Δεν «στέκουν» συνταγματικά οι νέες αντικειμενικές αξίες ακινήτων

Στρε­βλώ­σεις και μετα­βο­λές σε παρα­πάνω από 20 φόρους και τέλη, που αφορούν όχι μόνο στην από­κτηση αλλά και στη χρήση ακι­νή­των γεν­νώ­νται, σύμφωνα με την εμπε­ρι­στα­τω­μένη νομική γνω­μο­δό­τηση του δικη­γό­ρου, διδά­κτο­ρος Συνταγ­μα­τι­κού & Διοι­κη­τι­κού Δικαίου Νομικής Σχολής Αθηνών κ. Μιχάλη Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου, για τη νομι­μό­τητα και τη συνταγ­μα­τι­κό­τητα των νέων αντι­κει­με­νι­κών αξιών στα νησιά του Ν. Αιγαίου.

Η Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου δεί­χνο­ντας τα αντα­να­κλα­στικά της μετά από σειρά ενστά­σεων και δια­μαρ­τυ­ριών νησιω­τι­κών Δήμων, όπως του Δήμου Αστυ­πά­λαιας, του Δήμου Σύμης και του Δήμου Λέρου, ήδη από τον Μάιο του 2022 με την υπ’ αριθμ.47/18-05-2022 απόφασή της αφενός απο­δέ­χτηκε την γνω­μο­δό­τηση του δικη­γό­ρου – διδά­κτορα Νομικής Συνταγ­μα­τι­κού & Διοι­κη­τι­κού Δικαίου κ. Μιχαήλ Παπα­γε­ωρ­γίου, προ­χώ­ρησε στην άμεση κοι­νο­ποί­ησή της προς τον ίδιο τον πρω­θυ­πουργό και τους αρμό­διους πολι­τεια­κούς παρά­γο­ντες, εκφρά­ζο­ντας την έντονη δια­μαρ­τυ­ρία του συνόλου των νησιω­τι­κών Δήμων και των τοπικών κοι­νω­νιών επί της φανερά παρά­τυ­πης διοι­κη­τι­κής δια­δι­κα­σίας και του υπέρ­με­τρα δυσα­να­λό­γου οικο­νο­μικά περιε­χο­μέ­νου της υπ’ αριθμ. 57732ΕΞ2021/18-05-2021 (ΦΕΚ 2375/Β/07-06-2021) από­φα­σης του υπουρ­γού και υφυ­πουρ­γού Οικο­νο­μι­κών περί του συστή­μα­τος επα­να­προσ­διο­ρι­σμού και καθο­ρι­σμού των αντι­κει­με­νι­κών αξι,ων των νήσων της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Η Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, δια του προ­έ­δρου της κ. Αντώνη Καμπου­ράκη, χαι­ρε­τί­ζει το άμεσο ενδια­φέ­ρον του πρω­θυ­πουρ­γού κ. Κυριά­κου Μητσο­τάκη και τη συνεπή παρέμ­βαση του Οικο­νο­μι­κού Επι­τε­λείου της Κυβέρ­νη­σης υπό τον συντο­νι­σμό του υπουρ­γού κ. Χρήστου Σταϊ­κούρα για την πλήρως συντε­ταγ­μένη υιο­θέ­τηση των προ­τά­σεων και της γνω­μο­δό­τη­σής τους προς απο­κα­τά­σταση των φορο­λο­γι­κών ρυθ­μί­σεων του συστή­μα­τος των αντι­κει­με­νι­κών αξιών της ακί­νη­της περιου­σίας των κατοί­κων της παρα­με­θό­ριας νησιω­τι­κής επι­κρά­τειας της χώρας και δηλώνει δυνα­μικά και αλλη­λέγ­γυα παρούσα σε όλες τις αξιώ­σεις και τις διεκ­δι­κή­σεων των Κυκλά­δων και των Δωδε­κα­νή­σων, δίχως να επι­δέ­χε­ται εκπτώ­σεις σε επι­μέ­ρους αδικίες και δυσα­νά­λο­γες επι­βα­ρύν­σεις από την κεντρική Δημόσια Διοί­κηση. Στέ­κε­ται ωστόσο, όπως δια­τυ­πώ­θηκε στην τελευ­ταία συνε­δρί­ασή της και δίπλα στην Πολι­τεία ανέ­κα­θεν συνερ­γα­τικά για να βρει ουσια­στι­κές, απο­τε­λε­σμα­τι­κές και συνε­πείς λύσεις για κάθε ανα­κύ­πτον θεσμικό και δια­κυ­βερ­νη­τικό ζήτημα.

