Κτηματολόγιο: Δεν χάνουν τα ακίνητά τους οι ακρίτες του Αιγαίου

Με ειδική ρύθμιση εκτά­σεις που παρα­χω­ρή­θη­καν το 1998 σε μόνι­μους κατοί­κους των νήσων Αγα­θο­νη­σίου, Αρκιών, Μαράθου, Μεγί­στης, Ψερίμου και Σαρίας παρα­μέ­νουν στην ιδιο­κτη­σία τους ακόμη κι αν οι παρα­χω­ρή­σεις αμφι­σβη­τή­θη­καν από το Δημόσιο

Οι Έλληνες ακρίτες που κατοι­κούν σε μικρά νησιά των Δωδε­κα­νή­σων, και ειδι­κό­τερα στις νησίδες Αγα­θο­νη­σίου, Αρκιών, Μαράθου, Μεγί­στης, Ψερίμου και Σαρίας θα δια­τη­ρή­σουν τις δημό­σιες εκτά­σεις που τους είχαν παρα­χω­ρη­θεί κατά κυριό­τητα με απο­φά­σεις του 1996, με κατα­βολή συμ­βο­λι­κού τιμή­μα­τος, κυρίως για κοι­νω­νι­κούς, αλλά και γεω­πο­λι­τι­κούς λόγους. Αυτό προ­βλέ­πε­ται σε ειδική ρύθμιση που περι­λαμ­βά­νε­ται στο νομο­σχέ­διο για την εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση εται­ρειών του Δημο­σίου του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, το οποίο εισήχθη προς συζή­τηση στη Διαρκή Επι­τροπή Οικο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής.

Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι για τις απο­φά­σεις παρα­χώ­ρη­σης συντά­χθη­καν συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κές πράξεις, οι οποίες, στο πλαίσιο της κτη­μα­το­γρά­φη­σης των συγκε­κρι­μέ­νων νήσων, αμφι­σβη­τή­θη­καν με αγωγές εκ μέρους του ελλη­νι­κού Δημο­σίου, ως παρα­χω­ρή­σεις παρά μη κυρίου. Κι αυτό παρότι υπάρχει πρό­βλεψη του νομο­θέτη, ώστε ακόμα και αν το Δημόσιο δικαιω­θεί κατά τη διεκ­δί­κηση των εν λόγω ακι­νή­των στο πλαίσιο εκδί­κα­σης των  κτη­μα­το­λο­γι­κών αγωγών, υφί­στα­ται  το νομο­θε­τικό πλαίσιο για την εκ νέου παρα­χώ­ρηση των ακι­νή­των αυτών στους ήδη νομείς τους, το οποίο ενερ­γο­ποιεί­ται για λόγους εθνικής πολι­τι­κής και ενί­σχυ­σης των ακρι­τι­κών περιο­χών (άρθρο 5 του ν. 719/1977 και άρθρο 17 του ν. 2443/1996).

Όμως για λόγους οικο­νο­μίας χρόνου και απο­φυ­γής δικα­στι­κών εξόδων για τους νομείς των συγκε­κρι­μέ­νων ακι­νή­των, με τη νέα ρύθμιση προ­τεί­νε­ται η από­συρση των εμπραγ­μά­των δικαιω­μά­των του ελλη­νι­κού Δημο­σίου και η ανα­γνώ­ριση των νομέων ως κυρίων των ακι­νή­των. Επίσης, προ­βλέ­πε­ται ότι οι εκκρε­μείς δίκες καταρ­γού­νται, ώστε να ορι­στι­κο­ποι­η­θούν οι σχε­τι­κές εγγρα­φές του Κτη­μα­το­λο­γίου, υπέρ των νομέων των διεκ­δι­κού­με­νων ακι­νή­των.

Ειδι­κό­τερα, νομέας τους θεω­ρεί­ται κύριος έναντι του Δημο­σίου, εφόσον απο­δε­δειγ­μένα:

α) είναι μόνιμος κάτοι­κος των συγκε­κρι­μέ­νων νησίδων,

β) έχει ανα­γρα­φεί ως κύριος στις πρώτες κτη­μα­το­λο­γι­κές εγγρα­φές του 1998

γ) δεν έχει εκδοθεί και κοι­νο­ποι­η­θεί σε αυτόν ή τους δικαιο­πα­ρό­χους του Πρω­τό­κολλο Διοι­κη­τι­κής Απο­βο­λής ή Πρω­τό­κολλο Καθο­ρι­σμού Απο­ζη­μί­ω­σης Αυθαί­ρε­της Χρήσης

δ) δεν προ­βάλ­λο­νται δικαιώ­ματα του Δημο­σίου επί του ακι­νή­του για άλλη αιτία.

