Οι καινοτομίες που φένει το νομοσχέδιο για τα ζώα συντροφιάς

Ως τομή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται το νομο­σχέ­διο για τα ζώα συντρο­φιάς, καθώς κομίζει μία νέα φιλο­σο­φία για τη φρο­ντίδα των δεσπο­ζό­με­νων και ένα ολο­κλη­ρω­μένο πρό­γραμμα δια­χεί­ρι­σης των αδέ­σπο­των, ιδίως, των σκύλων και των γατών.

Ενώ η Ελάδα δια­τη­ρεί έναν από τους μεγα­λύ­τε­ρους πλη­θυ­σμούς αδέ­σπο­των ζώων και ένα στα δύο νοι­κο­κυ­ριά έχουν του­λά­χι­στον ένα ζωό συντρο­φιάς, το σχέδιο νόμου, που παρου­σιά­ζει η κυβέρ­νηση, εισάγει μία σειρά από και­νο­το­μίες, με σκοπό την ενί­σχυση της φιλο­ζω­ίας, αλλά και την ευζωία των ζώων.

Μερικοί από τους άξονες στους οποίους κινεί­ται το νομο­σχέ­διο είναι: η ευθύνη της αυτο­διοί­κη­σης, η θέσπιση ενός διευ­ρυ­μέ­νου εθνικού μητρώου ζώων συντρο­φιάς, η άμεση εξα­σφά­λιση των ανα­γκαίων πόρων, ο αυστη­ρός έλεγχος και η λογο­δο­σία, η στήριξη των ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νων δυνά­μεων της κοι­νω­νίας, η ευθύνη του ιδιο­κτήτη – κηδε­μόνα και η νομική ασπίδα με αυστη­ρό­τε­ρες ποινές.

«Είναι καιρός η Ελλάδα να κάνει γενναία βήματα μπροστά στην προ­στα­σία των μικρών μας φίλων: μέριμνα για τα αδέ­σποτα ζώα, ενί­σχυση της υιο­θε­σίας, προ­στα­σία από κακο­ποί­ηση, δια­σφά­λιση της ευζωίας τους. Αυτοί είναι μερικοί από τους πολλούς στόχους του νέου Ν/Σ για τα ζώα συντρο­φιάς», ανέφερε ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, σε ανάρ­τησή του στο Twitter.

Είναι καιρός η Ελλάδα να κάνει γενναία βήματα μπροστά στην προ­στα­σία των μικρών μας φίλων: μέριμνα για τα αδέ­σποτα ζώα, ενί­σχυση της υιο­θε­σίας, προ­στα­σία από κακο­ποί­ηση, δια­σφά­λιση της ευζωίας τους. Αυτοί είναι μερικοί από τους πολλούς στόχους του νέου Ν/Σ για τα ζώα συντρο­φιάς. pic.twitter.com/dY2908qEaJ

— Prime Minister GR (@PrimeministerGR) May 7, 2021

Ο ρόλος των δήμων

Οι δήμοι θα παρα­μεί­νουν υπεύ­θυ­νοι για τα αδέ­σποτα ζώα συντρο­φιάς, αλλά απο­κτούν πλέον τους ανα­γκαί­ους πόρους για τη δια­χεί­ρισή τους. Επίσης θα ενι­σχυ­θούν οικο­νο­μικά και υλι­κο­τε­χνικά για στει­ρώ­σεις και φιλο­ξε­νία αδέ­σπο­των ζώων. Το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, ως αρμόδιο για την αυτο­διοί­κηση, θα ανα­λά­βει κεντρικό ρόλο και την αρμο­διό­τητα για τα ζώα συντρο­φιάς, ώστε να επι­τευ­χθεί καλύ­τε­ρος συντο­νι­σμός. Οι ορι­ζό­ντιες πολι­τι­κές, που αφορούν τα θέματα υγείας των ζώων και την προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας από τις ζωο­νό­σους θα παρα­μεί­νουν στο υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων.

