Γιώργος Κωνστάντζος: Η πορεία από τη Ρόδο στη διεθνή αναγνώριση της βιώσιμης ανάπτυξης

Ο Γιώρ­γος Κων­στάν­τζος και η ομάδα της INNOVECO κα­τέ­κτη­σαν μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες διε­θνείς δια­κρί­σεις στον τομέα της βιω­σι­μό­τη­τας, καθώς εντά­χθη­καν από τον ορ­γα­νι­σμό EcoVadis στο κο­ρυ­φαίο 2% των εται­ρειών πα­γκο­σμί­ως.

Με κα­τα­γω­γή από τη Ρόδο, ο κ. Γ. Κων­στάν­τζος αξιο­ποί­η­σε την εμπει­ρία του σε ένα νησί σε έναν τόπο όπου η του­ρι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα δη­μιουρ­γεί αυ­ξη­μέ­νες πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ανά­γκες και ανέ­πτυ­ξε λύ­σεις που βρί­σκουν πλέον εφαρ­μο­γή και εκτός συ­νό­ρων.

Στη συ­νέ­ντευ­ξή μας στη «δ» ο ιδρυ­τής και CEO της INNOVECO, μιλά για τη δια­δρο­μή του, τη ση­μα­σία της διά­κρι­σης και το πώς η βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη με­τα­τρέ­πε­ται σε πράξη μέσα από και­νο­τό­μα ερ­γα­λεία και συλ­λο­γι­κή προ­σπά­θεια.

• Κύριε Κων­στάν­τζο, τι σας ώθησε να ασχο­λη­θεί­τε με την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή συμ­βου­λευ­τι­κή και βιω­σι­μό­τη­τα;

Με­γά­λω­σα σε έναν τόπο με σπά­νια ομορ­φιά αλλά και ση­μα­ντι­κές πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές προ­κλή­σεις, ει­δι­κά λόγω της έντο­νης του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Από παιδί, είχα την τύχη να με­γα­λώ­σω σε μια οι­κο­γέ­νεια που μου δί­δα­ξε να σέ­βο­μαι και να φρο­ντί­ζω το πε­ρι­βάλ­λον. Αυτές οι αξίες, μαζί με την πίεση που έβλε­πα να ασκεί ο του­ρι­σμός στο νησί της Ρόδου, με οδή­γη­σαν στη συ­νει­δη­το­ποί­η­ση ότι το πε­ρι­βάλ­λον χρειά­ζε­ται υπεύ­θυ­νη δια­χεί­ρι­ση και συλ­λο­γι­κή προ­σπά­θεια. Στην πο­ρεία, κα­τα­νό­η­σα ότι ο κα­θέ­νας μας μπο­ρεί να παί­ξει ρόλο στην προ­στα­σία του, αρκεί να δια­θέ­τει τα κα­τάλ­λη­λα ερ­γα­λεία και υπο­στή­ρι­ξη.

• Πώς συν­δυά­ζο­νται οι επαγ­γελ­μα­τι­κές σας εμπει­ρί­ες από τη Ρόδο και η συμ­με­το­χή σας σε διε­θνείς δρά­σεις;

Όπως ανέ­φε­ρα, η Ρόδος είναι ένα νησί που βιώ­νει έντο­να την πρό­κλη­ση της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής πί­ε­σης λόγω του του­ρι­σμού. Με­γά­λοι αριθ­μοί επι­σκε­πτών, έντο­νη επο­χι­κή ζή­τη­ση σε ενέρ­γεια και νερό, αυ­ξη­μέ­να από­βλη­τα και εκ­πο­μπές ρύπων, όλα αυτά απαι­τούν στρα­τη­γι­κή και όχι απο­σπα­σμα­τι­κές λύ­σεις. Δου­λεύ­ο­ντας σε αυτό το πλαί­σιο, κα­τά­λα­βα ότι η βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη δεν είναι θε­ω­ρία, αλλά ανα­γκαιό­τη­τα. Αυτή η εμπει­ρία έγινε για μένα οδη­γός και στις διε­θνείς δρά­σεις στις οποί­ες συμ­με­τέ­χω. Οι προ­κλή­σεις είναι συχνά κοι­νές, αλλά η γνώση του πώς εφαρ­μό­ζο­νται λύ­σεις σε ένα νη­σιω­τι­κό και του­ρι­στι­κό πε­ρι­βάλ­λον όπως η Ρόδος, είναι πο­λύ­τι­μη όταν σχε­διά­ζεις για με­γα­λύ­τε­ρη κλί­μα­κα.

