ΕΙΔΗΣΕΙΣ

H μαφία του σκραπ και το μεγάλο πλιάτσικο του ΟΣΕ

news room 6 λεπτά ανάγνωση
adendro

Η μαφία του χαλκού λεη­λα­τεί εδώ και χρόνια τα καλώδια της ηλε­κτρο­κί­νη­σης και τα κυκλώ­ματα του σκραπ τον ελλη­νικό σιδη­ρό­δρομο. Ανα­με­μειγ­μέ­νοι και υπάλ­λη­λοι του ΟΣΕ.

Πολλά από τα πολύ­τιμα και πανά­κριβα υλικά του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου κατα­λή­γουν εδώ και χρόνια σε επι­χει­ρή­σεις ανα­κύ­κλω­σης παλαιών μετάλ­λων (σκραπ), προ­κα­λώ­ντας μεγάλη οικο­νο­μική ζημιά και θέτο­ντας σε κίνδυνο την ασφά­λεια του ελλη­νι­κού σιδη­ρο­δρό­μου.

Δέλεαρ για τη μαφία του χαλκού είναι τα καλώδια της ηλε­κτρο­κί­νη­σης αλλά και το σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο των περίπου 600 χιλιο­μέ­τρων που δεν χρη­σι­μο­ποιεί­ται. Σ’ αυτό έχουν γίνει εκα­το­ντά­δες κλοπές μεταλ­λι­κών εξαρ­τη­μά­των και τρο­χαίου υλικού.

Το ρεκόρ στην απο­ψί­λωση της δημό­σιας περιου­σίας κατέχει το σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο Πελο­πον­νή­σου. Από το 2010 και μετά, όπου ουσια­στικά ανα­στέλ­λε­ται η λει­τουρ­γία του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους του σιδη­ρο­δρο­μι­κού της δικτύου, έχουν συντε­λε­στεί κινη­μα­το­γρα­φι­κές κλοπές και οι δράστες δεν συνε­λή­φθη­σαν ποτέ.

Το πεδίο της κλοπής και της παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης σκραπ περι­λαμ­βά­νει μικρές συμ­μο­ρίες, αλλά και οργα­νω­μένα κυκλώ­ματα που έχουν δράσει σε δύο του­λά­χι­στον περι­πτώ­σεις με τη βοήθεια υπαλ­λή­λων του ΟΣΕ.

Οι πιο τρα­ντα­χτές κλοπές σιδη­ρο­δρο­μι­κού υλικού στην ιστορία του ΟΣΕ έγιναν μετά την απόφαση να ανα­στα­λεί η λει­τουρ­γία του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου στην Πελο­πόν­νησο το 2010. Η ανα­στολή έγινε με τον ίδιο νόμο που ο όμιλος του ΟΣΕ δια­σπά­στηκε σε αυτό­νο­μες εται­ρείες. Με τον νόμο για την εξυ­γί­ανση του ΟΣΕ, η Πελο­πόν­νη­σος έχασε τα τρένα ορι­στικά, μετά από 120 χρόνια αδιά­λει­πτης λει­τουρ­γίας του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου της και αφού δαπα­νή­θη­καν πρώτα 70 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του δικτύου Κόρινθος-Καλαμάτα.

Στα καλώδια ηλε­κτρο­κί­νη­σης ο καλύ­τε­ρος χαλκός

«Όλοι τους έχουν κάνει χρυσές δου­λειές με την απο­ψί­λωση καλω­δίων ηλε­κτρο­κί­νη­σης τρο­χαίου υλικού και σιδη­ρο­δρο­μι­κών ραγών. Τελευ­ταία, το ενδια­φέ­ρον των κυκλω­μά­των του σκραπ έχει μετα­το­πι­στεί στην ηλε­κτρο­κί­νηση, γιατί έχει από τις καλύ­τε­ρες ποιό­τη­τες σκληρού ηλε­κτρο­λυ­τι­κού χαλκού», ανα­φέ­ρει μηχα­νι­κός με μεγάλη εμπει­ρία κατα­σκευα­στι­κών σιδη­ρο­δρο­μι­κών έργων.

Εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ η ζημιά

«Η ζημιά από τις κλοπές χαλκού μπορεί να φτάσει εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ τον χρόνο», σύμφωνα με στελέχη του ΟΣΕ που μίλησαν στη LiFO. «Μαζί με το ξήλωμα των καλω­δίων της ηλε­κτρο­κί­νη­σης κατα­στρέ­φο­νται πανά­κριβα εξαρ­τή­ματα και ανταλ­λα­κτικά, η αντι­κα­τά­σταση των οποίων είναι δύσκολη και χρο­νο­βόρα».

Πώς κατε­βά­ζουν τα καλώδια

Η κλοπή καλω­δίων της ηλε­κτρο­κί­νη­σης γίνεται με την εξής μέθοδο: «Πετάνε μία σιδε­ρέ­νια ράβδο που γαν­τζω­νε­ται στο καλώδιο. Το σύστημα δεν μπορεί να ξεχω­ρί­σει αν πρό­κει­ται για δολιο­φθορά ή φυσικό βρα­χυ­κύ­κλωμα. Το ρεύμα πέφτει. Μέχρι να έρθουν οι τεχνί­τες ηλε­κτρο­κί­νη­σης, οι οποίοι είναι από λίγοι έως ανύ­παρ­κτοι, να δουν τι συμ­βαί­νει, οι δράστες σκαρ­φα­λώ­νουν σε ένα στύλο και με ένα ψαλίδι κόβουν το καλώδιο, ένας από τη μία κι άλλος από την άλλη πλευρά».

Κλέβουν χαλκό από παντού

Το πρό­βλημα είναι γνωστό στην Αστυ­νο­μία, η οποία, έχει προ­χω­ρή­σει σε δεκάδες συλ­λή­ψεις, χωρίς ποτέ να περιο­ρι­στεί το φαι­νό­μενο των δολιο­φθο­ρών και των κλοπών. Αντί­θετα, «εξε­λίσ­σε­ται σε μάστιγα, η οποία έχει επε­κτα­θεί στα καλώδια χαλκού της ΔΕΗ, αλλά και τους μετα­σχη­μα­τι­στές που έχουν τα συστή­ματα ποτί­σμα­τος των αγρο­τι­κών εκτά­σεων».

Λύσεις με drones

Από το 2021, όπως ανα­φέ­ρουν τα στελέχη του ΟΣΕ, υπο­γρά­φο­νται διμη­νιαίες και τρι­μη­νιαίες συμ­βά­σεις με εται­ρείες security, οι οποίες ανα­λαμ­βά­νουν με drones τη φύλαξη κάποιων τμη­μά­των σιδη­ρο­δρο­μι­κών γραμμών και εγκα­τα­στά­σεων, κυρίως κατά τη διάρ­κεια της νύχτας που δρουν οι συμ­μο­ρίες. Αυτό το είδος φύλαξης είναι ιδιαί­τερο υψηλό για τα οικο­νο­μικά του Οργα­νι­σμού και μπορεί να γίνει εκ των πραγ­μά­των για κάποια μόνο σημεία του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου, κυρίως βρα­δι­νές ώρες.

Λύση στο πρό­βλημα υπο­σχέ­θηκε και ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας Γιώργος Γερα­πε­τρί­της κατά τη χθεσινή συνέ­ντευξη Τύπου. Δεσμεύ­τηκε ότι το αμέσως προ­σε­χές διά­στημα «θα φέρουμε στη Βουλή προς ψήφιση και ένα αυστη­ρό­τερο πλαίσιο σε ό,τι αφορά δολιο­φθο­ρές, κλοπές και κατα­στρο­φές που γίνο­νται στο σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο»

Το πλιά­τσικο από την εγκα­τά­λειψη του δικτύου στην Πελο­πόν­νησο

Οι πιο τρα­ντα­χτές κλοπές σιδη­ρο­δρο­μι­κού υλικού στην ιστορία του ΟΣΕ έγιναν μετά την απόφαση να ανα­στα­λεί η λει­τουρ­γία του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου στην Πελο­πόν­νησο το 2010. Η ανα­στολή έγινε με τον ίδιο νόμο που ο όμιλος του ΟΣΕ δια­σπά­στηκε σε αυτό­νο­μες εται­ρείες.

Με τον νόμο για την εξυ­γί­ανση του ΟΣΕ, η Πελο­πόν­νη­σος έχασε τα τρένα ορι­στικά, μετά από 120 χρόνια αδιά­λει­πτης λει­τουρ­γίας του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου της και αφού δαπα­νή­θη­καν πρώτα 70 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του δικτύου Κόρινθος-Καλαμάτα.

