Ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες – Τι ισχύει και ποια είναι τα δικαιώματά μας

Βάσει νόμου όλες οι παρα­λίες της Ελλάδος (των 16.000 χιλιο­μέ­τρων ακτο­γραμ­μής) είναι κοι­νό­χρη­στος χώρος και είναι δημόσιο αγαθό που πρέπει να μπορείς να απο­λαμ­βά­νεις δωρεάν. Και μπορείς να το απο­λαμ­βά­νεις -δωρεάν.

Αυτήν την στιγμή, το πιθα­νό­τερο είναι να είσαι σε κάποια παραλία και να απο­λαμ­βά­νεις τον ήλιο και τη θάλασσα, με την ξαπλώ­στρα να έχει ‘πάρει’ ήδη το απο­τύ­πωμα σου. Κάνε ένα κόπο και ανα­ση­κώ­σου και δες τι υπάρχει γύρω σου. Τώρα συνέ­χισε να δια­βά­ζεις.

Βάσει νόμου απα­γο­ρεύ­ε­ται η τοπο­θέ­τηση ηχη­τι­κών συστη­μά­των, σε δημόσιο χώρο. Απα­γο­ρεύ­ε­ται και η λει­τουρ­γία beach bar, καθώς “η φύση τους δεν συνάδει με τον κοι­νό­χρη­στο χαρα­κτήρα των αιγια­λών και παρα­λιών” -όπως ανα­φέ­ρε­ται στο νόμο.

Υπάρχει ναυα­γο­σώ­στης; Και αν υπάρχει, είναι σε από­σταση 30 μέτρων από τον αιγιαλό; Υπάρ­χουν εν τω μεταξύ, ζαρ­ντι­νιέ­ρες, δάπεδα, ξύλινα περι­γράγ­ματα ή μόνιμες κατα­σκευές στο χώρο; Ή μηχα­νή­ματα καθα­ρι­σμού;

Όλα αυτά είναι παρά­νομα.

Κατά πάσα πιθα­νό­τητα εκεί όπου είσαι γίνεται και κατά­χρηση του εμβαδού του χώρου που ανα­γρά­φε­ται στην άδεια απλής χρήσης ή/και δεν τηρού­νται οι απαι­τού­με­νες απο­στά­σεις μεταξύ όμορων επι­χει­ρή­σεων.

Τι είναι νόμιμο; Το δικαί­ωμα σου να πηγαί­νεις σε όποια παραλία θες και να την απο­λαμ­βά­νεις, δωρεάν.

ΥΠΑΡΞΗ ΠΟΛΥΝΟΜΙΑΣ

Θα συνε­χίσω με τη βοήθεια της Προ­έ­δρου του Συλ­λό­γου Ελλήνων Πολε­ο­δό­μων και Χωρο­τα­κτών (ΣΕΠΟΧ), Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, η οποία είχε την ευγενή καλο­σύνη να σχο­λιά­σει όσα γίνο­νται, αλλά και να δώσει κατευ­θυ­ντή­ριες οδηγίες για τo ρεπορ­τάζ του Magazine που απο­δει­κνύει ότι για το Κράτος ο αιγια­λός και η παραλία δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως δημόσιο αγαθό και περι­βαλ­λο­ντι­κός πόρος, αλλά -κυρίως- ως οικο­νο­μι­κός πόρος.

Το πρώτο πράγμα που είπε ήταν ότι “ιστο­ρικά ο αιγια­λός αντι­με­τω­πί­ζε­ται δυστυ­χώς κυρίως ως οικο­νο­μι­κός πόρος, που υπο­στη­ρί­ζει τον του­ρι­σμό και η σχετική νομο­θε­σία προ­έρ­χε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών”.

Η ακτο­γραμμή της Ελλάδας υπερ­βαί­νει τα 16.000 χιλιό­με­τρα και προ­φα­νώς είναι το πόστερ του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος που δια­θέ­τουμε. Είναι και το πλε­ο­νέ­κτημα μας έναντι του αντα­γω­νι­σμού -που υπερ­τε­ρεί σε υπο­δο­μές. Για την ιστορία “στο Νόμο 2344/1940 της δεκα­ε­τίας του ’40, ορί­στηκε για πρώτη φορά τι σημαί­νει αιγια­λός”.

Πώς ορί­στηκε;

Ο αιγια­λός, ήτοι η περι­στοι­χούσα την θάλασ­σαν χερσαία ζώνη, η βρε­χό­μενη από τις μέγι­στες πλην συνή­θεις ανα­βά­σεις των κυμάτων, είναι κτήμα κοι­νό­χρη­στο, ανήκει ως τοιού­τον εις το Δημό­σιον και προ­στα­τεύ­ε­ται και δια­χει­ρί­ζε­ται υπ’ αυτού.

“Ο ίδιος νόμος ανα­θε­ω­ρή­θηκε και εκσυγ­χρο­νί­στηκε το 2001″ λέει η Αυγερινού-Κολώνια,”καθό­ριζε επι­τρε­πό­με­νες χρήσεις, έργα και εγκα­τα­στά­σεις στον αιγιαλό και την παραλία και σήμερα εξα­κο­λου­θούμε να τον εφαρ­μό­ζουμε, με νεό­τε­ρες παρεμ­βά­σεις.

