Κατώτατος μισθός: Το 46% των αμειβόμενων ζουν σε συνθήκες στέρησης

Η αγο­ρα­στική δύναμη του εργα­ζο­μέ­νου που λαμ­βά­νει τον κατώ­τατο μισθό στην Ελλάδα είναι η έβδομη χαμη­λό­τερη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, ενώ το 46% των μισθω­τών στην χώρα μας που αμεί­βο­νται με τον κατώ­τατο μισθό και ζουν σε συν­θή­κες υλικής στέ­ρη­σης. Το ποσοστό αυτό είναι το υψη­λό­τερο ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Η αύξηση του 2% είναι από τις χαμη­λό­τε­ρες στην Ευρώπη, ενώ αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι στις χώρες της ανα­το­λι­κής Ευρώπης οι αυξή­σεις κυμαί­νο­νται μεταξύ 11% και 22%.

Τα στοι­χεία αυτά για την πορεία των αμοιβών στην χώρα μας παρου­σιά­ζει σε έκθεσή του το Ινστι­τού­του Εργα­σίας της ΓΣΕΕ προ­κει­μέ­νου να στη­ρί­ζει την πρόταση της οργά­νω­σης για άμεση αύξηση του κατώ­τα­του μισθού στα 751 ευρώ και στη συνέ­χεια ενί­σχυσή του έτσι ώστε να κατα­στεί ίσος με το 60% του διά­με­σου μισθού πλήρους απα­σχό­λη­σης.

Τα στοι­χεία του Ινστι­τού­του δεί­χνουν ότι οι κατώ­τα­τοι μισθοί στη χώρα μας παρου­σιά­ζουν σημα­ντική από­κλιση από τους μισθούς της βορειο­δυ­τι­κής Ευρώπης. Εκρη­κτικό είναι και το άνοιγμα της δια­φο­ράς της αγο­ρα­στι­κής δύναμης των κατώ­τα­των μισθών της Ελλάδος με από­σταση 5% από την Πορ­το­γα­λία και 45% από την Ιρλαν­δία.

Προ­κει­μέ­νου να εξη­γή­σει με στοι­χεία γιατί είναι απα­ραί­τητη η σημα­ντική αύξηση του κατώ­τα­του μισθού, το ΙΝΕ ΓΣΕΕ παρα­θέ­τει τα εξής στοι­χεία:

Έκρηξη της ακρί­βειας. Τον Ιανουά­ριο του 2022, ο Δείκτης Τιμών Κατα­να­λωτή αυξή­θηκε 6,2% σε σχέση με τον Ιανουά­ριο του 2021. Η αύξηση αυτή είναι η μεγα­λύ­τερη από την είσοδο της Ελλάδας στην Ευρω­ζώνη έως σήμερα και ταυ­τό­χρονα η υψη­λό­τερη των τελευ­ταίων 25 ετών.

Αγο­ρα­στική δύναμη των κατώ­τα­των αμοιβών. Η αγο­ρα­στική δύναμη των εργα­ζο­μέ­νων που λαμ­βά­νουν τον κατώ­τατο μισθό στην Ελλάδα, είναι η έβδομη χαμη­λό­τερη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Το κύμα ακρί­βειας οδηγεί σε διαρκή μείωση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης του κατώ­τα­του μισθού, η οποία από 4,5% τον Αύγου­στο του 2021 ανήλθε τον Δεκέμ­βριο σε 10,4%. Τον Ιανουά­ριο του 2022, η προ­γραμ­μα­τι­σμένη αύξηση του κατώ­τα­του μισθού κατά 2% περιό­ρισε σε μικρό βαθμό την απώλεια αγο­ρα­στι­κής δύναμης, η οποία ανήλθε τελικά σε 12,1%. Η αύξηση του κατώ­τα­του μισθού περιό­ρισε την απώλεια αγο­ρα­στι­κής δύναμης μόλις κατά 0,2%, αφού χωρίς αυτήν η απώλεια αγο­ρα­στι­κής δύναμης θα ήταν 12,3%.  Η διαφορά από τα κράτη-μέλη της βόρειας, της δυτικής και της νότιας περι­φέ­ρειας είναι μεγάλη και συνε­χί­ζει να αυξά­νε­ται. Για παρά­δειγμα, σε κράτη-μέλη στα οποία εφαρ­μό­στη­καν Προ­γράμ­ματα Οικο­νο­μι­κής Προ­σαρ­μο­γής με σημα­ντι­κές παρεμ­βά­σεις στον κατώ­τατο μισθό, όπως στην Πορ­το­γα­λία και στην Ιρλαν­δία, το χάσμα στην αγο­ρα­στική δύναμη του κατώ­τα­του μισθού σε σχέση με την Ελλάδα μεγά­λωσε. Το 2021 η αγο­ρα­στική δύναμη του κατώ­τα­του μισθού στην Ελλάδα ήταν 1% χαμη­λό­τερη από της Πορ­το­γα­λίας και 43% από της Ιρλαν­δίας. Τον Ιανουά­ριο του 2022 η διαφορά ανήλθε σε 5% και 45% αντί­στοιχα.

