.

Εκεί νιώθεις την πολε­μική ατμό­σφαιρα, την ανα­πνέ­εις, την βλέπεις… Νιώθεις ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να σου συμβεί οτι­δή­ποτε, να σκάσει όλμος, ρουκέτα…Το Ισραήλ έχει μια πολύ ανε­πτυγ­μένη αερά­μυνα ωστόσο στις περιο­χές που βρί­σκο­νται κοντά στα σύνορα με τη Γάζα, δηλαδή μόνο μερικά χιλιό­με­τρα, δεν έχεις χρόνο να τρέξεις για να φτάσεις σε ένα ασφαλές κατα­φύ­γιο. Όλα είναι καθαρά θέμα τύχης… Για παρά­δειγμα, στο Τελ Αβίβ έχεις γύρω στο 1 λεπτό από τη στιγμή που θα ακού­σεις τη σειρήνα μέχρι να πας στο κατα­φύ­γιο. Στα σύνορα με τη Γάζα έχεις από 15 έως 20 δευ­τε­ρό­λε­πτα και σε μια περιοχή που βρε­θή­καμε χθες έχεις μόνο 5 με 7 δευ­τε­ρό­λε­πτα για να προ­λά­βεις να πας κάπου να προ­στα­τευ­θείς. Μόλις ακού­σεις τη σειρήνα να χτυπάει για επίθεση ρου­κε­τών ή ξαπλώ­νεις κάτω και κρατάς το κεφάλι σου ή αν βρί­σκε­σαι κοντά σε κατα­φύ­γιο, πηγαί­νεις κατευ­θείαν εκεί. Είναι πολύ δύσκολο να το δια­χει­ρι­στείς εκείνη τη στιγμή, γιατί ο χρόνος είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νος.

Εχεις κληθεί πολλές φορές να το επι­χει­ρή­σεις;

Η αλήθεια είναι ότι έτυχε πολλές φορές. Επειδή το ενδια­φέ­ρον είναι κυρίως στον Νότο όπου είναι η Λωρίδα της Γάζας, έπρεπε να μετα­κι­νη­θούμε πολλές φορές προς τα εκεί οπότε, αυτό συνέ­βαινε σχεδόν καθη­με­ρινά. Πηγαί­νο­ντας εκεί είσαι προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος ότι αυτό μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Δεν χαλα­ρώ­νεις λεπτό.

Άρα η δια­χεί­ριση είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολη και ψυχο­λο­γικά και σωμα­τικά.

Ναι. Ακόμα ένα πολύ σημα­ντικό κομμάτι είναι οι εικόνες που βλέπεις, που είναι επίσης δύσκολα δια­χει­ρί­σιμο. Πήγα στο Νοσο­κο­μείο όπου νοση­λεύ­ο­νται αξιω­μα­τι­κοί του ισραη­λι­νού στρατού. Μπήκα στους θαλά­μους νοση­λείας και είδα πολύ άσχημες εικόνες… Είδα πολύ βαριά τραυ­μα­τι­σμέ­νους ανθρώ­πους και από τα τραύ­ματά τους φαί­νε­ται ότι οι μάχες είναι πάρα πολύ σκληρές. Ως δημο­σιο­γρά­φοι για να μπο­ρέ­σουμε να πάρουμε μια συνέ­ντευξη, πρέπει να προ­σπα­θή­σουμε να νιώ­σουμε αυτό που μας λέει ο συνε­ντευ­ξια­ζό­με­νος. Οπότε ένιωθα ότι ήμουν κι εγώ μαζί του μέσα στα κτήρια, όπου γίνο­νταν οι μάχες, όπου σήκωναν τα κρε­βά­τια και έβρι­σκαν από κάτω όπλα, βιβλία του Χίτλερ… Μου περιέ­γρα­φαν το πώς τους χτύ­πη­σαν με καλάσ­νι­κοφ οι μαχητές της Χαμάς την ώρα που προ­σπα­θού­σαν να βοη­θή­σουν συνα­δέλ­φους τους, το ρίσκο που παίρ­νουν, πόσο δύσκολη είναι η μάχη από κτήριο σε κτήριο… Γιατί δεν είναι μάχες μόνο με τεθω­ρα­κι­σμένα ή με πολε­μικά αερο­σκάφη, οι μάχες εκεί είναι σώμα με σώμα κυριο­λε­κτικά. Παράλ­ληλα, σκε­φτό­μουν και την άλλη πλευρά, τους άμαχους Παλαι­στί­νιους. Επίσης είδαμε πολλούς άμαχους τραυ­μα­τίες, που έσκασε η ρουκέτα μέσα στο σπίτι τους ή την ώρα που οδη­γού­σαν. Νοση­λεύ­ο­νται ακόμα άνθρω­ποι από τα Κιμπούτς οι οποίοι τραυ­μα­τί­στη­καν από τη Χαμάς στις 7 Οκτω­βρίου που έγινε η πρώτη μεγάλη επίθεση και ακο­λού­θησε ο πόλεμος… Είναι μια πολύ δύσκολη συνθήκη, ακόμα κι όταν γυρνάς στο Τελ Αβίβ το βράδυ, όπου εδώ ο κόσμος έχει επι­στρέ­ψει σε μια σχετική πάντα κανο­νι­κό­τητα. Ωστόσο, όταν κινεί­σαι στις περιο­χές που εξε­λίσ­σε­ται ο πόλεμος και είναι ένα πολύ μεγάλο μέρος του Ισραήλ αυτό, δεν μπορείς να αφήσεις πίσω σου αυτό που είδες. Αυτή η εμπει­ρία δεν συμ­βαί­νει πολλές φορές στη ζωή ενός δημο­σιο­γρά­φου, δεν θα την ξεχάσω ποτέ.

