Δημοσιονομική «τορπίλη» από το ράλι της τιμής του φυσικού αερίου

Πρε­μιέρα με τους χει­ρό­τε­ρους οιωνούς θα κάνει ο νέος μηχα­νι­σμός λει­τουρ­γίας της χον­δρε­μπο­ρι­κής αγοράς ρεύ­μα­τος. Η τιμή του φυσικού αερίου, σε συνέ­χεια ενός ξέφρε­νου ράλι που πυρο­δό­τη­σαν οι ανη­συ­χίες για την ενερ­γειακή επάρ­κεια της Ευρώπης τον χειμώνα, μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, έφτασε να δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται χθες μέχρι και πάνω από τα 149 ευρώ/MWh και έβαλε φωτιά στις χον­δρε­μπο­ρι­κές τιμές ρεύ­μα­τος.

Με εξαί­ρεση την Πορ­το­γα­λία και την Ισπανία, που η Ε.Ε. έχει επι­τρέ­ψει κατ’ εξαί­ρεση την απο­σύν­δεση των τιμών ρεύ­μα­τος από το φυσικό αέριο και την Πολωνία που δια­θέ­τει δωρεάν δικαιώ­ματα CO2 για ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή, σε όλες τις υπό­λοι­πες αγορές της Ευρώπης η χον­δρε­μπο­ρική τιμή ρεύ­μα­τος δια­μορ­φώ­νε­ται σήμερα πάνω από 300 ευρώ/MWh και σε 8 χώρες πάνω από 350 ευρώ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα με τιμή στα 351,70 ευρώ/MWh.

Το ράλι των τιμών, που δεν δείχνει να ανα­κό­πτε­ται, τρο­φο­δο­τούν οι ανη­συ­χίες που εκφρά­ζο­νται πανευ­ρω­παϊκά για το ενδε­χό­μενο η Gazprom να μην επα­να­φέ­ρει σε λει­τουρ­γία τον αγωγό Nord Stream 1 μετά την προ­γραμ­μα­τι­σμένη διακοπή για συντή­ρηση το πρώτο δεκα­ή­μερο του Ιουλίου.

Οι εξε­λί­ξεις στο θέμα των τιμών υπο­νο­μεύ­ουν με το «καλη­μέρα» τη διπλή παρέμ­βαση της κυβέρ­νη­σης στο σκέλος της χον­δρι­κής και λια­νι­κής αγοράς και προ­ε­ξο­φλούν τερά­στια ανοίγ­ματα για τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, προ­κει­μέ­νου να επι­βε­βαιω­θούν οι κυβερ­νη­τι­κές δεσμεύ­σεις για απορ­ρό­φηση των αυξή­σεων σε ποσοστό 80%, τις οποίες επα­νέ­λαβε χθες μιλώ­ντας στο συνέ­δριο του ΤΕΕ ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστας Σκρέκας. «Από 1 Ιουλίου μειώ­νε­ται μόνιμα η αύξηση των τιμών ρεύ­μα­τος κατά 80% σε όλα τα νοι­κο­κυ­ριά», είπε ο υπουρ­γός.

Οι εξε­λί­ξεις υπο­νο­μεύ­ουν τη διπλή παρέμ­βαση της κυβέρ­νη­σης στο σκέλος της χον­δρι­κής και λια­νι­κής αγοράς.

Η έναρξη λει­τουρ­γίας του νέου μηχα­νι­σμού ανα­μέ­νε­ται να μετα­φερ­θεί για τις 6 Ιουλίου κι αυτό γιατί μόλις προχθές ψηφί­στηκε ο νόμος που προ­βλέ­πει την εφαρ­μογή του και η έκδοση υπουρ­γι­κής από­φα­σης που ορίζει τα πλαφόν και η οποία θα πρέπει αφού υπο­γρα­φεί να περάσει σε ΦΕΚ.

Μέσω του μηχα­νι­σμού, τα όποια υπε­ρέ­σοδα στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά θα αντλού­νται αυτό­ματα και θα μετα­φέ­ρο­νται στο Ταμείο Ενερ­γεια­κής Μετά­βα­σης για να καλύ­ψουν τις επι­δο­τή­σεις των λογα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος. Σύμφωνα με την υπουρ­γική απόφαση, τα υδροη­λε­κτρικά θα απο­ζη­μιώ­νο­νται στην τιμή των 112 ευρώ/MWh και οι ΑΠΕ στα 85 ευρώ/MWh. H τιμή απο­ζη­μί­ω­σης για τις μονάδες φυσικού αερίου και του λιγνίτη θα καθο­ρί­ζε­ται κάθε μήνα με βάση μια σειρά παρα­μέ­τρων. Για τον πρώτο μήνα εφαρ­μο­γής, η φόρ­μουλα δίνει τιμή για τις μονάδες φυσικού αερίου στα 253,98511 ευρώ/MWh και για τις μονάδες λιγνίτη 206,71544 ευρώ/MWh. Οι τιμές ωστόσο ανα­μέ­νε­ται να κινη­θούν πολύ υψη­λό­τερα, αφού η υπουρ­γική απόφαση στη­ρί­ζε­ται σε υπο­λο­γι­σμούς με μέση ετήσια τιμή φυσικού αερίου στα 100 ευρώ/MWh.

Νέα τιμο­λό­για

Στο σκέλος της λια­νι­κής, από τον Σεπτέμ­βριο οι κατα­να­λω­τές θα πάρουν τους πρώτους λογα­ρια­σμούς για τις κατα­να­λώ­σεις Αυγού­στου χωρίς ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής. Οι προ­μη­θευ­τές θα πρέπει μέχρι τις 10 Ιουλίου να ανα­κοι­νώ­σουν μέσω των ιστο­σε­λί­δων τους τα νέα τιμο­λό­για. Για να τιμο­λο­γή­σουν θα πρέπει να προ­βλέ­ψουν το πού θα κινηθεί η χον­δρε­μπο­ρική τιμή το επόμενο δίμηνο, δυνα­τό­τητα εξαι­ρε­τικά υψηλού ρίσκου, λόγω της υψηλής μετα­βλη­τό­τη­τας της τιμής του φυσικού αερίου.

Από το κατά πόσο ο κάθε προ­μη­θευ­τής θα επι­λέ­ξει να περάσει μέρος αυτού του ρίσκου στο τιμο­λό­γιο θα εξαρ­τη­θεί και το εάν τελικά η ανα­στολή της ρήτρας θα αυξήσει το κόστος ρεύ­μα­τος. Στην περί­πτωση που αυτό συμβεί, τότε η κυβέρ­νηση θα κατα­λή­ξει να επι­δο­τεί και το ρίσκο της λια­νι­κής αγοράς, κάτι που σημαί­νει ακόμη μεγα­λύ­τερη πίεση για πρό­σθε­τες πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης. Η κυβέρ­νηση πάντως, όπως φάνηκε από τις χθε­σι­νές δηλώ­σεις του κ. Σκρέκα, φαί­νε­ται να προ­σβλέ­πει στην ενί­σχυση του αντα­γω­νι­σμού μεταξύ των παρόχων για να κρα­τή­σουν τους πελάτες τους, οι οποίοι πλέον θα μπορούν να ανα­ζη­τή­σουν άλλο πάροχο αζημίως.

Πηγή kathimerini.gr