Γιώργος Ξηραδάκης: «Πώς ο πόλεμος στο Ιράν πλήττει τη ναυτιλία»

Ο κ. Γιώρ­γος Ξη­ρα­δά­κης είναι ναυ­τι­λια­κός οι­κο­νο­μο­λό­γος και πρό­ε­δρος της Ένω­σης Τρα­πε­ζι­κών & Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών Στε­λε­χών Ελ­λη­νι­κής Ναυ­τι­λί­ας.

Στη συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε προς τη “δ” εξη­γεί την κα­τά­στα­ση που κυ­ριαρ­χεί στη ναυ­τι­λία, ενώ μι­λά­ει για το κό­στος των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων αλλά και το πώς θα επη­ρε­ά­σει τις με­τα­κι­νή­σεις, το εμπό­ριο και τον του­ρι­σμό.

Όπως ανα­φέ­ρει, ανα­μέ­νε­ται και δεύ­τε­ρο πα­κέ­το μέ­τρων από την κυ­βέρ­νη­ση προς το τέλος Απρι­λί­ου, ενώ απαι­τεί­ται επα­να­σχε­δια­σμός των ακτο­πλοϊ­κών δρο­μο­λο­γί­ων την ώρα που οι εται­ρεί­ες βλέ­πουν τα κόστη τους να εκτο­ξεύ­ο­νται.

Λέει ακόμη ότι στα Στενά του Ορ­μούζ βρί­σκο­νται πάρα πολλά ελ­λη­νό­κτη­τα πλοία, ενώ στο σύ­νο­λό τους είναι εγκλω­βι­σμέ­νοι γύρω στους 20.000 ναυ­τι­κούς -ίσως και πα­ρα­πά­νω…

• Κύριε Ξη­ρα­δά­κη, όλα τα βλέμ­μα­τα είναι στραμ­μέ­να στα πο­λε­μι­κά μέ­τω­πα στη Μέση Ανα­το­λή. Πώς είναι τα πράγ­μα­τα για τη ναυ­τι­λία;

Δυ­στυ­χώς, δεν τα έχου­με δει όλα πώς είναι. Και ανα­φέ­ρο­μαι κυ­ρί­ως στην πα­γκό­σμια ενερ­γεια­κή κρίση την οποία δεν την έχου­με ζήσει ακόμα και δεν ξέ­ρου­με πώς θα εξε­λι­χθεί. Πα­ρό­λο που είμαι φύσει αι­σιό­δο­ξος άν­θρω­πος βλέπω ότι τα πράγ­μα­τα δεν πη­γαί­νουν όπως θα θέ­λα­με. Ου­σια­στι­κά να τε­λειώ­σει γρή­γο­ρα ο πό­λε­μος -αν και δεν θέ­λα­με κα­νέ­να πό­λε­μο. Του­λά­χι­στον όμως να μπο­ρού­με να δια­βά­σου­με τι θα γίνει στο μέλ­λον σχε­τι­κά με την ροή των ενερ­γεια­κών απο­θε­μά­των σε πα­γκό­σμιο επί­πε­δο. Κα­τα­λα­βαί­νε­τε ότι αυτό που συμ­βαί­νει με τα Στενά του Ορ­μούζ, που πα­ρα­μέ­νουν κλει­στά καθώς και οι απει­λές για άλλες πα­ρό­μοιου εί­δους κα­τα­στά­σεις, δεν εξυ­πη­ρε­τούν κα­νέ­ναν άλλον από την τρο­μο­κρα­τία και από τον φόβο για την επό­με­νη μέρα. Και αυτό αφορά όλους τους κλά­δους, είτε αυτό λέ­γε­ται ακτο­πλο­ΐα, είτε αυτό λέ­γε­ται αγρο­τι­κή πα­ρα­γω­γή, είτε αφορά στην ζωή μας και στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας. Πα­ρα­κο­λου­θού­με όλοι πόσο έχει πάει το κό­στος του πε­τρε­λαί­ου, της βεν­ζί­νης -το πιο απλό που μπο­ρεί να δει ένας πο­λί­της. Το πιο σύν­θε­το είναι η βιο­τε­χνι­κή ανά­πτυ­ξη, η βιο­μη­χα­νι­κή και γε­νι­κό­τε­ρα η ανά­πτυ­ξη της οι­κο­νο­μί­ας σε ολό­κλη­ρο τον πλα­νή­τη.

• Όντας ναυ­τι­λια­κός οι­κο­νο­μο­λό­γος και βέ­βαια γνω­ρί­ζο­ντας πάρα πολύ καλά τα θέ­μα­τα της ναυ­τι­λί­ας, θα ήθελα να μας μι­λή­σε­τε γι’ αυτόν τον κλάδο. Κάθε μέρα αλ­λά­ζουν τα δε­δο­μέ­να, υπάρ­χει ανη­συ­χία στις αγο­ρές, στον του­ρι­σμό κ.λπ. Πώς εί­δα­τε τα μέτρα που ανα­κοι­νώ­θη­καν από την κυ­βέρ­νη­ση; Ακού­σα­με και τις δη­λώ­σεις Κι­κί­λια.

