Πόλεμος στην Ουκρανία: Άλμα έως 30% σε βασικά τρόφιμα από την έναρξη

Ο πόλεμος στην Ουκρα­νία απειλεί ευθέως την επάρ­κεια της Ευρώπης και του υπό­λοι­που κόσμου σε τρόφιμα με τις τιμές να παρου­σιά­ζουν αυξή­σεις έως και 30% σε μηνιαία βάση λόγω της σύγκρου­σης και των κυρώ­σεων έχουν επι­βλη­θεί εκα­τέ­ρω­θεν από τη Δύση και τη Ρωσία. Το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο έχει προει­δο­ποι­ή­σει ανοικτά από την πλευρά του ότι ο πόλεμος μπορεί να οδη­γή­σει σε χάος την αγορά τρο­φί­μων, με τις επι­πτώ­σεις να γίνο­νται ήδη αισθη­τές από την ΕΕ μέχρι τη Νέα Ζηλαν­δία, την Αργε­ντινή και τη Βρε­τα­νία.

Οι κατα­να­λω­τές στην Ευρώπη –και στην Ελλάδα- βλέπουν ήδη τις πρώτες σημα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις στα ράφια και δεν ξέρουν τι θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν την επόμενη ημέρα, καθώς το κόστος των τρο­φί­μων έρχεται να προ­στε­θεί στο κόστος των υγρών καυ­σί­μων, του ρεύ­μα­τος και του φυσικού αερίου που επίσης «καίνε». Στις ανα­τι­μή­σεις των τρο­φί­μων δια­δρα­μα­τί­ζουν μεταξύ άλλων σημα­ντικό ρόλο και οι αυξή­σεις στα λιπά­σματα, όπου μεγάλο μέρος της αγοράς ελέγχει η Ρωσία.

Στα σιτηρά, όπου το μεγα­λύ­τερο μέρος που τρο­φο­δο­τεί την Ευρώπη και τον υπό­λοιπο κόσμο προ­έρ­χε­ται από την Ουκρα­νία και τη Ρωσία, οι τιμές έχουν κάνει άλμα 31% σε επίπεδα μήνα παρα­μέ­νο­ντας πάνω από τα δέκα δολάρια ανά μπουσέλ που είναι η βασική μονάδα μέτρη­σης για το κλεί­σιμο συμ­βο­λαίων στις αγορές. Ουκρα­νία και Ρωσία υπο­λο­γί­ζε­ται ότι καλύ­πτουν το 30% των παγκό­σμιων αναγκών σε άλευρα στον κόσμο, ποσοστό που είναι μεγα­λύ­τερο για την Ευρώπη. Ράλι έχει κάνει και το καλα­μπόκι που φτάνει το 13% και το 32% αντί­στοιχα. Όπως είναι τώρα η κατά­σταση με τις συγκρού­σεις άλλωστε, οι αγρότες στην Ουκρα­νία δεν γνω­ρί­ζουν εάν θα μπορούν να μαζέ­ψουν τις σοδειές ή να σπεί­ρουν.

Οι επι­πτώ­σεις στην επάρ­κεια και τις τιμές των τρο­φί­μων από την εισβολή όμως έχουν αρχίσει να απηχούν δυνατά σε όλο και μεγα­λύ­τερο μέρος του κόσμου. Ενδει­κτικό είναι το παρά­δειγμα του γάλα­κτος, καθώς το σοκ από τον πόλεμο έχει φτάσει μέχρι τη Νέα Ζηλαν­δία. Στοι­χεία των Φαι­νάν­σιαλ Τάιμς δεί­χνουν ότι οι τιμές στο γάλα κινού­νται έντονα ανοδικά λόγω προσ­δο­κίας ότι η αγορά θα πληγεί από περαι­τέρω προ­βλή­ματα στον εφο­δια­σμό λιπα­σμά­των και ζωο­τρο­φών, αυξά­νο­ντας τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις που είναι ήδη έντονες λόγω του πολέμου.

Σοκ από τη Νέα Ζηλαν­δία στη Βρε­τα­νία…

Η σύγκρουση ήλθε να αυξήσει τα προ­βλή­ματα της αγοράς τρο­φί­μων που ήταν ήδη έντονα από πριν λόγω της παν­δη­μίας και αντί­ξο­οων και­ρι­κών συν­θη­κών. Όπως ανα­φέ­ρει η βρε­τα­νική εφη­με­ρίδα, η συν­δυα­σμένη παρα­γωγή γάλα­κτος στη Νέα Ζηλαν­δία – γνωστή ως «Σαου­δική Αραβία του γάλα­κτος» επειδή ελέγχει το 35 τοις εκατό των παγκό­σμιων εξα­γω­γών – στην ΕΕ, την Αυστρα­λία, τις ΗΠΑ και την Αργε­ντινή που είναι οι μεγα­λύ­τε­ροι παραγωγοί- ήταν ήδη μειω­μένη κατά 1,7% τον Ιανουά­ριο σε σύγκριση με το προη­γού­μενο έτος με τη Νέα Ζηλαν­δία και την Αυστρα­λία να σημειώ­νουν πτώση άνω του 6%.