Κατ’ επι­τα­γήν του νόμου 3891/2010, το σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο της χώρας χωρί­ζε­ται σε τέσ­σε­ρις κατη­γο­ρίες: ενεργό, υπό κατα­σκευή, σε προ­σω­ρινή ανα­στολή και σε πλήρως καταρ­γη­μένο. Πλην του Προ­α­στια­κού της Πάτρας, της γραμμής Κατάκολο-Ολυμπία και του Οδο­ντω­τού Σιδη­ρο­δρό­μου Διακοφτό-Καλάβρυτα, το υπό­λοιπο δίκτυο του ΟΣΕ στην Πελο­πόν­νησο έχει τεθεί σε ανα­στολή λει­τουρ­γίας.

Το ανε­νεργό δίκτυο

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία του ΟΣΕ, 377 χιλιό­με­τρα του σιδη­ρο­δρο­μι­κού δικτύου της χώρας βρί­σκε­ται σε ανα­στολή λει­τουρ­γίας και 190 χιλιό­με­τρα έχουν πλήρως καταρ­γη­θεί. Η τελευ­ταία υπουρ­γική απόφαση που κατη­γο­ριο­ποιεί το δίκτυο με τον προ­α­να­φερ­θέ­ντα τρόπο υπο­γρά­φε­ται το 2021 από τους υπουρ­γούς Χρήστο Σταϊ­κούρα και Κώστα Καρα­μανλή.

Οι κλοπές

Μία μεγάλη κλοπή εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ που ουδέ­ποτε εξι­χνιά­στηκε και καταγ­γέλ­θηκε από τον «Σύλλογο Φίλων του Σιδη­ρο­δρό­μου», τα μέλη του οποίου γνω­στο­ποί­η­σαν το θέμα στον ΟΣΕ και το αρμόδιο υπουρ­γείο, συνέβη το 2011 στο Καρ­δια­καύτι Ηλείας. Έξι ντι­ζε­λά­μα­ξες που ζύγιζαν πάνω από 50 τόνους η καθεμία, δεκάδες βαγόνια, αλλά και μεγάλη ποσό­τητα σιδη­ρο­τρο­χιών, εκλά­πη­σαν κομμάτι-κομμάτι και που­λή­θη­καν ως σκραπ κάτω από τη μύτη του υπουρ­γείου και του ΟΣΕ.

Κλοπή σιδη­ρο­δρο­μι­κής γραμμής στο Χιλιο­μόδι. Φωτ.: Eurokinissi

Άφαντη 200 μέτρα σιδη­ρο­δρο­μι­κής γραμμής

Το 2014 ο τότε αρμό­διος υπουρ­γός Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών, Μιχάλης Χρυ­σο­χο­ΐ­δης, μαθαί­νει από τον ίδιο σύλλογο για την απο­ξή­λωση και κλοπή από αγνώ­στους περίπου 200 μέτρων της κυρίας σιδη­ρο­δρο­μι­κής γραμμής κυκλο­φο­ρίας στην περιοχή Χιλιομοδίου-Αγ. Βασι­λείου στον νομό Κοριν­θίας, μία σιδη­ρο­δρο­μική γραμμή που επίσης συγκα­τα­λέ­γε­ται στο δίκτυο της Πελο­πον­νή­σου που είχε ανα­τα­χθεί:

«Το τελευ­ταίο κρούσμα και τη σταγόνα που ξεχει­λί­ζει το ποτήρι απο­τε­λεί η κατα­στροφή, απο­ξή­λωση και κλοπή από αγνώ­στους περίπου 200 μέτρων της κυρίας σιδη­ρο­δρο­μι­κής γραμμής κυκλο­φο­ρίας στην περιοχή Χιλιομοδίου-Αγ. Βασι­λείου στον νομό Κοριν­θίας» ενη­μέ­ρω­σαν τότε. «Προη­γή­θη­καν τα τελευ­ταία τρία χρόνια, σε κάθε περιοχή της Πελο­πον­νή­σου, οι απα­νω­τές κλοπές μεταλ­λι­κών εξαρ­τη­μά­των και υλικών από χώρους ιδιο­κτη­σίας του ΟΣΕ, η ολο­κλη­ρω­τική λεη­λα­σία και κλοπή του συνόλου των Αυτό­μα­των Συστη­μά­των Φύλαξης Ισό­πε­δων Δια­βά­σεων, αξίας πολλών εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, ο βαν­δα­λι­σμός των κτιρίων των σιδη­ρο­δρο­μι­κών σταθμών και του εξο­πλι­σμού τους, ακόμα και η κλοπή ολό­κλη­ρων ντι­ζε­λο­μη­χα­νών και βαγο­νιών από την περιοχή Καβά­σιλα Ηλείας».