Πρέπει να γίνει ξεκά­θαρο ότι υπάρχει πολυ­νο­μία, πάνω στο θέμα. Συχνά προ­κύ­πτουν νομο­θε­σίες για τον παρά­κτιο χώρο και πολλές δια­τά­ξεις που αφορούν τον αιγιαλό και την παραλία. Όπως για παρά­δειγμα στο νόμο για το Ελλη­νικό και όταν καθο­ρί­στηκε η αιγια­λί­τιδα στο Ιόνιο -θέμα που ήταν ανοιχτό με την Ιταλία”.

Υπάρχει ωστόσο, κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει. “Ο αιγια­λός και η παραλία είναι δημόσιο αγαθό. Ο κάθε πολίτης πρέπει να μπορεί να έχει πρό­σβαση. Βάσει ωστόσο, των τελευ­ταίων δια­τά­ξεων (με την έννοια του κατ’ επεί­γο­ντος εξαι­τίας της παν­δη­μίας) το ποσοστό της παρα­λίας που παρα­χω­ρεί­ται -με μίσθωση- αυξά­νε­ται, οι τιμές ‘πέφτουν’ και παράλ­ληλα, μειώ­νε­ται ο ελεύ­θε­ρος χώρος”.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΙΓΙΑΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ

Αν γράψεις στο Google τη λέξη ‘αιγια­λός’ και ανα­ζη­τή­σεις ειδή­σεις, θα βρεις ουκ ολίγα άρθρα. Η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία αυτών αφορά νέες δια­τά­ξεις για τη χρήση αιγια­λού -και παρα­λίας. Η τελευ­ταία δημο­σιεύ­τηκε Καμία κατα­χώ­ριση δεν είναι υπέρ αυτών που υπε­ρα­σπι­ζό­ταν ο πρώτος σχε­τι­κός νόμος που δημιουρ­γή­θηκε ποτέ: η προ­στα­σία του οικο­συ­στή­μα­τος και η χρήση ως δημόσιο αγαθό.

Ας δούμε πώς προσ­διο­ρί­ζο­νται από το νόμο κάποιες βασικές έννοιες.

Αιγια­λός είναι η ζώνη της ξηράς, που βρέ­χε­ται από τη θάλασσα από τις μεγα­λύ­τε­ρες και συνή­θεις ανα­βά­σεις των κυμάτων της. Είναι ουσιώ­δες στοι­χείο του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος της Ελλάδας.

Παραλία είναι η ζώνη ξηράς που προ­στί­θε­ται στον αιγιαλό, καθο­ρί­ζε­ται σε πλάτος μέχρι και πενήντα (50) μέτρα από την οριο­γραμμή του αιγια­λού -προς εξυ­πη­ρέ­τηση της επι­κοι­νω­νίας της ξηράς με τη θάλασσα και αντί­στροφα.

Θα μου επι­τρέ­πεις να σου μιλήσω και για τον παλιό αιγιαλό (ζώνη ξηράς από τη μετα­κί­νηση της ακτο­γραμ­μής προς τη θάλασσα -με φυσικές προ­σχώ­σεις ή νόμιμα τεχνικά έργα), καθώς ανήκει στην ιδιω­τική περιου­σία του Δημο­σίου και είναι ιδιό­χρη­στο δημόσιο ακίνητο.

Ο Νόμος 2971-2001 “περί αιγια­λού και παρα­λίας” κάνει ξεκά­θαρο ότι ο αιγια­λός και η παραλία είναι κοι­νό­χρη­στα πράγ­ματα και ανήκουν στη δημόσια κτήση.

Προ­ο­ρί­ζο­νται για την άμεση εξυ­πη­ρέ­τηση δημο­σίου σκοπού, είναι δυνατή η παρα­χώ­ρηση χρήσης, χωρίς όμως, να αναι­ρεί­ται η κοινή χρήση. Επίσης, δεν επι­τρέ­πε­ται απο­κλει­στική χρήση.

Με μια εξαί­ρεση: όταν πρό­κει­ται για “λόγους δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος”.

Το Δημόσιο έχει την υπο­χρέ­ωση να προ­στα­τεύει το οικο­σύ­στημα αυτών των ζωνών, που όπως ανα­φέ­ρε­ται έχουν ως κύριο προ­ο­ρι­σμό την ελεύ­θερη και ακώλυτη πρό­σβαση προς αυτές.

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΑΛΛΟΥ (ΓΑΛΛΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ) ΠΟΥ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΔΩ

Ρώτησα την κυρία Αυγερινού-Κολώνια πώς συμπε­ρι­φέ­ρο­νται άλλες χώρες στις παρα­λίες και τον αιγιαλό τους. Εξήγησε πως “στην Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία εφαρ­μό­ζε­ται πολε­ο­δο­μι­κός και χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός και πολύ σοβαρή αντι­με­τώ­πιση αυτών. Ο αιγια­λός και η παραλία δεν είναι απλά ένας τρόπος να βγάζουν χρήματα. Σε πολύ του­ρι­στι­κές περιο­χές υπάρ­χουν ειδικά σχέδια και προ­γράμ­ματα που εφαρ­μό­ζο­νται κατά γράμμα”.

Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα “έχουμε περιο­χές με παγκό­σμιο ενδια­φέ­ρον, που αφήνουν το απο­τύ­πωμα τους στην ιστορία της ανθρω­πό­τη­τας, για τις οποίες δεν υπάρχει σχέδιο δια­χεί­ρι­σης.

