Απάντηση του Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης στον Βασ. Υψηλάντη για τη στήριξη των παραγωγών εσπεριδοειδών της Καλύμνου

O Υπουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων σε απά­ντησή του στην κατά­θεση κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ανα­φο­ράς του Βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου και Κοσμή­τορα της Βουλής κ. Βασίλη Νικό­λαου Α. Υψη­λά­ντη σχετικά με τη στήριξη των παρα­γω­γών εσπε­ρι­δοει­δών της Καλύ­μνου ανα­φέ­ρε­ται:

Πρώτον στα μέτρα και τις δράσεις που υλο­ποιού­νται από το Πρό­γραμμα Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΑΑ) 2014-2020 από τα οποία επω­φε­λεί­ται μεταξύ άλλων και ο κλάδος των εσπε­ρι­δοει­δών και δεύ­τε­ρον στα έκτακτα μέτρα και δράσεις που λαμ­βά­νο­νται για την ενί­σχυση των παρα­γω­γών εσπε­ρι­δοει­δών της Καλύ­μνου λόγω της παν­δη­μίας του κορο­νοϊού.

Η πλήρης απά­ντηση στην εν λόγω αναφορά είναι:.

Δια­χεί­ριση των προ­βλη­μά­των εμπο­ρίας της παρα­γω­γής:

Όσον αφορά στην ανάγκη στή­ρι­ξης του εισο­δή­μα­τος των παρα­γω­γών εσπε­ρι­δοει­δών της νήσου Καλύ­μνος που επλήγη λόγω των περιο­ρι­στι­κών μέτρων πρό­λη­ψης για την απο­τροπή εξά­πλω­σης του κορω­νοϊού, πρέπει καταρ­χάς να επι­ση­μαν­θεί ότι ο ρόλος του αγρο­τι­κού κλάδου εν γένει θεω­ρεί­ται ιδιαί­τερα σημα­ντι­κός στη δια­μόρ­φωση του νέου ανα­πτυ­ξια­κού προ­τύ­που της χώρας, καθώς είναι ένας κλάδος με μεγάλα περι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης, δεδο­μέ­νου ότι η χώρα μας κατέχει σημα­ντικά συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα για την ανά­πτυξή του.

 

Ως εκ τούτου, ζητή­ματα που πλήτ­τουν την ανά­πτυξη του αγρο­τι­κού κλάδου, ως απόρ­ροια της υγειο­νο­μι­κής κρίσης στον πρω­το­γενή τομέα, όπως είναι το ζήτημα των αδιά­θε­των προ­ϊ­ό­ντων και της τιμής αυτών, παρα­κο­λου­θού­νται στενά από τους φορείς του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, προ­κει­μέ­νου να παρέμ­βουν ανα­λό­γως.

 

Σε κάθε περί­πτωση, για τα θέματα των τιμών των προ­ϊ­ό­ντων και της διά­θε­σης αυτών απαι­τεί­ται η ενί­σχυση της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής δύναμης όλων των παρα­γω­γών του πρω­το­γε­νούς αγρο­τι­κού τομέα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των παρα­γω­γών εσπε­ρι­δοει­δών, μέσω της δημιουρ­γίας ισχυρών Οργα­νώ­σεων Παρα­γω­γών ή μέσω της ενί­σχυ­σης των Συνε­ται­ρι­σμών για τη συλ­λο­γική δια­πραγ­μά­τευση των τιμών των προ­ϊ­ό­ντων και της προ­ώ­θη­σης αυτών.

 

Η δρα­στη­ριο­ποί­ηση των παρα­γω­γών, και κατά συνέ­πεια και των παρα­γω­γών εσπε­ρι­δοει­δών, μέσα από τις συλ­λο­γι­κές δομές (Ομάδες Παρα­γω­γών, Οργα­νώ­σεις Παρα­γω­γών, Ενώσεις Οργα­νώ­σεων Παρα­γω­γών, Διε­παγ­γελ­μα­τι­κές Οργα­νώ­σεις), σύμφωνα με το ισχύον ενω­σιακό και εθνικό πλαίσιο, κρί­νε­ται απα­ραί­τητη, καθώς με τη συγκρό­τηση ισχυρών συλ­λο­γι­κών δομών και τη σωστή λει­τουρ­γία τους επι­τυγ­χά­νουν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δια­χεί­ριση των προ­βλη­μά­των εμπο­ρίας της παρα­γω­γής, μεγέ­θυνση εκμε­ταλ­λεύ­σεων, μείωση κόστους εισροών, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη πρό­σβασή στις αγορές, βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και