Υπο­χρέ­ωση των δήμων θα είναι ένα πλήρες επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο για τη δια­χεί­ριση των αδέ­σπο­των ζώων. Παράλ­ληλα θα είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να λει­τουρ­γούν ή να είναι συμ­βε­βλη­μέ­νοι με κατα­φύ­γιο που λει­τουρ­γεί νόμιμα ώστε να φιλο­ξε­νού­νται εκεί τα ζώα συντρο­φιάς. Επίσης, θα είναι αρμό­διοι για την κατα­γραφή, τη σήμανση και τη στεί­ρωση όλων των αδέ­σπο­των ζώων που βρί­σκο­νται στα όριά τους. Μέσω του νέου προ­γράμ­μα­τος «Άργος» θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί η παροχή του απα­ραί­τη­του εξο­πλι­σμού (π.χ. οχήματα περι­συλ­λο­γής αδέ­σπο­των) και η κάλυψη του κόστους σήμαν­σης και στει­ρώ­σεων των αδέ­σπο­των, καθώς και της δημιουρ­γίας κατα­φυ­γίων, κτη­νια­τρείων, απο­τε­φρω­τη­ρίων.

⇒Δια­βά­στε επίσης: Πίνατ ο τετρά­πο­δος ένοικος του Μαξίμου

Παράλ­ληλα, θα ανα­γνω­ρι­σθεί ο κομ­βι­κός ρόλος των Φιλο­ζω­ι­κών Οργα­νώ­σεων στη μέριμνα για τα αδέ­σποτα ζώα και θα προ­βλε­φθεί δυνα­τό­τητα ενί­σχυ­σής τους από τους ΟΤΑ.

Επίσης, θα δημιουρ­γη­θεί το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντρο­φιάς, στο οποίο θα κατα­γρά­φο­νται οι σκύλοι και οι γάτες (δεσπο­ζό­μενα και αδέ­σποτα) και το ιατρικό ιστο­ρικό τους, οι φιλο­ζω­ι­κές οργα­νώ­σεις, τα κατα­φύ­για, οι εκτρο­φείς, τα ζώα που δια­τί­θε­νται για εθε­λο­ντική αιμο­δο­σία, καθώς και τα αδέ­σποτα προς υιο­θε­σία.

Σημειώ­νε­ται ότι η εγκα­τά­λειψη νεο­γέν­νη­των ζώων θα κατα­στεί κακούρ­γημα, με απει­λού­μενη ποινή έως και 10 χρόνια κάθειρξη, ενώ ο πυρο­βο­λι­σμός, ο εκού­σιος τραυ­μα­τι­σμός με βαριά σωμα­τική βλάβη, τα κρυο­πα­γή­ματα, η θερ­μο­πλη­ξία, η ηλε­κτρο­πλη­ξία, οι μάχες μεταξύ ζώων, η κτη­νο­βα­σία, θα ανα­φέ­ρο­νται ρητά πλέον στον νόμο ως κακουρ­γή­ματα, με την ίδια ποινή (έως 10 χρόνια).

Επι­πλέον, προ­βλέ­πε­ται η στεί­ρωση όλων των σκύλων και γατών, με ορί­ζο­ντα διετίας για την έναρξη της εφαρ­μο­γής του μέτρου. Το κράτος θα εξα­σφα­λί­ζει τους απα­ραί­τη­τους πόρους, για να διευ­κο­λύ­νει τη δημιουρ­γία νέων σύγ­χρο­νων υπο­δο­μών και να εξορ­θο­λο­γί­ζει τις δια­δι­κα­σίες, ώστε κανένας δήμος να μην έχει δικαιο­λο­γία για να μην εφαρ­μό­σει μια ολο­κλη­ρω­μένη πολι­τική για τα ζώα συντρο­φιάς.

Να σημειω­θεί ότι για πρώτη φορά εισά­γο­νται δείκτες από­δο­σης, οι οποίοι είναι δημόσια αναρ­τη­μέ­νοι ώστε να υπάρχει η απα­ραί­τητη λογο­δο­σία για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του προ­γράμ­μα­τος αλλά και τη δια­χεί­ριση του δημό­σιου χρή­μα­τος. Επίσης, για πρώτη φορά το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών μπορεί να επι­βάλ­λει σοβαρές (και χρη­μα­τι­κές) ποινές σε όσους δήμους δεν εφαρ­μό­ζουν απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση των ζώων συντρο­φιάς.

