Η κλιματική αλλαγή πάει σχολείο

Νέα προ­γράμ­ματα σπουδών με έμφαση στις προ­κλή­σεις για τον πλανήτη

Οι μικροί μαθητές του 5ου «Χέλ­μειου» Δημο­τι­κού Σχο­λείου Αγίας Παρα­σκευής είναι ενθου­σια­σμέ­νοι από το επί­τευγμά τους. Απέ­κτη­σαν έναν μικρό χώρο με ελιές στους πρό­πο­δες του όρους Κιλι­μάν­τζαρο, στην Ταν­ζα­νία! Οπως περιέ­γραψε στην «Κ» η διευ­θύ­ντρια του σχο­λείου, Χαρά Μπούτα, στο πλαίσιο του εργα­στη­ρίου δεξιο­τή­των για την καλ­λιέρ­γεια περι­βαλ­λο­ντι­κής συνεί­δη­σης και την ευαι­σθη­το­ποί­ηση των παιδιών στους κιν­δύ­νους της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, το σχολείο φέτος μετείχε σε διεθνές πρό­γραμμα μαζί με άλλα, από διά­φο­ρες περιο­χές του πλανήτη. Κάθε σχολείο παρου­σί­ασε, μέσα από εικόνες και μικρά κείμενα, ένα ακραίο φαι­νό­μενο που απο­δί­δε­ται και στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Τα ελλη­νό­πουλα παρου­σί­α­σαν εικόνες από τη βιβλική κατα­στροφή που άφησαν πίσω τους οι φωτιές στην Εύβοια πέρυσι το καλο­καίρι. Μαθητές από σχολεία της Πολω­νίας και της Ινδίας απο­τύ­πω­σαν και έδειξαν στους συνο­μη­λί­κους τους τις επι­πτώ­σεις πλημ­μυ­ρών, ως ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων, στις περιο­χές τους. Οι μαθητές από την Ταν­ζα­νία παρου­σί­α­σαν εικόνες από την απο­ψί­λωση δασών στο Κιλι­μάν­τζαρο, το υψη­λό­τερο βουνό της Αφρικής. «Οι μαθητές μας συγκέ­ντρω­σαν χρήματα, τα οποία έστει­λαν στα παιδιά στην Ταν­ζα­νία, που φύτευ­σαν 362 δεν­δρύλ­λια. Η δεν­δρο­φύ­τευση έγινε τον Μάρτιο, λίγο πριν από την περίοδο των βροχών στην περιοχή, για να ποτι­στούν τα δεν­δρύλ­λια», παρα­τη­ρεί η κ. Μπούτα.

«Η αντι­με­τώ­πιση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής απαιτεί την καλ­λιέρ­γεια της περι­βαλ­λο­ντι­κής συνεί­δη­σης στα σχολεία, καθώς οι μαθητές απο­τε­λούν ένα ευπρο­σάρ­μο­στο κοινό, που αλλάζει συνή­θειες ευκο­λό­τερα από μεγα­λύ­τε­ρες ηλικίες, εκπρο­σω­πούν μια μεγάλη μερίδα του πλη­θυ­σμού, μπορούν να δράσουν ως πολ­λα­πλα­σια­στές και να επη­ρε­ά­σουν και να πείσουν άτομα μεγα­λύ­τε­ρων ηλικιών, συγ­γε­νείς και φίλους», δηλώνει το υπουρ­γείο Παι­δείας.

Ετσι, τα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών όλων των μαθη­μά­των, που εφαρ­μό­ζο­νται πιλο­τικά, δίνουν ιδιαί­τερη έμφαση στην κλι­μα­τική αλλαγή, ενσω­μα­τώ­νο­ντας σύγ­χρονα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα και εισά­γο­ντας σχε­τι­κές δράσεις και δρα­στη­ριό­τη­τες. Ενδει­κτικά, πρό­γραμμα στο νηπια­γω­γείο δίνει για πρώτη φορά μεγάλη έμφαση στη σχέση του παιδιού με το φυσικό περι­βάλ­λον. Σε επίπεδο γνώσεων, οι μαθητές καλού­νται να προσ­διο­ρί­σουν τα γεω­μορ­φο­λο­γικά χαρα­κτη­ρι­στικά του περι­βάλ­λο­ντός τους, να προσ­διο­ρί­σουν στοι­χεία που δεί­χνουν την εξάρ­τηση του ανθρώ­που από τη Φύση και τις επι­δρά­σεις της ανθρώ­πι­νης δρα­στη­ριό­τη­τας σε αυτή. Σε επίπεδο δρα­στη­ριο­τή­των, οι μαθητές καλού­νται να ταξι­νο­μή­σουν τα ζώα και τα φυτά του τόπου τους, να συλ­λέ­ξουν και να ταξι­νο­μή­σουν διάφορα φυσικά υλικά από το φυσικό περι­βάλ­λον, να κατα­γρά­ψουν πηγές ενέρ­γειας και να σκε­φτούν, μαζί με τον νηπια­γωγό, λύσεις για την εξοι­κο­νό­μηση φυσικών πόρων και την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος.

Από την άλλη, σε Χημεία, Βιο­λο­γία, Πλη­ρο­φο­ρική, Γεωλογία-Γεωγραφία, Φιλο­σο­φία, Μουσική και Αρχές Οικο­νο­μι­κής Θεωρίας έχουν εντα­χθεί θεμα­τι­κές για τα προ­βλή­ματα της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Ενδει­κτικά, στη Φιλο­σο­φία έχουν εντα­χθεί οι θεμα­τι­κές εφαρ­μο­σμέ­νης ηθικής, όπως η περι­βαλ­λο­ντική ηθική και τα δικαιώ­ματα των ζώων. Στις ΑΟΘ διε­ρευ­νώ­νται οι περι­βαλ­λο­ντι­κές επι­πτώ­σεις της οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης με βιω­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες – π.χ. case study για το Νησί του Πάσχα και το εάν η οικο­νο­μία του κατέρ­ρευσε από υπε­ρεκ­με­τάλ­λευση ξυλείας και φυσικών πόρων.

Σημα­ντι­κές δράσεις γίνο­νται, σύμφωνα με το υπουρ­γείο, και στο πλαίσιο των Εργα­στη­ρίων Δεξιο­τή­των, που είναι ενταγ­μένα στο υπο­χρε­ω­τικό ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα των νηπια­γω­γείων, δημο­τι­κών και γυμνα­σίων της χώρας. Αμεσα συνυ­φα­σμέ­νος με την περι­βαλ­λο­ντική εκπαί­δευση είναι ο θεμα­τι­κός κύκλος «Φρο­ντίζω το περι­βάλ­λον», ο οποίος απο­τε­λεί­ται από τις υπο­θε­μα­τι­κές «Οικο­λο­γία – Παγκό­σμια και τοπική φυσική κλη­ρο­νο­μιά» (φέτος διδά­σκε­ται στο Νηπια­γω­γείο, στην Α΄ και Δ΄ Δημο­τι­κού και στην Α΄ Γυμνα­σίου), και «Κλι­μα­τική αλλαγή – Φυσικές κατα­στρο­φές, πολι­τική προ­στα­σία», που φέτος διδά­σκε­ται στη Β΄ και Ε΄ Δημο­τι­κού και στη Β΄ Γυμνα­σίου.