Κοσκινού: Ολόκληρο το χωριό πουλήθηκε και παραμένει θεματοφύλακας της παράδοσης

Στα Κοσκι­νού συμ­βαί­νει κάτι το μονα­δικό, παρά­δοξο κι ωστόσο τόσο πραγ­μα­τικό: Ενώ, σχεδόν όλα τα σπίτια του οικι­σμού έχουν που­λη­θεί, αρκετά από αυτά σε αλλο­δα­πούς, αν και δια­θέ­τει χιλιά­δες κλίνες βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης μέσω Airbnb και Booking, παρόλα αυτά εξα­κο­λου­θεί ν’ απο­τε­λεί ένα από τα χωριά – θεμα­το­φύ­λα­κες της λαϊκής αρχι­τε­κτο­νι­κής παρά­δο­σης και σε όλα τα του­ρι­στικά δίκτυα ο οικι­σμός του προ­βάλ­λε­ται ως ένα από τα «must» ιδιω­τι­κής εκδρο­μής σε περί­πτωση επί­σκε­ψης στο νησί της Ρόδου.

«Σχεδόν όλο το χωριό είναι αγο­ρα­σμένο», δήλωσε προς τη «δημο­κρα­τική» ο πρό­ε­δρος του δημο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος Κοσκι­νού Τάσος Ψυλ­λά­κης, «το 75% ίσως και το 80% των σπιτιών του παρα­δο­σια­κού οικι­σμού έχει που­λη­θεί. Πολλά πήραν Ιταλοί, Γερ­μα­νοί και Αυστρια­κοί, κάποια Άγγλοι, ορι­σμένα Έλληνες από άλλα μέρη της χώρας μας. Το σίγουρο είναι ότι, στα χρόνια που πέρασαν, πολλοί Κοσκι­νιά­τες πού­λη­σαν το θησαυρό του χωριού για να χτίσουν ένα σπίτι εκτός χωριού».

Η βαρύ­τητα της δια­πί­στω­σης προ­σλαμ­βά­νει ακόμα μεγα­λύ­τερο μέγεθος επειδή προ­έρ­χε­ται από έναν παρα­δο­σιακό Κοσκι­νιάτη, που πέρασε όλη του τη ζωή στο χωριό με τη μακραί­ωνη ιστορία. «Μπορώ να κατα­λάβω όλους εκεί­νους που πού­λη­σαν τα σπίτια τους, καθώς ήθελαν για τις οικο­γέ­νειές τους περισ­σό­τε­ρους χώρους, όμως αυτό δεν παύει να σημαί­νει ότι ο οικι­σμός μας είναι ένας θησαυ­ρός της παρά­δο­σης.

Ευτυχώς, αυτό πια έχει γίνει αντι­λη­πτό, υπάρ­χουν Κοσκι­νιά­τες που αυτή τη στιγμή αγο­ρά­ζουν τα σπίτια που απέ­μει­ναν, τα ανα­στη­λώ­νουν και τα αξιο­ποιούν. Επίσης αγο­ρά­ζουν εκείνα που αγο­ρά­στη­καν από ξένους και ξανα­που­λιού­νται. Βλέπετε, παρα­τη­ρούμε αρκετές περι­πτώ­σεις ηλι­κιω­μέ­νων Ευρω­παίων που έχουν αγο­ρά­σει σπίτια, τα οποία τώρα πουλούν ξανά. Παίρ­νουν τα λεφτά και επι­στρέ­φουν στην πατρίδα τους. Θέλουν να πεθά­νουν και να θαφτούν εκεί, στον τόπο που γεν­νή­θη­καν».

Ο πλη­θυ­σμός πεντα­πλα­σιά­ζε­ται κάθε καλο­καίρι

Οι εξε­λί­ξεις τρέχουν στα Κοσκι­νού. Είναι ένας οικι­σμός προ­έ­κταση της πόλεως Ρόδου, ίσως σε μερικά χρόνια να απο­τε­λεί προ­ά­στιο, όπως η Ανάληψη και το Κορα­κό­νερο. Το σίγουρο είναι πως αυτή τη στιγμή είναι η περιοχή με τη μεγα­λύ­τερη συγκέ­ντρωση μικρών, παρα­δο­σια­κών – πολυ­τε­λών κατα­λυ­μά­των. «Έχουμε στην ευρύ­τερη περιοχή περίπου 4000 έως 5000 ιδιω­τι­κές κλίνες που δια­τί­θε­νται από το Airbnb και το Booking για ενοι­κί­αση, και όλες είναι υψηλών προ­δια­γρα­φών», περιέ­γραψε ο κ. Τάσος Ψυλ­λά­κης.