Η ιστορία είχε ξεκι­νή­σει με τον νόμο 2443/1996. Τότε είχε προ­βλε­φθεί ότι ακίνητα του Δημο­σίου, που κατέ­χο­νταν αυθαί­ρετα πριν το 1980 στις νησίδες Αγα­θο­νήσι, Αρκιοί, Μαράνθη, Μεγίστη, Ψέριμο και Σαρία του Νομού Δωδε­κα­νή­σου, μπο­ρού­σαν να παρα­χω­ρη­θούν  δωρεάν και κατά κυριό­τητα στους αυθαί­ρε­τους κατό­χους τους, με τους εξής όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

α. Εάν επρό­κειτο για αστικό ακίνητο, με κτί­σματα, δεν μπο­ρούσε να υπερ­βαί­νει τα 800 τετρα­γω­νικά μέτρα. Κατ’ εξαί­ρεση μπο­ρούσε να παρα­χω­ρη­θεί μεγα­λύ­τερη έκταση, εφόσον η επι­πλέον έκταση δεν ήταν άρτιο οικό­πεδο ή δεν θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει άρτιο οικό­πεδο σε συνέ­νωση με άλλη συνε­χό­μενη έκταση του Δημο­σίου. Αν η κατε­χό­μενη έκταση ήταν μεγα­λύ­τερη, επι­τρε­πό­ταν να παρα­χω­ρη­θούν επι­πλέον 800 τετρα­γω­νικά μέτρα, αλλά με τίμημα ίσο με το 1/5  της τρέ­χου­σας αγο­ραίας αξίας της.

β. Εάν επρό­κειτο για αγρο­τικό ακίνητο δεν μπο­ρούσε η παρα­χω­ρού­μενη έκταση να υπερ­βαί­νει τα 10 στρέμ­ματα. Αν ο δικαιού­χος κατείχε μεγα­λύ­τερη έκταση ήταν δυνατό να παρα­χω­ρη­θούν άλλα 10 στρεμ­μά­των, με τίμημα ίσο με  το  1/10 της τρέ­χου­σας αγο­ραίας αξίας.

Ο παρα­χω­ρη­σιού­χος έπρεπε να έχει την ελλη­νική ιθα­γέ­νεια ενώ η μετα­βί­βασή τους επι­τρε­πό­ταν μόνο σε φυσικά πρόσωπα, επίσης με ελλη­νική ιθα­γέ­νεια και μετά την πάροδο 15 ετών από την παρα­χώ­ρηση του ακι­νή­του.

Και άλλες παρα­χω­ρή­σεις

Επίσης, στο νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών  προ­βλέ­πο­νται και άλλες παρα­χω­ρή­σεις τμη­μά­των δημο­σίων ακι­νή­των, άνευ ανταλ­λάγ­μα­τος,  όπως στο Ταμείο Χρη­μα­το­δό­τη­σης Δικα­στι­κών Κτιρίων για την ανέ­γερση του Δικα­στι­κού Μεγάρου Βόλου και η παρα­χώ­ρηση χρήσης ακι­νή­των, εντός της απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νης χερ­σαίας ζώνης λιμένα Ελευ­σί­νας, άνευ ανταλ­λάγ­μα­τος στον Δήμο Ελευ­σί­νας ως Πολι­τι­στι­κής Πρω­τεύ­ου­σας της Ευρώπης για το έτος 2023.

Ακόμη, παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα στο ελλη­νικό Δημόσιο να παρα­χω­ρεί κατά κυριό­τητα, χωρίς αντάλ­λαγμα, στους Δήμους Ελλη­νι­κού – Αργυ­ρού­πο­λης, Γλυ­φά­δας και Αλίμου, πέραν των κοι­νω­φε­λών χώρων, και χώρους κοι­νω­νι­κής αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας,  χαρα­κτη­ρι­σμέ­νους από την πολε­ο­δο­μική νομο­θε­σία, εντός της έκτασης του Μητρο­πο­λι­τι­κού Πόλου Ελλη­νι­κού – Αγίου Κοσμά.

Πηγή ΟΤ