Αυτήν την στιγμή, υπάρ­χουν εθνικά Ειδικά Χωρικά Πλαίσια (για τον του­ρι­σμό, τους ορυ­κτούς πόρους ,τη βιο­μη­χα­νία, τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας) που δεν έχουν θεσμο­θε­τη­θεί. Επίσης σε ό,τι αφορά τα πολυα­να­με­νό­μενα Τοπικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια που προ­κη­ρύ­χθη­καν το Σεπτέμ­βριο του 2021 και ως ένα βαθμό θα μπο­ρού­σαν να αντι­με­τω­πί­ζουν τα θέματα χρήσεων στον παρά­κτιο χώρο, δεν έχουν ανα­τε­θεί και δεν έχουν υπο­γρα­φεί συμ­βά­σεις έως τώρα .

Την περα­σμένη εβδο­μάδα συζη­τή­θηκε στη Βουλή και ψηφί­στηκε ο Νόμος για την αδειο­δό­τηση που αφορά στις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, χωρίς να έχει θεσμο­θε­τη­θεί το σχετικό Ειδικό Χωρικο Πλαίσιο (Χωρο­τα­ξικό), στη βάση του οποίου θα έπρεπε να γίνο­νται οι χωρο­θε­τή­σεις τους”.

Δηλαδή, ψηφί­στηκε νόμος για αδειο­δό­τηση, χωρίς να υπάρχει έτοιμο ένα πλάνο που να επι­τρέ­πει να γνω­ρί­ζουν οι καθ’ ύλην αρμό­διοι το πού μπορούν να τοπο­θε­τη­θούν οι ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας -ώστε να μην προ­κα­λέ­σουν προ­βλή­ματα στο οικο­σύ­στημα ή να μην βρουν εκπλή­ξεις στο υπέ­δα­φος.

Πρό­σφατα, η Κυβέρ­νηση συγκρό­τησε το Εθνικό Συμ­βού­λιο Χωρο­τα­ξίας. Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποια σχετική είδηση (που να λύνει κάποιο από τα άπειρα προ­βλή­ματα που έχει να δια­χει­ρι­στεί και μας αφορούν όλους) να σου μετα­φέρω. Ας ελπί­σουμε πως δεν θα δημιουρ­γή­θηκε, μόνο για να δημιουρ­γη­θεί.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ‘ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΑΠΛΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΙΓΙΑΛΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΙΑΣ’

Στο νόμο ανα­φέ­ρε­ται ότι η παρα­χώ­ρηση απλής χρήσης γίνεται απο­κλει­στικά για την άσκηση δρα­στη­ριο­τή­των που εξυ­πη­ρε­τούν τους λουό­με­νους ή την αναψυχή του κοινού (πχ λει­τουρ­γία ανα­ψυ­κτη­ρίου, εκμί­σθωση θαλασ­σίων μέσων ανα­ψυ­χής, ξαπλω­στρών, ομπρε­λών, τρα­πε­ζο­κα­θι­σμά­των κλπ).

Ανα­φέ­ρε­ται πως απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση ζαρ­ντι­νιε­ρων, δαπέδων, ξύλινων περι­φραγ­μά­των και στα­θε­ρών μεγάλων τεντών και ότι πάντα βασική προ­ϋ­πό­θεση είναι να εξα­σφα­λί­ζε­ται η ελεύ­θερη διέ­λευση του κοινού. Πάμε στο γράμμα του νόμου.

Η απλή χρήση είναι κάθε χρήση που δεν παρα­βιά­ζει τον προ­ο­ρι­σμό του αιγια­λού και της παρα­λίας, ως κοι­νό­χρη­στων αγαθών και δεν αλλοιώ­νει τη φυσική μορ­φο­λο­γία και τα βιοτικά στοι­χεία. Η παρα­χώ­ρηση απλής χρήσης, γίνεται έναντι ανταλ­λάγ­μα­τος -με απόφαση του Υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών και κατόπιν δημο­πρα­σίας, εκτός και αν συντρέ­χει λόγος έκτα­κτης ανάγκης. Όπως φέτος.

Τα beach bars απα­γο­ρεύ­ο­νται, ωστόσο επι­τρέ­πο­νται οι τρο­χή­λα­τες ή αυτο­κι­νού­με­νες καντί­νες που είναι ‘εφο­δια­σμέ­νες με σκοπό να εξυ­πη­ρε­τή­σουν απο­κλει­στικά και μόνο περα­στι­κούς, λουό­με­νους και γενικά τα άτομα που επι­σκέ­πτο­νται αυτούς τους χώρους -με υπαί­θρια τρόφιμα και ποτά-, εφόσον

έχει άδεια λει­τουρ­γίας,

δεν είναι μεγα­λύ­τερο των 15 τετρα­γω­νι­κών μέτρων,

απέχει του­λά­χι­στον 100 μέτρα από εγκα­τε­στη­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις,

δεν έχει τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα και

δεν έχει ηχητικά συστή­ματα και δεν παράγει στάθμη θορύβου άνω των 50 ντε­σι­μπέλ -σε όποιο σημείο των 15 τετρα­γω­νι­κών μέτρων. Προ­φα­νώς δεν μπορεί να έχει προ­βο­λείς “ή άλλο έντονο φωτισμό”.

Η ανά­πτυξη ομπρε­λών, ξαπλω­στρών και θαλάσ­σιων μέσων ανα­ψυ­χής μπορεί να καλύ­πτει έως το 60% του παρα­χω­ρη­μέ­νου χώρου και να εξα­σφα­λί­ζει την ελεύ­θερη πρό­σβαση του κοινού, κάθετα και παράλ­ληλα προς τη θάλασσα. Επίσης, πρέπει να υπάρχει ελεύ­θερη ζώνη από την ακτο­γραμμή, πλάτους του­λά­χι­στον πέντε μέτρων.