Σύμφωνα με την γνω­μο­δό­τηση του κ. Μ. Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου, «η υπ’ αριθμ. 57732 ΕΞ 2021 απόφαση του Υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών (ΦΕΚ 2375/Β/2021) περί καθο­ρι­σμού του συστή­μα­τος αντι­κει­με­νι­κών αξιών επί της φορο­λο­γη­τέας ακί­νη­της περιου­σίας πρέπει άμεσα να ακυ­ρω­θεί και να ανα­κλη­θεί ανα­δρο­μικά ως παρά­νομη, αφού κατα­στρα­τη­γεί τόσο την εφαρ­μογή του ισχύ­ο­ντος νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου, όσο και την εύρυθμη τήρηση του ουσιώ­δους τύπου της διοι­κη­τι­κής δια­δι­κα­σίας, αλλά και ως αντι­συ­νταγ­μα­τική, ειδικά επί της εκπτω­τι­κής απο­μεί­ω­σης της αρχής της επι­κου­ρι­κό­τη­τας και της υπο­βάθ­μι­σης της νομι­μο­ποι­η­τι­κής συνοχής της πολυ­ε­πί­πε­δης και απο­κε­ντρω­μέ­νης δημό­σιας δια­κυ­βέρ­νη­σης».

Ειδι­κό­τερα, στη γνω­μο­δό­τηση του διδά­κτο­ρος Συνταγ­μα­τι­κού & Διοι­κη­τι­κού Δικαίου Νομικής Σχολής Αθηνών ανα­φέ­ρο­νται επί του φλέ­γο­ντος ζητή­μα­τος μεταξύ άλλων και τα ακό­λουθα:

[…] Οι «αντι­κει­με­νι­κές εκτι­μή­σεις» παρά τα ανα­λυ­τικά παρα­τι­θέ­μενα κρι­τή­ρια δεν έχουν λάβει υπόψη τους τις πραγ­μα­το­λο­γι­κές παρα­μέ­τρους για τη σφαι­ρική βιώσιμη ανά­πτυξη και τη συντή­ρηση των ιδιο­κτη­σιών ακι­νή­των στους νησιω­τι­κούς Δήμους για τη σχετική στοι­χειο­θέ­τηση και κατάρ­τισή της υπό εξέταση δημο­σιο­νο­μι­κής παρέμ­βα­σης της Ελλη­νι­κής Πολι­τείας, μεί­ζο­νος οικο­νο­μι­κής ή κοι­νω­νι­κής σημα­σίας.

Ενδει­κτικό του έωλου και του απρο­κά­λυ­πτα μετέ­ω­ρου των όλων εκτι­μή­σεων είναι ο προσ­διο­ρι­σμός της αντι­κει­με­νι­κής αξίας (περί τα 700,00 ευρώ ανά τ.μ.!) του Παρα­δο­σια­κού Οικι­σμού της Ιεράς Μονής Ταξιάρ­χου Μιχαήλ του Πανορ­μίτη, μίας Ιεράς Μονής Ν.Π.Δ.Δ. (ΦΕΚ Β΄ 1764/2016, άρθρο 22 παρ. 2 Ν. 4301/2014, και Γνωμ. 142/1979 ΟλομΝ.Σ.Κ), που οι εγκα­τα­στά­σεις της εξυ­πη­ρε­τούν αμιγώς πνευ­μα­τικό εκκλη­σια­στικό σκοπό σύμφωνα με την πολι­τι­στική και θρη­σκευ­τική κλη­ρο­νο­μιά που δια­φυ­λάτ­τει, χωρίς σε καμία περί­πτωση να είναι δεκτι­κές αγο­ρα­πω­λη­σίας και κοστο­λο­γη­μέ­νης συναλ­λα­κτι­κής αξίας. Δείγμα της παντε­λώς άκριτης και απόλυτα αφη­ρη­μέ­νης αξιο­λό­γη­σης του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών.