Όποιο μέτρο ανα­κοι­νώ­νε­ται, αυτή τη στιγ­μή για τις εται­ρεί­ες είναι θε­τι­κό. Ό,τι θα δοθεί στις εται­ρεί­ες, με­τα­κυ­λί­ε­ται στην ελά­φρυν­ση του κό­στους ει­σι­τη­ρί­ων, του κό­στους στις με­τα­κι­νή­σεις αλλά και του κό­στους των προ­ϊ­ό­ντων. Γιατί να μην ξε­χνά­με ότι η ακτο­πλο­ΐα έχει δύο κύ­ριους πε­λά­τες: τους χρή­στες, (που είναι οι επι­βά­τες, οι νη­σιώ­τες, οι ξένοι του­ρί­στες) και τα φορ­τη­γά.

Συ­νε­πώς, οπου­δή­πο­τε δί­δο­νται κά­ποιες εκ­πτώ­σεις, είτε κά­ποιες επι­χο­ρη­γή­σεις, μέτρα κ.λπ. από το κρά­τος -είτε από τις ίδιες εται­ρεί­ες- είναι προς όφε­λος του χρή­στη και άρα είναι ου­σια­στι­κά προς όφε­λος των αν­θρώ­πων που ανη­συ­χούν.

Σε αυτή τη φάση έχου­με το πρώτο πα­κέ­το μέ­τρων που ανα­κοι­νώ­θη­κε από την ίδια την κυ­βέρ­νη­ση, προ­σπα­θώ­ντας να υπο­στη­ρί­ξει τις εκ­πτώ­σεις που δί­δο­νται από τις ακτο­πλοϊ­κές εται­ρεί­ες (κυ­ρί­ως προς τα φορ­τη­γά) δη­λα­δή που είναι και με ένας με­γά­λος όγκος. Είναι και η εποχή τέ­τοια που ξε­κι­νούν οι με­τα­κι­νή­σεις των φορ­τη­γών. Η Ρόδος π.χ. το ξέρει καλά αυτό, διότι αυτή την εποχή ετοι­μά­ζε­ται για την έναρ­ξη της του­ρι­στι­κής σεζόν, οπότε πρέ­πει να έρ­θουν προ­ϊ­ό­ντα και διά­φο­ρα άλλα. Από την άλλη, πρέ­πει να προ­ω­θη­θούν και να γί­νουν οι εξα­γω­γές των προ­ϊ­ό­ντων προς την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα και προς την Ευ­ρώ­πη, για το εμπό­ριο. Ανα­κοι­νώ­θη­κε το πρώτο πα­κέ­το μέ­τρων που έχει να κάνει με το πώς θα μπο­ρέ­σουν να συ­νε­χί­σουν εκ­πτω­τι­κά σχή­μα­τα και πα­ράλ­λη­λα, να δούμε πώς θα φτά­σουν αυτά στην τσέπη μας. Προ­σω­πι­κά, προ­βλέ­πω ότι θα υπάρ­ξει και ένας δεύ­τε­ρος κύ­κλος ανα­κοι­νώ­σε­ων μέ­τρων στή­ρι­ξης κατά της ακρί­βειας που θα είναι προς το τέλος του Απρι­λί­ου. Όσο συ­νε­χί­ζει αυτή η ανο­δι­κή πο­ρεία της τιμής του πε­τρε­λαί­ου, βλέ­που­με τις αυ­ξή­σεις στην αντλία και στα ει­σι­τή­ρια. Από την άλλη, τα καύ­σι­μα των πλοί­ων δεν είναι τα ίδια. Κα­τα­λα­βαί­νε­τε ότι πρό­κει­ται για συ­γκοι­νω­νού­ντα δο­χεία.