Για αιγιαλό και παραλία που έχει εντα­χθεί στο δίκτυο Natura 2000, η κάλυψη δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει το 30% του παρα­χω­ρού­με­νου χώρου -εφόσον δεν επη­ρε­ά­ζο­νται οι στόχοι δια­τή­ρη­σης για το προ­στα­τευ­τέο αντι­κεί­μενο.

Το ανώτατο όριο μίσθω­σης μιας παρα­λίας είναι 50% της έκτασης της και έως 100% σε περί­πτωση ξενο­δο­χείων επάνω στον αιγιαλό. Το ανώτατο όριο σε εμβαδόν είναι 500 τμ.

Ο περιο­ρι­σμός δια­γρά­φε­ται “για ξενο­δο­χεία και σύνθετα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα, που δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε χώρο όμορο του κοι­νο­χρή­στου και λει­τουρ­γούν νόμιμα”.

ΠΟΛΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ

“Εάν στον ίδιο αιγιαλό υπάρ­χουν περισ­σό­τε­ρες παρα­χω­ρή­σεις για την εκμί­σθωση ομπρε­λών και καθι­σμά­των, πρέπει το 50% του συνο­λι­κού εμβαδού της παρα­λίας που θα μείνει ελεύ­θερο να είναι ισο­κα­τα­νε­μη­μένο σε όλο το μήκος του αιγια­λού -ώστε οι ανε­ξάρ­τη­τοι λουό­με­νοι να έχουν πρό­σβαση στην παραλία από αρκετά σημεία και όχι μόνο από ένα”.

Οι όμορες επι­χει­ρή­σεις στον αιγιαλό πρέπει να αφήνουν ελεύ­θερη ζώνη του­λά­χι­στον δύο (2) μέτρων εκα­τέ­ρω­θεν των ορίων τους”. Η έκταση της ελεύ­θε­ρης ζώνης προ­σμε­τρά­ται στο εμβαδόν παρα­χώ­ρη­σης.

Δεν παρα­χω­ρεί­ται η χρήση του αιγια­λού, για ομπρέ­λες, ξαπλώ­στρες, τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα και τρο­χή­λα­τες καντί­νες, όταν το μήκος ή πλάτος αυτού είναι μικρό­τερο των πέντε (5) μέτρων ή όταν το συνο­λικό εμβαδόν του αιγια­λού είναι μικρό­τερο των εκατό πενήντα (150) τετρα­γω­νι­κών μέτρων -εκτός από τις περι­πτώ­σεις που υπάρ­χουν σε ισχύ άδειες λει­τουρ­γίας επι­χεί­ρη­σης και μέχρι τη λήξη τους”.

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ 2020

Το 2020 απλο­ποι­ή­θηκε (με διάταξη) η απλή παρα­χώ­ρηση, με κοινή υπουρ­γική απόφαση που υπέ­γρα­ψαν ο Υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Τάκης Θεο­δω­ρι­κά­κος, ο Υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Κωστής Χατζη­δά­κης και ο Υφυ­πουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Από­στο­λος Βεσυ­ρό­που­λος. Στην απόφαση προ­βλε­πό­ταν η προ­σκό­μιση μόνο των απα­ραί­τη­των δικαιο­λο­γη­τι­κών, προ­κει­μέ­νου να υπο­γρα­φούν και να προ­χω­ρή­σουν γρήγορα οι συμ­βά­σεις παρα­χώ­ρη­σης για την εκμε­τάλ­λευση παρα­λιών. “Κίνηση που κρίθηκε επι­βε­βλη­μένη, λόγω των συν­θη­κών έκτα­κτης ανάγκης που έχουν δημιουρ­γη­θεί εξαι­τίας της παν­δη­μίας του κορο­νοϊού”, είπε η κυβέρ­νηση.

Με την ίδια πρόφαση, φέτος έγινε ακόμα πιο εύκολη -για τους δικαιούχους- η απλή παρα­χώ­ρηση -εις βάρος των πολιτών που θέλουν να απο­λαύ­σουν δωρεάν το φυσικό αγαθό.

Τι συνέβη;

Μια από τις πιο πρό­σφα­τες δια­τά­ξεις (στο νόμο 4916-2022 του Εκσυγ­χρο­νι­σμού του πλαι­σίου λει­τουρ­γίας της Επι­τρο­πής Κεφα­λαια­γο­ράς, για τον αιγιαλό και την παραλία ανα­φέ­ρει ότι “μέχρι τις 31.10.2022, στα ενοι­κια­ζό­μενα επι­πλω­μένα δωμάτια –δια­με­ρί­σματα που είναι όμορα προς τον αιγιαλό και την παραλία και τα οποία λει­τουρ­γούν νόμιμα-, μπορεί να παρα­χω­ρεί­ται με αντάλ­λαγμα η απλή χρήση αιγια­λού, παρα­λίας, χωρίς δημο­πρα­σία”.