• Τι ση­μαί­νει προ­σω­πι­κά για εσάς η διά­κρι­ση EcoVadis, τι ση­μαί­νει για την εται­ρεία σας αλλά και για τη χώρα μας;

Για εμάς στην INNOVECO, η διά­κρι­ση από τον πα­γκό­σμιο ορ­γα­νι­σμό αξιο­λό­γη­σης EcoVadis ήταν κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από ένας απλός δεί­κτης από­δο­σης. Το γε­γο­νός ότι στην πρώτη μας κιό­λας συμ­με­το­χή λά­βα­με 80/100 και εντα­χθή­κα­με στο κο­ρυ­φαίο 2% όλων των εται­ρειών πα­γκο­σμί­ως για τις επι­δό­σεις μας σε θέ­μα­τα Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης, ήταν μια ηθική επι­βρά­βευ­ση, μια ανα­γνώ­ρι­ση ότι οι αξίες με τις οποί­ες πο­ρευό­μα­στε δεν μέ­νουν στη θε­ω­ρία, αλλά απο­τυ­πώ­νο­νται στις πρά­ξεις μας. Για τους πε­λά­τες και τους συ­νερ­γά­τες μας, η διά­κρι­ση αυτή λει­τουρ­γεί ως εγ­γύ­η­ση ποιό­τη­τας, και ενι­σχύ­ει την εμπι­στο­σύ­νη ότι πίσω από τις υπη­ρε­σί­ες μας υπάρ­χει ένα σο­βα­ρό και αξιό­πι­στο σύ­στη­μα. Και σε επί­πε­δο χώρας, θεωρώ πως το μή­νυ­μα είναι ξε­κά­θα­ρο, ελ­λη­νι­κές εται­ρεί­ες μπο­ρούν να στα­θούν ισά­ξια σε διε­θνές επί­πε­δο, όταν υπάρ­χει όραμα, προ­σή­λω­ση και συ­νέ­πεια.

• Πόσοι άν­θρω­ποι βρί­σκο­νται πίσω από αυτή τη διά­κρι­ση και τι ρόλο έπαι­ξε η ομα­δι­κή δου­λειά στη δια­μόρ­φω­ση της κουλ­τού­ρας βιω­σι­μό­τη­τας;

Καμία διά­κρι­ση δεν είναι ατο­μι­κή υπό­θε­ση. Στην INNOVECO έχου­με κα­τα­φέ­ρει να συ­γκρο­τή­σου­με μια δε­μέ­νη, πο­λυ­σύν­θε­τη και δυ­να­μι­κή ομάδα, όπου κάθε μέλος συ­νει­σφέ­ρει γνώ­σεις, ενέρ­γεια και αυ­θε­ντι­κό εν­δια­φέ­ρον για το αντι­κεί­με­νο. Μοι­ρα­ζό­μα­στε ένα κοινό όραμα, ένα σαφές πλάνο και, κυ­ρί­ως, τη βαθιά πε­ποί­θη­ση ότι μέσα από την και­νο­το­μία και τη συ­στη­μα­τι­κή δου­λειά μπο­ρού­με πραγ­μα­τι­κά να κά­νου­με τη δια­φο­ρά. Αυτό που χτί­ζου­με απα­ντά σε υπαρ­κτές ανά­γκες της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας και οι­κο­νο­μί­ας, και το γε­γο­νός ότι δεν «συμ­με­τέ­χου­με», αλλά συν­δια­μορ­φώ­νου­με μια αλ­λα­γή που πραγ­μα­τι­κά έχει νόημα, είναι και το με­γα­λύ­τε­ρό μας κί­νη­τρο. Προ­σω­πι­κά, νιώθω βαθιά ευ­γνω­μο­σύ­νη και υπε­ρη­φά­νεια για την ομάδα μας, και οι δια­κρί­σεις που λαμ­βά­νου­με επι­βε­βαιώ­νουν ότι εί­μα­στε στον σωστό δρόμο.

