Δ. Γάκης: Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων-Ανάγκη προστασίας του πολιτισμικού πλούτου της Δωδεκανήσου

Η 18η Απρι­λίου έχει οριστεί από την UNESCO με πρόταση του Διε­θνούς Συμ­βου­λίου Μνη­μείων και Τοπο­θε­σιών (ICOMOS) ως η Παγκό­σμια Ημέρα Μνη­μείων, απο­βλέ­πο­ντας στην ευαι­σθη­το­ποί­ηση του παγκό­σμιου κοινού για την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και την προ­ώ­θηση της ένταξης της σε κάθε πλευρά της σύγ­χρο­νης ζωής.

Σήμερα, είναι η ημέρα που πρέπει να στα­θούμε με τη σκέψη μας στο παρελ­θόν και το βλέμμα στραμ­μένο στο μέλλον, μέσα από δράσεις ανοι­χτές, ανε­κτι­κές, ζωντα­νές για ένα μέλλον βιώσιμο, δίκαιο, και πολι­τι­στικά πολύ­μορφο. Είναι η ημέρα που μας υπεν­θυ­μί­ζει, ότι θα πρέπει να υπερ­βούμε στε­ρε­ό­τυπα και μονό­πλευ­ρες ερμη­νείες για να πετύ­χουμε τη βιώσιμη ανά­πτυξη και την κοι­νω­νική συνοχή μέσα από την πολι­τι­στική μας κλη­ρο­νο­μιά.

Στην περιοχή μας, δυστυ­χώς, δεν μπο­ρούμε να είμαστε σήμερα υπε­ρή­φα­νοι όταν δύο κρίσιμα ζητή­ματα που ταυ­τί­ζο­νται με την πολι­τι­στική μας κλη­ρο­νο­μιά βρί­σκο­νται σε κρίση.

1 Αρχαίο Στάδιο Ρόδου.

Το στολίδι της Ρόδου, η Ακρό­πολη, ο ναός του Θεού Απόλ­λωνα και το Αρχαίο στάδιο με τις απο­φά­σεις του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού μετα­τρέ­πε­ται σε όνειδος για την εικόνα της Ρόδου. Κάγκελα παντού, περι­φρά­ξεις και τσι­με­ντο­ποί­ηση προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2.000.000 ευρώ !!! είναι το απο­τέ­λε­σμα της δήθεν προ­στα­σίας του Αρχαιο­λο­γι­κού χώρου. Το Αρχαίο στάδιο από χώρος άθλησης, ρώμης και ελεύ­θε­ρης έκφρα­σης, από χώρος δόξας των Δια­γο­ρι­δών, μετα­τρέ­πε­ται σε καγκε­λό­φρα­χτη περιοχή, απο­μο­νω­μένη και απο­ξε­νω­μένη από την τοπική κοι­νω­νία προ­κει­μέ­νου να εισπρα­χθεί κάποιο εισι­τή­ριο, νεο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός και στον πολι­τι­σμό…

Το Αρχαίο Στάδιο της Ρόδου και οι πολίτες της σύγ­χρο­νης Ρόδου έχουν μια αμοι­βαία ενσω­μά­τωση, μια ισχυρή δια­σύν­δεση. Το Στάδιο είναι ένα κομμάτι του χαρα­κτήρα μας, της καθη­με­ρι­νό­τη­τας μας και το Στάδιο ζει γιατί ανα­πνέει την ανάσα μας.

Παρα­θέτω ένα από­σπα­σμα φίλης που κατα­τέ­θηκε σε μέσο κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης: «Η περί­πτωση του αρχαίου σταδίου είναι μια ειδική περί­πτωση συνυ­φα­σμένη με την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων της πόλης. Είναι η βόλτα μας. Είναι οι περί­πα­τοι των σχο­λείων. Είναι η απο­γευ­μα­τινή μας βόλτα. Η άθληση για πολλούς. Είναι ένας από τους ελά­χι­στους

χώρους για τους κατοί­κους της Ρόδου να ξεφύ­γουν από το τσι­μέ­ντο και την κακή δόμηση και να βρεθούν σε έναν χώρο ανα­ψυ­χής. Και τώρα με την παν­δη­μία είναι πιο φανερό από ποτέ ότι οι άνθρω­ποι έχουμε ανάγκη από ανοιχτό, ελεύ­θερο χώρο για να κινη­θούμε και να ανα­πνεύ­σουμε. Κανείς δεν είναι αντί­θε­τος με καλαί­σθητα πεζο­δρό­μια, μονο­πά­τια, τουα­λέ­τες, πρό­σβαση σε πόσιμο νερό, κλπ. Όμως τα κάγκελα, οι τοίχοι, οι πόρτες, ανήκουν σε άλλες, πια, εποχές. Αν θέλουμε να κοιτάμε το αύριο με ανοιχτό μυαλό, θα πρέπει να δούμε τον χώρο ανοιχτό και προ­σβά­σιμο για όλους. Τα έσοδα μπορούν να έρθουν από τόσους άλλους ήδη υπάρ­χο­ντες αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και το σημείο αυτό να μείνει ελεύ­θερο και ανοιχτό σαν «δωράκι» και για τους του­ρί­στες μας. Γιατί όχι?»

2. Δανει­σμός έργων του Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου Ρόδου σε ιδιω­τική συλλογή.

Η εγκλη­μα­τική απόφαση της κυβέρ­νη­σης και ειδι­κό­τερα του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού για δανει­σμό έργων της Εθνικής πολι­τι­στι­κής μας κλη­ρο­νο­μιάς έως και 50 χρόνια σε μουσεία ξένων χωρών αρχίζει με την «περι­φε­ρειακή» διά­σταση στην υλο­ποί­ηση της.

Το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού απο­φά­σισε τον δανει­σμό 15 έργων του Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου της Ρόδου, μεταξύ των οποίων η Αφρο­δίτη της Ρόδου και η μαρ­μά­ρινη κεφαλή του Απόλ­λωνα – Ήλιου, που είναι ταυ­το­τικά με τη Ρόδο, στο ιδιω­τικό μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης. Η απόφαση αυτή του υπουρ­γείου απο­δυ­να­μώ­νει σε πολύ μεγάλο βαθμό την πολι­τι­στική και ιστο­ρική αξία του αρχαιο­λο­γι­κού μου­σείου της Ρόδου, υπο­βαθ­μί­ζει έντονα την εικόνα της Ρόδου και το ενδια­φέ­ρον των επι­σκε­πτών για την πολι­τι­στική μας κλη­ρο­νο­μιά.

Η απόφαση αυτή συνά­ντησε την καθο­λική αντί­θεση όλων των φορέων, κοι­νω­νι­κών, πολι­τι­κών και πολι­τι­στι­κών, οι οποίοι όμως θα πρέπει να προ­χω­ρή­σουν και σε συγκε­κρι­μέ­νες πρω­το­βου­λίες αντί­δρα­σης. Και φοβό­μα­στε πως αυτό είναι μόνο η αρχή. Το επόμενο στάδιο θα είναι η απο­δυ­νά­μωση των κρα­τι­κών αρχαιο­λο­γι­κών μου­σείων και χώρων και η ενί­σχυση των ιδιω­τι­κών συλ­λό­γων και μου­σείων του εξω­τε­ρι­κού με τα έργα τους.

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