Πέθανε η σπουδαία ηθοποιός Ειρήνη Παππά

Έφυγε από τη ζωή σήμερα το πρωί (14/9) η ηθο­ποιός Ειρήνη Παππά σε ηλικία 96 ετών, αφή­νο­ντάς μας σπου­δαία παρα­κα­τα­θήκη τις ερμη­νείες της.

Λιτή, αρχαϊκή, δωρική μορφή, σύμβολο της ελλη­νι­κής ομορ­φιάς, διάσημη εκπρό­σω­πος του μεσο­γεια­κού πολι­τι­σμού στο εξω­τε­ρικό, χαρι­σμα­τική και δυνα­μική γυναίκα, η Ειρήνη Παππά έγινε διεθνώς γνωστή για τις υπο­κρι­τι­κές της ικα­νό­τη­τές και το πνεύμα της.

Στη στα­διο­δρο­μία της, ανα­με­τρή­θηκε με σημα­ντι­κούς γυναι­κεί­ους ρόλους του θεάτρου και του κινη­μα­το­γρά­φου, ενσαρ­κώ­νο­ντας πλήρως τη δύναμη τής αρχαίας τρα­γω­δίας.

Γεν­νή­θηκε στις 3 Σεπτεμ­βρίου 1929 στο Χιλιο­μόδι Κοριν­θίας ως Ειρήνη Λελέκου.

Ξεκί­νησε από την ηλικία των 15 ετών ως ραδιο­φω­νική παρα­γω­γός, τρα­γου­δί­στρια και χορεύ­τρια σε διά­φο­ρες εκδη­λώ­σεις. Παρα­κο­λού­θησε μαθή­ματα υπο­κρι­τι­κής στη Δρα­μα­τική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, που τότε ονο­μα­ζό­ταν Εθνική Σχολή Κλα­σι­κού Θεάτρου με σπου­δαί­ους δασκά­λους όπως τους Γιώργο Γληνό, Νικόλαο Παρα­σκευά, Λουκά Καρυ­ντινό, Πέλο Κατσέλη, Δημήτρη Ροντήρη.

Στο θέατρο πρω­το­εμ­φα­νί­στηκε το 1948, στην επι­θε­ώ­ρηση των Σακελλάριου-Γιαννακόπουλου Άνθρω­ποι… Άνθρω­ποι, στη Λυρική Σκηνή, με τους σημα­ντι­κό­τε­ρους ηθο­ποιούς της εποχής. Στην αυτο­βιο­γρα­φία του ο Αλέκος Σακελ­λά­ριος, γράφει ότι την πρω­το­είδε στο Σύνταγμα. Λόγω της εμφά­νι­σής της, της ένδυσης και του περ­πα­τή­μα­τος της του έμοιαζε σαν «ζωντανή Καρυά­τιδα». Την παρου­σί­ασε στον Φίνο και έπαιξε στην πρώτη της ταινία το 1948, που ήταν οι Χαμένοι άγγελοι του Νίκου Τσι­φό­ρου.

Το 1951 έγινε γνωστή διεθνώς με την κοι­νω­νική δρα­μα­τική ταινία Νεκρή Πολι­τεία της Φίνος Φιλμ, στον Μυστρά, που προ­βλή­θηκε, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας την Ελλάδα, στο Φεστι­βάλ των Καννών, του σκη­νο­θέτη Φρίξου Ηλιάδη και συμπρω­τα­γω­νι­στή τον Γιώργο Φούντα (ο οποίος εμφα­νί­ζε­ται για πρώτη φορά στον κινη­μα­το­γράφο) και δια­δρα­μα­τί­ζε­ται στον Μυστρά. Τρεις από τις ταινίες στις οποίες η Ειρήνη Παππά πρω­τα­γω­νί­στησε προ­τά­θη­καν για Όσκαρ Ξενό­γλωσ­σης Ταινίας, με την γαλ­λό­φωνη Ζ του Κώστα Γαβρά να το κατακτά, ενώ υπο­ψή­φιες υπήρξαν επίσης και δύο ελλη­νι­κές ταινίες, μετα­φο­ρές στην μεγάλη οθόνη αρχαίων τρα­γω­διών, η Ηλέκτρα και η Ιφι­γέ­νεια.

Η Ειρήνη Παππά συμ­με­τείχε σε πολλές χολι­γου­ντια­νές παρα­γω­γές, ενώ πρω­τα­γω­νί­στησε και στο θέατρο Μπρό­ντ­γουεϊ το 1967.

Το 1979 στο Ηρώδειο, όταν ήταν να παιχτεί το Αντώ­νιος και Κλε­ο­πά­τρα, βρέθηκε σε διαμάχη με τον Δημήτρη Χορν που είχε εκφρα­στεί απα­ξιω­τικά ενα­ντίον της.

Στην Ελλάδα δεν έχει ανα­γνω­ρι­στεί τόσο, όσο διεθνώς. Τιμή­θηκε με το Παρά­σημο του Ταξιάρχη του Τάγ­μα­τος του Φοί­νι­κος από τον Πρόεδρο της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας Κωστή Στε­φα­νό­πουλο το 1995.

Το 2008, η Ιταλία την τίμησε με το «Βραβείο Ρώμη» στο αρχαίο θέατρο της «Όστια Αντίκα». Τότε όταν παρέ­λαβε το βραβείο είχε πει: «Δεν ξέρω αν πρέπει να γελάσω ή να κλάψω, μπορώ μόνο να πω ότι η Αθήνα θα είναι πάντα η μητέρα μου, αλλά η Ρώμη, παράλ­ληλα, είναι δεύτερη μητέρα μου, από ξεκά­θαρη επιλογή μου». Στην Ιταλία συνερ­γά­στηκε με πολλούς Ιταλούς σκη­νο­θέ­τες και οι Ιταλοί την αγά­πη­σαν, λέγο­ντας Bella Greca και Irene Nostra (δηλ. «η δικιά μας Ειρήνη»). Στην Ιταλία κατέ­φυγε τα χρόνια της χούντας, δεδο­μέ­νου ότι ήταν υπο­στη­ρί­κτρια του κομ­μου­νι­σμού.

Η Πορ­το­γα­λία έδειξε την εκτί­μησή της με την υπο­στή­ριξη στο θέατρο που ίδρυσε εκεί για να παί­ζο­νται αρχαίες τρα­γω­δίες. Γι’ αυτό το θέατρο η Ειρήνη Παππά διέμενε στην Πορ­το­γα­λία τα τελευ­ταία ενεργά χρόνια της.

Το 2000 τιμή­θηκε με τον τίτλο «Γυναίκα της Ευρώπης» και το 2009 με τον Χρυσό Λέοντα Μπιε­νάλε του Θεάτρου της Βενε­τίας, από τα χέρια του σκη­νο­θέτη Μαου­ρί­τσιο Σκαπάρο.

Τα τελευ­ταία χρόνια είχε τιμηθεί και με τον τίτλο του επί­τι­μου διδά­κτορα στο Πανε­πι­στή­μιο Τορ Βερ­γκάτα της Ρώμης στην Ιταλία. Συνο­λικά έλαβε περισ­σό­τε­ρες από 24 τιμη­τι­κές δια­κρί­σεις και βραβεία.