Η πιο συγκι­νη­τική στιγμή που βίωσες ποια είναι;

Νομίζω ότι οι πιο συγκι­νη­τι­κές στιγμές είναι όταν έρχεσαι σε επαφή με τις οικο­γέ­νειες των ομήρων, είναι πάνω από 230 οι όμηροι. Στην αρχή υπήρχε η εκτί­μηση ότι είναι 240, ωστόσο τις τελευ­ταίες ημέρες ταυ­το­ποιού­νται αρκετές σοροί που εντο­πί­ζο­νται σε αθλία κατά­σταση. Εικά­ζε­ται ότι η Χαμάς έχει σκο­τώ­σει πολύ περισ­σό­τερο κόσμο απ΄ότι είχε αρχικά εκτι­μη­θεί.

Οι οικο­γέ­νειες των ομήρων είναι το πιο συγκι­νη­τικό κομμάτι, διότι οι άνθρω­ποι δεν έχουν άλλη αντοχή, δεν έχουν άλλη δύναμη. Έχουν μαρα­ζώ­σει. Είμαστε ήδη στις 47 ημέρες από την αρχή του πολέμου και υπάρ­χουν αγνο­ού­με­νοι, ηλι­κιω­μέ­νοι, βρέφη, γυναί­κες οι οποίες έχουν βιαστεί και κακο­ποι­η­θεί… Οι άνθρω­ποί τους που βρί­σκο­νται εδώ είναι μονίμως με τα δάκρυα στα μάτια, δεν ξέρεις τι να τους πεις. Δεν μπορείς να τους πεις κάτι για να τους καθη­συ­χά­σεις, μπορείς μόνο να τους ακού­σεις και να τους αφήσεις να σου μιλή­σουν, να σου πουν την ιστορία τους, δεν μπορείς να κάνεις κάτι για να νιώσουν καλύ­τερα. Καλύ­τερα θα νιώσουν μόνο αν ο πρω­θυ­πουρ­γός Νετα­νιά­χου βρει τον τρόπο να φέρει πίσω τους ομήρους και βεβαίως η κατά­σταση της υγείας τους να είναι καλή όταν επι­στρέ­ψουν, γιατί από αυτά δυστυ­χώς που μπο­ρούμε να αντι­λη­φθούμε, πολλοί θα έχουν υποστεί πολύ άσχημα πράγ­ματα.

Κλεί­νο­ντας Γεωργία, τι είναι αυτό που θα ήθελες να μετα­φέ­ρεις από το Ισραήλ σε εμάς εδώ στην Ελλάδα;

Να είμαστε χαρού­με­νοι και να νιώ­θουμε τυχεροί και πολύ ασφα­λείς που ζούμε σε μια χώρα που έχει ειρήνη, που δεν είναι σε πόλεμο, που δεν έχει έναν στρατό που εκπαι­δεύ­ε­ται για να πολε­μή­σει άμεσα, παρά μόνο για να είναι έτοιμος να παρέμ­βει ανά πάσα στιγμή, αν κι εφόσον ποτέ απαι­τη­θεί. Αλλοι άνθρω­ποι δυστυ­χώς δεν μπορούν να νιώσουν ποτέ ασφα­λείς στην γει­το­νιά της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και είναι πολύ άσχημο και λυπηρό να βλέπεις τον φόβο στα βλέμ­ματα των ανθρώ­πων.