Με την de facto και de jure ανορ­θο­λο­γική καθιέ­ρωση του αντι­κει­με­νι­κού συστή­μα­τος δια­τα­ράσ­σε­ται, λοιπόν, συνο­λικά η αξία και το κόστος των ακι­νή­των και των ιδιο­κτη­σιών των νησιω­τών, καθώς επη­ρε­ά­ζε­ται ένα σύνολο φορο­λο­γι­κών και δημο­σιο­νο­μι­κών επι­βα­ρύν­σεων ως σαν να δηλώ­νε­ται πως απο­τε­λεί ευθέως επι­δί­ωξη του κεντρι­κού κράτους η απε­μπό­ληση των σχε­τι­κών ιδιο­κτη­σια­κών τους δικαιω­μά­των σε ένα κύκλο επι­θε­τι­κών παρά­δο­ξων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, μετά άλλωστε από την ήδη απα­ρά­δε­κτη υφι­στά­μενη στάση του τελευ­ταίου ως προς τις αδιά­κο­πες διεκ­δι­κή­σεις του (και μετά την ισχύ νέου νομο­θε­τι­κού πλαι­σίου Ν. 4819/2021 και 4821/2021) με αφορμή την κατάρ­τιση του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου και τη σύσταση Δασικού Χάρτη – Δασο­λο­γίου στα νησιά του Νότιου Αιγαίου.

Όλως χαρα­κτη­ρι­στικά, με την καθιέ­ρωση των παρα­πάνω εσφαλ­μέ­νων και παρά­τυ­πων αντι­κει­με­νι­κών αξιών γεν­νώ­νται στρε­βλώ­σεις και μετα­βο­λές σε παρα­πάνω από 20 φόρους και τέλη, που αφορούν όχι μόνο την από­κτηση (μετα­βί­βαση), αλλά και τη χρήση ακι­νή­των.

Οι φόροι αυτοί είναι:

– Ο Ενιαίος Φόρος Ιδιο­κτη­σίας Ακι­νή­των (ΕΝΦΙΑ)

– Ο Συμπλη­ρω­μα­τι­κός ΕΝΦΙΑ φυσικών προ­σώ­πων

– Ο Φόρος Μετα­βί­βα­σης Ακι­νή­των (ΦΜΑ)

– Ο ΦΠΑ 24% που επι­βάλ­λε­ται στις πωλή­σεις νεό­δμη­των κτι­σμά­των που δεν απο­τε­λούν πρώτη κατοι­κία.

– Ο Φόρος χρη­σι­κτη­σίας κτι­σμά­των.

– Ο Φόρος ανταλ­λα­γής – συνέ­νω­σης οικο­πέ­δων.

– Ο Φόρος δια­νο­μής ακι­νή­των.

– Το Τέλος Ακί­νη­της Περιου­σίας (ΤΑΠ)

– Ο δημο­τι­κός φόρος που επι­βα­ρύ­νει τις μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των

– Το πρό­σθετο τέλος μετα­γρα­φής συμ­βο­λαίων.

– Ο φόρος γονικής παροχής ακι­νή­των.

– Ο φόρος κλη­ρο­νο­μιάς ακι­νή­των.

– Το τέλος εγγρα­φής ακι­νή­των στο Κτη­μα­το­λό­γιο.

– Τα πολε­ο­δο­μικά πρό­στιμα δια­τή­ρη­σης αυθαι­ρέ­των κτι­σμά­των.

– Τα πολε­ο­δο­μικά πρό­στιμα κατα­σκευής νέων αυθαι­ρέ­των.

– Οι εισφο­ρές σε γη και χρήμα για την ένταξη ακι­νή­των στα σχέδια πόλεων.

– Ο ειδικός φόρος ακι­νή­των 15% που επι­βάλ­λε­ται στις υπε­ρά­κτιες εται­ρίες ακι­νή­των.

– Ο φόρος επί των τεκ­μαρ­τών εισο­δη­μά­των

– Ο φόρος επί του τεκ­μαρ­τού εισο­δή­μα­τος από ιδιο­χρη­σι­μο­ποί­ηση επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης και από δωρεάν παρα­χώ­ρηση κατοι­κίας.

– Ο φόρος εισο­δή­μα­τος από εκποί­ηση ακι­νή­των για νομικά πρόσωπα.

– Ο φόρος μετα­βί­βα­σης μετοχών εται­ρειών με ακίνητα, οι φόροι υπέρ τρίτων.

