Μιχ. Δρίτσας: «Η ψηφιοποίηση αποτελεί όχημα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας»

Κύριε Δρίτσα, είναι μονό­δρο­μος ο ψηφια­κός και πρά­σι­νος μετα­σχη­μα­τι­σμός για την και­νο­το­μία;

Είναι πολλές οι εκφάν­σεις της και­νο­το­μίας. Επι­κε­ντρω­νό­μα­στε όμως στις δύο κεντρι­κές δια­στά­σεις που απο­τε­λούν, άλλωστε τους κεντρι­κούς άξονες της Ευρω­παϊ­κής Πολι­τι­κής στο πλαίσιο της ευρύ­τε­ρης στό­χευ­σης για ένα πράσινο μετα­σχη­μα­τι­σμό.

Η Ευρω­παϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο να μειώσει ή εκμη­δε­νί­σει σε βάθος χρόνου το ανθρα­κικό απο­τύ­πωμα και παράλ­ληλα να μετα­σχη­μα­τί­σει τον παρα­γω­γικό της ιστό μέσα από την ψηφιακή τεχνο­λο­γία. Το μεν πρώτο είναι απα­ραί­τητο για να αντι­με­τω­πι­στεί η κλι­μα­τική κρίση… το δεύτερο είναι ανα­γκαίο προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί η οικο­νο­μία πιο αντα­γω­νι­στική. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ευρώπη έχει να αντα­γω­νι­σθεί τις ΗΠΑ και τις ασια­τι­κές χώρες. Και η ψηφιο­ποί­ηση, απο­τε­λεί όχημα για την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.

Είναι έτοιμη η Ελλάδα να χαράξει πορεία προς την και­νο­το­μία;

Θα έλεγα πώς ναι. Όταν υπάρ­χουν αντί­στοι­χες πολι­τι­κές και γενναία χρη­μα­το­δό­τηση μέσα από προ­γράμ­ματα δημο­σίων επεν­δύ­σεων, το ταμείο ανά­καμ­ψης, το νέο ΕΣΠΑ, τρεις πολύ σημα­ντι­κές πηγές, ευνο­εί­ται η κατεύ­θυνση αυτή.

Η γρα­φειο­κρα­τία θέτει εμπόδια;

Πρό­κει­ται για μία διαρκή πρό­κληση για την Ελλάδα αλλά και για την ΕΕ. Γίνο­νται παρόλα αυτά, σημα­ντικά βήματα για την απα­γκί­στρωση από τη γρα­φειο­κρα­τία. Έχει πλέον δημιουρ­γη­θεί ένα νέο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα για τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις και τον ανα­πτυ­ξιακό νόμο με πρόθεση να επι­τευ­χθεί η δια­λει­τουρ­γική τους σύνδεση με την ΑΑΔΕ.

Το πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα των κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων θα τεθεί άμεσα σε λει­τουρ­γία και θα τρέξουν οι δύο πρώτες δράσεις στο πλαίσιο του επι­χει­ρη­σια­κού προ­γράμ­μα­τος «Αντα­γω­νι­στι­κό­τητα» (το πρώην ΑΠΑνΕΚ).

Πώς κατά­φερε η Elevate Greece να χαρ­το­γρα­φή­σει το ελλη­νικό οικο­σύ­στημα των νεοφυών επι­χει­ρή­σεων;

Έχω 16 χρόνια εμπει­ρίας στο Δημόσιο και άλλα 15 στον ιδιω­τικό τομέα. Προ­σπαθώ – αν γίνεται – να γεφυ­ρώσω το όποιο χάσμα υπάρχει μεταξύ της δημό­σιας διοί­κη­σης και του ιδιω­τι­κού τομέα.

Ο κορω­νο­ϊός έπαιξε κατα­λυ­τικό ρόλο υπέρ των νεοφυών επι­χει­ρή­σεων. Ήταν η αφορμή να επι­τα­χύ­νουμε την εφαρ­μογή του σχε­δια­σμού για την ενί­σχυση των start ups. Αρχικά δεχθή­καμε καται­γι­σμό αιτη­μά­των στή­ρι­ξης από νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­στι­κού κλάδου. Απο­φα­σί­σαμε τότε ότι δεν μπο­ρούμε να εστιά­σουμε μόνο στις συγκε­κρι­μέ­νες start ups αλλά ότι θα έπρεπε να μερι­μνή­σουμε για την στήριξη του συνόλου των νεοφυών επι­χει­ρή­σεων.

