ΕΚΠΑ – Κορωνοϊός: Δέκα νέες συστάσεις για πολίτες και υγειονομικούς

Συστά­σεις για την ασφά­λεια των πολιτών, αλλά και των υγειο­νο­μι­κών, απέ­να­ντι στον κορο­νοϊό δημο­σί­ευσε το περιο­δικό Nature.

Οι Ιατροί της Θερα­πευ­τι­κής Κλι­νι­κής της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλ­το­πού­λου, Πάνος Μαλαν­δρά­κης, Γιάννης Ντά­να­σης και Θάνος Δημό­που­λος (Πρύ­τα­νης ΕΚΠΑ) συνο­ψί­ζουν τις δέκα συστά­σεις για την COVID-19 λοίμωξη όπως δημο­σιεύ­τη­καν στο έγκριτο διεθνές περιο­δικό Nature.

Για το κοινό:

1. Να χρη­σι­μο­ποιείτε μάσκα σωστά τοπο­θε­τη­μένη, πάντα σε δημό­σιους χώρους. Οι Ν95 μάσκες και η διπλή χει­ρουρ­γική μάσκα φάνηκαν πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές από την απλή μάσκα σε μία μετα­α­νά­λυση από ένα σύνολο 39 μελετών, που συμπε­ριέ­λαβε πάνω από 12.000 άτομα.

2. Να απο­φεύ­γετε τους πολυ­σύ­χνα­στους χώρους, ιδίως σε εσω­τε­ρι­κούς χώρους. Σε δεδο­μένα από 38 μελέτες παρα­τή­ρη­σης φάνηκε ότι ο κίν­δυ­νος μετά­δο­σης μειώ­νε­ται σημα­ντικά όταν η τηρεί­ται από­σταση του­λά­χι­στον ενός μέτρου. Ο επαρκής αερι­σμός των εσω­τε­ρι­κών χώρων επίσης φαί­νε­ται ότι συμ­βάλ­λει καθο­ρι­στικά στη μείωση της δια­σπο­ράς.

3. Υπο­βλη­θείτε σε τεστ αν έχετε συμ­πτώ­ματα της νόσου COVID-19 και απο­μο­νω­θείτε αν έχετε ήπια συμ­πτώ­ματα, όπως εμπύ­ρετο, φαρυγ­γαλ­γία, βήχα, απώλεια γεύσης ή όσφρη­σης. Οι περισ­σό­τε­ροι ασθε­νείς μπορούν να αναρ­ρώ­σουν σπίτι μόνο με τακτική παρα­κο­λού­θηση της θερ­μο­κρα­σίας και του κορε­σμού, με μόνη παρέμ­βαση την επαρκή ενυ­δά­τωση και τη χρήση παρα­κε­τα­μό­λης για το εμπύ­ρετο και τις μυαλ­γίες. Δεν ενδεί­κνυ­ται κανένα άλλο φάρμακο.

4. Απευ­θυν­θείτε σε κάποιο γιατρό, αν εμφα­νί­σετε δύσπνοια ή αν ο κορε­σμός του οξυ­γό­νου πέσει κάτω από 92%, ενώ η πρηνής θέση φαί­νε­ται ότι προ­σω­ρινά διευ­κο­λύ­νει την αναπνοή.

5. Εμβο­λια­στείτε όσο το δυνατόν πιο άμεσα, ακόμα και αν έχετε νοσήσει με λοίμωξη COVID-19.

Για τους λει­τουρ­γούς Υγείας:

6. Μην χρη­σι­μο­ποιείτε μη απο­δε­δειγ­μέ­νες ή ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κές θερα­πείες για τη λοίμωξη COVID-19. Δεν υπάρ­χουν επαρκή δεδο­μένα να στη­ρί­ξουν την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των ακό­λου­θων φαρ­μά­κων: favipiravir, ivermectin, azithromycin, doxycycline, oseltamivir, lopinavir-ritonavir, hydroxychloroquine, itolizumab, bevacizumab, IFN-a2b, fluvoxamine, convalescent plasma, και δεν συνι­στώ­νται από τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Υγείας.

7. Μη χρη­σι­μο­ποιείτε φάρμακα όπως το remdesivir και το tocilizumab, εκτός από τις περι­στά­σεις όπου όντως ενδεί­κνυ­νται. Το tocilizumab ενδεί­κνυ­ται σε ασθε­νείς με σοβαρή νόσο που ήδη λαμ­βά­νουν αγωγή με κορ­τι­κο­στε­ροειδή, που έχουν συστη­μα­τική φλεγ­μο­νώδη αντί­δραση και ταχέως αυξα­νό­με­νες ανάγκες σε οξυγόνο. Το remdesivir βρα­χύ­νει απο­δε­δειγ­μένα το χρόνο έως την ίαση των ενη­λί­κων όταν χορη­γεί­ται νωρίς στη νόσο σε κάποιους ασθε­νείς σε κλι­νι­κές μελέτες, που χρήζουν υπο­στή­ρι­ξης με οξυγόνο.

8. Να χρη­σι­μο­ποιείτε τα κορ­τι­κο­στε­ροειδή με σύνεση σε ασθε­νείς με υπο­ξυ­γο­ναι­μία, παρα­κο­λου­θώ­ντας στενά τις τιμές του σακ­χά­ρου αίματος για να δια­τη­ρού­νται στα φυσιο­λο­γικά όρια. Οι μελέτες έχουν δείξει όφελος στη χορή­γηση για μικρό χρονικό διά­στημα 5-10 ημέρες δεξα­με­θα­ζό­νης 6 mg (ή ισο­δύ­ναμα μεθυλ­πρε­δνι­ζο­λόνη 16mg δύο φορές την ημέρα ή πρε­δνι­ζο­λόνη 20 mg δύο φορές την ημέρα), σε ασθε­νείς που χρήζουν θερα­πείας με οξυγόνο, ενώ δεν ωφελούν και μπορεί να βλά­πτουν όσους δεν χρειά­ζο­νται οξυγόνο. Η μεγα­λύ­τερη δόση ή διάρ­κεια της κορ­τι­ζό­νης δεν έχει απο­δει­χθεί να έχει κάποιο όφελος. Η σωστή γλυ­και­μική ρύθμιση είναι πολύ σημα­ντική για να απο­φευ­χθούν και δευ­τε­ρο­πα­θείς μυκη­τια­σι­κές λοι­μώ­ξεις.

9. Δεν χρειά­ζε­ται να προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται τακτικά απει­κο­νί­σεις όπως αξο­νι­κές τομο­γρα­φίες ή δείκτες φλεγ­μο­νής, όπως η φερ­ρι­τίνη, η IL-6, η LDH και η προ­καλ­σι­το­νίνη. Πραγ­μα­το­ποιούμε μόνο όσες εξε­τά­σεις χρειά­ζο­νται για να απο­φα­σί­σουμε ή να τρο­πο­ποι­ή­σουμε τη θερα­πευ­τική αγωγή.

10. Πρέπει να δίνεται η πρέ­πουσα σημασία και σε άλλες σοβαρές παθή­σεις όχι σχε­τι­ζό­με­νες με την COVID-19. Μελέτες δεί­χνουν ότι την εποχή της παν­δη­μίας η φρο­ντίδα νοση­μά­των όπως, οι κακο­ή­θειες, η καρ­διακή και νεφρική νόσος, η ψυχική υγεία, η φρο­ντίδα των παιδιών είναι παρα­με­λη­μένη, έχοντας σοβαρές επι­πτώ­σεις στην εξέλιξη τους.