της ποιό­τη­τας των προ­ϊ­ό­ντων, αυξη­μένη δια­πραγ­μα­τευ­τική ισχύ έναντι των μεσα­ζό­ντων και των προ­μη­θευ­τών και αύξηση της προ­στι­θέ­με­νης αξίας των αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων, συμ­βάλ­λο­ντας στη δημιουρ­γία οικο­νο­μιών κλί­μα­κας. Συγκε­κρι­μένα, οι Οργα­νώ­σεις Παρα­γω­γών δημιουρ­γού­νται με πρω­το­βου­λία των παρα­γω­γών και ασχο­λού­νται με όλα τα θέματα που σχε­τί­ζο­νται με την παρα­γωγή και την εμπορία των μελών τους.

 

Είναι για αυτό σκόπιμη η δρα­στη­ριο­ποί­ηση όλων των παρα­γω­γών μέσα από αυτές, διότι oι Οργα­νώ­σεις Παρα­γω­γών με τη συμ­με­τοχή τους στα Επι­χει­ρη­σιακά Προ­γράμ­ματα επι­τυγ­χά­νουν σημα­ντική βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, εκσυγ­χρο­νι­σμό των παρα­γω­γι­κών τους μονάδων, αύξηση του όγκου παρα­γω­γής και υψηλής ποιό­τη­τας παρα­γό­μενα αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, καθώς μπορούν να υλο­ποι­ή­σουν δράσεις που περι­λαμ­βά­νο­νται στους παρα­κάτω στόχους:

· προ­γραμ­μα­τι­σμός της παρα­γω­γής

· ανα­διάρ­θρωση των καλ­λιερ­γειών των μελών τους με στόχο την ποιο­τική βελ­τί­ωση των προ­ϊ­ό­ντων τους,

· προ­ώ­θηση των προ­ϊ­ό­ντων τους

· μείωση του κόστους παρα­γω­γής,

· προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος (ενί­σχυση σε ποσοστό μέχρι και 60% από την Ευρω­παϊκή Ένωση)

· μέτρα πρό­λη­ψης και δια­χεί­ρι­σης κρίσεων (από­συρση από την αγορά – δωρεάν διανομή- ενί­σχυση σε ποσοστό 100% από την Ευρω­παϊκή Ένωση υπό τους όρους και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του κοι­νο­τι­κού πλαι­σίου).

Τα Επι­χει­ρη­σιακά Προ­γράμ­ματα Οργα­νώ­σεων Παρα­γω­γών απο­τε­λούν σημα­ντικό χρη­μα­το­δο­τικό εργα­λείο για τη βιω­σι­μό­τητα των αγρο­τι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων και τη βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, συμ­βάλ­λο­ντας θετικά στην αύξηση της εξω­στρέ­φειας των ελλη­νι­κών αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Επι­πλέον, ενσω­μα­τώ­νουν δράσεις προ­στα­σίας περι­βάλ­λο­ντος, ενάντια στις δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Άλλωστε, σε τέτοιες περιό­δους κρίσεων, που προ­κλή­θη­καν ως απόρ­ροια της υγειο­νο­μι­κής κρίσης στον πρω­το­γενή τομέα, ο ρόλος των συλ­λο­γι­κών δομών, όπως είναι οι Διε­παγ­γελ­μα­τι­κές Οργα­νώ­σεις, οι Συνε­ται­ρι­σμοί κ.ά., οφείλει να είναι ουσια­στι­κός και παρεμ­βα­τι­κός και να δίνει λύσεις στα προ­βλή­ματα του αγρο­τι­κού κλάδου.

Ωστόσο, στην περιοχή της Καλύ­μνου δεν υπάρ­χουν ανα­γνω­ρι­σμέ­νες Οργα­νώ­σεις Παρα­γω­γών με εσπε­ρι­δοειδή.

 

Πλη­ρο­φο­ριακά, ανα­φέ­ρε­ται ότι σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΟΣΔΕ έτους 2020,στην Κάλυμνο καλ­λιερ­γού­νται 217,80 στρέμ­ματα με εσπε­ρι­δοειδή εκ των οποίων τα 88,80 στρέμ­ματα είναι πορ­το­κά­λια, τα 105,50 στρέμ­ματα μαντα­ρί­νια και 23,30 στρέμ­ματα με λεμόνια.