Δια­πι­στώ­σαμε όμως ότι δεν μπο­ρούμε να τις προσ­διο­ρί­σουμε… Ζητή­σαμε τη βοήθεια ειδικών, φτιά­ξαμε ένα εθνικό ορισμό… και στήσαμε ένα μηχα­νι­σμό αξιο­λό­γη­σης. Δημιουρ­γή­σαμε μία πλατ­φόρμα υπο­βο­λής αιτή­σεων… και κάπως έτσι ορο­θε­τή­θηκε και παρα­κο­λου­θεί­ται το μητρώο νεοφυών επι­χει­ρή­σεων που μετα­σχη­μα­τί­στηκε σε μία ανώνυμη εται­ρεία, την Elevate Greece στην οποία έχω την τιμή να μου έχει ανα­τε­θεί ο ρόλος του επι­κε­φα­λής.

Η κρίση του κορω­νοϊού ήταν ο κατα­λύ­της να τρέ­ξουμε γρήγορα και να χαρ­το­γρα­φή­σουμε το οικο­σύ­στημα αυτό που δεν το γνω­ρί­ζαμε… Είχαμε μία γενική εικόνα για τις start ups και τους τομείς στους οποίους δρα­στη­ριο­ποιού­νται, τον αριθμό ανθρώ­πων που απα­σχο­λούν κ.ο.κ.

Πλέον, έχοντας ολο­κλη­ρώ­σει τη χαρ­το­γρά­φηση, μπο­ρούμε να εφαρ­μό­σουμε πιο στο­χευ­μέ­νες πολι­τι­κές για την ενί­σχυση και επέ­κτασή τους.

Θέλουμε να υπη­ρε­τή­σουμε αυτό το οικο­σύ­στημα και­νο­το­μίας με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο. Και κατα­φέ­ραμε να δώσουμε χρη­μα­το­δό­τηση με κεφά­λαιο κίνησης έως 100.000 σε κάθε επι­χεί­ρηση (σύμφωνα με τις δαπάνες της προη­γού­με­νης χρονιάς).

Οι νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις δια­θέ­τουν αξιό­λογο δυνα­μικό ανθρώ­πων, έμπει­ρους επι­στή­μο­νες κ.ο.κ. Τυχαί­νει όμως συχνά να τους λείπουν τα business skills. Εμείς προ­σπα­θούμε να καλύ­ψουμε το κενό αυτό μέσα από στρα­τη­γι­κές συμ­μα­χίες με μεγάλες εται­ρείες της χώρας μας, partners, επί­ση­μους υπο­στη­ρι­κτές και θεσμι­κούς φορείς… Υπάρ­χουν λ.χ. φορείς που είναι δυνατοί στη συμ­βου­λευ­τική και στην εκπαί­δευση πάνω σε soft skills, μαλακές δεξιό­τη­τες που είναι σημα­ντι­κές για την επι­τυ­χία.

Κακά τα ψέματα, οι start ups δεν λει­τουρ­γούν σε ένα οικείο και ασφαλές περι­βάλ­λον… Για να πετύ­χουν θα περά­σουν από 40 κύματα… Πρέπει να είναι εφο­δια­σμέ­νες με όλες τις γνώσεις και δυνα­τό­τη­τες για να τα κατα­φέ­ρουν.

Ποιο πιστεύ­ετε ότι θα είναι το μέλλον των start ups;

Το μέλλον των start ups είναι ευοίωνο. Καταρ­χάς, έχουμε στην Ελλάδα λαμπρά μυαλά και ανθρώ­πους με επι­χει­ρη­μα­τικά ταλέντα που μπορούν να πετύ­χουν σπου­δαία πράγ­ματα. Χρειά­ζε­ται παρόλα αυτά και χρη­μα­το­δό­τηση που παγκο­σμίως δεν προ­έρ­χε­ται μέσα από ενι­σχύ­σεις…, αλλά μέσα από εγγυ­η­τικά, επεν­δυ­τικά κεφάλα υψηλού ρίσκου (venture capital funds).

