Αγγελος Συρίγος: «Με ανησυχεί η διεθνής τρομοκρατία που πηγάζει από τη Λωρίδα της Γάζας και το Παλαιστινιακό…»

Κύριε Συρίγο, αν και οι εξε­λί­ξεις είναι δρα­μα­τι­κές μετά το τρο­μο­κρα­τικό χτύπημα της Χαμάς στο Ισραήλ, να ξεκι­νή­σουμε από την επί­σκεψη του αμε­ρι­κα­νού Προ­έ­δρου Τζο Μπάι­ντεν (και ακο­λού­θως του βρε­τα­νού πρω­θυ­πουρ­γού Ρίσι Σούνακ) στο Ισραήλ. Πάνω από 13 ημέρες πολέμου μετράμε μέχρι σήμερα. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Είναι σαφές ότι έχουμε σε εξέλιξη, μια πολύ έντονη αλλά και δύσκολη δια­με­σο­λα­βη­τική προ­σπά­θεια των ΗΠΑ να απο­τρέ­ψουν επέ­κταση της συγκρού­σεως στην ευρύ­τερη περιοχή. Ξεκί­νησε με τη διπλω­μα­τική απο­στολή του αμε­ρι­κα­νού ΥΠΕΞ Άντονι Μπλίν­κεν, ο οποίος πήγε στο Ισραήλ δύο φορές και γύρισε στα κράτη της γύρω περιο­χής, συνε­χί­στηκε με την επί­σκεψη Μπάι­ντεν, ενώ παράλ­ληλα, υπάρχει η στρα­τιω­τική παρου­σία δύο μεγάλων αμε­ρι­κα­νι­κών αερο­πλα­νο­φό­ρων (του ισχυ­ρό­τε­ρου κι ενός ακόμη) που περνάει ένα μήνυμα: αφενός, υπο­στη­ρί­ξεως προς το Ισραήλ, αφε­τέ­ρου ότι ‘είμαστε εδώ για να δια­σφα­λί­σουμε πως τα πράγ­ματα δεν τα ξεφύγουν’. Αυτό προ­σπα­θούν να κάνουν οι αμε­ρι­κα­νοί ενώ ασκούν ασφυ­κτι­κές πιέσεις στους Ισραη­λι­νούς, να μην αντι­δρά­σουν βίαια και ανε­ξέ­λεγ­κτα. Είναι επίσης σαφές ότι οι Ισραη­λι­νοί δέχο­νται αυτές τις πιέσεις: επί παρα­δείγ­ματι, η δικαιο­λο­γία που έφεραν ότι δεν έχουν προ­χω­ρή­σει επειδή δεν τους ευνοούν οι και­ρι­κές συν­θή­κες, είναι ενδει­κτική, καθώς μιλάμε για έναν σύγ­χρονο στρατό που βρί­σκε­ται σε καλές συν­θή­κες. Είναι ξεκά­θαρο ότι ασκού­νται πιέσεις και προ­σπα­θεί η κάθε πλευρά, να βρει κάποιον τρόπο για να περάσει τις απόψεις της. Γίνεται τερά­στιος πόλεμος ενη­με­ρώ­σεως, με τα βίντεο που έρχο­νται στη δημο­σιό­τητα από τις δύο πλευρές να είναι καται­γι­στικά στον ρυθμό. Εκεί, θεωρώ ότι υπε­ρέ­χουν οι Παλαι­στί­νιοι (κατά κράτος) αφού έχουν κερ­δί­σει τις εντυ­πώ­σεις. Από εκεί και πέρα, παρα­μέ­νουν τα πράγ­ματα επί ξυρού ακμής. Δηλαδή, ανά πάσα στιγμή, μπορεί να γίνει ανά­φλεξη στην περιοχή.

