Κωνσταντίνος Σαρής: Το Κτηματολόγιο Ρόδου και πάλι στο προσκήνιο

Σχετικά με το ζήτημα το οποίο ανέκυψε για την κατάρ­γηση του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Δικαστή και την ανάθεση των καθη­κό­ντων στον Διευ­θυ­ντή του Κτη­μα­το­λο­γίου Ρόδου, με βάση την σχετική γνω­μο­δό­τηση του απελ­θό­ντος Πρω­το­δίκη Δημη­τρίου Χαρα­λα­μπάκη ο οποίος επι­κα­λεί­ται το άρθρο 89 του Συντάγ­μα­τος, έχω την πεποί­θηση ότι η γνω­μο­δό­τηση αυτή είναι εσφαλ­μένη για τους παρα­κάτω λόγους:

Ως γνωστόν ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κανο­νι­σμός δια­τη­ρή­θηκε σε ισχύ με βάση τον νόμο 510/1947.

Ειδι­κό­τερα με το άρθρο 8 παρ.2 του ν.510/1947 δια­τη­ρή­θη­καν σε ισχύ μεταξύ άλλων οι δια­τά­ξεις του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού όπως είχαν θεσπι­στεί επί Ιτα­λο­κρα­τίας.

Οι διέ­που­σες δε το Κτη­μα­το­λό­γιο αρχές της νομι­μό­τη­τας, ακρί­βειας, δημό­σιας πίστης και της προ­στα­σίας του απο­κτώ­ντος καλό­πι­στα από επαχθή αιτία, η κατα­χώ­ρηση των πράξεων στο κτη­μα­το­λο­γικό βιβλίο συντε­λεί­ται μόνο κατόπιν δια­τά­ξεως του επί του Κτη­μα­το­λο­γίου Προϊ­στα­μέ­νου Δικαστή ο οποίος όταν παρα­λαμ­βά­νει μία πράξη δέχεται την αίτηση και δια­τάσ­σει την μετα­γραφή ή την απορ­ρί­πτει (Πρβλ Το ισχύον εν Δωδε­κα­νήσω Δίκαιο Παύλου Θεο­δω­ρό­που­λου, Το Ροδιακό Κτη­μα­το­λό­γιο Αχιλλέα Κων­στα­ντι­νίδη).

Ανεν­δοί­α­στα από τα παρα­πάνω προ­κύ­πτει ότι μόνο ο επί του Κτη­μα­το­λο­γίου Δικα­στής είναι εκείνος που θα δια­τά­ξει την εγγραφή ή την απόρ­ριψη μίας πράξης και όχι ο Διευ­θυ­ντής του Κτη­μα­το­λο­γίου.

Η δια­τυ­πω­θείσα άποψη ότι με βάση το Σύνταγμα και ειδι­κό­τερα το άρθρο 89 παρ.1, στο οποίο ανα­φέ­ρε­ται: «Απα­γο­ρεύ­ε­ται στους δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς να παρέ­χουν κάθε άλλη μισθωτή υπη­ρε­σία καθώς και να ασκούν το οποιο­δή­ποτε επάγ­γελμα..» δεν βρίσκει έρεισμα στην υπο­κα­τά­σταση του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Δικαστή από τον Διευ­θυ­ντή του Κτη­μα­το­λο­γίου, ούτε και στην παρ.2 στην οποίαν ανα­φέ­ρε­ται ότι κατ’εξαίρεση επι­τρέ­πε­ται στους δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς να εκλέ­γο­νται μέλη της Ακα­δη­μίας Αθηνών ή του διδα­κτι­κού προ­σω­πι­κού ανώ­τα­των εκπαι­δευ­τι­κών ιδρυ­μά­των καθώς και να μετέ­χουν σε συμ­βού­λια ή επι­τρο­πές που ασκούν αρμο­διό­τη­τες πει­θαρ­χι­κού, ελεγ­κτι­κού ή δικαιο­δο­τι­κού χαρα­κτήρα και σε νομο­πα­ρα­σκευα­στι­κές επι­τρο­πές.

Πέραν δε των παρα­πάνω η μη απο­δε­χό­μενη οποιαν­δή­ποτε παρερ­μη­νεία απο­τε­λεί η ρητή διάταξη του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού ότι η μετα­γραφή ή η απόρ­ριψη μιας πράξεως εισερ­χό­με­νης στο Κτη­μα­το­λό­γιο δια­τάσ­σε­ται μόνο από τον επί του Κτη­μα­το­λο­γίου Δικαστή.

Μόνο νομο­θε­τικά μπορεί να θεσπι­στεί η αρμο­διό­τητα άλλου προ­σώ­που πλην του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Δικαστή.

Εάν παρά ταύτα ανα­τε­θεί στον Διευ­θυ­ντή η εν λόγω αρμο­διό­τητα χωρίς νομο­θε­τική ρύθμιση, η μετα­γραφή των πράξεων θα είναι ανυ­πό­στατη με ανυ­πο­λό­γι­στες επι­πτώ­σεις στο κύρος και την νομι­μό­τητα των μετα­γρα­φών και της δημό­σιας πίστης των κτη­μα­τι­κών βιβλίων.

Αφήνω ασχο­λί­α­στο το γεγονός για το πόσα χρήματα εισπράτ­τει το Δημόσιο από την μετα­γραφή των πράξεων.

Αδυνατώ να πιστέψω ότι υπάρ­χουν παρά­γο­ντες οι οποίοι επι­διώ­κουν την απα­ξί­ωση του Κτη­μα­το­λο­γίου, τον θεσμό ο οποίος προ­στα­τεύει τις συναλ­λα­γές.

Ρόδος, 18 Ιουνίου 2021

Κων­στα­ντί­νος Σαρής

Δικη­γό­ρος