Πράγ­ματι, μια βόλτα στον οικισμό είναι αρκετή για να δια­πι­στω­θεί το πλήθος των παρα­δο­σια­κών κατοι­κιών που βρί­σκο­νται σε φάση ανα­στή­λω­σης. Πρό­κει­ται για μια ανα­στή­λωση ολική, με αφαί­ρεση των επι­χρι­σμά­των από τις καμάρες ώστε να φανεί ο πωρό­λι­θος, με συντή­ρηση στα χοχλά­κια, με ανά­δειξη των υπε­ρή­φα­νων εισόδων με τις περί­τε­χνες πόρτες και τα μεταλ­λικά ρόπτρα.

«Δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση να ανα­στη­λώ­σεις ένα τέτοιο σπίτι», εξήγησε μιλώ­ντας προς τη «δημο­κρα­τική» ο κ. Γιάννης Ηρα­κλεί­δης, φορο­τε­χνι­κός και ιδιο­κτή­της του Antigone Traditional House και του Antigone Estate στα Κοσκι­νού. «Η όλη δουλειά της ανα­στή­λω­σης χωρί­ζε­ται σε δύο φάσεις:

Η πρώτη αφορά όλες εκείνες τις αδειο­δο­τή­σεις που απαι­τού­νται και οι οποίες είναι πολλές, καθώς ο οικι­σμός μας είναι χαρα­κτη­ρι­σμέ­νος ως «παρα­δο­σια­κός», γι’ αυτό και πρέπει όλα να γίνο­νται σύμφωνα με τους κανο­νι­σμούς που ισχύουν και στη μεσαιω­νική πόλη.

Το έργο, καθ’ αυτό της ανα­στή­λω­σης είναι επίσης δύσκολο, απαιτεί αρκετό χρόνο και σίγουρα προ­σω­πική φρο­ντίδα και επί­βλεψη. Δε γίνεται αλλιώς. Εμείς για το Antigone Traditional House δου­λέ­ψαμε σχεδόν τρία χρόνια ώστε να το φέρουμε στη μορφή που είναι σήμερα».

Η στατική και αρχι­τε­κτο­νική απο­κα­τά­σταση των σπιτιών αυτών από μόνη της δεν είναι αρκετή για να τους ξανα­δο­θεί ο παρα­δο­σια­κός χαρα­κτή­ρας που είχαν κατά τις απαρχές του περα­σμέ­νου αιώνα.

Τα Κοσκι­νιά­τικα σπίτια συν­θέ­τουν σειρά χαρα­κτη­ρι­στι­κών γνω­ρι­σμά­των, μέσα απ’ αυτά απο­κτούν τη μονα­δική τους ταυ­τό­τητα: Η «στο­λι­σιά» με τα παρα­δο­σιακά πιάτα, τα αργυ­ρό­καννα, ο κατσου­νάς, η ψωμο­θήκη, οι σκίζες στο ταβάνι, τα κεντητά, η «ναμου­σία» δίπλα στο κρεβάτι που από μόνη της εμπε­ριέ­χει σειρά συμ­βο­λι­σμών, όπως και το στοί­βαγμα των εννέα μαξι­λα­ριών στο σουφά – ένα μαξι­λάρι για κάθε μήνα εγκυ­μο­σύ­νης της κυράς. Όλα αυτά, υλικά και άυλα απαι­τούν την παρου­σία τους ώστε το σπίτι να είναι σώμα και ψυχή κοσκι­νιά­τικο.

