Πρώτη κατοικία: Ατοκα δάνεια σε νέα ζευγάρια και ανέργους

Τι προ­βλέ­πει το σχέδιο που θα εξαγ­γεί­λει στη ΔΕΘ ο πρω­θυ­πουρ­γός – Η κεντρική φιλο­σο­φία θα είναι παρό­μοια με τα στε­γα­στικά προ­γράμ­ματα άλλων ευρω­παϊ­κών κρατών, όπου τα νέα ζευ­γά­ρια έχουν πολλές εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές

Στε­γα­στικό πρό­γραμμα ύψους 1,5 δισ. ευρώ, με έμφαση στα νέα ζευ­γά­ρια, θα ανα­κοι­νώ­σει ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στα εγκαί­νια της ΔΕΘ.

Το πρό­γραμμα θα ξεκι­νή­σει το φθι­νό­πωρο και θα προ­βλέ­πει τη χορή­γηση άτοκων δανείων για την αγορά ή την επι­σκευή πρώτης κατοι­κίας και την επι­δό­τηση ενοι­κίου σε ευρύ­τε­ρες ομάδες πολιτών – κι όχι μόνο σε όσους λαμ­βά­νουν το Ελά­χι­στο Εγγυ­η­μένο Εισό­δημα -, με έμφαση στα νέα ζευ­γά­ρια.

Στη συνέ­χεια θα επι­διω­χθεί η δημιουρ­γία μιας δεξα­με­νής ακι­νή­των τα οποία θα μπο­ρού­σαν να παρα­χω­ρη­θούν σε νέους εργα­ζο­μέ­νους και ανέρ­γους με χαμηλό ενοίκιο, ώστε στα­διακά σε βάθος ετών να απο­κτή­σουν δικό τους ακίνητο (rent to own).

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι σήμερα η ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) έχει στη διάθεσή της 170 ακίνητα, τα περισ­σό­τερα από τα οποία χρήζουν ανα­καί­νι­σης για την αξιο­ποί­ησή τους. Επι­δί­ωξη της διοί­κη­σης της ΔΥΠΑ είναι να προ­χω­ρή­σει σε ανέ­γερση κοι­νω­νι­κών κατοι­κιών, σε ανα­κα­τα­σκευή ή ανα­καί­νιση υφι­στά­με­νων ακι­νή­των για χρήση κοι­νω­νι­κής κατοι­κίας και σε μετα­βί­βαση ακι­νή­των με το σύστημα της αντι­πα­ρο­χής ή της εκμί­σθω­σης.

Στόχος του προ­γράμ­μα­τος είναι να απο­κτή­σουν φθηνή στέγη οι νέοι εργα­ζό­με­νοι όλων των κατη­γο­ριών, είτε είναι δηλαδή μισθω­τοί είτε ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες, και θα βασι­στεί κατά ένα μέρος σε επι­δο­τού­μενα προ­γράμ­ματα του παλιού ΟΕΚ που είχαν απήχηση (π.χ. δάνειο για αγορά με επι­δο­τού­μενο επι­τό­κιο), ενώ η κεντρική φιλο­σο­φία θα είναι παρό­μοια με τα στε­γα­στικά προ­γράμ­ματα άλλων ευρω­παϊ­κών κρατών (Ισπανία, Πορ­το­γα­λία κ.ά.), όπου τα νέα ζευ­γά­ρια έχουν πολλές εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές για την από­κτηση στέγης με ευνοϊ­κούς όρους.

Οι βασικές επι­λο­γές

Σύμφωνα με το στε­γα­στικό πρό­γραμμα της κυβέρ­νη­σης, οι βασικές επι­λο­γές που εξε­τά­ζο­νται για την από­κτηση φθηνής στέγης από νέα ζευ­γά­ρια είναι:

♦ Επι­δό­τηση επι­το­κίου για δάνειο αγοράς πρώτης κατοι­κίας.

♦ Επι­δό­τηση επι­το­κίου για επι­σκευή πρώτης κατοι­κίας.

♦ Επι­δό­τηση ενοι­κίου με εισο­δη­μα­τικά και κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια. Εξε­τά­ζε­ται να αφορά και σπίτια φοι­τη­τών.

♦ Μακρο­χρό­νια μίσθωση και αγορά σπιτιού στη συνέ­χεια, με έκπτωση τιμής ίσης με τα κατα­βαλ­λό­μενα ενοίκια (rent to own).

♦ Ανέ­γερση οικι­στι­κών συγκρο­τη­μά­των με σύμπραξη ΟΑΕΔ – ιδιωτών και δια­μοι­ρα­σμό των σπιτιών στη συνέ­χεια κατά 50% στους ιδιώτες για πώληση και 50% στον ΟΑΕΔ για εκχώ­ρηση σε νέα ζευ­γά­ρια.

Οι όροι επι­δό­τη­σης και ενί­σχυ­σης θα είναι πιο ευνοϊ­κοί όταν εργά­ζο­νται και οι δύο, καθώς το υπουρ­γείο επι­διώ­κει να ενθαρ­ρύ­νει και να επι­βρα­βεύ­σει την απα­σχό­ληση, ενώ για ειδικές κατη­γο­ρίες (ζευγάρι με έναν εργα­ζό­μενο ή κανέναν εργα­ζό­μενο) θα ληφθεί μέριμνα ακόμη και για απευ­θείας οικο­νο­μική επι­δό­τηση για την κάλυψη στε­γα­στι­κών αναγκών.