Συνεπώς, παρα­μέ­νει ο κίν­δυ­νος εμπλο­κής και άλλων χωρών της γύρω περιο­χής…

Χωρών, ή οργα­νώ­σεων. Ο μεγάλος φόβος είναι η εμπλοκή της Χεζ­μπο­λάχ του Λιβάνου καθώς είναι πολύ πιο ισχυρή από την Χαμάς. Δια­θέ­τει πολύ περισ­σό­τερα όπλα (και ακρι­βείας) και είναι ισχυρή. Δηλαδή οι ρου­κέ­τες που πετάει η Χαμάς, δεν είναι όπλα ακρι­βείας. Τα όπλα της Χεζ­μπο­λάχ είναι εντελώς σύγ­χρονα. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ότι εάν συμβεί κάτι τέτοιο, μπορεί να συμπα­ρα­συρ­θεί ακόμη και το Ιράν –πράγμα το οποίο απεύ­χο­νται όλοι…

Την ίδια ώρα, παρα­κο­λου­θούμε την έντονη κινη­τι­κό­τητα που ανα­πτύσ­σε­ται στο διπλω­μα­τικό επίπεδο. Μπο­ρούμε να ενα­πο­θέ­σουμε τις ελπίδες μας στη διπλω­μα­τία;

Δεν έχουμε πού αλλού να ενα­πο­θέ­σουμε τις ελπίδες μας, πέραν της διπλω­μα­τίας. Ωστόσο μην ξεχνάμε ότι οι Ισραη­λι­νοί αισθά­νο­νται ταπει­νω­μέ­νοι μετά από αυτό που έγινε με την Χαμάς –το οποίο προ­σβά­λει τον ίδιο τον τρόπο λει­τουρ­γίας του κράτους τους, αλλά και την αντί­ληψη που προ­σπα­θούν να περά­σουν όλα αυτά τα χρόνια: για τους κατοί­κους της χώρας τους, κανένας δεν μένει μόνος, κανένας δεν μένει πίσω και όταν πει­ρά­ξεις κάποιον Ισραη­λινό, θα έχεις μοι­ραίες συνέ­πειες. Αυτό, τώρα, θίγεται στον πυρήνα του μετά την επίθεση της Χαμάς. Επι­πλέον, υπάρχει ακόμη το ζήτημα με τους ομήρους που κιν­δυ­νεύ­ουν να εκτε­λε­στούν ανά πάσα στιγμή.

Θα ήθελα να σας ζητήσω ένα σχόλιο για τον ρόλο της Ρωσίας αλλά και της Τουρ­κίας, μέχρι τώρα.

Θα ξεκι­νήσω από τη Ρωσία, καθώς είναι κερ­δι­σμένη από αυτή την υπόθεση υπό την έννοια ότι η προσοχή της Δύσεως, αυτή τη στιγμή, είναι στραμ­μένη προς την Μέση Ανατολή –έχοντας φύγει από το μέτωπο της Ουκρα­νίας. Αυτό είναι πολύ σημα­ντικό αντι­κει­με­νικά για τη Ρωσία, η οποία αισθα­νό­ταν ότι ήταν ένας πόλεμος δια­μέ­σου της Ουκρα­νίας, με τη Δύση. Η Δύση τρο­φο­δο­τούσε με όπλα τους Ουκρα­νούς, κι αυτοί πολε­μού­σαν τους Ρώσους.

Από εκεί και πέρα, στην περί­πτωση της Τουρ­κίας, ο πρό­ε­δρος Ερντο­γάν, ο οποίος αμφι­τα­λα­ντεύ­τηκε μιάμιση μέρα για το ποια στάση θα κρα­τή­σει, στρά­φηκε καθαρά υπέρ της Χαμάς. Εκείνο που προ­σπα­θεί να πει τώρα προς την διεθνή κοινή γνώμη, είναι ότι εκείνος μπορεί να μεσο­λα­βή­σει με την Χαμάς. Αυτό, όμως δεν είναι κάτι απλό. Άλλο να το λες κι άλλο να το κάνεις. Όμως, απο­μα­κρύ­νε­ται σαφώς από την Δύση, ενώ είναι απί­στευτα ενο­χλη­μέ­νος από την παρου­σία των ΗΠΑ στην περιοχή –θεω­ρώ­ντας πως η περιοχή είναι ‘δικός του χώρος’. Δεν αντι­λαμ­βά­νε­ται για ποιο λόγο, ξένες δυνά­μεις, βρί­σκο­νται μέσα στον ζωτικό χώρο της Τουρ­κίας.