ΤΙ ΧΡΕΩΝΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΜΙΣΘΩΝΟΥΝ ΠΑΡΑΛΙΕΣ

Οι Δήμοι που παρα­χω­ρούν τους αιγια­λούς και τις παρα­λίες κρατούν το μεγα­λύ­τερο ποσοστό της μίσθω­σης, με το μικρό­τερο να πηγαί­νει στο κράτος. Φέτος απο­δί­δε­ται κατά 70% στο Δήμο και 30% στο κράτος. Αυτή η σχέση έχει και υπο­χρε­ώ­σεις. Όπως;

Οι Δήμοι οφεί­λουν να φρο­ντί­ζουν τις παρα­λίες και ν’ αναρ­τούν στην ιστο­σε­λίδα τους τα στοι­χεία κάθε παρα­χώ­ρη­σης.

Μια ‘βόλτα’ στη Διαύ­γεια με ‘έβγαλε’ στα πιο πρό­σφατα συμ­φω­νη­τικά μίσθω­σης αιγια­λού που αναρ­τή­θη­καν.

Είχε ήδη γίνει γνωστό πως φέτος το τίμημα θα ήταν μειω­μένο κατά 65%, “λόγω της παν­δη­μίας και έκτα­κτων συν­θη­κών”. Πέρυσι ήταν στο 60% και πρό­περσι στο 40%. Οι αλλαγές βέβαια, δεν περιο­ρί­στη­καν στα χρήματα των μισθώ­σεων.

Η πιο πρό­σφατη ανάρ­τηση είχε να κάνει με δικαί­ωμα απλής χρήσης του κοι­νό­χρη­στου χώρου αιγια­λού ή παρα­λίας “με απευ­θείας ανάθεση κατόπιν της αιτή­σεως με αρ. Πρωτ. 12630/07-04-2022 στην παραλία ΓΟΥΒΙΩΝ θέση “έμπρο­σθεν όμορης επι­χεί­ρη­σης ΥΠΑΙΘΡΙΟ ΜΠΑΡ” της Δημο­τι­κής Ενό­τη­τας Κερ­κυ­ραίων για την τοπο­θέ­τηση ξαπλω­στρών, ομπρε­λών”.

Για την παρα­χώ­ρηση έως τις 31/12 του 2022 το μίσθωμα ανέρ­χε­ται στα 2048,59 ευρώ -για το συνο­λικό εμβαδό 262.64 τμ.

Κάθε τετρα­γω­νικό (για τοπο­θέ­τηση ξαπλω­στρών και ομπρε­λών) κοστί­ζει 12 ευρώ -μετά τη μείωση του 35% για το 2022.

Σε αντί­στοιχη συμ­φω­νία στο Μαρα­θώνα, το αντάλ­λαγμα ‘για απλή χρήση αιγια­λού, για την τοπο­θέ­τηση ομπρελών-ξαπλωστρών, έκτασης εμβαδού 180.75 τετρα­γω­νι­κών μέτρων’ έως τις 31/12, το αντάλ­λαγμα ανέρ­χε­ται στα 25 ευρώ ανά τετρα­γω­νικό μέτρο (συνο­λικά στα 4.518,75 ευρώ).

Ας δούμε και ένα παρά­δειγμα εκμί­σθω­σης χώρου, για απλή χρήση αιγια­λού που αφο­ρούσε τοπο­θέ­τηση θαλάσ­σιων μέσων ανα­ψυ­χής.

Έγινε σε παραλία της Κατε­ρί­νης. Στα επίσημα έγγραφα ανα­φέ­ρε­ται πως “σκοπός της σύμ­βα­σης αυτής είναι η εκμί­σθωση για απλή χρήση του αιγια­λού εμβαδού 30 τ.μ., στην ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ… σύμφωνα με το επι­κυ­ρω­μένο τοπο­γρα­φι­κού διά­γραμμα του Δήμου Κατε­ρί­νης για την τοπο­θέ­τηση Θαλάσ­σιων μέσων ανα­ψυ­χής (Φ22)”.

Η διάρ­κεια της μίσθω­σης άρχισε από την υπο­γραφή της έως τις 31/12 του 20222.

Το μίσθωμα -σύμφωνα με τη δημοπρασία- ορί­στηκε στο ποσό των 360 ευρώ, για ολό­κληρη τη διάρ­κεια της σύμ­βα­σης. Τονί­στηκε ότι “κατ’ εξαί­ρεση για το έτος 2022, το ύψος του κατα­βαλ­λό­με­νου ανταλ­λάγ­μα­τος καθο­ρί­ζε­ται σε ποσοστό 65% του υπο­λο­γι­σθέ­ντος ανταλ­λάγ­μα­τος, σύμφωνα με τις προ­βλε­πό­με­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις του άρθρου 75 παρ. 3 της αριθ. ΝΟΜΟΥ ΥΠ ΑΡΙΘΜ 4916/2022 (ΦΕΚ 65/Α΄/28/03/2022) ήτοι (360,00€ x 65%) = 234,00€.

Το μίσθωμα επι­βα­ρύ­νε­ται με τέλη χαρ­το­σή­μου 3% (4.91 ευρώ) και ΟΓΑ χαρ­το­σή­μου 20% (0.98 ευρώ), τα οποία βαρύ­νουν το μισθωτή”. Άρα το συνο­λικό ποσό έγινε 169,69 ευρώ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ: “ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΤΕ 100% ΝΟΜΙΜΟΣ”

Υπο­χρε­ώ­σεις έχουν και όσοι μισθώ­νουν αιγιαλό και παραλία για απλή χρήση. Οφεί­λουν να μερι­μνούν για τον καθη­με­ρινό καθα­ρι­σμό των κοι­νο­χρή­στων χώρων, την αισθη­τική του χώρου της ακτής και του περι­βάλ­λο­ντος χώρου, καθώς και για τη λήψη μέτρων για την ασφά­λεια των λουό­με­νω­νων και των διερ­χο­μέ­νων στον παρα­χω­ρού­μενο χώρο.

