«Καμπανάκι» ΤτΕ για τα υψηλά επιτόκια – Οι κίνδυνοι για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τράπεζες

Δυσμε­νείς συν­θή­κες απο­πλη­ρω­μής του χρέους τους, αλλά και της δυνα­τό­τη­τας πρό­σβα­σης σε νέες χρη­μα­το­δο­τή­σεις, δημιουρ­γούν για τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις η αύξηση των επι­το­κίων και η επι­δεί­νωση των συν­θη­κών άντλη­σης ρευ­στό­τη­τας για τις τρά­πε­ζες, οι οποίες θα πρέπει να προ­ε­τοι­μα­στούν για μια ενδε­χό­μενη άνοδο των κόκ­κι­νων δανείων. Αυτό επι­ση­μαί­νει η ΤτΕ στην έκθεση που δημο­σί­ευσε χθες για τη χρη­μα­το­πι­στω­τική στα­θε­ρό­τητα, προει­δο­ποιώ­ντας όχι μόνο για την προ­ο­πτική αύξησης των κόκ­κι­νων δανείων, αλλά εμμέσως πλην σαφώς και για το ενδε­χό­μενο σύσφιγ­ξης των προ­ο­πτι­κών χρη­μα­το­δό­τη­σης από την πλευρά του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος.

Αν και το ύψος των πιθανών νέων κόκ­κι­νων δανείων είναι δύσκολο να εκτι­μη­θεί, οι δυνα­τό­τη­τες απο­πλη­ρω­μής χρέους από τα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις λόγω της ανόδου των επι­το­κίων και της επι­βρά­δυν­σης του ρυθμού ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, θα επη­ρε­α­στούν δυσμε­νώς, προει­δο­ποιεί η κεντρική τράπεζα, καλώ­ντας τις τρά­πε­ζες να προ­ε­τοι­μα­στούν καταλ­λή­λως για να αντι­με­τω­πί­σουν τις νέες προ­κλή­σεις. «Η συνέ­χιση της χρη­μα­το­δό­τη­σης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας προ­ϋ­πο­θέ­τει ισχυρό τρα­πε­ζικό τομέα και το ελλη­νικό χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα καλεί­ται άμεσα να προ­σαρ­μο­στεί στις συν­θή­κες που δια­μορ­φώ­νο­νται», υπο­γραμ­μί­ζει η ΤτΕ, καλώ­ντας σε ενέρ­γειες για τη θωρά­κισή του, καθώς «η αβε­βαιό­τητα ως προς την πορεία του πλη­θω­ρι­σμού και τις επι­δρά­σεις από τη μετα­βολή της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής με την άνοδο των επι­το­κίων, οι προ­ο­πτι­κές για χαμη­λό­τερο ρυθμό ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, ο κίν­δυ­νος ενδε­χό­με­νης από­το­μης ανα­τι­μο­λό­γη­σης των περιου­σια­κών στοι­χείων και η εντει­νό­μενη γεω­πο­λι­τική και ενερ­γειακή κρίση δεν αφήνουν περι­θώ­ρια εφη­συ­χα­σμού». Σύμφωνα με την έκθεση, οι προ­κλή­σεις που δια­μορ­φώ­νο­νται για το τρα­πε­ζικό σύστημα είναι:

1. Το υψηλό απόθεμα μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, το οποίο παρά τη μείωση του αντί­στοι­χου δείκτη στο 10,1%, που έχει συντε­λε­στεί με βάση τα στοι­χεία του α΄ εξα­μή­νου, παρα­μέ­νει ακόμη υψηλό και πολ­λα­πλά­σιο του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου, που δια­μορ­φώ­θηκε στο 1,8%. Με δεδο­μένη τη συνέ­χιση της ομα­λο­ποί­η­σης της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής με την άνοδο των επι­το­κίων, η επί­δραση στο κόστος λει­τουρ­γίας των επι­χει­ρή­σεων και στο πραγ­μα­τικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών μπορεί να επη­ρε­ά­σει και τη δυνα­τό­τητα εξυ­πη­ρέ­τη­σης χρέους και άρα δεν απο­κλεί­ε­ται, σε συν­δυα­σμό με τις δια­φαι­νό­με­νες χαμη­λό­τε­ρες προ­ο­πτι­κές οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης, να οδη­γή­σει στη δημιουρ­γία νέων κόκ­κι­νων δανείων.