«Έχουμε δου­λέ­ψει πολύ πάνω στα ιδιαί­τερα στοι­χεία της παρά­δο­σης, στο αρχέ­τυπο των κοσκι­νιά­τι­κων σπιτιών, στη γεω­με­τρία, στα υλικά που κρύβουν μέσα τους οι βιο­κλι­μα­τι­κοί τοίχοι, στην κατα­νομή των επίπλων στο χώρο. Μέσα σ’ ένα τέτοιο σπίτι, στην προ­κει­μένη περί­πτωση κατα­σκευα­σμένο το έτος 1907, τίποτα δεν είναι τυχαίο.

Οι επι­σκέ­πτες μας εντυ­πω­σιά­ζο­νται με αυτό που αντι­κρύ­ζουν, αγαπούν την παρα­μονή τους εδώ και αρκεί μόνο μια επί­σκεψη ώστε να ‘ρθουν και να ξανάρ­θουν. Τους αρέσει η φιλο­σο­φία που περι­βάλ­λει όλο τον οικισμό, η γει­το­νιά, η εγγύ­τητα στη θάλασσα και στις πηγές Καλ­λι­θέας, η ησυχία που τους περι­βάλ­λει και δε βρί­σκουν μέσα στην πόλη», εξηγεί ο κ. Γιάννης Ηρα­κλεί­δης και όσο περι­γρά­φει τις εντυ­πώ­σεις των κεντρο­ευ­ρω­παίων ακού­γε­ται το ερωτικό κάλεσμα που κάνουν ανα­με­ταξύ τους τα τζι­τζί­κια.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι για τη συντή­ρηση των χιλιά­δων κλινών της περιο­χής έχουν γεν­νη­θεί σειρά θέσεων εργα­σίας για καμα­ριέ­ρες και τεχνί­τες, στοι­χείο εξαι­ρε­τικά ευερ­γε­τικό για τους μονί­μους κατοί­κους της γύρω περιο­χής.

Το φαγητό στα Κοσκι­νού είναι εξαι­ρε­τικό. Άλλωστε οι μικρές ταβέρ­νες του χωριού απο­τε­λούν το στέκι πολλών ροδιτών με λατρεία στο καλό φαγητό και στην άμεση ευδαι­μο­νία των εδε­σμά­των, του οίνου και της παρέας.

Η περι­ή­γηση τα βράδια στον οικισμό, που συνο­δεύ­ε­ται από το μονα­δικό αίσθημα ασφά­λειας, είναι γεμάτη μαγεία, ευωδιές από τα για­σε­μιά των αυλών και το απο­τύ­πωμα που αφήνουν οι γεύσεις στην ατμό­σφαιρα.

Οι ανάγκες του χωριού

Η μεγα­λύ­τερη έλλειψη όπως αυτή εντο­πί­ζε­ται στα Κοσκι­νού είναι η υδρο­δό­τηση. «Είναι πολλές οι φορές κατά τις οποίες στον πρώτο όροφο κάθε σπιτιού δεν υπάρχει πίεση νερού. Αυτό είναι πρό­βλημα που το έχουμε θέσει στη ΔΕΥΑΡ, όπως και την ανάγκη να αυξηθεί η συχνό­τητα των λεω­φο­ρείων για τη σύνδεση του χωριού μας με τη Ρόδο», δήλωσε στη ‘δ’ ο πρό­ε­δρος του δημο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος Κοσκι­νού Τάσος Ψυλ­λά­κης.

Επι­πλέον, υπάρχει σε εκκρε­μό­τητα η β’ φάση της πλα­κό­στρω­σης του οικι­σμού. Η πρώτη φάση είχε γίνει πριν από περίπου 15 χρόνια και μέσω αυτής οι κοι­νό­χρη­στοι δρόμοι του οικι­σμού πήραν νέα μορφή.

«Οι μελέτες της β’ φάσης υπάρ­χουν και το μόνο που χρειά­ζε­ται είναι η επι­και­ρο­ποί­ησή τους και να βρεθεί χρη­μα­το­δό­τηση από κάποιο ταμείο».

Το έργο αυτό, μαζί με τη βελ­τί­ωση του φωτι­σμού και την αύξηση του προ­σω­πι­κού που εργά­ζε­ται για την καθα­ριό­τητα, θα δώσουν στον οικισμό την αισθη­τική ολο­κλή­ρωση, ώστε να εναρ­μο­νι­στεί με την αισθη­τική και την πλη­ρό­τητα του εσω­τε­ρι­κού των κατοι­κιών.