 

Πρό­γραμμα Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΑΑ) 2014-2020 :

Σχετικά με τη μείωση του εισο­δή­μα­τος των παρα­γω­γών εσπε­ρι­δοει­δών της Καλύ­μνου λόγω των περιο­ρι­στι­κών μέτρων πρό­λη­ψης για την απο­τροπή εξά­πλω­σης του κορω­νοϊού, επι­ση­μαί­νε­ται ότι στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΑΑ) 2014-2020:

Ø υλο­ποιού­νται Μέτρα και Δράσεις από τα οποία επω­φε­λεί­ται, μεταξύ των άλλων, και ο κλάδος των εσπε­ρι­δοει­δών, τα οποία συμ­βάλ­λουν στη στήριξη της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της παρα­γω­γι­κό­τη­τας του αγρο­δια­τρο­φι­κού συστή­μα­τος και στην ενί­σχυση της αλυ­σί­δας αξίας των εγχώ­ριων αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων.

Ø λαμ­βά­νο­νται μέτρα τόσο σε κανο­νι­στικό – ενω­σιακό επίπεδο όσο και σε εθνικό επίπεδο, τα οποία θα συμ­βάλ­λουν στην αντι­με­τώ­πιση των δυσμε­νών επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας COVID-19 που συνι­στούν λόγο ανω­τέ­ρας βίας.

Συγκε­κρι­μένα, ανά περί­πτωση επι­ση­μαί­νο­νται τα κάτωθι:

1. Ανα­φο­ρικά με τα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΑΑ) 2014-2020 και αφορούν στην ενί­σχυση του κλάδου των εσπε­ρι­δοει­δών, επι­ση­μαί­νε­ται ότι βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες της στρα­τη­γι­κής του ΠΑΑ 2014-2020 για την αγρο­τική ανά­πτυξη που εφαρ­μό­ζε­ται σε όλη τη χώρα, απο­τε­λούν η ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της παρα­γω­γι­κό­τη­τας του αγρο­δια­τρο­φι­κού συστή­μα­τος και η ενί­σχυση της αλυ­σί­δας αξίας των εγχώ­ριων αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Οι εν λόγω προ­τε­ραιό­τη­τες επι­διώ­κο­νται, μεταξύ των άλλων, μέσα από την ενθάρ­ρυνση ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σεων, με στόχους τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των γεωρ­γι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων και την καθε­το­ποί­ηση της παρα­γω­γής τους σε προ­ϊ­ό­ντα με συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα, που στο­χεύ­ουν στην αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας.

Στο πλαίσιο αυτό, συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και η ενί­σχυση επεν­δύ­σεων που αφορούν στον κλάδο των εσπε­ρι­δοει­δών.

Ως εκ τούτου, κατά την τρέ­χουσα προ­γραμ­μα­τική περίοδο, μέσα από το ΠΑΑ 2014- 2020, το οποίο αξιο­ποιεί τα κον­δύ­λια του Πυλώνα ΙΙ της ΚΑΠ, υλο­ποιού­νται Μέτρα και Δράσεις από τα οποία μπορεί να επω­φε­λη­θεί ο κλάδος των εσπε­ρι­δοει­δών.

Ενδει­κτικά, ανα­φέ­ρο­νται τα εξής υπο­μέ­τρα:

• 4.1 «Επεν­δύ­σεις στις γεωρ­γι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις» (Σχέδια Βελ­τί­ω­σης)

Ø Στο πλαίσιο του εν λόγω υπο­μέ­τρου, το οποίο έχει προ­κη­ρυ­χτεί ήδη, μεταξύ των άλλων, δίνεται στήριξη σε εκμε­ταλ­λεύ­σεις που στρέ­φο­νται προς ποιο­τικά γεωρ­γικά προ­ϊ­ό­ντα, ώστε να διευ­κο­λυν­θεί η προ­σαρ­μογή τους στις ανάγκες της αγοράς και να ενι­σχυ­θεί η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά τους. Τα Σχέδια Βελ­τί­ω­σης έχουν πλέον περάσει στη φάση της υλο­ποί­η­σης.