Συνερ­γα­σία δήμων με τις φιλο­ζω­ι­κές

Στο πλαίσιο της φιλο­σο­φίας του νέου νόμου, οι φιλο­ζω­ι­κές οργα­νώ­σεις θα μπορούν να συνερ­γά­ζο­νται με τους δήμους, να σημαί­νουν και να στει­ρώ­νουν αδέ­σποτα ζώα σε συμ­βε­βλη­μέ­νους με τον δήμο κτη­νιά­τρους. Εναλ­λα­κτικά (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των φιλό­ζωων ιδιωτών) θα μπορούν και σε κτη­νιά­τρους της επι­λο­γής τους εφόσον θέλουν να καλύ­ψουν τα ίδια το κόστος, ακόμα και χωρίς να υπάρχει συμ­φω­νία με τον οικείο δήμο.

Για πρώτη φορά, δίνεται στις φιλο­ζω­ι­κές οργα­νώ­σεις η δυνα­τό­τητα να περι­συλ­λέ­γουν και να φρο­ντί­ζουν αδέ­σποτα ζώα ως προ­σω­ρι­νοί ιδιο­κτή­τες τους, θωρα­κί­ζο­ντας τον ρόλο και το έργο τους. Παράλ­ληλα μπορούν να συμ­με­τά­σχουν στην πανελ­λή­νια πλατ­φόρμα υιο­θε­σιών, αναρ­τώ­ντας αγγε­λίες για υιο­θε­σία αδέ­σπο­των ζώων συντρο­φιάς.

Στεί­ρωση και ευθύνη

Μεγάλος αριθμός αδέ­σπο­των ζώων προ­έρ­χε­ται από ανε­πι­θύ­μη­τες γέννες δεσπο­ζό­με­νων ζώων. Πλέον θα είναι υπο­χρέ­ωση του ιδιο­κτήτη – κηδε­μόνα να μεριμνά και για τη στεί­ρωσή του. Ειδι­κό­τερα, το νομο­σχέ­διο προ­βλέ­πει μια σχεδόν διετή μετα­βα­τική περίοδο για την έναρξη της υπο­χρε­ω­τι­κής στεί­ρω­σης και επι­πλέον ένα ακόμη έτος για τις διοι­κη­τι­κές κυρώ­σεις που επι­βάλ­λο­νται σε περί­πτωση παρά­λει­ψης. Για πρώτη φορά οι δήμοι μπορούν να δώσουν κίνητρα για τη στεί­ρωση, τα οποία μπορούν να είναι μείωση οικια­κών δημο­τι­κών τελών για τους συνε­πείς ιδιο­κτή­τες ζώων αλλά και παροχή voucher για στεί­ρωση σε ευπα­θείς κοι­νω­νι­κές ομάδες.

Σύγ­χρονα κατα­φύ­για

Εισά­γο­νται επι­πλέον κανόνες λει­τουρ­γίας, τους οποίους πρέπει να τηρούν, τόσο τα δημο­τικά, όσο και τα μη δημο­τικά κατα­φύ­για. Κάθε κατα­φύ­γιο δια­τη­ρεί, προ­φα­νώς, την υπο­χρέ­ωσή του να έχει κατάλ­λη­λες εγκα­τα­στά­σεις και συμ­βε­βλη­μένο κτη­νί­α­τρο, ενώ πρέπει να δια­θέ­τει και το απα­ραί­τητο προ­σω­πικό για την καθα­ριό­τητα και φρο­ντίδα των ζώων, με 14ωρη, του­λά­χι­στον παρου­σία ημε­ρη­σίως. Ορί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά ώρες επι­σκέ­ψεων, ώστε τα κατα­φύ­για να είναι προ­σβά­σιμα σε όλους, όπως επίσης και η υπο­χρέ­ωση τήρησης ενη­με­ρω­μέ­νης ιστο­σε­λί­δας, με όλες τις πλη­ρο­φο­ρίες για τα ζώα που φιλο­ξε­νού­νται σε αυτά. Παράλ­ληλα, το μητρώο κατα­φυ­γίων εξα­σφα­λί­ζει τη δια­φά­νεια  και τη λογο­δο­σία όλων (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δήμων) όσοι λει­τουρ­γούν κατα­φύ­για.

