Εκπαίδευση: Καινοτομούν τα νέα σχολικά προγράμματα

Παρου­σιά­στη­καν χθες και ανα­μέ­νε­ται να εισα­χθούν σε όλες τις βαθ­μί­δες της εκπαί­δευ­σης από την περίοδο 2023-2024

Κάθε δυάδα μαθητών της Α΄ Δημο­τι­κού ζωγρα­φί­ζει και κόβει τα σημεία στίξης που έχει διδα­χθεί. Ο εκπαι­δευ­τι­κός δια­βά­ζει ένα παρα­μύθι με καλό επι­το­νι­σμό. Κάθε φορά που στα­μα­τάει την ανά­γνωση, οι μαθητές σηκώ­νουν το χαρτόνι με το κατάλ­ληλο σημείο στίξης. Πρό­κει­ται για ένα παρά­δειγμα διδα­σκα­λίας ενός κεφα­λαίου του μαθή­μα­τος –εν προ­κει­μένω των σημείων στίξης– όχι με βάση αυτά καθαυτά τα σημεία ως διδα­κτέα ύλη, αλλά αξιο­ποιώ­ντας τις δρα­στη­ριό­τη­τες εκείνες ώστε οι μαθητές να τα ανα­γνω­ρί­ζουν και να τα απο­δί­δουν στην ανά­γνωση. Υπάρχει δηλαδή μετα­τό­πιση από την οργά­νωση της ύλης με βάση την ύλη προς το τι θα είναι σε θέση να γνω­ρί­ζουν, να κατα­νο­ούν και να κάνουν οι μαθητές. Παράλ­ληλα η ύλη ανα­πτύσ­σε­ται με βάση νέους γραμ­μα­τι­σμούς στους οποίους πρέπει να καλ­λιερ­γη­θούν οι μαθητές, όπως ο ψηφια­κός, ο τεχνο­λο­γι­κός, ο οπτικός, ο πλη­ρο­φο­ρια­κός, ο περι­βαλ­λο­ντι­κός, ο πολι­τι­σμι­κός και ο γραμ­μα­τι­σμός στα Μέσα. Είναι δύο από τις και­νο­το­μίες των νέων προ­γραμ­μά­των σπουδών που καταρ­τί­στη­καν και θα εισα­χθούν στα πρότυπα και τα πει­ρα­μα­τικά σχολεία από το 2022-2023 και από την επόμενη χρονιά σε όλα τα σχολεία. Συγκε­κρι­μένα, όπως παρου­σί­ασε χθες η «Κ», 166 νέα προ­γράμ­ματα σπουδών (Π.Σ.) –123 εντελώς νέα και 43 επι­και­ρο­ποι­η­μένα– εκπο­νή­θη­καν για το νηπια­γω­γείο, το δημο­τικό, το γυμνά­σιο και το λύκειο (πλην της Γ΄ Λυκείου) της γενικής εκπαί­δευ­σης.

Οι άξονες εκσυγ­χρο­νι­σμού των νέων προ­γραμ­μά­των σπουδών, όπως παρου­σιά­στη­καν χθες από την ηγεσία του υπ. Παι­δείας και του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής, είναι τρεις:

Πρώτον, αλλάζει ο διδα­κτι­κός σχε­δια­σμός των Π.Σ. Τίθε­νται στο επί­κε­ντρο ο μαθητής και τα προσ­δο­κώ­μενα μαθη­σιακά απο­τε­λέ­σματα, δηλαδή όλα όσα χρειά­ζε­ται να γνω­ρί­ζει ο μαθητής, να κατα­νοεί και να μπορεί να εφαρ­μό­σει μετά το μάθημα. Για παρά­δειγμα, αντί ο μαθητής να απο­στη­θί­σει ιστο­ρικά γεγο­νότα, καλεί­ται να συμ­με­τά­σχει σε δρα­στη­ριό­τη­τες που θα του επι­τρέ­ψουν να αντι­λη­φθεί τη σημασία των γεγο­νό­των, τα αίτια και τις συνέ­πειές τους με το, π.χ., να υπο­δυ­θεί ο ίδιος το ιστο­ρικό πρόσωπο σε ένα παι­χνίδι ρόλων ή να συντά­ξει μια επι­στολή εκ μέρους του προ­σώ­που αυτού. Επι­πλέον δια­φυ­λάσ­σο­νται η συνέ­χεια και η συνοχή στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία, μέσω της μετα­τό­πι­σης από την «ύλη», σε θεμα­τικά πεδία που παρα­μέ­νουν σταθερά από τάξη σε τάξη και από βαθμίδα σε βαθμίδα. Για παρά­δειγμα, στα Μαθη­μα­τικά η θεμα­τική ενότητα «Μοτίβο – Συναρ­τή­σεις» παρα­μέ­νει σταθερή από τα Μαθη­μα­τικά της Α΄ Δημο­τι­κού έως και τα Μαθη­μα­τικά του λυκείου: αρχικά ο μαθητής ανα­γνω­ρί­ζει απλά αριθ­μη­τικά μοτίβα, έπειτα πιο σύνθετα αριθ­μη­τικά μοτίβα, κατόπιν αντι­με­τω­πί­ζει γλωσ­σικά, συμ­βο­λικά και γεω­με­τρικά μοτίβα, ενώ στο λύκειο φτάνει στην ανα­γνώ­ριση και μελέτη πλη­θυ­σμια­κών μοτίβων, όπως είναι οι δημο­γρα­φι­κές μετα­βο­λές σε διά­φο­ρες χώρες ή τα κρού­σματα COVID-19.

