Αγωγές προσφύγων κατά του Ελληνικού Δημοσίου για τον θάνατο οικείων τους

Για την 14η Απρι­λίου 2022 έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί η εκδί­καση ενώπιον του Τρι­με­λούς Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου των πρώτων αγωγών που άσκησαν οικείοι προ­σφύ­γων που απε­βί­ω­σαν κατά τι διάρ­κεια μετα­φο­ράς τους στην Ελλάδα από δια­κι­νη­τές μετα­να­στών, κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, όπως εκπρο­σω­πεί­ται νόμιμα από τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών και τον υπουργό Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής πολι­τι­κής.

Η πρώτη αγωγή που θα συζη­τη­θεί έχει ασκηθεί από τους γονείς και τον αδελφό, ενός ανή­λι­κου Ιρα­κι­νού, που διεκ­δι­κούν συνο­λικά 260.000 ευρώ για ηθική βλάβη που υπέ­στη­σαν από τον θάνατό του από πυρο­βο­λι­σμό.

Στην υπόθεση έχουν κατα­δι­κα­στεί για μετα­φορά μετα­να­στών εκ κερ­δο­σκο­πίας από κοινού, επι­κίν­δυνη σωμα­τική βλάβη από κοινού και κατά συρροή, παρά­νομη οπλο­φο­ρία και οπλο­χρη­σία και παρά­νομη είσοδο στη χώρα οι Τούρκοι δια­κι­νη­τές S. I. του S. 37 ετών και G. A. του J. 40 ετών.

Οι δύο κατη­γο­ρού­με­νοι, έχουν κατα­δι­κα­στεί από το Πεντα­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου σε ποινή κάθειρ­ξης 202 ετών και 18 μηνών (εκτιτέα τα 25) και χρη­μα­τική ποινή 2.040.700 ευρώ.

Το πρω­τό­δικο δικα­στή­ριο τους είχε κρίνει αθώους πρό­κλη­σης ναυα­γίου, από­πει­ρας ανθρω­πο­κτο­νίας και από­πει­ρας εκρή­ξεως.

Μετά από συντο­νι­σμένη επι­χεί­ρηση με σκάφος λετο­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής, που εκτε­λούσε προ­γραμ­μα­τι­σμένη περι­πο­λία και στο οποίο επέ­βαινε ένας κελευ­στής από το Λιμε­ναρ­χείο Σύμης ως σύν­δε­σμος, την 29η Αυγού­στου 2015 και περί ώραν 13:00 εντο­πί­στηκε μηχα­νο­κί­νητο σκάφος, με σημαία Τουρ­κίας, να κινεί­ται με κατεύ­θυνση προς τις ακτές της Σύμης.

Το σκάφος της λετο­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής πλη­σί­ασε την θαλα­μηγό για να διε­νερ­γή­σει νομό­τυπο έλεγχο. Οι δια­κι­νη­τές φέρο­νται να ανέ­πτυ­ξαν ταχύ­τητα και να πραγ­μα­το­ποί­η­σαν επι­κίν­δυ­νους ελιγ­μούς με σκοπό να εμβο­λί­σουν το σκάφος της λετο­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής.

Ο κελευ­στής και μέλος του πλη­ρώ­μα­τος της λετο­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής κατά­φε­ραν και επι­βι­βά­στη­καν στην θαλα­μηγό για να την ακι­νη­το­ποι­ή­σουν.

Δια­πί­στω­σαν ότι 93 παρά­τυ­ποι μετα­νά­στες ήταν κλει­σμέ­νοι εντός του χώρου ενδιαι­τή­σεων και οι χει­ρι­σμοί του σκάφους γίνο­νταν από το εσω­τε­ρικό της γέφυρας.

Στο διά­στημα αυτό ο κυβερ­νή­της του σκάφους της λετο­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής ενη­μέ­ρωσε τηλε­φω­νικά τον προϊ­στά­μενο της λιμε­νι­κής αρχής και ζήτησε συν­δρομή. Στο σημείο έσπευσε ιδιω­τικό σκάφος με 4 λιμε­νι­κούς για συν­δρομή.

Ο κελευ­στής προ­σπα­θούσε να ανοίξει την πόρτα της γέφυρας του σκάφους χωρίς να τα κατα­φέ­ρει και στην πορεία φέρεται να έριξε προει­δο­ποι­η­τική βολή σε ασφαλή σημεία για εκφο­βι­σμό, ενώ το ίδιο έπραξε και ο προϊ­στά­με­νος της λιμε­νι­κής αρχής Σύμης.

Οι λιμε­νι­κοί κατόρ­θω­σαν να ανοί­ξουν την πόρτα και στο σημείο εκείνο ο κελευ­στής δέχτηκε επίθεση από τους δύο Τούρ­κους δια­κι­νη­τές, οι οποίοι κατά­φε­ραν να του απο­σπά­σουν την αστυ­νο­μική ράβδο που κρα­τούσε.

Ο κελευ­στής υπέστη σοβαρά τραύ­ματα στο κεφάλι, ενώ ένας εκ των δια­κι­νη­τών καταγ­γέλ­θηκε ότι τον περιέ­λουσε με βενζίνη, προ­σπα­θώ­ντας να τον πυρ­πο­λή­σει.

Επι­πλέον κατά τη συμπλοκή ο κυβερ­νή­της δια­κι­νη­τής φέρεται να αφαί­ρεσε προ­σω­ρινά το υπη­ρε­σιακό όπλο του και να πυρο­βό­λησε.