• Ποιες είναι οι αξίες, ο σκο­πός, που μέσα από την INNOVECO προ­σπα­θεί­τε να υπη­ρε­τή­σε­τε;

Η INNOVECO δη­μιουρ­γή­θη­κε με έναν ξε­κά­θα­ρο σκοπό, να υπο­στη­ρί­ξει επι­χει­ρή­σεις και ορ­γα­νι­σμούς ώστε να επι­τα­χύ­νουν τη με­τά­βα­σή τους σε ένα πιο βιώ­σι­μο και υπεύ­θυ­νο μο­ντέ­λο λει­τουρ­γί­ας, προ­σφέ­ρο­ντας εξει­δι­κευ­μέ­νες συμ­βου­λευ­τι­κές υπη­ρε­σί­ες και και­νο­τό­μα ερ­γα­λεία. Η έμ­φα­ση στην ποιό­τη­τα, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα, ο σε­βα­σμός προς τον άν­θρω­πο και το πε­ρι­βάλ­λον και η και­νο­το­μία, είναι τα κύρια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά της φι­λο­σο­φί­ας της εται­ρεί­ας μας, και κα­θο­ρί­ζουν ενερ­γά τη δομή μας, τις υπη­ρε­σί­ες που πα­ρέ­χου­με αλλά και τις λύ­σεις που ανα­πτύσ­σου­με. Πι­στεύ­ου­με ότι η βιω­σι­μό­τη­τα δεν είναι πο­λυ­τέ­λεια, αλλά δι­καί­ω­μα και ευ­θύ­νη και ότι η και­νο­το­μία μπο­ρεί να γίνει η γέ­φυ­ρα που φέρ­νει αυτή την αλ­λα­γή στην πράξη. Έτσι, κα­τα­φέρ­νου­με να εί­μα­στε ένας αξιό­πι­στος σύμ­μα­χος για κάθε ορ­γα­νι­σμό που θέλει να εξε­λι­χθεί.

• Πώς βλέ­πε­τε την εξέ­λι­ξη της ελ­λη­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στον τομέα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και σε ποιο βαθμό είναι ώριμη η ελ­λη­νι­κή αγορά να εφαρ­μό­σει πο­λι­τι­κές βιω­σι­μό­τη­τας;

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια πα­ρα­τη­ρεί­ται ση­μα­ντι­κή πρό­ο­δος, κυ­ρί­ως λόγω της πί­ε­σης από θε­σμούς, επεν­δυ­τές και κα­νο­νι­στι­κές απαι­τή­σεις. Όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρες ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι η βιω­σι­μό­τη­τα δεν είναι απλώς υπο­χρέ­ω­ση, αλλά και ευ­και­ρία. Πα­ρό­λα αυτά, αρ­κε­τές εξα­κο­λου­θούν να δυ­σκο­λεύ­ο­νται, είτε λόγω έλ­λει­ψης χρό­νου, πλη­ρο­φό­ρη­σης ή πρό­σβα­σης σε κα­τάλ­λη­λη υπο­στή­ρι­ξη. Το αυ­ξη­μέ­νο αρ­χι­κό κό­στος επέν­δυ­σης λει­τουρ­γεί επί­σης απο­τρε­πτι­κά, πα­ρό­τι στην πράξη, η μεί­ω­ση του πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος συ­νε­πά­γε­ται συ­νή­θως και μεί­ω­ση του λει­τουρ­γι­κού κό­στους. Το νέο ΕΣΠΑ όμως, καθώς και πλη­θώ­ρα άλλων χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων, έρ­χο­νται να κα­λύ­ψουν αυτό το κενό, δί­νο­ντας έμ­φα­ση στο πε­ρι­βάλ­λον και στην αει­φό­ρο ανά­πτυ­ξη. Πα­ράλ­λη­λα, η τα­χύ­τα­τη πρό­ο­δος της τε­χνο­λο­γί­ας, ει­δι­κά στον τομέα της Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης, ανοί­γει νέες δυ­να­τό­τη­τες για την αυ­το­μα­το­ποί­η­ση και επι­τά­χυν­ση των δρά­σε­ων βιω­σι­μό­τη­τας.

Για να ωρι­μά­σει πραγ­μα­τι­κά η αγορά, χρειά­ζο­νται ερ­γα­λεία και μη­χα­νι­σμοί που κα­θι­στούν τη βιω­σι­μό­τη­τα απλή, προ­σβά­σι­μη και εφαρ­μό­σι­μη στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα κάθε ορ­γα­νι­σμού. Και εμείς συμ­βάλ­λου­με σε αυτή τη με­τά­βα­ση, προ­σφέ­ρο­ντας ρε­α­λι­στι­κές και πρα­κτι­κές λύ­σεις.

• Ποιες είναι οι βα­σι­κές υπη­ρε­σί­ες και δρά­σεις της εται­ρεί­ας σας σή­με­ρα; Πώς ακρι­βώς βοη­θά­τε έναν ορ­γα­νι­σμό να γίνει πιο “βιώ­σι­μος”;

Η INNOVECO πα­ρέ­χει ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο φάσμα υπη­ρε­σιών και ψη­φια­κών ερ­γα­λεί­ων στον τομέα του πε­ρι­βάλ­λο­ντος και της βιω­σι­μό­τη­τας. Βοη­θά­με ορ­γα­νι­σμούς να κα­τα­γρά­ψουν και να μειώ­σουν το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό τους απο­τύ­πω­μα, να συμ­μορ­φω­θούν με την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή νο­μο­θε­σία και να εν­σω­μα­τώ­σουν βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές στη λει­τουρ­γία τους.

Οι βα­σι­κές γε­νι­κές υπη­ρε­σί­ες που πα­ρέ­χου­με είναι η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή συμ­μόρ­φω­ση (δη­λα­δή η βο­ή­θεια στους ορ­γα­νι­σμούς να τη­ρούν τη νο­μο­θε­σία), η δια­χεί­ρι­ση υγρών και στε­ρε­ών απο­βλή­των με σύγ­χρο­νες και βιώ­σι­μες λύ­σεις, ο υπο­λο­γι­σμός και η μεί­ω­ση του ενερ­γεια­κού και αν­θρα­κι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος (δη­λα­δή πόση ενέρ­γεια κα­τα­να­λώ­νουν και πόσες εκ­πο­μπές πα­ρά­γουν), καθώς και η υλο­ποί­η­ση πρα­κτι­κών ESG, που αφο­ρούν στο πε­ρι­βάλ­λον, στην κοι­νω­νία και στη δια­κυ­βέρ­νη­ση. Με απλά λόγια, βοη­θά­με επι­χει­ρή­σεις και ορ­γα­νι­σμούς να λει­τουρ­γούν με σε­βα­σμό προς το πε­ρι­βάλ­λον, πιο υπεύ­θυ­να και πιο απο­δο­τι­κά.