Θέτουν στο επί­κε­ντρο όσα χρειά­ζε­ται να γνω­ρί­ζει ο μαθητής, να κατα­νοεί και να μπορεί να εφαρ­μό­σει μετά το μάθημα.

Δεύ­τε­ρον, το περιε­χό­μενο των Π.Σ. εμπλου­τί­ζε­ται και προ­σαρ­μό­ζε­ται στις σύγ­χρο­νες επι­στη­μο­νι­κές εξε­λί­ξεις και κοι­νω­νι­κές ανάγκες. Για παρά­δειγμα, στη Φυσική εισά­γο­νται οι εφαρ­μο­γές της κβα­ντι­κής θεωρίας και στα Μαθη­μα­τικά ενι­σχύ­ο­νται τα στο­χα­στικά Μαθη­μα­τικά (στα­τι­στική, πιθα­νό­τη­τες κ.τ.λ.). Γενι­κεύ­ο­νται η δια­θε­μα­τι­κό­τητα και η διε­πι­στη­μο­νι­κό­τητα σε όλα τα γνω­στικά πεδία. Τέλος, ενι­σχύ­ε­ται η σύνδεση της θεωρίας με την πράξη και την αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων του 21ου αιώνα. Για παρά­δειγμα, στην Πλη­ρο­φο­ρική οι μαθητές θα κατα­νο­ούν υπαρκτά προ­βλή­ματα και θα προ­τεί­νουν λύσεις με τη χρήση των κατάλ­λη­λων υπο­λο­γι­στι­κών εργα­λείων – π.χ. ο μαθητής θα κληθεί να ανα­πα­ρα­στή­σει με κατάλ­ληλο λογι­σμικό τα δεδο­μένα για τις αλλαγές στη θερ­μο­κρα­σία και τις εκπο­μπές διο­ξει­δίου του άνθρακα σε έναν τόπο και να συγκρί­νει τους ρυθμούς μετα­βο­λής τους, προ­κει­μέ­νου να κατα­νο­ή­σει καλύ­τερα το φαι­νό­μενο της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Τρίτον, γενι­κεύ­ε­ται η ψηφιακή διά­σταση των Π.Σ. Ενσω­μα­τώ­νο­νται οι ψηφια­κές τεχνο­λο­γίες και ο ψηφια­κός γραμ­μα­τι­σμός σε όλα τα γνω­στικά αντι­κεί­μενα και δια­μορ­φώ­νε­ται πλούσιο ψηφιακό υλικό. Για παρά­δειγμα, στα μαθή­ματα Μελέτη Περι­βάλ­λο­ντος, Γεω­γρα­φία και Γεωλογία-Γεωγραφία οι μαθητές θα μπορούν να συμ­με­τέ­χουν σε εικο­νι­κές περι­η­γή­σεις ανά τον κόσμο και να εξα­σκού­νται στη χαρ­το­γρα­φία, αξιο­ποιώ­ντας ψηφιακά εργα­λεία. Παράλ­ληλα απο­τυ­πώ­νο­νται ψηφιακά τα ίδια τα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών.

Πιλο­τική εφαρ­μογή

Το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ΙΕΠ) είχε τη συνο­λική επο­πτεία του έργου, το οποίο εκπο­νή­θηκε από επι­στη­μο­νικά άρτιες και αξιο­κρα­τικά επι­λεγ­μέ­νες ομάδες, από τον Σεπτέμ­βριο του 2020 έως τον Οκτώ­βριο του 2021. Εντός Νοεμ­βρίου θα ξεκι­νή­σει η σχετική επι­μόρ­φωση, καθώς και η πιλο­τική εφαρ­μογή τους σε όλα τα πρότυπα και πει­ρα­μα­τικά σχολεία της χώρας, που θα συνε­χι­στεί και κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Κατά το σχολικό έτος 2023-2024 τα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών θα εφαρ­μο­στούν καθο­λικά, με την ταυ­τό­χρονη έναρξη της εφαρ­μο­γής του «πολ­λα­πλού βιβλίου». Σύμφωνα με το υπουρ­γείο Παι­δείας, τα νέα προ­γράμ­ματα εντάσ­σο­νται σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο μεταρ­ρυθ­μί­σεων, που περι­λαμ­βά­νει, μεταξύ άλλων, το σύστημα διαρ­κούς επι­μόρ­φω­σης των εκπαι­δευ­τι­κών, τα νέα σχολικά εγχει­ρί­δια και τη δυνα­τό­τητα επι­λο­γής από εκπαι­δευ­τι­κούς («πολ­λα­πλό βιβλίο»), τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό, την Τράπεζα Θεμάτων, τα Εργα­στή­ρια Δεξιο­τή­των, την αξιο­λό­γηση του εκπαι­δευ­τι­κού έργου της σχο­λι­κής μονάδας, των εκπαι­δευ­τι­κών και των μαθητών, καθώς και του εκπαι­δευ­τι­κού συστή­μα­τος («Ελλη­νική PISA», όπως ονο­μά­ζε­ται ο σχε­τι­κός δια­γω­νι­σμός του ΟΟΣΑ για τον οποίο η ΟΛΜΕ αντιδρά).

Πηγή kathimerini.gr