Τα Σχέδια Βελ­τί­ω­σης συνι­στούν το βασικό επεν­δυ­τικό μέτρο του Προ­γράμ­μα­τος Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και απο­τε­λούν το κύριο μέσο για την επί­τευξη του εκσυγ­χρο­νι­σμού των γεωρ­γι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων της πατρί­δας μας μέσα από την εκμη­χά­νιση της ελλη­νι­κής γεωρ­γίας. Αξίζει να σημειω­θεί ότι ο συγκε­κρι­μέ­νος στόχος κατέχει υψηλή θέση στις προ­τε­ραιό­τη­τες του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων, προ­κει­μέ­νου να δοθεί η απα­ραί­τητη ώθηση στην Αγρο­τική Ανά­πτυξη μέσω της αύξησης της παρα­γω­γι­κό­τη­τας και της ενί­σχυ­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των ελλη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων.

Ενδει­κτικό του βάρους που έχει δοθεί στην υλο­ποί­ηση των Σχεδίων Βελ­τί­ω­σης είναι και το γεγονός ότι, κατά τη φάση υπο­βο­λής αιτή­σεων, αυξή­θηκε η δημόσια δαπάνη του μέτρου από τα 316 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ στα 600 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, προ­κει­μέ­νου να παρα­σχε­θεί η δυνα­τό­τητα ένταξης σε όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρους δικαιού­χους του προ­γράμ­μα­τος.

Επι­πρό­σθετα, σημειώ­νε­ται ότι υπε­γράφη Απόφαση που τρο­πο­ποιεί το θεσμικό πλαίσιο των Σχεδίων Βελ­τί­ω­σης, με σκοπό την προ­σαρ­μογή του στις ανάγκες που έχουν προ­κύ­ψει από την παν­δη­μία του κορω­νοϊού.

Mετά τις εντα­τι­κές προ­σπά­θειες που κατα­βλή­θη­καν από τις Δια­χει­ρι­στι­κές Αρχές του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων και τις Διευ­θύν­σεις Αγρο­τι­κής Οικο­νο­μίας και Κτη­νια­τρι­κής των Περι­φε­ρειών, σε συνερ­γα­σία με τη ΜΟΔ Α.Ε. που έχει την ευθύνη υλο­ποί­η­σης του Πλη­ρο­φο­ρια­κού Συστή­μα­τος Κρα­τι­κών Ενι­σχύ­σεων (ΠΣΚΕ) ξεκί­νη­σαν οι πλη­ρω­μές στα Σχέδια Βελ­τί­ω­σης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι η επι­τά­χυνση του χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος των απαι­τού­με­νων ενερ­γειών, ώστε να εκκι­νή­σουν οι πλη­ρω­μές των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων του Μέτρου των Σχεδίων Βελ­τί­ω­σης του ΠΑΑ το συντο­μό­τερο δυνατό, είχε τεθεί σε πρώτη προ­τε­ραιό­τητα από το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων.

• 4.2 «Επεν­δύ­σεις στη μετα­ποί­ηση/εμπορία και/ή ανά­πτυξη γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων»

Ø Στο πλαίσιο των δράσεων του εν λόγω υπο­μέ­τρου, οι οποίες έχουν προ­κη­ρυ­χθεί ήδη, συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και ο κλάδος των εσπε­ρι­δοει­δών. Η στήριξη παρέ­χε­ται σε πολύ μικρές και μικρο-μεσαίες επι­χει­ρή­σεις (ΜΜΕ), με στόχο την αύξηση της προ­στι­θέ­με­νης αξίας των προ­ϊ­ό­ντων τους, καθι­στώ­ντας τα ελκυ­στικά στους κατα­να­λω­τές και ενι­σχύ­ο­ντας τον εξα­γω­γικό τους προ­σα­να­το­λι­σμό. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι δια­τέ­θη­καν πάνω από 40 εκατ. € επι­πλέον των πόρων που είχαν δια­τε­θεί στο

πρό­γραμμα της Μετα­ποί­η­σης (συνο­λικά οι δια­τι­θέ­με­νοι πόροι ανέρ­χο­νται σε 440 εκατ. €).