Ένα ση­μα­ντι­κό μέρος των δρα­στη­ριο­τή­των μας πε­ρι­λαμ­βά­νουν επί­σης την ανά­πτυ­ξη νέων και και­νο­τό­μων προ­ϊ­ό­ντων & ερ­γα­λεί­ων, στον τομέα του πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Πα­ρά­δειγ­μα είναι η βρα­βευ­μέ­νη πλατ­φόρ­μα EcoHotel Plus, ένα ερ­γα­λείο που βοη­θά­ει στον υπο­λο­γι­σμό, την ανά­λυ­ση και τη μεί­ω­ση του ενερ­γεια­κού και αν­θρα­κι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος των ξε­νο­δο­χεί­ων, και χρη­σι­μο­ποιεί­ται από με­γά­λες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες τόσο στην Ελ­λά­δα, όσο και στην Κύπρο. Η εται­ρεία μας έχει επί­σης ανα­πτύ­ξει την πλατ­φόρ­μα CarbonPlan, η οποία, με τη χρήση Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης, βοηθά Δή­μους και Επι­χει­ρή­σεις να υπο­λο­γί­ζουν, να μειώ­νουν και να πα­ρα­κο­λου­θούν τις εκ­πο­μπές αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου που πα­ρά­γουν κατά την λει­τουρ­γία τους. Πα­ράλ­λη­λα, έχου­με δη­μιουρ­γή­σει την πλατ­φόρ­μα WastePlan, η οποία επι­τρέ­πει στους Δή­μους να πα­ρα­κο­λου­θούν σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο τη συλ­λο­γή και δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των, να βελ­τι­στο­ποιούν συ­νε­χώς το σύ­στη­μα απο­κο­μι­δής και να μειώ­νουν τόσο τα κόστη όσο και το πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό τους απο­τύ­πω­μα.

• Οι όροι ESG, βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη, κυ­κλι­κή οι­κο­νο­μία, συχνά χρη­σι­μο­ποιού­νται με ασά­φεια. Πώς μπο­ρού­με να ξε­χω­ρί­σου­με την ουσία από την επι­κοι­νω­νία;

Δυ­στυ­χώς, υπάρ­χει μια αυ­ξα­νό­με­νη τάση οι όροι αυτοί να χρη­σι­μο­ποιού­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο ως επι­κοι­νω­νια­κά ερ­γα­λεία και λι­γό­τε­ρο ως στρα­τη­γι­κές ου­σί­ας. Η δια­φο­ρά όμως είναι ξε­κά­θα­ρη όταν κοι­τά­ξου­με τα στοι­χεία και τις πρά­ξεις. Όταν μια εται­ρεία έχει με­τρή­σι­μους στό­χους, συ­γκε­κρι­μέ­να δε­δο­μέ­να για τις εκ­πο­μπές της, σχέ­διο δρά­σης για τη μεί­ω­ση τους, δια­φά­νεια στις πο­λι­τι­κές της και εσω­τε­ρι­κή λο­γο­δο­σία, τότε μι­λά­με για ουσία. Ο ρόλος μας, ως σύμ­βου­λοι βιω­σι­μό­τη­τας, είναι να στη­ρί­ζου­με τους ορ­γα­νι­σμούς να απο­δει­κνύ­ουν στην πράξη τη δέ­σμευ­σή τους, με με­τρή­σι­μα και δια­φα­νή απο­τε­λέ­σμα­τα.