“Για χρόνια, μας ‘χρέωναν’ με πρό­στιμα γιατί ο ναυα­γο­σώ­στης δεν ήταν σε από­σταση 30 μέτρων από την ακτή -πράγμα που ανα­φέ­ρει ο νόμος. Η παραλία μας είναι 20 μέτρα. Άρα θα έπρεπε να τον βάλουμε στο δρόμο -χωρίς να έχει δυνα­τό­τητα για άμεση επέμ­βαση ή ορα­τό­τητα” λέει στο Magazine ο Ν., επι­χει­ρη­μα­τίας που ανήκει σε ομάδα, η οποία δια­χει­ρί­ζε­ται παραλία της Αττικής.

Εξήγησε ότι θα ήθελε να δια­λύ­σει το μύθο της ιδιω­τι­κής παραλία “αφού όλες είναι ελεύ­θε­ρες και ανήκουν στο κράτος που τις δια­θέ­τει σε δικαιού­χους -επί μισθώ­σει. Όλες υπό­κει­νται στην Επι­τροπή Ελέγχου Ακτών (την πλειο­ψη­φία την έχουν οι δήμοι), η οποία τσε­κά­ρει τις τιμές και ό,τι άλλο τις αφορά”.

Ιδιω­τι­κές παρα­λίες υπάρ­χουν, αλλά είναι παρά­νο­μες -καθώς βάσει νόμου όλες οι παρα­λίες είναι κοι­νό­χρη­στος χώρος. Προ­έ­κυ­ψαν από κατα­πά­τηση και αδια­φο­ρία των αρχών, ως προς τους ελέγ­χους, για χρόνια.

“Όσοι μισθώ­νουμε προ­σφέ­ρουμε παροχές και από αυτές προ­κύ­πτει το αντί­τιμο. Έχουμε πρό­σβαση σε ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη, σε ντους και άλλες υπη­ρε­σίες, ενώ φρο­ντί­ζουμε για την ανα­μόρ­φωση, την ανα­βάθ­μιση και την προ­στα­τευ­μένη παραλία. Οφεί­λουμε να περι­χα­ρα­κώ­νουμε και να περι­φρου­ρούμε περισ­σό­τερο την παραλία, όπως εξυ­πη­ρε­τούμε όποιον μας επι­λέ­γει για τις υπη­ρε­σίες μας.

Φυσικά και πρέπει να υπάρχει value for money. Ανα­γνω­ρίζω πως είναι πολλές οι περι­πτώ­σεις που δεν το τιμούν και έτσι δημιουρ­γού­νται τα προ­βλή­ματα”.

Ο Ν. λέει πως δεδο­μένα βάσει όσων ανα­φέ­ρει ο νόμος δεν υπάρχει περί­πτωση να είναι ποτέ κάποιος 100% νόμιμος. “Άρα το θέμα είναι πόσο δοκι­μά­ζει κάποιος τα όρια. Αν με ρωτάς, η μεγα­λύ­τερη ανάγκη είναι να σεβό­μα­στε το περι­βάλ­λον, να μη ρίχνουμε μπετά, να κόβουμε δέντρα και γενικά να μην αλλοιώ­νουμε τη φύση”.

Τα beach bars στα παρα­θα­λάσ­σια μέρη που υπάρ­χουν, υπάρχει συμ­φω­νία κυρίων με τους Δήμους, με την προ­ϋ­πό­θεση οι επι­χει­ρη­μα­τίες να έχουν ανοιχτή πρό­σβαση για όσους δεν θέλουν τις υπη­ρε­σίες τους. Δεν γίνεται να έρχο­νται του­ρί­στες από όλον τον κόσμο και να θέτουμε το εμπόδιο της από­στα­σης στην εξυ­πη­ρέ­τηση τους, δηλώνει στο Magazine ο επι­χει­ρη­μα­τίας.

Ως προς το παρά­νομο όλων όσων πλη­ρώ­νουν για την απλή χρήση, ο Ν. έδωσε ένα ακόμα παρά­δειγμα.

“Βάσει νόμου, δεν μπο­ρούμε να βάλουμε στις παρα­λίες μηχανές καθα­ρι­σμού. Ο μόνος νομικός τρόπος για να γίνει αυτή η δουλειά, είναι με τα χέρια και με φτυάρια. Κάτι που είναι πρα­κτικά αδύνατο”. Όπως αδύνατο είναι να υπάρ­χουν 100 μέτρα ελεύ­θερα μετά κάθε μίσθωση. “Δηλαδή γίνεται όταν είσαι σε παραλία της Νότιας Κρήτης. Στην Αττική είναι ανέ­φι­κτο”.

Τον ρώτησα για τα beach bars. Ενη­μέ­ρωσε ότι “στα παρα­θα­λάσ­σια μέρη που υπάρ­χουν, υπάρχει συμ­φω­νία κυρίων με τους Δήμους, με την προ­ϋ­πό­θεση οι επι­χει­ρη­μα­τίες να έχουν ανοιχτή πρό­σβαση για όσους δεν θέλουν τις υπη­ρε­σίες τους. Δεν γίνεται να έρχο­νται του­ρί­στες από όλον τον κόσμο και να θέτουμε το εμπόδιο της από­στα­σης στην εξυ­πη­ρέ­τηση τους”.