– Οι φόροι στην οικο­δό­μηση με αντι­πα­ροχή.

– Ο φόρος υπέρ ταμείου νομικών κατά τη σύνταξη συμ­βο­λαίων.

– Οι εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές προς Ι.Κ.Α, τα τέλη και οι εισφο­ρές για οικο­δο­μι­κές άδειες.

Συνεπώς δημιουρ­γού­νται σοβα­ρό­τα­τες στρε­βλώ­σεις και δυσμε­νείς επε­νέρ­γειες στον κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικό ιστό των νησιω­τι­κών περιο­χών της ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας, ενώ αντί­θετα επι­βάλ­λε­ται να δια­μορ­φω­θεί ένα στρα­τη­γικό δημο­σιο­νο­μικό και ανα­πτυ­ξιακό καθε­στώς, που θα δια­φυ­λάτ­τει, με σεβασμό στην ανα­λο­γική φορο­λο­γική ισότητα, τη βιω­σι­μό­τητα της παρα­με­θό­ριας νησιω­τι­κό­τη­τας σε εθνικό και ενω­σιακό επίπεδο.

Αφενός λοιπόν προ­κύ­πτει και τεκ­μη­ριώ­νε­ται με βάση θεμε­λιώ­δεις συνταγ­μα­τι­κές έννομες απαι­τή­σεις και το ίδιο το εφαρ­μο­στέο κοινό νομο­θε­τικό πλαίσιο η επι­βε­βλη­μένη συνε­κτική μείωση των τιμών και των δεικτών των «αντι­κει­με­νι­κών αξιών».

Αφε­τέ­ρου δε κατα­δει­κνύ­ε­ται ότι πρέπει να αντι­με­τω­πι­σθεί σε καθε­στώς ισο­νο­μίας και ισο­πο­λι­τείας στρα­τη­γικά η εφαρ­μογή του συστή­μα­τος των αντι­κει­με­νι­κών αξιών στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη σε θεσμικό και νομο­θε­τικό επίπεδο περαι­τέρω συνε­κτι­κές και εξορ­θο­λο­γι­στι­κές παρα­μέ­τρους για τη συγκρο­τη­μένη σφαι­ρική και ολι­στική σύνθεση του συστή­μα­τος του προσ­διο­ρι­σμού της αντι­κει­με­νι­κής αξίας των ακι­νή­των, δια­μορ­φώ­νο­ντας αντί­στοιχα οριο­θε­τη­μέ­νες ζώνες με βάση την εμπο­ρευ­σι­μό­τητα, την κλι­μα­κού­μενη έκταση και θέση των ακι­νή­των, τη συντή­ρηση των ποι­κι­λό­μορ­φων παρα­δο­σια­κών οικι­σμών και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της φέρου­σας επεν­δυ­τι­κής ικα­νό­τη­τας των νησιών του Νότιου Αιγαίου, μεταξύ όχι μόνο των αντί­στοι­χων νησιω­τι­κών περιο­χών, αλλά ιδιαί­τερα μεταξύ των μικρό­τε­ρων νησιών και δη αυτών που ανα­πτύσ­σο­νται τόσο σύμφωνα με το χαρα­κτήρα και τις δεσμεύ­σεις των Παρα­δο­σια­κών Οικι­σμών, όσο και υπό την ιδιαι­τε­ρό­τητα του πλη­θυ­σμια­κού κρι­τη­ρίου των μόνιμων κατοί­κων (δηλαδή λ.χ. κάτω των 3.000) στον πυρήνα της παρα­με­θό­ριας νησιω­τι­κής ζώνης της ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας.

Συν­θέ­το­ντας τοιου­το­τρό­πως θεμιτά και ισόρ­ροπα τη σχετική κανο­νι­στική ρήτρα «παρα­με­θό­ριας νησιω­τι­κό­τη­τας», με βάση το σύνολο των συνε­κτι­κών ρυθ­μι­στι­κών παρα­μέ­τρων της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας σε κάθε οργα­νω­τικό και λει­τουρ­γικό επίπεδο, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη το σύνολο των νομο­θε­τι­κών προ­στα­τευ­τι­κών, κάθε είδους, περιο­ρι­σμών και των ανα­πτυ­ξια­κών προ­ο­πτι­κών που υφί­στα­ται σε κάθε τόπο και επι­μέ­ρους περιοχή της ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας.