Διεθνής αναγνώριση για το έργο που επιτελεί η Υπηρεσία Γενικών Αρχείων του Κράτους, στη Ρόδο

Διε­θνείς δια­στά­σεις προ­σλαμ­βά­νει η ανα­γνώ­ριση του σπου­δαίου έργου που επι­τε­λεί­ται στην Υπη­ρε­σία Γενικών Αρχείων του Κράτους στη Ρόδο, το οποίο θα μείνει παρα­κα­τα­θήκη για τις επό­με­νες γενιές.

Παρά τις αντι­κει­με­νι­κές δυσκο­λίες και την εγκα­τά­λειψη τα τελευ­ταία χρόνια από το κεντρικό κράτος, αυτό δεν είναι εμπόδιο για την συνέ­χιση της ψηφιο­ποί­η­σης του ιστο­ρι­κού αρχείου και την ηλε­κτρο­νική εξυ­πη­ρέ­τηση του διε­θνούς κοινού ανα­δει­κνύ­ο­ντας τον πλούτο των Αρχείων της Δωδε­κα­νή­σου.

Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους Ρόδου δια­σώ­ζε­ται πολύ­τιμο αρχειακό υλικό, που συν­δέ­ε­ται με την ιστο­ρική δια­δρομή της Ρόδου και γενικά των Δωδε­κα­νή­σων, από την Βυζα­ντινή Αυτο­κρα­το­ρία 12ος αι., την Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία, την Ιταλική κατοχή, τους Γερ­μα­νούς και τους Άγγλους πριν ενσω­μα­τω­θούν τελικώς με την υπό­λοιπη Ελλάδα το 1947. Το γεγονός αυτό κατα­τάσ­σει τα ΓΑΚ Ρόδου στα σημα­ντι­κό­τερα της Ελλάδας με εμβέ­λεια στο εξω­τε­ρικό όπου έχουν πραγ­μα­τω­θεί εκτε­νείς ιστο­ρι­κές μελέτες από Πανε­πι­στή­μια της Ευρώπης, της Αμε­ρι­κής και της Αυστρα­λίας καθώς και αφιε­ρώ­ματα στο πολύ­τιμο αυτό αρχείο με απο­τέ­λε­σμα να εμπλου­τί­ζε­ται διαρκώς η διεθνής βιβλιο­γρα­φία με θέμα την ιστορία της Δωδε­κα­νή­σου. Επίσης τα ΓΑΚ Ρόδου βάσει της νομο­θε­σίας για τις εκκα­θα­ρί­σεις αρχεια­κού υλικού δημο­σίων υπη­ρε­σιών εμπλου­τί­ζο­νται και με σύγ­χρονα δημόσια αρχεία.

Ένα από τα πολύ­τιμα ευρή­ματα είναι κι αυτό, του κατα­λό­γου των Εβραίων που είχαν απε­λα­θεί από τη μυστική αστυ­νο­μία της 23ης Ιουλίου 1944, που εντο­πί­στηκε ταξι­νο­μη­μένο σε λάθος έτος. Ήταν ταξι­νο­μη­μένο στο 1945 με λαν­θα­σμένη μετά­φραση του τίτλου που έλεγε «Ανα­χώ­ρηση Ξένων από τη Ρόδο». Δημιουρ­γή­θηκε εκ νέου υπο­φά­κε­λος για αυτά τα έγγραφα και ταξι­νο­μή­θηκε στη σωστή θέση, ψηφιο­ποι­ή­θηκε με τις άοκνες προ­σπά­θειες της προϊ­στα­μέ­νης κ. Ειρήνης Τόλιου και πλέον απο­τε­λεί σημείο ανα­φο­ράς Εβραίων ανά τον κόσμο που κατά­φε­ραν να βρουν τις ρίζες τους στο νησί μας.

Όπως δήλωσε στη «δ» η προϊ­στα­μένη των ΓΑΚ Ρόδου κ. Ειρήνη Τόλιου, Εβραίοι από όλο τον κόσμο επι­σκέ­πτο­νται τα αρχεία της Δωδε­κα­νή­σου για να εντο­πί­σουν τις ρίζες τους, με αρχειακό και φωτο­γρα­φικό υλικό που δια­σώ­θηκε και φυλάσ­σε­ται στο αρχείο.

Στο πλαίσιο αυτό, και ανα­γνω­ρί­ζο­ντας το σημα­ντικό έργο που επι­τε­λεί­ται, πολλοί ομο­γε­νείς αλλά και άνθρω­ποι που ξανα­βρή­καν τις ρίζες τους, έχουν προ­χω­ρή­σει σε γεν­ναίες δωρεές, καλύ­πτο­ντας το κενό του κράτους που είναι ο μεγάλος «απών» από όλη αυτή την προ­σπά­θεια.

Αρκεί να σημειω­θεί ότι τα τελευ­ταία χρόνια, η προϊ­στα­μένη της Υπη­ρε­σίας κ. Ειρήνη Τόλιου, έχει χρεια­στεί να βάλει πολλές φορές το χέρι στην τσέπη και να καλύψει με δικά της έξοδα τα απα­ραί­τητα ανα­λώ­σιμα, όπως χαρτί, μελάνι, καθα­ριό­τητα χώρου, ακόμα και για την αγορά μασκών και αντι­ση­πτι­κών…

Την ίδια ώρα που η Υπη­ρε­σία έχει αφεθεί στην τύχη της από το κράτος, οι δωρεές έρχο­νται ως ένδειξη ευγνω­μο­σύ­νης και καλύ­πτουν μια σειρά από πάγιες ανάγκες.

«Θέλω να ευχα­ρι­στήσω προ­σω­πικά όλους αυτούς που από κάθε γωνία του πλανήτη μας επι­σκέ­πτο­νται και δεί­χνουν έμπρα­κτα την αγάπη τους καθώς και όλους εκεί­νους που κάνουν δωρεές χάρις στις οποίες κατα­φέ­ραμε να καλύ­ψουμε μεγάλο μέρος των αναγκών μας, όπως αρχειοστάσια-βιβλιοθήκες για τη δια­φύ­λαξη και την έκθεση των αρχείων απα­ραί­τητα εξαρ­τή­ματα για φωτο­τυ­πικό και ηλε­κτρο­νι­κούς υπο­λο­γι­στές και πολλά άλλα. Η διεθνής κοι­νό­τητα στέ­κε­ται με μεγάλο σεβασμό και αγάπη στο έργο μας και παρα­κο­λου­θεί την εξέλιξη του, στη­ρί­ζο­ντάς μας έμπρα­κτα», δηλώνει στη «δ» η κ. Ειρήνη Τόλιου.

Όπως ανα­φέ­ρει, πολλοί επι­σκέ­πτες, επι­θυ­μούν να πλη­ρώ­σουν για την παροχή υπη­ρε­σιών και την άψογη εξυ­πη­ρέ­τηση από την Υπη­ρε­σία, μη γνω­ρί­ζο­ντας ότι είναι δωρεάν.

Στο πλαίσιο αυτό ο ομο­γε­νής κ. Νίκος Πάππας κάτοι­κος Αυστρα­λίας με κατα­γωγή από το Καστελ­λό­ριζο αλλά και ο πρό­ε­δρος του Rhodes Jewish Historical Foundation στο Los Angeles Καλι­φόρ­νιας Mr Aaron Hasson, προ­χώ­ρη­σαν σε γεν­ναίες δωρεές στη­ρί­ζο­ντας εμπρά­κτως την υπη­ρε­σία των ΓΑΚ Ρόδου.

«Θέλω να ευχα­ρι­στήσω προ­σω­πικά, όλους όσοι στη­ρί­ζουν το έργο μας με κάθε τρόπο. Αυτή είναι για εμάς η πιο σπου­δαία επι­βρά­βευση για να συνε­χί­σουμε το έργο στα ΓΑΚ Ρόδου. Η αρχειακή μας υπη­ρε­σία έχει φιλο­ξε­νη­θεί σε πολλά ντο­κι­μα­ντέρ, δημο­σιεύ­σεις σε διε­θνείς και ελλη­νι­κές εφη­με­ρί­δες, περιο­δικά ηλε­κτρο­νικά και έντυπα, με σκοπό πάντα να ανα­δει­κνύ­ουμε με κάθε ευκαι­ρία τον πλούτο των αρχείων της Δωδε­κα­νή­σου που φυλάσ­σε­ται στα ΓΑΚ Ρόδου», ανα­φέ­ρει η κ. Ειρήνη Τόλιου.