Και βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε μία ευτυχή συγκυ­ρία, καθώς ξεκινά ένας νέος επεν­δυ­τι­κός κύκλος από νέα funds, νέους επεν­δυ­τές αλλά και επεν­δυ­τές που γνω­ρί­σαμε στον προη­γού­μενο επεν­δυ­τικό κύκλο.

Ποιοι κλάδοι παρου­σιά­ζουν καλύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές; Ποιος κλάδος έχει τη μεγα­λύ­τερη εκπρο­σώ­πηση στο ελλη­νικό οικο­σύ­στημα των start ups;

Σύμφωνα με την ποσο­τική κατά­ταξη των νεοφυών επι­χει­ρή­σεων που είναι ενταγ­μέ­νες στο εθνικό μητρώο, δια­πι­στώ­νουμε ότι οι περισ­σό­τε­ρες ανήκουν στον τομέα των επι­στη­μών υγείας…. Δεύ­τε­ρος είναι ο τομέας του του­ρι­σμού και αυτή είναι μια δια­φο­ρο­ποί­ηση της χώρας μας σε σύγκριση με το εξω­τε­ρικό.

Τι προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες προ­σφέ­ρουν οι του­ρι­στι­κές start ups;

Παρέ­χουν κυρίως υπη­ρε­σίες business to business και δευ­τε­ρευό­ντως business to consumer. Απευ­θύ­νο­νται σε ξενο­δο­χεια­κές μονάδες τις οποίες βοηθούν στην δια­χεί­ριση των κρα­τή­σεων ή στη μείωση του ενερ­γεια­κού απο­τυ­πώ­μα­τος. Άλλες παρέ­χουν ιδιαί­τε­ρες του­ρι­στι­κές εμπει­ρίες μέσα από εφαρ­μο­γές πχ. μέσα από Virtual reality…

Θα λέγατε ότι οι start ups απο­τε­λούν …επα­νά­σταση για το επι­χει­ρείν;

Μέσα από τις νεο­φυ­είς επι­χει­ρή­σεις δημιουρ­γεί­ται ένα νέο παρα­γω­γικό μοντέλο… Οδεύ­ουμε σε ένα περισ­σό­τερο ψηφιακό, πιο και­νο­τόμο παρα­γω­γικό μοντέλο… Σε αυτή την νέα εποχή, επι­βάλ­λε­ται να σκε­φτό­μα­στε δια­φο­ρε­τικά από τη μάζα.

Δεν μπορεί να θέλουμε να επεν­δύ­σουμε σε ένα ακόμη εστια­τό­ριο/ κομ­μω­τή­ριο/ καφέ… Χρεια­ζό­μα­στε επι­χει­ρή­σεις που να λύνουν παγκό­σμια προ­βλή­ματα… Την και­νο­το­μία εξε­τά­ζουμε στο εθνικό μητρώο και το scalability, την ικα­νό­τητα να επε­κτα­θούν εντός και εκτός Ελλάδας… Υπάρ­χουν αυτή τη στιγμή 717 εγγε­γραμ­μέ­νες start ups στο εθνικό μητρώο κάποιες πάνε εξαι­ρε­τικά κάποιες καλά και κάποιες όχι τόσο.

Ουσια­στικά έχουμε νέο παρα­γω­γικό μοντέλο τη δυνα­τό­τητα ανά­σχε­σης του brain drain και την on the job εκπαί­δευση των καλύ­τε­ρων επι­χει­ρη­μα­τιών του αύριο ή και του σήμερα. Αλλαγή επι­χει­ρη­μα­τι­κού μοντέ­λου, αλλαγή εκπαί­δευση των ηγετών του αύριο…

Start Up από το Α στο Exit… Απο­τε­λεί το βιβλίο σας έναν οδηγό για κάθε νέο startupper;