Κλι­μα­κού­μενη επι­δό­τηση

Οι ενι­σχύ­σεις – επι­δο­τή­σεις θα κατα­βάλ­λο­νται με εισο­δη­μα­τικά – κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια και εξε­τά­ζε­ται να είναι κλι­μα­κού­με­νες, δηλαδή υψηλή επι­δό­τηση για χαμηλό εισό­δημα και μειού­μενη στα­διακά όσο υψη­λό­τερο είναι το εισό­δημα των ζευ­γα­ριών. Για παρά­δειγμα, ζευγάρι με ετήσιο εισό­δημα 12.000 ευρώ και τέκνα μπορεί και να επι­δο­τεί­ται ως και 50% αν μένει στο νοίκι, ενώ με εισό­δημα 17.000 ευρώ η επι­δό­τηση θα είναι χαμη­λό­τερη.

Σημειώ­νε­ται πως η επι­δό­τηση ενοι­κίου που κατα­βάλ­λε­ται σήμερα από τον ΟΠΕΚΑ και φτάνει στα 210 ευρώ καλύ­πτει όσους έχουν εισό­δημα ως 7.000 ευρώ, το οποίο προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 3.500 ευρώ για κάθε επι­πλέον μέλος και μέχρι τα 21.000 ευρώ. Για το στε­γα­στικό πρό­γραμμα που σχε­διά­ζε­ται θα ενι­σχύ­ο­νται και ζευ­γά­ρια με παρό­μοια ή και μεγα­λύ­τερα εισο­δή­ματα.

♦ Επι­δό­τηση επι­το­κίου

Ο πρώην ΟΕΚ επι­δο­τούσε το επι­τό­κιο των στε­γα­στι­κών δανείων που χορη­γούν οι τρά­πε­ζες σε δικαιού­χους του, παράλ­ληλα και πέραν της επι­δό­τη­σης του Δημο­σίου. Τα δάνεια είναι 15ετούς διάρ­κειας, η επι­δό­τηση του Δημο­σίου χορη­γεί­ται για τα 7½ χρόνια και του ΟΕΚ για τα 9 πρώτα χρόνια.

♦ Επι­σκευή ή απο­πε­ρά­τωση

Ο πρώην ΟΕΚ χορη­γούσε άτοκα δάνεια από κεφά­λαιά του για απο­πε­ρά­τωση υπάρ­χου­σας κατοι­κίας. Το ποσό ήταν 25.000 ευρώ για εγγά­μους και αγάμους και προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 4.000 ευρώ για κάθε προ­στα­τευό­μενο παιδί. Τα δάνεια απο­πε­ρά­τω­σης υπάρ­χου­σας κατοι­κίας εξο­φλού­νται σε 15 χρόνια σε άτοκες εξα­μη­νιαίες δόσεις. Παρέ­χε­ται περί­ο­δος χάριτος ενός έτους, η οποία θα αρχίζει από την ημε­ρο­μη­νία υπο­γρα­φής της δανεια­κής σύμ­βα­σης. Σε περί­πτωση που δεν εξο­φλη­θεί εμπρό­θε­σμα η δόση, ο δικαιού­χος πλη­ρώ­νει τον νόμιμο τόκο υπε­ρη­με­ρίας.

♦ Rent to own

Πρό­κει­ται για μια συμ­φω­νία ενοι­κί­α­σης, στην οποία νοι­κιά­ζεις ένα σπίτι για ορι­σμένο χρονικό διά­στημα, με δυνα­τό­τητα αγοράς πριν από τη λήξη της μίσθω­σης. Οι συμ­φω­νίες ενοι­κί­α­σης απο­τε­λού­νται από δύο μέρη: το πρώτο μέρος θα αφορά την τυπική σύμβαση μίσθω­σης και το δεύτερο την αγορά του ακι­νή­του.

Η συμ­φω­νία ενοι­κί­α­σης είναι μια συμ­φω­νία στην οποία δεσμεύ­ε­ται ο δικαιού­χος να νοι­κιά­σει ένα ακίνητο για μια συγκε­κρι­μένη χρονική περίοδο, με την επιλογή να το αγο­ρά­σει πριν τελειώ­σει η μίσθωση. Οι συμ­φω­νίες ενοι­κί­α­σης περι­λαμ­βά­νουν μια τυπική σύμβαση μίσθω­σης και επίσης μια επιλογή αγοράς του ακι­νή­του σε μετα­γε­νέ­στερο χρόνο. Τα συμ­φω­νη­τικά ενοι­κί­α­σης θα προσ­διο­ρί­ζουν πότε και πώς καθο­ρί­ζε­ται η τιμή αγοράς του σπιτιού.

Ο δικαιού­χος θα πλη­ρώ­νει ενοίκιο καθ’ όλη τη διάρ­κεια της μίσθω­σης. Μάλιστα, ένα μέρος του ενοι­κίου πλη­ρω­μής θα εφαρ­μό­ζε­ται στην τελική τιμή αγοράς. Για παρά­δειγμα, εάν πλη­ρώ­νει 500 ευρώ σε ενοίκιο κάθε μήνα για τρία χρόνια και το 25% αυτού πιστώ­νε­ται για την αγορά, θα κερ­δί­σει 4.500 ευρώ από το ενοίκιο που θα πιστω­θούν στην αγορά.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΑ ΝΕΑ