Γενικά οι παρα­γω­γοί, μέσω των ενι­σχύ­σεων του Προ­γράμ­μα­τος Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, έχουν τη δυνα­τό­τητα για ολο­κλη­ρω­μέ­νες παρεμ­βά­σεις σε επίπεδο αγρο­τι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης, υπο­βάλ­λο­ντας σχέδια βελ­τί­ω­σης για ενί­σχυση, προ­κει­μέ­νου να πετύ­χουν τη μείωση του κόστους παρα­γω­γής, τη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας των προ­ϊ­ό­ντων και την αύξηση ή την ανα­διάρ­θρωση της παρα­γω­γής τους.

Κατά τον σχε­δια­σμό της νέας προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου, θα περι­λη­φθούν αντί­στοι­χες δράσεις στο υπό κατάρ­τιση Στρα­τη­γικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2021-2027, δεδο­μέ­νης της σημα­ντι­κής ανα­πτυ­ξια­κής τους συμ­βο­λής.

2. Ανα­φο­ρικά με τα μέτρα που λαμ­βά­νο­νται στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΑΑ) 2014-2020 και αφορούν στην αντι­με­τώ­πιση των επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας COVID 19 στον γεωρ­γικό τομέα, σημειώ­νε­ται ότι, στο πλαίσιο αντι­με­τώ­πι­σης των δυσμε­νών επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας COVID-19, επι­πτώ­σεις που συνι­στούν λόγο ανω­τέ­ρας βίας, ο σχε­δια­σμός περι­λαμ­βά­νει τη λήψη μέτρων τόσο σε κανο­νι­στικό – ενω­σιακό επίπεδο όσο και σε εθνικό επίπεδο, τα οποία θα συμ­βάλ­λουν στην ομαλή εφαρ­μογή του ΠΑΑ 2014-2020, καθώς και στη διευ­κό­λυνση των ωφε­λου­μέ­νων του.

Διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι ο Πρό­γραμμα Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΠΑΑ) 2014-2020 είναι τομεακό ανα­πτυ­ξιακό πρό­γραμμα, που με βάση τα ισχύ­ο­ντα στους σχε­τι­κούς Κανο­νι­σμούς της Ε.Ε., οι επι­λε­ξι­μό­τη­τές του για την ενί­σχυση του πρω­το­γε­νούς και δευ­τε­ρο­γε­νούς τομέα της αγρο­τι­κής οικο­νο­μίας επι­τρέ­πουν παρεμ­βά­σεις επεν­δυ­τι­κού κυρίως προ­σα­να­το­λι­σμού, όπως αυτές που έχουν ήδη γίνει με τα μέτρα των νέων γεωργών, των σχεδίων βελ­τί­ω­σης, της μετα­ποί­η­σης γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων, των ομάδων παρα­γω­γών, τις δράσεις του LEADER, καθώς και φιλο- γεωρ­γο­πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές παρεμ­βά­σεις, όπως αυτές της βιο­λο­γι­κής γεωρ­γίας και κτη­νο­τρο­φίας.

Στη βάση αυτή, οι όποιες παρεμ­βά­σεις στο πλαίσιο του ΠΑΑ για την αντι­με­τώ­πιση των επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας COVID – 19, έχουν συμπλη­ρω­μα­τικό χαρα­κτήρα στα μέτρα που ήδη λαμ­βά­νο­νται από το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων και αφορούν στη χορή­γηση άμεσων ενι­σχύ­σεων και απο­ζη­μιώ­σεων, όπως γίνεται, για παρά­δειγμα, με την εφαρ­μογή άμεσων κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων, τις ενι­σχύ­σεις de minimis κ.λπ.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, στο πλαίσιο του ΠΑΑ και για τη χρη­μα­το­δο­τική ενί­σχυση των παρα­γω­γών και των μετα­ποι­η­τι­κών επι­χει­ρή­σεων που υλο­ποιούν επεν­δύ­σεις, έχει προ­βλε­φθεί η ενερ­γο­ποί­ηση, μέσω του Ευρω­παϊ­κού Ταμείου Επεν­δύ­σεων, του Ταμείου Εγγυο­δο­σίας Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης. Η Συμ­φω­νία για τη σύσταση του Ταμείου Εγγυο­δο­σίας Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης υπε­γράφη από το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων και εκπρο­σώ­πους του Ευρω­παϊ­κού Ταμείου Επεν­δύ­σεων τον Σεπτέμ­βριο του 2019 και συνιστά το πρώτο στην Ελλάδα και ένα από τα πρώτα και μεγα­λύ­τερα στην Ευρώπη χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία αυτού του είδους στον αγρο­τικό τομέα, το οποίο συστή­θηκε προ­κει­μέ­νου να καλύψει στο­χευ­μένα μέρος του χρη­μα­το­δο­τι­κού κενού στην πρω­το­γενή παρα­γωγή. Συγκε­κρι­μένα, μέσω αυτού του χρη­μα­το­δο­τι­κού εργα­λείου και της εγγύ­η­σης που παρέ­χε­ται, δίνεται η δυνα­τό­τητα σε αγρότες, αγρο­τι­κούς συνε­ται­ρι­σμούς, ομάδες και οργα­νώ­σεις παρα­γω­γών, καθώς και σε ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις σε συγκε­κρι­μέ­νους κλάδους της μετα­ποί­η­σης και εμπο­ρίας αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων που πραγ­μα­το­ποιούν επι­λέ­ξι­μες επεν­δύ­σεις, να χρη­μα­το­δο­τη­θούν με προ­νο­μια­κούς όρους και μειω­μέ­νες εξα­σφα­λί­σεις. Το Ταμείο Εγγυο­δο­σίας Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης συγ­χρη­μα­το­δο­τεί­ται από την Ελλη­νική Δημο­κρα­τία και την Ευρω­παϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του Ευρω­παϊ­κού Γεωρ­γι­κού Ταμείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΓΤΑΑ) και από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Στρα­τη­γι­κών Επεν­δύ­σεων (EFSI).

 

Για το Ταμείο Εγγυο­δο­σίας Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων έχει δεσμεύ­σει ποσό ύψους 80 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ από το

τρέχον Πρό­γραμμα Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, ενώ η διεύ­ρυνση του Ταμείου Εγγυ­ή­σεων, με τη συμ­με­τοχή επτά Τρα­πε­ζών (Πει­ραιώς, Εθνική, Eurobank, Συνε­ται­ρι­στική Θεσ­σα­λίας, Συνε­ται­ρι­στική Καρ­δί­τσας, Procredit και Παγκρή­τια), το καθιστά έναν ιδιαί­τερα ισχυρό, ελκυ­στικό και αντα­γω­νι­στικό επεν­δυ­τικό μηχα­νι­σμό, καθώς αποκτά δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης χαρ­το­φυ­λα­κίου δανείων της τάξης του συνο­λι­κού ποσού των 480 εκατ. ευρώ με ιδιαί­τερα ευνοϊ­κούς όρους για τους Έλληνες παρα­γω­γούς και τις μετα­ποι­η­τι­κές επι­χει­ρή­σεις αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων, ξεπερ­νώ­ντας τις αρχικές προσ­δο­κίες σχε­δια­σμού του.

 

Οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις θα χορη­γού­νται με τη μορφή μακρο­πρό­θε­σμου δανείου για την κάλυψη των παγίων δαπανών και των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων των επι­χει­ρή­σεων, που έχουν εντα­χθεί σε δράσεις του ΠΑΑ 2014-2020 (Σχέδια Βελ­τί­ω­σης και Μετα­ποί­η­σης) ή υλο­ποιούν συνα­φείς επεν­δύ­σεις, καθώς και με τη μορφή κεφα­λαίου κίνησης για δαπάνες που είναι άμεσα συν­δε­δε­μέ­νες με την υλο­ποί­ηση του επεν­δυ­τι­κού σχεδίου. Το ποσό της χρη­μα­το­δό­τη­σης ανά δικαιούχο κυμαί­νε­ται από 10.000 ευρώ έως και 5.000.000 ευρώ.

Πλη­ρο­φο­ριακά, ανα­φέ­ρε­ται ότι έχει τεθεί σε λει­τουρ­γία από 01/12/2020 και η ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα του Πλη­ρο­φο­ρια­κού Συστή­μα­τος Κρα­τι­κών Ενι­σχύ­σεων (ΠΣΚΕ) για την υποβολή από τους ενδια­φε­ρό­με­νους παραγωγούς-επενδυτές αιτή­σεων δανειο­δό­τη­σης προς τις Τρά­πε­ζες που συμ­με­τέ­χουν στο Ταμείο Εγγυο­δο­σίας Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, σε συνέ­χεια των επι­χει­ρη­σια­κών συμ­βά­σεων που σύναψαν με το Ευρω­παϊκό Ταμείο Επεν­δύ­σεων στο πλαίσιο των χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων του ΠΑΑ.

 

Επι­πρό­σθετα, έχει προ­βλε­φθεί η δυνα­τό­τητα εκχώ­ρη­σης της δημό­σιας δαπάνης των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων εκσυγ­χρο­νι­σμού γεωρ­γι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων και μετα­ποί­η­σης γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων σε χρη­μα­το­πι­στω­τικά ιδρύ­ματα για τη λήψη δανείου για τους σκοπούς της επέν­δυ­σης. Ταυ­τό­χρονα, για τη διευ­κό­λυνση της υλο­ποί­η­σης των επεν­δύ­σεων στα μέτρα των Σχεδίων Βελ­τί­ω­σης και της Μετα­ποί­η­σης – Εμπο­ρίας Γεωρ­γι­κών Προ­ϊ­ό­ντων του ΠΑΑ, προ­βλέ­πε­ται η χορή­γηση προ­κα­τα­βο­λής στους δικαιού­χους.

 

Πλέον των ανωτέρω, στο πλαίσιο της αντι­με­τώ­πι­σης των δυσμε­νών επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας COVID-19, σημειώ­νε­ται ότι έχουν προ­τα­θεί στην Ε.Ε. και έχουν γίνει εν μέρει απο­δε­κτά μέσω τρο­πο­ποί­η­σης των σχε­τι­κών κανο­νι­σμών, μία σειρά μέτρων διευ­κό­λυν­σης των ωφε­λου­μέ­νων του ΠΑΑ και απλο­ποί­η­σης δια­δι­κα­σιών και κανόνων που αφορούν στην εφαρ­μογή του. Οι εν λόγω τρο­πο­ποι­ή­σεις, οι οποίες ενσω­μα­τώ­νο­νται από τους Ενδιά­με­σους Φορείς Δια­χεί­ρι­σης στο εθνικό θεσμικό πλαίσιο που διέπει την υλο­ποί­ηση των αντί­στοι­χων Μέτρων και Δράσεων του ΠΑΑ, προ­βλέ­πουν κατά περί­πτωση:

· Νομο­θέ­τηση του ακα­τά­σχε­του και αφο­ρο­λό­γη­του των ενι­σχύ­σεων που χορη­γού­νται για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας.

· Παρά­ταση των προ­θε­σμιών που αφορούν σε οποιο­δή­ποτε στάδιο υλο­ποί­η­σης ενταγ­μέ­νων επεν­δύ­σεων, ιδιω­τι­κών και δημο­σίων (π.χ. υποβολή αιτή­σεων ενί­σχυ­σης και πλη­ρω­μής, αξιο­λό­γηση αιτή­σεων, ενστά­σεις, δημο­πρα­τή­σεις, υλο­ποί­ηση, τρο­πο­ποι­ή­σεις, εκκα­θά­ριση πλη­ρω­μών κ.λπ.).

· Μείωση ή απα­λοιφή του ελα­χί­στου ποσο­στού επί του συνο­λι­κού εγκε­κρι­μέ­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που πρέπει να αιτεί­ται ο δικαιού­χος στην 1η αίτηση πλη­ρω­μής.

· Αύξηση του αριθμού των αιτη­μά­των πλη­ρω­μής, καθώς και τρο­πο­ποί­η­σης που μπορούν να υπο­βλη­θούν από τον δικαιούχο κατά τη διάρ­κεια υλο­ποί­η­σης της επέν­δυ­σης.

· Αύξηση ποσο­στού πλη­ρω­μής προ­κα­τα­βο­λών σε δικαιού­χους για ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τάς τους.

· Δυνα­τό­τητα ολο­κλή­ρω­σης της επέν­δυ­σης σε μικρό­τερο ποσοστό από το εγκε­κρι­μένο φυσικό και οικο­νο­μικό της αντι­κεί­μενο, εφόσον το τμήμα που υλο­ποι­ή­θηκε είναι αυτο­τε­λές και λει­τουρ­γικό.