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η επι­στολή του προ­έ­δρου του Rhodes Jewish Historical Foundation Mr Aaron Hasson με κοι­νο­ποί­ηση στο Μουσείο Ολο­καυ­τώ­μα­τος της Ουά­σιγ­κτον μέσω της οποίας ευχα­ρι­στεί την προϊ­στα­μένη των Αρχείων του Κράτους Ρόδου:

«Eπαινώ το γραφείο σας – ΓΑΚ Ρόδου – για την καθιέ­ρωση μιας τόσο σημα­ντι­κής υπη­ρε­σίας. Για παρά­δειγμα, μπόρεσα να λάβω αντί­γραφα αστικών εγγρά­φων για ένα από τα μέλη της οικο­γέ­νειάς μου από τη δεκα­ε­τία του 1930 που είχε απε­λα­θεί στο Άου­σβιτς τον Ιούλιο του 1944 και δολο­φο­νή­θηκε εκεί κατά την άφιξή του. Μέσω του αιτή­μα­τός μου προς την κα Ειρήνη Τόλιου, την προϊ­στα­μένη του Τμή­μα­τος, εγώ και η οικο­γέ­νειά μου είδαμε για πρώτη φορά μια φωτο­γρα­φία της Ventura Hanan. Αυτή η ανα­κά­λυψη προ­κά­λεσε τερά­στιο ενθου­σια­σμό μεταξύ των οικο­γε­νειών μας (Σιάτλ, Λος Άντζε­λες και Νέα Υόρκη.) Ο γιος της Βεντούρα, ο Τζόζεφ, επέζησε από το Ολο­καύ­τωμα, αλλά ποτέ δεν είχε φωτο­γρα­φία της μητέρας του… Πέθανε στο Σιάτλ το 2011 σε ηλικία 91 ετών. Αυτή η φωτο­γρα­φία της Βεντούρα, ήταν η πρώτη φορά που η γυναίκα του Τζόζεφ είδε ποτέ μια φωτο­γρα­φία της πεθεράς της.

Ήταν η πρώτη φορά που τα παιδιά του Τζόζεφ: Βικτώ­ρια, Λέα, Νάταν και Ντενίζ είδαν ποτέ μια φωτο­γρα­φία της γιαγιάς τους. Είναι η πρώτη φορά που θα παρου­σιά­σουν στα 10 δισέγ­γονά την φωτο­γρα­φία της προ­για­γιάς τους. Οικο­γε­νεια­κές απο­κα­λύ­ψεις όπως αυτές, πιθα­νό­τατα συμ­βαί­νουν συχνά μέσω της ανταλ­λα­γής προ­σω­πι­κών πλη­ρο­φο­ριών από το γραφείο αρχείων – ΓΑΚ Ρόδου.

Η εβραϊκή απέλαση τον Ιούλιο του 1944 προ­κά­λεσε αδια­νό­ητη κατα­στροφή. Αυτή η προ­σφορά των ιστο­ρι­κών εγγρά­φων και γενε­α­λο­γι­κών δέντρων βοηθούν στη θερα­πεία των οικο­γε­νειών των θυμάτων. Ως ιδρυτής και πρό­ε­δρος του «Εβραϊ­κού Ιστο­ρι­κού Ιδρύ­μα­τος της Ρόδου», εκτιμώ τη μεγάλη αξία που παρέχει το γραφείο Αρχείων – ΓΑΚ Ρόδου- στις πολλές εβραϊ­κές οικο­γέ­νειες της Ρόδου. Παρα­τή­ρησα επίσης ότι το αρχείο θα μπο­ρούσε να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει νέο και/ή βελ­τιω­μένο εξο­πλι­σμό για να διευ­κο­λύ­νει αυτές τις υπη­ρε­σίες. Επο­μέ­νως, εάν είναι επι­τρε­πτό αυτό, το ίδρυμα θα ήθελε να κάνει δωρεά για να υπο­στη­ρί­ξει τις προ­σπά­θειες του γρα­φείου των αρχείων».

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους Ρόδου θα τιμή­σουν τους δωρητές με την ανάρ­τηση τιμη­τι­κής πλα­κέ­τας στο Ανα­γνω­στή­ριο καθώς και την δημο­σί­ευση των ονο­μά­των τους ως ελά­χι­στο φόρο τιμής και ευγνω­μο­σύ­νης.

*Στην κεντρική φωτο­γρα­φία η προϊ­στα­μένη των ΓΑΚ Ρόδου κ. Ειρήνη Τόλιου

με τον πρόεδρο του Rhodes Jewish Historical Foundation, Mr Aaron Hasson