Πλήτ­το­νται όλα: ο του­ρι­σμός, η ναυ­τι­λία, η φορ­τη­γός ναυ­τι­λία (εκεί, ίσως λι­γό­τε­ρο) καθώς έχου­με τη διό­γκω­ση του κό­στους λει­τουρ­γί­ας των πλοί­ων, σε όλα τα επί­πε­δα. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση υπάρ­χει μια τρο­με­ρή πίεση στην αύ­ξη­ση του κό­στους με­τα­φο­ράς. Γι’ αυτό θα έλεγα ότι απαι­τεί­ται να γίνει ένας επα­να­σχε­δια­σμός σε κά­ποια δρο­μο­λό­για για να υπάρ­ξει μεί­ω­ση του κό­στους ενέρ­γειας. Θα υπάρ­ξει θέμα με κά­ποια απο­μα­κρυ­σμέ­να νησιά, αλλά όταν υπάρ­χει τέ­τοια πίεση, απαι­τεί­ται επα­να­σχε­δια­σμός του χάρτη των δρο­μο­λο­γί­ων. Σχε­τι­κά με τις ακτο­πλοϊ­κές εται­ρεί­ες, εκεί­νες που έχουν τα πολλά πλοία δεν είναι πάρα πολ­λές ενώ όσες έχουν πλοία με με­γα­λύ­τε­ρο χώρο μπο­ρούν να το κά­νουν. Οι εται­ρεί­ες με λίγα πλοία, δεν έχουν τέ­τοιες δυ­να­τό­τη­τες και χρή­ζουν και κα­λύ­τε­ρης υπο­στή­ρι­ξης. Μι­λά­με για τις ακτο­πλοϊ­κές που ου­σια­στι­κά υπο­στη­ρί­ζουν τις εν­δο­νη­σιω­τι­κές με­τα­φο­ρές –όπως στα Δω­δε­κά­νη­σα και στις Κυ­κλά­δες. Αυτές οι εται­ρεί­ες, χρή­ζουν χρη­μα­το­δο­τι­κής στή­ρι­ξης διότι δεν είναι καλή εποχή να πη­γαι­νο­έρ­χο­νται άδεια. Όμως είναι ανα­γκαίο να εκτε­λού­νται δρο­μο­λό­για καθώς αφο­ρούν ου­σια­στι­κά στην τρο­φο­δο­σία των νη­σιών και βε­βαί­ως στη με­τα­φο­ρά των εμπο­ρευ­μά­των. Για να είμαι ει­λι­κρι­νής δεν ανη­συ­χώ. Πι­στεύω ότι μπο­ρού­με να τα κα­τα­φέ­ρου­με. Δεν είναι εύ­κο­λα τα πράγ­μα­τα στην ακτο­πλο­ΐα, πρέ­πει να τα λέμε αυτά. μέσα στην τε­λευ­ταία ει­κο­σα­ε­τία, πε­ρά­σα­με δε­κα­ε­φτά μαύ­ρες χρο­νιές και τρεις καλές. Δεν μπο­ρού­με να πούμε λοι­πόν ότι πα­νη­γυ­ρί­ζου­με…

• Θα ήθελα να σας ζη­τή­σω να μας δώ­σε­τε μια ει­κό­να για να κα­τα­λά­βου­με τι γί­νε­ται σε αυτά τα στενά του Ορ­μούζ. Εκεί έχουν εγκλω­βι­στεί και ελ­λη­νό­κτη­τα πλοία.

Πράγ­μα­τι, υπάρ­χουν πάρα πολλά ελ­λη­νό­κτη­τα πλοία αλλά στο σύ­νο­λό τους είναι εγκλω­βι­σμέ­νοι γύρω στους 20.000 ναυ­τι­κούς -ίσως και πα­ρα­πά­νω. Οι συ­γκοι­νω­νί­ες δεν γί­νο­νται ελεύ­θε­ρα. Θα πλοία δεν μπο­ρούν να πε­ρά­σουν, να ξε­φορ­τώ­σουν ή να φορ­τώ­σουν τα φορ­τία τους. Υπάρ­χουν κά­ποιες μι­κρές εξαι­ρέ­σεις. Δη­λα­δή υπάρ­χουν κά­ποια φορ­τία που κυ­ρί­ως σκο­πεύ­ουν να πάνε προς Ανα­το­λάς.

Σας υπεν­θυ­μί­ζω, ότι στα Στενά του Ορ­μούζ υπάρ­χουν 7 με­γά­λες πε­τρε­λο­πα­ρα­γω­γι­κές χώρες όπως είναι το Ιράν, το Ιράκ, η Σα­ου­δι­κή Αρα­βία, το Μπα­χρέιν, το Κου­βέιτ, τα Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα, το Κατάρ… Αυτοί εφο­διά­ζουν με το 80-85% αυτών όλων των κοι­τα­σμά­των που έχουν και πη­γαί­νουν προς την Ασία. Εφό­σον η Ασία αυτή τη στιγ­μή δεν τρο­φο­δο­τεί­ται θα πάει να βρει ενέρ­γεια από άλλα μέρη με συ­νέ­πεια να συ­μπιέ­ζο­νται τα πάντα και να ανε­βαί­νουν οι τιμές.

Κα­τα­λα­βαί­νε­τε, ότι λεί­πει το 20-25% της πα­γκό­σμιας πα­ρα­γω­γής από την κα­τα­νά­λω­ση που χρειά­ζε­ται η αν­θρω­πό­τη­τα. Εκ των πραγ­μά­των έχου­με μια συ­νε­χι­ζό­με­νη αύ­ξη­ση. Αλλά το χει­ρό­τε­ρο είναι ότι δεν μπο­ρού­με να πα­ρα­κο­λου­θή­σου­με την ψυ­χο­λο­γία, βλέ­πο­ντας τις τιμές του πε­τρε­λαί­ου να αυ­ξο­μειώ­νο­νται. Αυτές οι δια­κυ­μάν­σεις δη­μιουρ­γούν μία από­λυ­τη ανα­σφά­λεια στις αγο­ρές, στα χρη­μα­τι­στή­ρια κ.ο.κ. Δυ­στυ­χώς δεν μπο­ρού­με να ξέ­ρου­με τι θα γίνει από ώρα σε ώρα. Οι εξε­λί­ξεις είναι ρα­γδαί­ες και τα δε­δο­μέ­να αλ­λά­ζουν πολύ γρή­γο­ρα μέρα με τη μέρα. Γι’ αυτό είναι πολύ δύ­σκο­λη κάθε πρό­βλε­ψη.