Θα ανα­ρω­τιέ­σαι γιατί δεν αλλάζει ο νόμος, ώστε να προ­σαρ­μο­στεί στις ανάγκες -αφού ούτως ή άλλως η πλειο­ψη­φία θα παρα­νο­μή­σει. Θα σου πω ότι είναι μια καλή ερώτηση.

Όπως είπε “θεω­ρη­τικά και ιδε­ο­λο­γικά λένε πως δεν μπορούν όλες οι παρα­λίες να είναι οργα­νω­μέ­νες. Με το ίδιο σκε­πτικό δεν μπορούν όλες να είναι ανορ­γά­νω­τες και δη όταν είσαι σε χώρα με βασικό ‘βιοη­χα­νικό’ προϊόν τον του­ρι­σμό. Όσοι μισθώ­νουμε παρα­λίες απευ­θυ­νό­μα­στε σε όσους θέλουν τις συγκε­κρι­μέ­νες παροχές. Ναι, είναι δικαί­ωμα η ελεύ­θερη παραλία, όπως είναι και η ασφά­λεια, η περί­θαλψη και όσα πλη­ρώ­νουμε για να μπο­ρούμε να προ­σφέ­ρουμε.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως οι δημότες μπορούν να εισέρ­χο­νται δωρεάν στις παρα­λίες της περιο­χής τους, κάτι που διεκ­δι­κεί ως κόρη οφθαλ­μού κάθε δήμαρ­χος. Πρό­κει­ται για κοι­νω­νική παροχή που είναι πολύ σημα­ντική. Ο βασικός αστικός ιστός της περιο­χής έχει δωρεάν πρό­σβαση και στις παροχές.

Αν με ρωτάς, θα σου πω ότι κατ’ εμέ το κρι­τή­ριο θα έπρεπε να είναι δια­φο­ρε­τικό. Θα προ­τι­μούσα να υπάρχει εισο­δη­μα­τικό κρι­τή­ριο, για να εξυ­πη­ρε­τού­νται περισ­σό­τε­ροι που έχουν ανάγκη την ελεύ­θερη πρό­σβαση και χρήση των παροχών”.

Στη συγκε­κρι­μένη παραλία το σετ (ξαπλώ­στρα, ομπρέλα) κοστί­ζει 1 ευρώ για τους δημότες, 2 για τους μη δημότες τις καθη­με­ρι­νές και 4 το σαβ­βα­το­κύ­ριακο. “Την ίδια ώρα, έχουμε γίνει και κομμάτι της κοι­νό­τη­τας. Οι πολίτες μας ξέρουν και τους ξέρουμε. Έχουμε χει­με­ρι­νούς κολυμ­βη­τές -τους έχουμε δημιουρ­γή­σει και ειδικό χώρο-, όπως και συνερ­γα­ζό­μα­στε με σύλλογο για παιδιά με κινη­τικά προ­βλή­ματα.

Κατα­λή­γο­ντας, θα ήθελα να πω σε όσους μας κατη­γο­ρούν όλους για ‘τρελές τιμές’ πως όλα είναι θέμα επι­λο­γής. Επίσης, όταν έρχεται κάποιος μόνο το σαβ­βα­το­κύ­ριακο και βλέπει τόσο κόσμο, ενδε­χο­μέ­νως να δια­μορ­φώ­νει λάθος εντύ­πωση. Ας έλθει μια καθη­με­ρινή ή μια μέρα με συν­νε­φιά -που για εμάς δεν αλλάζει κάτι.

Πριν τον κορο­νοϊό είχαμε την μόλυνση στην περιοχή, τώρα τις τσού­χτρες και το σχόλιο σε όλα αυτά είναι ‘επι­χει­ρη­μα­τίες είστε, βρείτε τη λύση’. Θα ήταν χρήσιμο να θυμού­νται όλοι πως επω­μι­ζό­μα­στε τα πάντα, πολλούς δια­φο­ρε­τι­κούς παρά­γο­ντες που μπορούν να επη­ρε­ά­σουν τη σεζόν”.

ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ “ΔΙΑΚΩΜΩΔΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ”

Το 2018 ενσω­μα­τώ­θηκε η κοι­νο­τική οδηγία για το θαλάσ­σιο σχε­δια­σμό. Όπως λέει η κυρία Αυγερινού-Κολώνια, “η πάγια θέση του ΣΕΠΟΧ είναι ότι ο σχε­δια­σμός του θαλάσ­σιου χώρου πρέπει να συν­δέ­ε­ται με τον παρά­κτιο χώρο. Αυτό δυστυ­χώς δεν φαί­νε­ται μέχρι στιγμής να δια­σφα­λί­ζε­ται από την προ­τει­νό­μενη Εθνική Στρα­τη­γική για το Θαλάσ­σιο χώρο που συζη­τεί­ται τις μέρες αυτές από το νεο­σύ­στατο Εθνικό Συμ­βού­λιο Χωρο­τα­ξίας”.

Δεν είναι δυνατόν ό,τι συμ­βαί­νει στην παραλία να μην έχει σχέση με τη θάλασσα.

Οι επι­χει­ρη­μα­τίες θέλουν ελεύ­θερη την παραλία για να επεν­δύ­σουν σε αυτήν και εμείς είχαμε ζητήσει να ανα­στα­λεί αυτό από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών. Τώρα, με το πρό­σχημα της παν­δη­μίας θα δείτε στις τελευ­ταίες απο­φά­σεις πως αυτό γενι­κεύ­ε­ται”.

