Συνήγορος του Πολίτη για «Κιβωτό του Κόσμου»: Σωρεία προβλημάτων στη λειτουργία της – Σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων των παιδιών

Σωρεία προ­βλη­μά­των στη λει­τουρ­γία της «Κιβωτού του Κόσμου», με σοβαρές συνα­κό­λου­θες παρα­βιά­σεις δικαιω­μά­των των παιδιών που φιλο­ξε­νού­νταν στις δομές της, ανα­δει­κνύει η έρευνα του Συνη­γό­ρου Πολίτη που απε­στάλη στην υφυ­πουργό Πρό­νοιας και Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης, Δόμνα Μιχαη­λί­δου. Μεταξύ άλλων, όπως ανα­φέ­ρει το πόρισμα του Συνη­γό­ρου του Πολίτη, «δια­πι­στώ­θη­καν αυθαί­ρε­τες και επι­ζή­μιες για τα παιδιά πρα­κτι­κές που αφο­ρού­σαν σε βασι­κούς τομείς της ζωής τους, όπως την δια­χεί­ριση της συμπε­ρι­φο­ράς και των δυσκο­λιών τους, την εκπαί­δευση και προ­ε­τοι­μα­σία για την ένταξή τους στην αγορά εργα­σίας, την επι­κοι­νω­νία με την οικο­γέ­νεια τους και άλλα πρόσωπα εκτός της οργά­νω­σης, τον σεβασμό της προ­σω­πι­κό­τη­τας και της ιδιω­τι­κής τους ζωής, και την κοι­νω­νική τους ζωή και συμ­με­τοχή με τρόπο ανάλογο με τους λοιπούς συνο­μη­λί­κους τους».

Στο πόρισμα ανα­φέ­ρε­ται ακόμα ότι ο ιδρυτής της «Κιβωτού του Κόσμου», π. Αντώ­νιος, μολο­νότι δεν συμ­με­τείχε στο Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο, είχε πρω­ταρ­χικό ρόλο στη λει­τουρ­γία της οργά­νω­σης και στη λήψη απο­φά­σεων σε όλους τους τομείς, ενώ σε έγγραφα χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως «πνευ­μα­τι­κός πατέρας» των παιδιών και «το πιο σημα­ντικό πρόσωπο ανα­φο­ράς» για αυτά. Κατά συνέ­πεια, το μοντέλο λει­τουρ­γίας της οργά­νω­σης, το οποίο βασί­ζο­νταν στην κρίση και τις απόψεις του για την δια­παι­δα­γώ­γηση και εν γένει μετα­χεί­ριση των παιδιών, όπως δια­φά­νηκε από την έρευνα, δεν επι­δέ­χο­νταν κρι­τι­κής ή αμφι­σβή­τη­σης και εφαρ­μό­ζο­νταν σε όλα τα Παραρ­τή­ματα, υπό την επο­πτεία μιας ομάδας στενών συνερ­γα­τών του, κάποιοι εκ των οποίων συμ­με­τεί­χαν και στην διοί­κηση.

Όπως επι­ση­μαί­νει ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη, βασικό πρό­βλημα απο­τε­λεί το γεγονός ότι υπήρξε απουσία ελέγχου λόγω του κύρους και της ευρείας κοι­νω­νι­κής απο­δο­χής που περιέ­βαλ­λαν την δημόσια εικόνα του πατέρα Αντώ­νιου και τα οποία «είχαν κατα­στή­σει την “Κιβωτό του Κόσμου” ουσια­στικά υπεράνω κρι­τι­κής ή ελέγχου από τους αρμό­διους φορείς της Πολι­τείας».

Πολλά σοβαρά προ­βλή­ματα που δια­πί­στωσε ο Συνή­γο­ρος του Πολίτη δεν απο­τυ­πώ­νο­νται στις εκθέ­σεις ελέγχου των αρμο­δίων κοι­νω­νι­κών συμ­βού­λων, οι οποίες περιο­ρί­ζο­νται σε κατα­γραφή στοι­χείων για τη νομική μορφή, την αδειο­δό­τηση, τη στε­λέ­χωση και τις κτι­ρια­κές εγκα­τα­στά­σεις των δομών, χωρίς αναφορά στην ποιό­τητα της παρε­χό­με­νης φρο­ντί­δας ή στα δικαιώ­ματα των φιλο­ξε­νού­με­νων παιδιών, μολο­νότι σε κάποιες από αυτές μνη­μο­νεύ­ε­ται η αδυ­να­μία διε­νέρ­γειας ουσια­στι­κού ελέγχου στους τομείς αυτούς, καθώς υπήρχε απουσία θεσμι­κού πλαι­σίου για την λει­τουρ­γία των μονάδων παι­δι­κής προ­στα­σίας, όπως ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά.

Όπως συνο­ψί­ζε­ται στο πόρισμα: «Η απουσία, μέχρι πρό­τι­νος, θεσμι­κού πλαι­σίου για τη λει­τουρ­γία των Μονάδων Παι­δι­κής Προ­στα­σίας του ιδιω­τι­κού τομέα, σε συν­δυα­σμό με την ανε­πάρ­κεια των μηχα­νι­σμών και δια­δι­κα­σιών ελέγχου, συνέ­βα­λαν στη λει­τουρ­γία των δομών φιλο­ξε­νίας της Κιβωτού του Κόσμου επί σειρά ετών βάσει ενός ιδιό­τυ­που και αυθαί­ρε­του συστή­μα­τος κανόνων εμπνεύ­σεως του ιδρυτή της, το οποίο δεν επι­δέ­χο­νταν αμφι­σβή­τη­σης, μολο­νότι παρά­βλεπε τα σύγ­χρονα δεδο­μένα και αντι­λή­ψεις για την ανα­τροφή και τις ανάγκες των παιδιών, αλλά και τις προ­βλέ­ψεις της νομο­θε­σίας σχετικά με τα δικαιώ­ματά τους. Τα παρα­πάνω ανα­δει­κνύ­ουν τη σημασία της θέσπι­σης κανόνων και προ­δια­γρα­φών λει­τουρ­γίας των εν λόγω μονάδων με την ΚΥΑ 40949/2022, ως ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση για την δια­σφά­λιση της ποιό­τη­τας της παρε­χό­με­νης φρο­ντί­δας και την ουσια­στική επι­τέ­λεση του έργου των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών».

Τέλος, το πόρισμα κατα­λή­γει σε συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις προς το αρμόδιο υπουρ­γείο που έχουν να κάνουν με το θεσμικό πλαίσιο λει­τουρ­γίας των Μονάδων Παι­δι­κής Προ­στα­σίας και Φρο­ντί­δας, με την ενί­σχυση των μηχα­νι­σμών επο­πτείας και ελέγχου και με την ενη­μέ­ρωση και έκφραση της γνώμης των παιδιών για θέματα που τα αφορούν.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