Η Ελλάδα τι κάνει; Τι ρόλο θα παίξει σε αυτές τις εξε­λί­ξεις;

Η Αθήνα και η Κύπρος αυτή τη στιγμή, καθί­στα­νται με απόλυτη σαφή­νεια, ως τα δύο ακραία όρια του κόσμου της ζώνης της ειρήνης, στη ζώνη του πολέμου. Να δούμε τι γίνεται πέριξ ημών: Τουρκία, Συρία, Λίβανος, Ισραήλ, ως ένα βαθμό Αίγυ­πτος, Λιβύη… τα γύρω κράτη της περιο­χής στην ανα­το­λική Μεσό­γειο, έχουν βυθι­στεί στην άβυσσο του πολέμου. Εμείς είμαστε τα δύο ακραία σημεία της ζώνης ειρήνης. Αυτό είναι ένα καθε­στώς που πρέπει να το δια­τη­ρή­σουμε με κάθε τρόπο, διότι εάν υπάρχει κάτι που με ανη­συ­χεί –και αυτό πρέπει να το ομολογήσω- είναι η διεθνής τρο­μο­κρα­τία που πηγάζει από την Λωρίδα της Γάζας και το Παλαι­στι­νιακό. Εδώ χρειά­ζε­ται πολύ μεγάλη προσοχή. Μιλάμε για μυστι­κές οργα­νώ­σεις κ.ο.κ. αλλά απαι­τεί­ται συνερ­γα­σία της Ελλάδας με ξένες χώρες, ώστε να μπο­ρέ­σουμε να απο­τρέ­ψουμε ενδε­χό­με­νες κινή­σεις.

Από εκεί και πέρα, το μετα­να­στευ­τικό, δεν δείχνει να είναι πρό­βλημα.

Βλέ­πουμε πάντως ότι σε πολλές χώρες, κατα­γρά­φο­νται αντι­δρά­σεις, κινη­το­ποι­ή­σεις κ.λπ. σε ένδειξη συμπα­ρά­στα­σης προς τους Παλαι­στί­νιους.

Σε γενικές γραμμές ναι. Μην ξεχνάμε ότι το Παλαι­στι­νιακό ζήτημα έχει δύο όψεις: η μία είναι η εθνι­κο­α­πε­λευ­θε­ρω­τική. Η άλλη όψη, σχε­τί­ζε­ται με τον συμ­βο­λι­σμό που έχει ο αγώνας των Παλαι­στι­νίων και η Ιερου­σα­λήμ για το Ισλάμ (ιδίως για το φανα­τικό Ισλάμ). Είναι σημείο ανα­φο­ράς. Η διεθνής τρο­μο­κρα­τία στην οποία ανα­φέρ­θηκα, εκπο­ρεύ­ε­ται από τη διαμάχη μεταξύ Ισλάμ και Δύσεως που έχει ως συμ­βο­λι­σμό της, την Ιερου­σα­λήμ.

Για να κλεί­σουμε: μαθαί­νουμε ότι είναι σε ετοι­μό­τητα και οι δομές μετα­να­στών στα νησιά. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Είναι για καλό και για κακό –αν χρεια­στεί. Αλλά αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ένα ισχυρό μετα­να­στευ­τικό ρεύμα που να μας ανη­συ­χεί. Την ίδια ώρα, ασκού­νται πιέσεις προς την Τουρκία από την Ευρώπη να μην αφεθούν ελεύ­θε­ρες οι ροές προς τα εμάς.