Για ποιο πράγμα μιλάει η κυρία Αυγερινού-Κολώνια; Τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο του 2021, ο προ­σα­να­το­λι­σμός του Κράτους ήταν να προ­ω­θή­σει ρυθ­μί­σεις για τη χρήση αιγια­λού και παρα­λίας σε ιδιώτες.

Πώς; Μέσω ρυθ­μί­σεων (για τον αιγιαλό και τα αυθαί­ρετα κτί­σματα) που εμφα­νί­ζο­νταν στο νομο­σχέ­διο για τις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις -και έδιναν εκτε­τα­μένα δικαιώ­ματα χρήσης του αιγια­λού σε ιδιώτες, νομι­μο­ποιώ­ντας την απα­γό­ρευση της πρό­σβα­σης στις παρα­λίες για το κοινό.

Το Επι­με­λη­τή­ριο Περι­βάλ­λο­ντος και Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης που συγκρο­τεί­ται από δικα­στές του Συμ­βου­λίου Επι­κρα­τείας και ασχο­λεί­ται με τα νομικά της πολε­ο­δο­μίας και της χωρο­τα­ξίας είχε κάνει παρέμ­βαση στη δημόσια δια­βού­λευση επί του σχεδίου νόμου του Υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης για να επι­ση­μά­νει πως “το προ­τει­νό­μενο νομο­σχέ­διο δίνει τη χαρι­στική βολή στη μακρο­χρό­νια κακο­ποί­ηση των ακτών της χώρας.

Ο νομο­θέ­της δηλώνει, απε­ρί­φρα­στα πλέον, ότι ο αιγια­λός, η παραλία και η θάλασσα παύουν να είναι οικο­συ­στή­ματα και κοι­νό­χρη­στα δημόσια αγαθά. Tα μετα­τρέ­πει σε ιδιω­τικό οικό­πεδο, δια­τι­θέ­μενο στην αγορά για κάθε χρήση.

“H ειδική και κατά παρέκ­κλιση δια­δι­κα­σία περι­βαλ­λο­ντι­κής αδειο­δό­τη­σης που θεσπί­ζει το επίμαχο νομο­σχέ­διο απο­τε­λεί δια­κω­μώ­δηση του Συντάγ­μα­τος, της ενω­σια­κής νομο­θε­σίας και της πάγιας νομο­λο­γίας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ).

Από δω και πέρα η παρά­κτια ζώνη αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως το ελκυ­στικό αντάλ­λαγμα που προ­σφέ­ρε­ται στους επί­δο­ξους επεν­δυ­τές, στρα­τη­γι­κούς και μη, προ­κει­μέ­νου να τους δελε­ά­σει.

Μπορούν να την μπα­ζώ­σουν, να δημιουρ­γή­σουν προ­σχώ­σεις, ακόμα και νησιά, να την απο­κλεί­σουν από κάθε πρό­σβαση, να την οικο­δο­μή­σουν και γενικά να τη μετα­χει­ρι­στούν με όποιο τρόπο έχει φαντα­στεί το επεν­δυ­τικό τους σχέδιο.

Και επι­πλέον δεν χρειά­ζε­ται να ανη­συ­χούν για όρους και απα­γο­ρεύ­σεις.

Όσο για την ελεύ­θερη πρό­σβαση των πολιτών στις ακτές και τη θάλασσα, το άρθρο 5 του νομο­σχε­δίου είναι σαφές. Αν ενο­χλεί­ται ο επεν­δυ­τής, η καθ’ οιον­δή­ποτε τρόπο χρήση από τρίτους απα­γο­ρεύ­ε­ται.

Oι επί­μα­χες ρυθ­μί­σεις έρχο­νται σε σύγκρουση

με την επι­στήμη (παρά­κτια γεω­λο­γία, ιζη­μα­το­λο­γία, γεω­λο­γική ωκε­α­νο­γρα­φία),

το Σύνταγμα (άρθρο 24),

την αρχή της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης,

τη διεθνής και ενω­σιακή νομο­θε­σία (αρχές Ολο­κλη­ρω­μέ­νης Δια­χεί­ρι­σης της Παρά­κτιας Ζώνης [Integrated Coastal Zone Management],

τις αρχές της Θαλάσ­σιας Στρα­τη­γι­κής [Marine Strategy] και του Θαλάσ­σιου Χωρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού [Maritime Spatial Planning],

τη Σύμβαση της Βαρ­κε­λώ­νης για την προ­στα­σία της Μεσο­γείου,

το Πρω­τό­κολλο για την Ολο­κλη­ρω­μένη Δια­χεί­ριση των Παρά­κτιων Ζωνών της Μεσο­γείου, κυρωθέν με την απόφαση του Συμ­βου­λίου Ε.Ε. 4/12/2008 κ.λπ.) Και

την πάγια νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας”.

Πολλές δια­φο­ρε­τι­κές οργα­νώ­σεις είχαν ζητήσει να απο­συρ­θεί το νομο­σχέ­διο και οι εμπνευ­στές του να ζητή­σουν συγ­γνώμη. Τι έγινε;

Μπο­ρείτε να δια­βά­στε  εδώ το άρθρο 5 του Νόμου 4864 που δημο­σιεύ­τηκε στις 2/12 του 2021 στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως.

Πηγή news247.gr

ΡΕΠΟΡΤΑΖΝΙΚΗ ΜΠΑΚΟΥΛΗ