Πακέτο 2,7 δισ. ευρώ για τη στήριξη γονέων και νέων ζευγαριών

To 2023 θα είναι η 12η δια­δο­χική χρονιά μείωσης του πλη­θυ­σμού της χώρας λόγω αρνη­τι­κού ισο­ζυ­γίου γεν­νή­σεων – θανάτων. Το πρό­βλημα επι­δει­νώ­νε­ται τα τελευ­ταία χρόνια, με τις «σύγ­χρο­νες κρίσεις» (παν­δη­μία, πλη­θω­ρι­στική και περι­βαλ­λο­ντική κρίση) να παίζουν καθο­ρι­στικό ρόλο.

Με τον δείκτη ολικής γονι­μό­τη­τας –είναι αυτός που καθο­ρί­ζει τις δυνα­τό­τη­τες αντι­κα­τά­στα­σης των γενεών– να βρί­σκε­ται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενερ­γο­ποιού­νται από το 2024 νέα μέτρα που απο­σκο­πούν στο να τονώ­σουν την πολι­τική «1ου και 2ου παιδιού»: αύξηση της έκπτω­σης φόρου για όσους έχουν δύο ή περισ­σό­τερα παιδιά, γενι­κευ­μένη κατα­βολή ενι­σχύ­σεων για την εγγραφή των παιδιών στον παιδικό σταθμό, υψη­λό­τερο επίδομα τέκνων στο Δημόσιο και περισ­σό­τερο «στο­χευ­μένη» κατα­βολή των επι­δο­μά­των τόσο της γέν­νη­σης του παιδιού όσο και της ανα­τρο­φής του. Στη βελ­τί­ωση του δείκτη ολικής γονι­μό­τη­τας απο­σκο­πεί και η πολι­τική στέ­γα­σης των νέων, η οποία θα συνε­χι­στεί και τα επόμενα χρόνια. Η βελ­τί­ωση των επι­δό­σεων της χώρας στον κρίσιμο δείκτη των γεν­νή­σεων τίθεται εν αμφι­βόλω εξαι­τίας της πολυ­ε­τούς οικο­νο­μι­κής κρίσης, η οποία συνε­χί­ζε­ται αυτή τη φορά λόγω αύξησης του κόστους δια­βί­ω­σης και μείωσης του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος. Ο πλη­θω­ρι­σμός «τρώει» όχι μόνο το οικο­γε­νειακό εισό­δημα των ζευ­γα­ριών, αλλά ακόμη και την «αγο­ρα­στική δύναμη» των δια­φό­ρων επι­δο­μά­των που δίδο­νται για να στη­ρι­χτεί η απόφαση από­κτη­σης παιδιού.

Με τις αλλαγές που προ­ω­θή­θη­καν το τελευ­ταίο διά­στημα για τα μέτρα στή­ρι­ξης των γονέων, η ετήσια δαπάνη ξεπερ­νάει πλέον το 1,7 δισ. ευρώ, χωρίς στο ποσό αυτό να συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται το 1 δισ. ευρώ που έχει δεσμευ­τεί για τη χορή­γηση χαμη­λό­το­κων δανείων στα νέα ζευ­γά­ρια μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Σπίτι μου».

Από τις αρχές του 2024 ενερ­γο­ποιού­νται:

1. Η αυξη­μένη έκπτωση φόρου για τους γονείς με παιδιά. Το συγκε­κρι­μένο μέτρο έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 80 εκατ. ευρώ και ουσια­στικά ισο­δυ­να­μεί με αύξηση της έκπτω­σης φόρου κατά 90 ευρώ τον χρόνο για τους γονείς με ένα παιδί και κατά 220 ευρώ τον χρόνο για τους γονείς με δύο ή περισ­σό­τερα παιδιά.

2. Η αύξηση του επι­δό­μα­τος τέκνων για τους εργα­ζο­μέ­νους στον δημόσιο τομέα. Πρό­κει­ται για αύξηση των μεικτών απο­δο­χών κατά περίπου 155 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Το επίδομα για τους γονείς με ένα παιδί ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται από τα 50 ευρώ στα 70 ευρώ και για τους γονείς με δύο παιδιά από τα 70 στα 120 ευρώ τον μήνα. Αντί­στοιχα αυξη­μένο κατά 50 ευρώ τον μήνα είναι το επίδομα και για όσους έχουν περισ­σό­τερα παιδιά.