Στην έκθεση για τη χρη­μα­το­πι­στω­τική στα­θε­ρό­τητα, η ΤτΕ καλεί τις τρά­πε­ζες να προ­ε­τοι­μα­στούν για τις νέες προ­κλή­σεις.

2. Η χαμηλή οργα­νική κερ­δο­φο­ρία, που επη­ρε­ά­ζε­ται αφενός από την από­συρση των μέτρων της ΕΚΤ για την παροχή φθηνής ρευ­στό­τη­τας στις τρά­πε­ζες, αλλά και την αύξηση του κόστους δανει­σμού τους για την έκδοση ομο­λό­γων. Οπως υπο­γραμ­μί­ζει η ΤτΕ, η αύξηση των βασικών επι­το­κίων της ΕΚΤ βρα­χυ­πρό­θε­σμα θα ενι­σχύ­σει τα καθαρά έσοδα τόκων των τρα­πε­ζών, καθώς ένα πολύ μεγάλο μέρος των δανείων έχει συνα­φθεί με κυμαι­νό­μενο επι­τό­κιο. Μεσο­πρό­θε­σμα, όμως, η ενδε­χό­μενη επι­βρά­δυνση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, η αύξηση του κόστους παρα­γω­γής και η μείωση του πραγ­μα­τι­κού δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών, σε συν­δυα­σμό με την αύξηση του κόστους εξυ­πη­ρέ­τη­σης των υφι­στά­με­νων δανείων, θα ασκή­σουν πιέσεις στη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική κατά­σταση των νοι­κο­κυ­ριών και των επι­χει­ρή­σεων, συμπα­ρα­σύ­ρο­ντας σε αύξηση του κόστους του πιστω­τι­κού κιν­δύ­νου των τρα­πε­ζών. Επι­πλέον, τα έξοδα τόκων ανα­μέ­νε­ται να επι­βα­ρυν­θούν από την αλλαγή των όρων και τη στα­διακή από­συρση των έκτα­κτων μέτρων που είχε υιο­θε­τή­σει η ΕΚΤ για την ανα­χαί­τιση των μέτρων της παν­δη­μίας, όπως η άντληση φθηνής ρευ­στό­τη­τας μέσω του προ­γράμ­μα­τος TLTRO, καθώς και από την ανάγκη κάλυψης των ελά­χι­στων απαι­τή­σεων ιδίων κεφα­λαίων και επι­λέ­ξι­μων, των λεγό­με­νων MREL.

3. Η κεφα­λαιακή επάρ­κεια των τρα­πε­ζών, η οποία, αν και ικα­νο­ποι­η­τική στην παρούσα χρονική συγκυ­ρία, θα επη­ρε­α­στεί βρα­χυ­πρό­θε­σμα από σ ειρά παρα­μέ­τρων. Μεταξύ αυτών είναι ο περιο­ρι­σμός των δυνα­το­τή­των για εσω­τε­ρική δημιουρ­γία κεφα­λαίου, το κόστος υλο­ποί­η­σης της στρα­τη­γι­κής για τη μείωση των υφι­στά­με­νων κόκ­κι­νων και τον σχη­μα­τι­σμό επαρκών προ­βλέ­ψεων για το μέλλον, η υλο­ποί­ηση ενερ­γειών που ενι­σχύ­ουν την κεφα­λαιακή τους επάρ­κεια (π.χ. συν­θε­τι­κές τιτλο­ποι­ή­σεις) και το κόστος έκδοσης κεφα­λαια­κών μέσων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του κόστους για την έκδοση ομο­λό­γων και την εξέλιξη των νέων εκτα­μιεύ­σεων δανείων προς τα νοι­κο­κυ­ριά και τις μη χρη­μα­το­πι­στω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΤτΕ προει­δο­ποιεί για τον κίνδυνο να αυξηθεί περαι­τέρω το υφι­στά­μενο ποσοστό των ορι­στι­κών και εκκα­θα­ρι­σμέ­νων ανα­βαλ­λό­με­νων φορο­λο­γι­κών απαι­τή­σεων (DTCs) στα κεφά­λαια των τρα­πε­ζών, που σήμερα δια­μορ­φώ­νε­ται στο 63% εφόσον ληφθεί υπόψη και η επί­πτωση του IFRS 9.

Πηγή kathimerini.gr