• Ποια είναι η με­γα­λύ­τε­ρη πρό­κλη­ση όταν εξη­γεί­τε σε ελ­λη­νι­κούς ορ­γα­νι­σμούς γιατί η βιω­σι­μό­τη­τα δεν είναι κό­στος, αλλά επέν­δυ­ση;

Ευ­τυ­χώς, όλο και πε­ρισ­σό­τε­ροι ορ­γα­νι­σμοί πλέον μας προ­σεγ­γί­ζουν έχο­ντας ήδη κα­τα­νο­ή­σει τη ση­μα­σία της βιω­σι­μό­τη­τας. Ωστό­σο, όταν χρειά­ζε­ται, αυτό που προ­σπα­θού­με πάντα να εξη­γή­σου­με είναι ότι η βιω­σι­μό­τη­τα μειώ­νει κιν­δύ­νους – νο­μι­κούς, επι­χει­ρη­σια­κούς, επεν­δυ­τι­κούς – και ταυ­τό­χρο­να δη­μιουρ­γεί αντα­γω­νι­στι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα, ενι­σχύ­ει την αξιο­πι­στία μιας εται­ρεί­ας και ανοί­γει δρό­μους για νέα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία, αγο­ρές και συ­νερ­γα­σί­ες. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα είναι τα ξε­νο­δο­χεία που συ­νερ­γά­ζο­νται μαζί μας και, μέσω της πλατ­φόρ­μας EcoHotel Plus, κα­τα­γρά­φουν και μειώ­νουν το ενερ­γεια­κό και αν­θρα­κι­κό τους απο­τύ­πω­μα. Ορι­σμέ­να μά­λι­στα έχουν θέσει ως στρα­τη­γι­κό στόχο την επί­τευ­ξη Αν­θρα­κι­κής Ου­δε­τε­ρό­τη­τας και εί­μα­στε δίπλα τους, υπο­στη­ρί­ζο­ντάς τα συ­στη­μα­τι­κά σε κάθε βήμα. Με τη βο­ή­θεια της πλατ­φόρ­μας, πέρα από τη μεί­ω­ση του λει­τουρ­γι­κού τους κό­στους, απο­δει­κνύ­ουν τεκ­μη­ριω­μέ­να την πρό­ο­δό τους, και ενι­σχύ­ουν ση­μα­ντι­κά το προ­φίλ τους απέ­να­ντι σε διε­θνείς tour operators και πε­λά­τες που δί­νουν πλέον με­γά­λη βα­ρύ­τη­τα στα κρι­τή­ρια βιω­σι­μό­τη­τας.

• Ποια θα ήταν τα πρώτα βή­μα­τα που θα προ­τεί­να­τε για τη Ρόδο;

Στη Ρόδο έχουν ήδη προ­χω­ρή­σει πολλά σχέ­δια και πρω­το­βου­λί­ες που σχε­τί­ζο­νται με τη βιω­σι­μό­τη­τα. Πι­στεύω ότι το πιο επεί­γον και ου­σια­στι­κό βήμα είναι η ψη­φιο­ποί­η­ση των δε­δο­μέ­νων που αφο­ρούν στην ενέρ­γεια, στην κα­τα­νά­λω­ση, στις με­τα­κι­νή­σεις και στις εκ­πο­μπές ρύπων. Αν κάτι δεν το με­τράς, δεν μπο­ρείς να το αλ­λά­ξεις και χωρίς πραγ­μα­τι­κά στοι­χεία, δεν μπο­ρούν να λη­φθούν σω­στές απο­φά­σεις. Πα­ράλ­λη­λα, η χρήση τε­χνο­λο­γι­κών ερ­γα­λεί­ων, όπως πλατ­φόρ­μες πα­ρα­κο­λού­θη­σης απο­τυ­πώ­μα­τος και ενερ­γεια­κής κα­τα­νά­λω­σης, μπο­ρεί να αλ­λά­ξει ρι­ζι­κά τον τρόπο με τον οποίο σχε­διά­ζου­με, ελέγ­χου­με και αξιο­λο­γού­με την πρό­ο­δο.