Το βιβλίο αυτό το γράψαμε με τον Kaloian Kirilov ο οποίος έχει επεν­δύ­σει σε δύο start ups. Τον είχα βοη­θή­σει ως μέντο­ρας και έτσι γνω­ρι­στή­καμε. Σκε­φτή­καμε να γρά­ψουμε ένα βιβλίο που να απο­τυ­πώ­νει τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις μίας start up από τη σύλληψη μίας ιδέας, την εύρεση των συνε­ταί­ρων, τις πρώτες πωλή­σεις, τη δημιουρ­γία ενός καλού εται­ρι­κού κλί­μα­τος, μέχρι την απο­ε­πέν­δυση (exit), την ρευ­στο­ποί­ηση της εται­ρείας. Το βιβλίο απο­τε­λεί εν ολίγοις ένα πλήρη οδηγό που προ­σπα­θεί να απα­ντή­σει σε όλες τις απορίες που μπορεί να έχει ένας επι­χει­ρη­μα­τίας νεο­φυούς επι­χει­ρή­σεις.

Θα έλεγα λοιπόν ότι υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρόν για κάθε επίδοξο startupper που επι­θυ­μεί να επι­χει­ρή­σει ή έχει ήδη κάνει τα πρώτα βήματα.

WHO IS WHO

Ο Μιχάλης Δρίτσας είναι διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Elevate Greece ΑΕ, τ. διευ­θυ­ντής Γρα­φείου υφυ­πουρ­γού Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων Χρ. Δήμα, αρμό­διου στον τομέα Έρευνας, Τεχνο­λο­γίας και Και­νο­το­μίας.

Διπλω­μα­τού­χος μηχα­νο­λό­γος μηχα­νι­κός ΕΜΠ, MSc, MBA (Lancaster), μέλος ΤΕΕ, ΠΣΔΜΗ, ΟΕΕ, CIM. Διε­τέ­λεσε σύμ­βου­λος σε 2 υπουρ­γούς και 2 υφυ­πουρ­γούς Ανά­πτυ­ξης σε θέματα Έρευνας, Τεχνο­λο­γίας, Και­νο­το­μίας και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Από την προη­γού­μενη θέση του έχει συμ­βά­λει ενεργά στο σχε­δια­σμό και δια­μόρ­φωση της πλατ­φόρ­μας Elevate Greece, στο ν/θ πλαίσιο για startups & spin-offs (τεχνο­βλα­στών), της σχε­τι­κής πρό­σκλη­σης ΕΣΠΑ, στην πρό­σκληση ΣΔΙΤ «Πολι­τεία Και­νο­το­μίας – «ΧΡΩΠΕΙ», στα Γραφεία Μετα­φο­ράς Τεχνο­λο­γίας, στους Συνερ­γα­τι­κούς Σχη­μα­τι­σμούς Και­νο­το­μίας και τα Κέντρα Ικα­νο­τή­των, σε πρω­το­βου­λίες Επι­στη­μο­νι­κής Διπλω­μα­τίας κ.ά.

Εθνικός εκπρό­σω­πος στο Horizon EIC/EIE.

Εργά­σθηκε ως στέ­λε­χος στο ΕΠΑνΕΚ (ΕΣΠΑ 2007-2013, 2014-2020) χει­ρι­ζό­με­νος προ­κη­ρύ­ξεις Έρευνας-Τεχνολογίας, Και­νο­το­μίας, επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και εξω­στρέ­φειας, χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών εργα­λείων (www.antagonistikotita.gr).

Προη­γου­μέ­νως εργά­σθηκε επί 17 έτη στον τομέα της Συμ­βου­λευ­τι­κής και της Επι­κοι­νω­νίας, ξεκι­νώ­ντας την καριέρα του ως μηχα­νι­κός.

Εκπαι­δευ­τής στε­λε­χών επι­χει­ρή­σεων, διπλω­μα­τών σε Επι­στη­μο­νική Διπλω­μα­τία, αξιο­λο­γη­τής επεν­δυ­τι­κών προ­τά­σεων σε ανα­πτυ­ξια­κούς νόμους, μέντο­ρας νεοφυών επι­χει­ρή­σεων, κριτής σε δια­γω­νι­σμούς και­νο­το­μίας.