Ακρίβεια: Πώς η Ελλάδα πήρε την πρωτιά στην ΕΕ – Πότε αναμένεται νέο κύμα αυξήσεων

Το επόμενο κύμα αυξή­σεων στις τιμές ανα­μέ­νε­ται από τον επόμενο μήνα, με τους ανθρώ­πους της αγοράς να περι­μέ­νουν ένα ακόμα, τελευ­ταίο, από το ερχό­μενο φθι­νό­πωρο, με την προ­ϋ­πό­θεση, βέβαια, να έχει παγιω­θεί μια πτωτική τάση στις διε­θνείς τιμές εμπο­ρευ­μά­των

Μπορεί οι Eλληνες κατα­να­λω­τές να έχουν νιώσει στο… πετσί τους τους τελευ­ταί­ους μήνες τις μεγάλες ανα­τι­μή­σεις που έχουν περάσει στις τιμές της ενέρ­γειας, των καυ­σί­μων, αλλά και στη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των προ­ϊ­ό­ντων, ωστόσο, τα έως τώρα δεδο­μένα δεί­χνουν ότι ακόμα δεν έχουμε δει την κορυφή τους.

Εάν λάβουμε υπόψη μας το αισιό­δοξο σενάριο που κάνει λόγο για στα­διακή απο­κλι­μά­κωση των διεθνών τιμών στα εμπο­ρεύ­ματα, αλλά και των πολε­μι­κών συγκρού­σεων στην Ουκρα­νία, πιθα­νό­τατα μέσα στη χρονιά θα ανα­κο­πεί η ανοδική τάση του πλη­θω­ρι­σμού.

Αφού προη­γη­θεί ακόμη ένα ή δύο νέα κύματα ανα­τι­μή­σεων σε διά­φο­ρες προϊ­ο­ντι­κές κατη­γο­ρίες, του­λά­χι­στον στη χώρα μας, η οποία έχει κινηθεί σε δια­φο­ρε­τι­κές ταχύ­τη­τες συγκρι­τικά με άλλα κράτη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Η εικόνα άλλαξε με το ξεκί­νημα του 2022

Οπως ανέφερε πριν από λίγες ημέρες κορυ­φαίος παρά­γο­ντας του retail, οι προ­σπά­θειες που κατέ­βα­λαν στο ξεκί­νημα του ανο­δι­κού κύκλου τιμών στις διε­θνείς αγορές εμπο­ρευ­μά­των, τόσο οι retailers, όσο και οι προ­μη­θευ­τές, είχαν απο­τυ­πω­θεί τόσο στα ράφια, όσο και στους επί­ση­μους δείκτες κατα­να­λωτή, καθώς η Ελλάδα παρου­σί­αζε χαμη­λό­τε­ρους πλη­θω­ρι­σμούς τόσο σε σχέση με την Ευρω­ζώνη, όσο και με τις χώρες της ΕΕ συνο­λικά.

Ωστόσο, από το ξεκί­νημα του 2022, οι περισ­σό­τε­ρες εται­ρείες μετα­κύ­λι­σαν στα προ­ϊ­ό­ντα τους μέρος του αυξη­μέ­νου λει­τουρ­γι­κού κόστους, με απο­τέ­λε­σμα

η χώρα μας να μεγα­λώ­νει μήνα-μήνα την ψαλίδα με τα άλλα ευρω­παϊκά κράτη.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοι­χεία της Eurostat, ενώ τον περα­σμένο Αύγου­στο η χώρα μας εμφά­νιζε πλη­θω­ρι­σμό (με βάση τους υπο­λο­γι­σμούς της ευρω­παϊ­κής στα­τι­στι­κής υπη­ρε­σίας) 1,2% έναντι 3% που ήταν ο μέσος όρος της Ευρω­ζώ­νης, τον Απρίλιο του 2022 υπήρξε αντι­στροφή, με την Ελλάδα να έχει 9,1% ενώ η ζώνη του ευρώ 7,4%.

Δεν μπορούν να πουλάνε κάτω του κόστους

Είναι πλέον αντι­λη­πτό ότι όσο και να υπάρχει πρόθεση από όλες τις πλευρές να απορ­ρο­φη­θεί μέρος του αυξη­μέ­νου κόστους ενέρ­γειας και πρώτων υλών από τους προ­μη­θευ­τές, δεν μπορεί σε καμία περί­πτωση από την κυβέρ­νηση ή τους retailers να επι­βλη­θεί η πώληση σε τιμές κάτω του κόστους.

Ειδι­κό­τερα όταν οι αντοχές (βλ. ρευ­στό­τητα) πολλών μικρών και μεσαίων βιο­μη­χα­νιών είναι περιο­ρι­σμέ­νες, ακόμη και παρά τα μέτρα στή­ρι­ξης από την κυβέρ­νηση.

Η Ελλάδα ακο­λου­θεί με… καθυ­στέ­ρηση

Αυτό που έγινε στην Ελλάδα ήταν απλά να καθυ­στε­ρή­σουν να περά­σουν οι αυξή­σεις σε προ­ϊ­ό­ντα, κυρίως σε όποια υπήρχε δυνα­τό­τητα απο­θε­μα­το­ποί­η­σης, αλλά οι αντι­μή­σεις να περνάνε πλέον από το ξεκί­νημα της χρονιάς κατά κύματα.