• Τι θα λέ­γα­τε σε όποιον θε­ω­ρεί πως αυτά τα θέ­μα­τα είναι «πο­λυ­τέ­λεια» για την Ελ­λά­δα ή για μι­κρές το­πι­κές κοι­νω­νί­ες;

Θα έλεγα ότι η μη αντι­με­τώ­πι­ση των πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών θε­μά­των είναι, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, η πιο ακρι­βή επι­λο­γή. Η βιω­σι­μό­τη­τα δεν είναι πο­λυ­τέ­λεια – είναι προ­ϋ­πό­θε­ση για να υπάρ­χει μέλ­λον. Και αυτό ισχύ­ει ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο για τό­πους όπως τα νησιά μας, που εξαρ­τώ­νται άμεσα από τη φύση, την ποιό­τη­τα του το­πί­ου, την πρό­σβα­ση σε φυ­σι­κούς πό­ρους και τη φήμη τους ως του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί. Η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, η υπο­βάθ­μι­ση των οι­κο­συ­στη­μά­των ή η ανε­πάρ­κεια σε νερό και ενέρ­γεια, δεν απει­λούν “τον πλα­νή­τη” ως έν­νοια. Ο πλα­νή­της θα συ­νε­χί­σει να υπάρ­χει. Εμείς εί­μα­στε αυτοί που θα δυ­σκο­λευ­τού­με να ζή­σου­με σε έναν κόσμο που αγνο­εί τα όρια του. Οπότε όχι – η βιω­σι­μό­τη­τα δεν είναι κό­στος ή πο­λυ­τέ­λεια. Είναι η πιο ρε­α­λι­στι­κή, υπεύ­θυ­νη και τε­λι­κά οι­κο­νο­μι­κά έξυ­πνη επι­λο­γή που μπο­ρού­με να κά­νου­με.

• Ποιος είναι ο προ­σω­πι­κός σας στό­χος στα επό­με­να χρό­νια; Πού θέ­λε­τε να οδη­γή­σε­τε την INNOVECO;

Ο προ­σω­πι­κός μου στό­χος στα επό­με­να χρό­νια είναι να συ­νε­χί­σω να εξε­λίσ­σο­μαι ως άν­θρω­πος και ό,τι δη­μιουρ­γώ να με εκ­προ­σω­πεί πλή­ρως – σε ποιό­τη­τα, σε αξίες και σε ουσία. Να δου­λεύω σε κάτι που έχει νόημα, που με εκ­φρά­ζει και που αφή­νει ένα θε­τι­κό απο­τύ­πω­μα. Επί­σης, πι­στεύω πολύ στη δύ­να­μη της ομά­δας και της αλ­λη­λε­πί­δρα­σης, και όσο προ­χω­ρώ επαγ­γελ­μα­τι­κά, προ­σπα­θώ να προ­σφέ­ρω έμπνευ­ση και στή­ρι­ξη στους αν­θρώ­πους γύρω μου.

Μέσα από την INNOVECO, αυτός ο στό­χος παίρ­νει μορφή: δη­μιουρ­γού­με κάτι που έχει ποιό­τη­τα, συ­νέ­πεια, και ουσία. Θέλω να συ­νε­χί­σου­με να προ­σφέ­ρου­με σε επι­χει­ρή­σεις και ορ­γα­νι­σμούς τα ερ­γα­λεία, την κα­θο­δή­γη­ση και την υπο­στή­ρι­ξη που χρειά­ζο­νται για να εξε­λι­χθούν ου­σια­στι­κά. Και ταυ­τό­χρο­να, να εμπνεύ­σου­με κι άλλες ομά­δες, νέους αν­θρώ­πους και επι­χει­ρή­σεις να τολ­μή­σουν – να χτί­σουν κάτι ου­σια­στι­κό, με ρίζες, αλλά και με προ­ο­πτι­κή. Αν μπο­ρέ­σου­με στα επό­με­να χρό­νια να κοι­τά­με πίσω και να λέμε «κά­να­με κάτι που άξιζε», τότε για μένα θα είναι ο πιο ου­σια­στι­κός στό­χος που θα μπο­ρού­σε να εκ­πλη­ρω­θεί.