3. Η αλλαγή στον τρόπο κατα­βο­λής δύο βασικών επι­δο­μά­των που συν­δέ­ο­νται με την οικο­γέ­νεια. Το επίδομα τέκνων έχει ετήσιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό άνω του 1 δισ. ευρώ, καθώς κατα­βάλ­λε­ται σχεδόν στο σύνολο των οικο­γε­νειών με παιδιά. Η ενί­σχυση κυμαί­νε­ται από 336 έως 840 ευρώ τον χρόνο ανάλογα με το εισό­δημα. Αντί­στοιχα, την οικο­γέ­νεια την αφορά και η κατα­βολή της εφάπαξ ενί­σχυ­σης των 2.000 ευρώ σε όσους απο­κτούν παιδί. Η αλλαγή που προ­ω­θεί­ται έχει να κάνει με την πίστωση μέρους ή και του συνο­λι­κού ποσού του επι­δό­μα­τος σε κάρτα και όχι σε τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι τα χρήματα κατευ­θύ­νο­νται για τον σκοπό για τον οποίο προ­ο­ρί­ζο­νται. Δεδο­μέ­νου ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του επι­δό­μα­τος από­κτη­σης τέκνου ξεπερ­νάει τα 170 εκατ. ευρώ τον χρόνο, μιλάμε ουσια­στικά για περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως μόνο γι’ αυτά τα δύο επι­δό­ματα.

4. Η συνέ­χιση του προ­γράμ­μα­τος «Σπίτι μου», το οποίο ουσια­στικά συν­δέ­ε­ται με την οικο­γε­νειακή πολι­τική της χώρας καθώς απο­σκο­πεί στην κάλυψη των στε­γα­στι­κών αναγκών των νέων ζευ­γα­ριών. Εκτός από την πολι­τική χορή­γη­σης των δανείων (σ.σ ήδη έχει διπλα­σια­στεί ο αρχικός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του προ­γράμ­μα­τος στο 1 δισ. ευρώ) «τρέχουν» και οι άλλες παρεμ­βά­σεις, όπως η επι­δό­τηση για την ανα­καί­νιση ακι­νή­των κ.λπ.

Με αυτά τα δεδο­μένα, το νέο ζευγάρι που θα απο­κτή­σει παιδί θα ξέρει ότι από τις αρχές του 2024 θα έχει να λαμ­βά­νει μια πρό­σθετη έκπτωση φόρου 123 ευρώ αν απο­κτή­σει το πρώτο παιδί (σ.σ μέχρι τώρα η διαφορά ανάμεσα στον εργένη και τον γονιό με ένα παιδί ήταν μόλις 33 ευρώ) και ακόμη 220 ευρώ για το δεύτερο παιδί. Η αύξηση των απο­δο­χών κατά 840 ευρώ τον χρόνο για το ένα παιδί ή κατά 600 ευρώ επι­πλέον για το δεύτερο παιδί (σύνολο 1.440 ευρώ) αφορά μόνο τους εργα­ζο­μέ­νους στον δημόσιο τομέα, καθώς στον ιδιω­τικό τομέα δεν υπάρχει σχετική πρό­βλεψη. Οσο για το επίδομα τέκνων, έχει συγκε­κρι­μένα εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια και όποιος τα πληροί υπο­λο­γί­ζει σε 336 έως 840 ευρώ τον χρόνο ανά έτος.

Τα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής και του Ληξιαρ­χείου δεί­χνουν ότι το 2022 έκλεισε με το μεγα­λύ­τερο έλλειμμα στο ισο­ζύ­γιο γεν­νή­σεων – θανάτων από το 1931 μέχρι σήμερα. Οι γεν­νή­σεις περιο­ρί­στη­καν (με βάση το Ληξιαρ­χείο) στις 77.100, ενώ οι θάνατοι ήταν (με βάση την ΕΛΣΤΑΤ) 140.292. Πρό­κει­ται για τη δεύτερη χει­ρό­τερη επίδοση όλων των εποχών και όσον αφορά τον αριθμό των θανάτων. Για τη φετινή χρονιά τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία προ­έρ­χο­νται από το Ληξιαρ­χείο και δεί­χνουν 41.389 γεν­νή­σεις και 78.248 θανά­τους για το πρώτο 7μηνο. Το έλλειμμα φθάνει ήδη στα 36.859 άτομα.

Πηγή kathimerini.gr