«Σκληρές» ποινές για την κακο­ποί­ηση

Ο φόνος και ο βασα­νι­σμός ζώου είναι ήδη σοβαρές παρα­βά­σεις κακουρ­γη­μα­τι­κού χαρα­κτήρα και έχουν, εκτός από ποι­νι­κές, και μεγάλες διοι­κη­τι­κές ποινές. Άλλωστε αυτή η κυβέρ­νηση έκανε κακούρ­γημα τον φόνο και τον βασα­νι­σμό του ζώου (νόμος 4745/2020). Με το νομο­σχέ­διο αυτό, κακούρ­γημα πλέον καθί­στα­ται και η εγκα­τά­λειψη νεο­γέν­νη­του ζώου. Οι απει­λού­με­νες ποινές για τις παρα­βά­σεις αυτές, είναι κάθειρξη έως 10 έτη και χρη­μα­τική ποινή έως 50.000 ευρώ, ενώ παράλ­ληλα, προ­βλέ­πε­ται και διοι­κη­τική κύρωση, δηλαδή πρό­στιμο από 30.000 έως 50.000 ευρώ ανά ζώο και περι­στα­τικό.

Επίσης, η κακή και η βάναυση μετα­χεί­ριση οποιου­δή­ποτε είδους ζώου, όπως ο δρα­στι­κός περιο­ρι­σμός της φυσιο­λο­γι­κής κίνησής του, οι μη επι­τρε­πτές μέθοδοι εκπαί­δευ­σης, η μη προ­βλε­πό­μενη εργασία για το είδος του ζώου, η μη σύννομη ανα­πα­ρα­γωγή, ο εκού­σιος τραυ­μα­τι­σμός με απλή σωμα­τική βλάβη, θεω­ρού­νται κακο­ποί­ηση και τιμω­ρού­νται, όπως και η εγκα­τά­λειψη, με φυλά­κιση από 1 έως 5 έτη και χρη­μα­τική ποινή έως 18.000 ευρώ, ενώ, παράλ­ληλα, προ­βλέ­πε­ται και διοι­κη­τικό πρό­στιμο ύψους 30.000 ευρώ.

Η δηλη­τη­ρί­αση του ζώου (φόλες) εντάσ­σε­ται στις κακουρ­γη­μα­τι­κού χαρα­κτήρα παρα­βά­σεις και επι­φέ­ρει ποινή κάθειρ­ξης έως δέκα (10) έτη και χρη­μα­τική ποινή έως 50.000 ευρώ, ενώ παράλ­ληλα, επι­φέ­ρει και διοι­κη­τική κύρωση, δηλαδή πρό­στιμο από 30.000 έως 50.000 ευρώ ανά ζώο και περι­στα­τικό.

Όποιος έχει κατα­δι­κα­στεί για κακο­ποί­ηση ζώου συντρο­φιάς δεν μπορεί να οριστεί ως ιδιο­κτή­της ή ανά­δο­χος ζώου συντρο­φιάς για χρονικό διά­στημα του­λά­χι­στον δέκα (10) ετών. Παράλ­ληλα, το ίδιο χρονικό διά­στημα, δεν μπορεί να απα­σχο­λεί­ται, εθε­λο­ντικά ή με αμοιβή, σε αντι­κεί­μενο σχετικό με ζώα.

Το Εθνικό Μητρώο Ζώων

Σε πολύ σύντομο χρονικό διά­στημα, μέσω του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντρο­φιάς (ΕΜΖΣ), θα γνω­ρί­ζουμε σε πραγ­μα­τικό χρόνο τον αριθμό των δεσπο­ζό­με­νων και αδέ­σπο­των ζώων συντρο­φιάς (σκύλων και γατών), τον αριθμό των αδέ­σπο­των που δια­χει­ρί­ζε­ται κάθε δήμος, τον αριθμό των ζώων προς υιο­θε­σία και το ιστο­ρικό υγείας κάθε ζώου.

Στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντρο­φιάς περι­λαμ­βά­νο­νται:

– Μητρώο Κατα­γρα­φής και Παρα­κο­λού­θη­σης Ζώων Συντρο­φιάς. Το σύνολο των δεσπο­ζό­με­νων και αδέ­σπο­των σκύλων και γατών, μαζί με τα στοι­χεία του ιδιο­κτήτη – κηδε­μόνα τους. Πλέον στο μητρώο θα κατα­γρά­φο­νται και τα ιατρικά και κλινικά δεδο­μένα των σκύλων και γατών ώστε αυτά να είναι άμεσα προ­σβά­σιμα και από τον ιδιο­κτήτη αλλά και από οποιον­δή­ποτε κτη­νί­α­τρο σε όλη τη χώρα εφόσον υπάρξει ανάγκη.

– Μητρώο Φιλο­ζω­ι­κών Σωμα­τείων και Οργα­νώ­σεων. Στο μητρώο αυτό κατα­χω­ρί­ζο­νται όλα τα ανα­γνω­ρι­σμένα και νομίμως λει­τουρ­γού­ντα φιλο­ζω­ικά σωμα­τεία ώστε να υπάρχει ξεκά­θαρη δημόσια εικόνα για τα φιλο­ζω­ικά σωμα­τεία, τα στοι­χεία επι­κοι­νω­νίας τους και το έργο που αυτά επι­τε­λούν σε συνερ­γα­σία με τους δήμους. Απα­ραί­τητο στοι­χείο για τη συμ­με­τοχή στο πρό­γραμμα δια­χεί­ρι­σης αδε­σπό­των και στο πρό­γραμμα υιο­θε­σιών είναι η εγγραφή σε αυτό το μητρώο.

–  Μητρώο Κατα­φυ­γίων στο οποίο εγγρά­φο­νται όλα τα νομίμως λει­τουρ­γού­ντα κατα­φύ­για σκύλων και γατών της χώρας. Εκεί κατα­χω­ρί­ζε­ται η ακριβής τοπο­θε­σία τους, τα στοι­χεία επι­κοι­νω­νίας, ο υπεύ­θυ­νος δια­χεί­ρι­σής τους, καθώς και οι ώρες επι­σκέ­ψεων από το κοινό. Κατα­φύ­για μπορούν να λει­τουρ­γούν οι δήμοι, σύν­δε­σμοι δήμων, τα εγγε­γραμ­μένα στο μητρώο φιλο­ζω­ικά σωμα­τεία και ιδιώτες φιλό­ζωοι.

–  Μητρώο Εκτρο­φέων. Για πρώτη φορά γίνεται πλήρης κατα­γραφή των νομίμως λει­τουρ­γού­ντων εκτρο­φέων, ώστε η δημόσια αυτή πλη­ρο­φο­ρία να είναι στη διάθεση οποιου­δή­ποτε θέλει να αγο­ρά­σει ζώο συντρο­φιάς από εκτρο­φέα, βάζο­ντας τέλος στο παρά­τυπο εμπόριο ζώων συντρο­φιάς.

– Πανελ­λή­νια Πλατ­φόρμα Υιο­θε­σίας Αδέ­σπο­των Ζώων συντρο­φιάς. Ίσως το πιο σημα­ντικό μητρώο. Σε αυτό, όποιος θέλει να υιο­θε­τή­σει ένα αδέ­σποτο σκύλο ή γάτα, μπορεί να επι­λέ­ξει όποιο θέλει από ένα κατα­φύ­γιο που λει­τουρ­γεί νόμιμα.

– Πλατ­φόρμα εθε­λο­ντική αιμο­δο­σίας ζώων συντρο­φιάς. Πάντα με βάση τις αρχές της κτη­νια­τρι­κής επι­στή­μης, δημιουρ­γεί­ται αυτό το μητρώο στο οποίο δηλώ­νο­νται οι ιδιο­κτή­τες ζώων συντρο­φιάς που εθε­λο­ντικά επι­θυ­μούν να τα δια­θέ­σουν για αιμο­δο­σία.

Το νομο­σχέ­διο φέρνει, επίσης, την ειδική γραμμή και εφαρ­μογή καταγ­γε­λιών για κακο­ποί­ηση ζώων, τη δημιουρ­γία και λει­τουρ­γία περι­φραγ­μέ­νων πάρκων σκύλων από τους δήμους, ενώ προ­βλέ­πει και την ίδρυηση νεκρο­τα­φίων για τα κατοι­κί­δια.

Πηγή: kathimerini.gr