Το κύκλωμα σκραπ και  η δια­φθορά στον ΟΣΕ

Σε δύο μεγάλες υπο­θέ­σεις εξι­χνί­α­σης κυκλω­μά­των σκραπ που έχουν κατα­γρα­φεί, ήταν ανα­με­μειγ­μέ­νοι και υπάλ­λη­λοι του ΟΣΕ. Το 2007 το ελλη­νικό δημόσιο έχασε από στη­μέ­νους ή παρα­ποι­η­μέ­νους δια­γω­νι­σμούς σκραπ πάνω από 3 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Με τη βοήθεια των υπαλ­λή­λων αυξά­νο­νταν οι ποσό­τη­τες του υλικού των εται­ρειών σκραπ που κέρ­δι­ζαν τους δια­γω­νι­σμούς, χωρίς βέβαια να αλλάζει το τίμημα. Έτσι ο ανά­δο­χος του δια­γω­νι­σμού πλήρωνε σκραπ βάρους 180 τόνων και έπαιρνε 30 χιλιά­δες τόνους από τις απο­θή­κες του ΟΣΕ, με τη βοήθεια των επί­ορ­κων υπαλ­λή­λων.

Το 2017 η αστυ­νο­μία ανα­κοί­νωσε άλλη μία απάτη σε βάρος του ΟΣΕ, πάλι μέσω στη­μέ­νων δια­γω­νι­σμών πώλησης σκραπ. Στους φερό­με­νους ως εγκε­φά­λους του κυκλώ­μα­τος συγκα­τα­λέ­γο­νταν και 8 υπάλ­λη­λοι του ΟΣΕ. Οι εται­ρείες σκραπ πλη­σί­α­ζαν τους υπαλ­λή­λους του ΟΣΕ, κάποιοι εκ των οποίων ήταν υψη­λό­βαθμα στελέχη, και κατόπιν συνεν­νο­ή­σεων χτυ­πού­σαν τους δια­γω­νι­σμούς. Από τις απο­θή­κες επίσης του ΟΣΕ έβγαι­ναν πολ­λα­πλά­σιες ποσό­τη­τες σκραπ και όχι εκείνες που προ­βλέ­πο­νταν στους δια­γω­νι­σμούς.

Περι­στα­τικά κλοπών και λεη­λα­σιών καλω­δίων ηλε­κτρο­κί­νη­σης και μεταλ­λι­κών εξαρ­τη­μά­των σημειώ­νο­νται παντού στην Ευρώπη. Υπάρχει όμως γρήγορη αντι­κα­τά­σταση και οι λεη­λα­σίες δεν γίνο­νται επειδή αφέθηκε το σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο να ρημάζει, όπως συμ­βαί­νει στην Πελο­πόν­νησο και σε άλλες περιο­χές  της Ελλάδας.

Όπως ανέφερε πρό­σφατα ο συγκοι­νω­νιο­λό­γος, συγ­γρα­φέας και μέλος του Συλ­λό­γου Φίλων του Σιδη­ρο­δρό­μου, Γιώργος Νάθενας, «δεν μπορεί να είναι δικαιο­λο­γία οι δολιο­φθο­ρές και κλοπές των μεταλ­λι­κών καλω­δίων και υλικών από τους επι­τή­δειους που τα αρπά­ζουν από ένα σιδη­ρο­δρο­μικό δίκτυο “ξέφραγο αμπέλι”».

Μένει τώρα να δούμε αν τα μέτρα που θα προ­τεί­νει η κυβέρ­νηση για να αντι­με­τω­πι­στεί το ζήτημα θα είναι και απο­τε­λε­σμα­τικά.

Πηγή lifo.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.