Οι αυξή­σεις του 2022. Στην περί­πτωση της Ελλάδας, η αύξηση 2% από την 1η Ιανουα­ρίου του 2022 ήταν από τις χαμη­λό­τε­ρες στην ΕΕ. Πρέπει επίσης να υπο­γραμ­μι­στεί ότι την περίοδο 2020-2021 στην Ελλάδα δεν έγινε καμία αύξηση στον κατώ­τατο μισθό. Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η περί­πτωση της Γερ­μα­νίας, στην οποία πρόθεση της κυβέρ­νη­σης είναι να αυξηθεί άμεσα ο κατώ­τα­τος μισθός κατά 15%, ώστε να ξεπε­ρά­σει το 60% του διά­με­σου εισο­δή­μα­τος, το οποίο, όπως θα ανα­λύ­σουμε παρα­κάτω, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή προ­τεί­νει ως στόχο για να κατα­στεί ο κατώ­τα­τος ένας μισθός αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης. Ταυ­τό­χρονα, οι αυξή­σεις των κατώ­τα­των μισθών στα περισ­σό­τερα κράτη-μέλη της ανα­το­λι­κής Ευρώπης κυμαί­νο­νται μεταξύ 11% και 22%.

Η από­κλιση. Τα στοι­χεία ανα­δει­κνύ­ουν δύο δεδο­μένα: Πρώτον, παρα­τη­ρεί­ται μια τάση από­κλι­σης όσον αφορά τις εξε­λί­ξεις στον κατώ­τατο μισθό μεταξύ της Ελλάδας και των περισ­σό­τε­ρων βόρειων και δυτικών κρατών-μελών της ΕΕ.

Δεύ­τε­ρον, τα βαλ­κα­νικά κράτη – μέλη και τα κράτη-μέλη της ανα­το­λι­κής Ευρώπης συγκλί­νουν με ταχύ­τερο ρυθμό προς τον μέσο όρο της ΕΕ. Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση του κατώ­τα­του μισθού πρέπει να απο­τε­λέ­σει πρω­ταρ­χικό στόχο της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής της χώρας μας, καθώς με αυτόν τον τρόπο θα ενι­σχυ­θεί η οικο­νο­μική και η κοι­νω­νική στα­θε­ρό­τητα και ανά­πτυξη, θα βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης για ένα σημα­ντικό τμήμα εργα­ζο­μέ­νων και θα μειωθεί η ανα­σφά­λεια και η επι­σφά­λεια που δια­κρί­νει σήμερα την αγορά εργα­σίας.

Μισθός αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης. Ο ευρω­παϊ­κός αυτός θεσμός δημιουρ­γή­θηκε για να βάλει ένα κατώ­τατο όριο στο επίπεδο δια­βί­ω­σης των εργα­ζο­μέ­νων και στο εργα­τικό κόστος στο οποίο πρέπει οι επι­χει­ρή­σεις να προ­σαρ­μό­σουν τη λει­τουρ­γία τους. Ωστόσο, στην Ελλάδα ο κατώ­τα­τος μισθός απέχει πολύ από το να κατα­στεί ένα θεσμικό εργα­λείο για την επί­τευξη μιας βιώ­σι­μης και χωρίς απο­κλει­σμούς ανά­πτυ­ξης. Σύμφωνα με μια πρό­σφατη μελέτη, το ποσοστό των μισθω­τών στην Ελλάδα που αμεί­βο­νται με τον κατώ­τατο μισθό και ζουν σε συν­θή­κες υλικής στέ­ρη­σης είναι 46%, το υψη­λό­τερο ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Επι­πλέον, η διαφορά με τα υπό­λοιπα κράτη-μέλη είναι εξαι­ρε­τικά μεγάλη. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι στη δεύτερη στην κατά­ταξη Ρου­μα­νία, το αντί­στοιχο ποσοστό είναι δέκα ποσο­στιαίες μονάδες χαμη­λό­τερο από την Ελλάδα, ενώ στην Πορ­το­γα­λία τρια­ντα­πέ­ντε ποσο­στιαίες μονάδες.

Πηγή ΟΤ