Το επόμενο κύμα ανα­μέ­νε­ται από τον επόμενο μήνα, με τους ανθρώ­πους της αγοράς να ευελ­πι­στούν σε ένα ακόμα, τελευ­ταίο, από το ερχό­μενο φθι­νό­πωρο, με την προ­ϋ­πό­θεση, βέβαια, να έχει παγιω­θεί μια πτωτική τάση στις διε­θνείς τιμές των εμπο­ρευ­μά­των.

Σειρά στις αυξή­σεις θα πάρουν εται­ρείες οι οποίες, χάρη και στα απο­θέ­ματά τους, μπό­ρε­σαν να καθυ­στε­ρή­σουν τις ανα­τι­μή­σεις, καθώς και αυτές που επη­ρε­ά­ζο­νται περισ­σό­τερο από το αυξη­μένο ενερ­γειακό κόστος και τις ακρι­βό­τε­ρες πρώτες ύλες.

Αυτές μπορεί να αφορούν από αυξη­μένο κόστος για ζωο­τρο­φές (που αφορά κυρίως την κτη­νο­τρο­φία και τα παρά­γωγα αυτής προ­ϊ­ό­ντα) ή για αγορά σιτηρών (που αφορά π.χ. είδη άρτου, ζυμα­ρικά κλπ), μέχρι τις πιο ακριβές συσκευα­σίες (πχ. σε πλα­στικό και γυαλί), οι οποίες ανε­βά­ζουν το κόστος του τελικού προ­ϊ­ό­ντος (π.χ. ανα­ψυ­κτικά, ποτά).

Σε κάθε περί­πτωση, οι κατα­να­λω­τές συνε­χί­ζουν να περιο­ρί­ζουν τις αγορές τους, κάτι που φαί­νε­ται και από το συρ­ρι­κνω­μένο καλάθι της νοι­κο­κυ­ράς.

Σύμφωνα με παρά­γο­ντες του retail, οι όγκοι πωλή­σεων είναι σημα­ντικά μειω­μέ­νοι, σε υψηλό μονο­ψή­φιο ποσοστό, ενώ και οι τζίροι είναι οριακά έστω χαμη­λό­τε­ροι από πέρυσι, της τάξης του 1%-1,5%, παρά τις σημα­ντι­κές αυξή­σεις που έχουν περάσει στα προ­ϊ­ό­ντα.

Η κόντρα Δύσης-Ρωσίας και οι απειλές από την Ασία

Πάντως, με βάση τις σημε­ρι­νές συν­θή­κες, το γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον παρα­μέ­νει ιδιαί­τερα εύθραυ­στο, δια­τη­ρώ­ντας την αβε­βαιό­τητα και στην παγκό­σμια οικο­νο­μία. Τόσο σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Ρωσίας και Δύσης με φόντο το ουκρα­νικό ζήτημα, όσο και ανα­φο­ρικά με τη νέα παγκό­σμια απειλή που έρχεται από την Ταϊβάν με τις ΗΠΑ-Κίνα να… ανταλ­λά­σουν δηλώ­σεις περί στρα­τιω­τι­κών παρεμ­βά­σεων.

Ειδι­κό­τερα, το «θερμό» κλίμα που παρα­τη­ρεί­ται τις τελευ­ταίες ημέρες γύρω από την Ταϊβάν, σε συν­δυα­σμό και με τα νέα παρα­τε­τα­μένα lockdown στην Κίνα, ανη­συ­χούν πολύ και την ελλη­νική αγορά, μιας και οι δια­τα­ρα­χές στην παγκό­σμια εφο­δια­στική αλυσίδα, όχι μόνο θα συντη­ρή­σουν τις απα­γο­ρευ­τι­κές υψηλές τιμές σε είδη της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, αλλά θα απει­λή­σουν παράλ­ληλα και με επι­σι­τι­στική κρίση.

Στοπ σε εξα­γω­γές αγρο­δια­τρο­φι­κών προ­ϊ­ό­ντων

Η μία μετά την άλλη απα­γό­ρευση εξα­γω­γών από χώρες-παραγωγούς αγρο­δια­τρο­φι­κών προ­ϊ­ό­ντων (π.χ. Ινδία, Ινδο­νη­σία, Αλγερία, Σερβία, Ιράν, Αίγυ­πτος, Τυνησία κ.ά.) είναι δείγμα του τι προ­βλή­ματα μπορεί να δημιουρ­γη­θούν σε χώρες που έχουν μεγάλη εξάρ­τηση από συγκε­κρι­μένα τρόφιμα, όπως είναι π.χ. δημη­τριακά, φυτικά και μαγει­ρικά έλαια, όσπρια, οπω­ρο­κη­πευ­τικά, που­λε­ρικά, σόγια, ζάχαρη κ.ά.

Προς το παρόν στην Ελλάδα, οι προ­μη­θευ­τές δια­βε­βαιώ­νουν ότι δεν υπάρχει πρό­βλημα επάρ­κειας σε προ­ϊ­ό­ντα πρώτης ανάγκης -με εξαί­ρεση πιθανό ορι­σμέ­νους κωδι­κούς που μπορεί να είναι σε έλλειψη για διά­φο­ρους λόγους που σχε­τί­ζο­νται με τα disruptions στην παγκό­σμια εφο­δια­στική αλυσίδα- ωστόσο, αν δεν αλλά­ξουν τα δεδο­μένα, τίποτα δεν πρέπει να απο­κλει­στεί σε μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα.

Πηγή imerisia.gr