Ο λιμε­νάρ­χης αντα­πέ­δωσε τα πυρά στο­χεύ­ο­ντας τα πόδια του κυβερ­νήτη προ­κει­μέ­νου να τον ακι­νη­το­ποι­ή­σει.

Απο­τέ­λε­σμα της ανταλ­λα­γής πυρών ήταν ο τραυ­μα­τι­σμός του πρώτου δια­κι­νητή και ο θανά­σι­μος τραυ­μα­τι­σμός 17χρονου Ιρα­κι­νού μετα­νά­στη.

Το τραύμα από σφαίρα, που φέρεται να έχει πλήξει το παιδί στα πλευρά, ήταν «τυφλό», αφού δεν προ­κά­λεσε αιμορ­ρα­γία, ενώ σύμφωνα με πιστο­ποι­η­τικό ιατρού της Σύμης, έχασε τη ζωή του συνε­πεία καρ­δια­κής ανα­κο­πής.

Η δεύτερη αγωγή υπο­βλή­θηκε από τρεις Σύρους, που στρέ­φο­νται κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου νόμιμα εκπρο­σω­πού­με­νου από τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών και τον υπουργό Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής.

Η ενά­γουσα και τα δύο ανήλικα τέκνα της διεκ­δι­κούν με την αγωγή απο­ζη­μί­ωση ύψους 300.000 ευρώ, για την ψυχική οδύνη που υπέ­στη­σαν από το θάνατο του συζύγου της πρώτης και πατέρα των δύο ανη­λί­κων από τον παρά­νομο και αναίτιο πυρο­βο­λι­σμό του κατά την διάρ­κεια επι­χεί­ρη­σης κατα­δί­ω­ξης σκάφους στο οποίο επέ­βαινε, από λιμε­νι­κούς υπαλ­λη­ή­λους του Λιμε­ναρ­χείου Καλύ­μνου κοντά στη νήσο Ψέριμο, στις 22 Σεπτεμ­βρίου 2014 και που είχε ως απο­τέ­λε­σμα τον βαρύ­τατο τραυ­μα­τι­σμό του και στη συνέ­χεια το θάνατό του.

Οπως υπο­στη­ρί­ζουν, την 22α Σεπτεμ­βρίου 2014 ο συγ­γε­νής τους επι­βι­βά­στηκε από τα τουρ­κικά παράλια σε ταχύ­πλοο πολυ­ε­στε­ρικό σκάφος με άλλους έντεκα Σύρους πρό­σφυ­γες, άνδρες και γυναί­κες, έναν οδηγό του σκάφους και έναν βοηθό οδηγού, και οι δύο πολίτες Τουρ­κίας.

Το σκάφος εισήλθε χωρίς τις νόμιμες δια­τυ­πώ­σεις εντός της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας. Κατά την είσοδό του εντός του κόλπου “Βασι­λική” της νήσου Ψερίμου, εντο­πί­στηκε από το φου­σκωτό περι­πο­λικό σκάφος του Λιμε­νι­κού Σώματος του Λιμε­ναρ­χείου Καλύ­μνου με πλήρωμα δύο λιμε­νι­κούς υπαλ­λή­λους. Σύμφωνα με τις κατα­θέ­σεις των λιμε­νι­κών υπαλ­λή­λων, οι λιμε­νι­κοί έκαναν ηχητικά σήματα με σκοπό την ακι­νη­το­ποί­ηση και έλεγχο του σκάφους το οποίο όμως δεν στα­μά­τησε, αλλά άλλαξε πορεία προ­σπα­θώ­ντας να δια­φύ­γει προς την Τουρκία.

Ξεκί­νησε επι­χεί­ρηση κατα­δί­ω­ξης, κατά τη διάρ­κεια της οποίας ο ένας εκ των λιμε­νι­κών υπαλ­λή­λων του πλη­ρώ­μα­τος κατ’ εντολή του κυβερ­νήτη πυρο­βό­λησε του­λά­χι­στον είκοσι φορές, αρχικώς προει­δο­ποι­η­τικά και στη συνέ­χεια προς την εξω­λέμ­βια μηχανή του σκάφους, με σκοπό την ακι­νη­το­ποί­ησή του.

Απο­τέ­λε­σμα των πυρο­βο­λι­σμών αυτών ήταν ο τραυ­μα­τι­σμός δύο εκ των επιβαινόντων-προσφύγων, εκ των οποίων ο ένας ήταν ο οικείος τους, ο οποίος βρι­σκό­ταν εντός του σκάφους και πυρο­βο­λή­θηκε στο κεφάλι, παρέ­μεινε κλι­νή­ρης και νοση­λευό­με­νος μέχρι τις 18.12.2015, οπότε και απε­βί­ωσε σε Νοσο­κο­μείο της Σου­η­δίας. Σύμφωνα με την εκδοχή των λιμε­νι­κών αρχών το σκάφος, όχι μόνο δεν συμ­μορ­φώ­θηκε με την υπό­δειξη ακι­νη­το­ποί­η­σης και ελέγχου προ­σπα­θώ­ντας να δια­φύ­γει προς την Τουρκία, αλλά κατά την επι­χεί­ρηση κατα­δί­ω­ξής του από το Λιμε­νικό εμβό­λισε 2-3 φορές το σκάφος, το οποίο εξαι­τίας των κτυ­πη­μά­των υπέστη απώλεια αέρα και τέθηκε η ζωή των λιμε­νι­κών σε κίνδυνο.

Μάλιστα, μία εκ των προ­σκρού­σεων αυτών οδήγησε στην πτώση και στον ελαφρύ τραυ­μα­τι­σμό ενός εκ των δύο λιμε­νι­κών του πλη­ρώ­μα­τος.