Όμως μετά την έναρξη του πολέμου στις 24 Φεβρουα­ρίου, οι τιμές των προ­ϊ­ό­ντων αυτών αυξή­θη­καν περαι­τέρω. Το άνυδρο γάλα, βασικό γαλα­κτο­κο­μικό προϊόν, έφτασε την τιμή ρεκόρ των 7.111 δολα­ρίων ανά τόνο στις 15 Μαρτίου, σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο δείκτη Εμπο­ρίου Γαλα­κτο­κο­μι­κών, που δείχνει τις τιμές. Το κόστος για πλήρες γάλα σε σκόνη έφτασε σε υψηλό οκτώ ετών αυτόν τον μήνα. Η εται­ρεία της Νέας Ζηλαν­δίας Fonterra, ο μεγα­λύ­τε­ρος εξα­γω­γέας γαλα­κτο­κο­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων στον κόσμο, δήλωσε την περα­σμένη εβδο­μάδα ότι πλήρωνε στους αγρότες 30 τοις εκατό περισ­σό­τερα για γάλα από ό,τι πριν από ένα χρόνο και προ­έ­βλεψε ότι η τιμή θα αυξηθεί περαι­τέρω, ανα­φέ­ρουν οι ΦΤ.

Κλειδί και τα λιπά­σματα

Τα στοι­χεία που αφορούν το κόστος παρα­γω­γής των αγροτών στη Βρε­τα­νία, όπως τα κατα­γρά­φει το Sky News, επίσης σοκά­ρουν. Παρά­γο­ντες της τοπικής αγοράς ανα­φέ­ρουν ότι πολλοί αγρότες απει­λού­νται ακόμη και με χρε­ο­κο­πία λόγω των τερά­στιων αυξή­σεων σε κόστη λόγω της κατά­στα­σης στην Ουκρα­νία. Όπως λένε τον Ιανουά­ριο οι αγρότες στη Βρε­τα­νία πλή­ρω­ναν 300 στερ­λί­νες (350 ευρώ) για έναν τόνο λιπα­σμά­των. Πριν τον πόλεμο το ποσό αυτό είχε αυξηθεί στις 600 στερ­λί­νες (714 ευρώ με τη σημε­ρινή ισο­τι­μία) και τώρα με τις συγκρού­σεις να μαί­νο­νται έχει φτάσει τις 1.000 στερ­λί­νες (1.191 ευρώ). Επίσης ανα­φέ­ρουν ότι υπάρχει αύξηση κατά 60% στα κόστη ζωο­τρο­φών και μεγάλη αύξηση στο κόστος της ενέρ­γειας όπως είναι το ντίζελ και το φυσικό αέριο.

…Και από την Αργε­ντινή  έως τη Γερ­μα­νία

Κανένα μέρος του κόσμου δεν φαί­νε­ται να μένει απρό­σβλητο από το ράλι στα τρόφιμα. Την περα­σμένη εβδο­μάδα η Αργε­ντινή ανα­κοί­νωσε ότι ανέ­στειλε τις εξα­γω­γές αλεύρων, σόγιας και λαδιού καθώς υπάρ­χουν φήμες για αυξή­σεις σε δασμούς επειδή το κόστος των πρω­το­γε­νών υλικών εκτι­νάσ­σε­ται στον απόηχο της εισβο­λής της Ρωσίας στην Ουκρα­νία. Η Αργε­ντινή είναι από τους μεγα­λύ­τε­ρους προ­μη­θευ­τές των προ­ϊ­ό­ντων αυτών στον κόσμο. Σε ανα­κοί­νωση του το υπουρ­γείο Γεωρ­γίας ανέφερε ότι οι εξα­γω­γές ανε­στά­λη­σαν μέχρι νεω­τέ­ρας, με το Μπου­έ­νος Άιρες εξε­τά­ζει το ενδε­χό­μενο αύξησης των δασμών εξα­γω­γών κατά 2%, από 31% σε 33%, ανέφερε το Reuters. Πέρυσι, το αλεύρι σόγιας ήταν το μεγα­λύ­τερο εξα­γω­γικό προϊόν της Αργε­ντι­νής και το σογιέ­λαιο ήταν η τρίτη πιο σημα­ντική εξαγωγή. Ήδη σε χώρες όπως η Γερ­μα­νία κατα­γρά­φο­νται ελλεί­ψεις ηλιε­λαίου στα σου­περ­μάρ­κετ, με τους εμπό­ρους να συγκρί­νουν τις μεγάλες αγορές από τους κατα­να­λω­τές λόγω ανη­συ­χίας για επάρ­κεια, με αυτές του χαρτιού υγείας το πρώτο διά­στημα της παν­δη­μίας.

Την ίδια ώρα, λόγω της κατά­στα­σης στην οικο­νο­μία που προ­κύ­πτουν από τις οικο­νο­μι­κές κυρώ­σεις της Δύσης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία, το Κρεμ­λίνο ανα­κοί­νωσε ότι θα περιο­ρί­σει τις εξα­γω­γές κρι­θα­ριού, σίκαλης, σιτα­ριού, καλα­μπο­κιού, ανά­μει­κτων σιτηρών, ζάχαρης και μαύρης ζάχαρης προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σει τον εφο­δια­σμό του εγχώ­ριου πλη­θυ­σμού. Οι περιο­ρι­σμοί στις εξα­γω­γές θα ισχύ­σουν προς το παρόν έως τις 30 Ιουνίου. Εξαι­ρέ­σεις θα ισχύουν για τις χώρες της Ευρα­σια­τι­κής Οικο­νο­μι­κής Ένωσης, καθώς και για τις περι­φέ­ρειες Λου­χάνσκ και Ντό­νε­τσκ της Ουκρα­νίας, όπου η Ρωσία έχει μονο­με­ρώς ανα­κη­ρύ­ξει την ανε­ξαρ­τη­σία εκ μέρους των αντι­προ­σώ­πων της.

Πηγή ΟΤ