· Για επεν­δύ­σεις μεγάλου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, όπως αυτές της Μετα­ποί­η­σης Γεωρ­γι­κών Προ­ϊ­ό­ντων, δυνα­τό­τητα απο­δέ­σμευ­σης ποσών που έχουν δεσμευ­τεί για την υλο­ποί­ησή τους, προ­κει­μέ­νου να κατευ­θυν­θούν στην εξυ­πη­ρέ­τηση έκτα­κτων αναγκών των επι­χει­ρή­σεων και επα­νέ­λεγ­χος της διά­θε­σης ιδίων κεφα­λαίων κατά το στάδιο του 1ου αιτή­μα­τος πλη­ρω­μής.

· Μη απαί­τηση διε­νέρ­γειας επι­τό­πιων επι­σκέ­ψεων επα­λή­θευ­σης της υλο­ποί­η­σης του φυσικού και οικο­νο­μι­κού αντι­κει­μέ­νου των επεν­δύ­σεων κατά τα ενδιά­μεσα στάδια υπο­βο­λής αιτη­μά­των πλη­ρω­μής. Ο έλεγχος να πραγ­μα­το­ποιεί­ται εκ των υστέρων και εφόσον έχουν αρθεί οι περιο­ρι­σμοί.

· Αύξηση του ποσο­στού συνο­λι­κής υπερ­δέ­σμευ­σης των πόρων του ΠΑΑ, με ένταξη περισ­σό­τε­ρων επεν­δύ­σεων για τη στήριξη της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και με βάση τη πορεία εξυ­γί­αν­σης των μέτρων αυτού, το εύρος της ανα­με­νό­με­νης ύφεσης, την πρό­βλεψη ή μη παρά­τα­σης της τρέ­χου­σας προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου και την δυνα­τό­τητα ή μη μετα­φο­ράς ανει­λημ­μέ­νων υπο­χρε­ώ­σεων στην επόμενη.

Ειδι­κό­τερα, διπλα­σιά­στη­καν οι πόροι για έγκριση επεν­δύ­σεων στα Σχέδια Βελ­τί­ω­σης από 315 εκατ. € σε 600 εκατ. €, δια­τέ­θη­καν πάνω από 40 εκατ. € επι­πλέον των πόρων που είχαν δια­τε­θεί στο πρό­γραμμα της Μετα­ποί­η­σης, ενώ για τις δημό­σιες και ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις των προ­γραμ­μά­των LEADER δεσμεύ­τη­καν επι­πλέον πόροι της τάξης των 175 εκατ. €.

 

Το προ­σω­ρινό πλαίσιο για τα μέτρα κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων:

Λόγω των έκτα­κτων συν­θη­κών που έχουν δημιουρ­γη­θεί από την εξά­πλωση του κορω­νοϊού, σύμφωνα με την αριθ. C(2020) 1863 final/19.3.2020 Ανα­κοί­νωση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, το σχέδιο της οποίας τέθηκε σε κατε­πεί­γουσα δια­βού­λευση μεταξύ των κρατών μελών, θεσπί­ζε­ται προ­σω­ρινό πλαίσιο για τα μέτρα κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων που απο­σκο­πούν στη στήριξη της οικο­νο­μίας, το οποίο θα επι­τρέ­πει στα κράτη μέλη να στη­ρί­ζουν τις επι­χει­ρή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν δυσκο­λίες λόγω της έξαρσης της νόσου COVID-19, δια­τη­ρώ­ντας παράλ­ληλα την ακε­ραιό­τητα της εσω­τε­ρι­κής αγοράς της ΕΕ και εξα­σφα­λί­ζο­ντας ισό­τι­μους όρους αντα­γω­νι­σμού.

Ειδι­κό­τερα, η συνο­λική ενί­σχυση δεν υπερ­βαί­νει τις 120.000 ευρώ ανά επι­χεί­ρηση που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον τομέα της αλιείας και της υδα­το­καλ­λιέρ­γειας ή τις

100.000 ευρώ ανά επι­χεί­ρηση που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην πρω­το­γενή παρα­γωγή γεωρ­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Η ενί­σχυση μπορεί να χορη­γεί­ται με τη μορφή άμεσων επι­χο­ρη­γή­σεων, φορο­λο­γι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των και πλε­ο­νε­κτη­μά­των πλη­ρω­μών ή με άλλες μορφές, όπως επι­στρε­πτέες προ­κα­τα­βο­λές, εγγυ­ή­σεις, δάνεια και ίδια κεφά­λαια, με την προ­ϋ­πό­θεση ότι η συνο­λική ονο­μα­στική αξία των εν λόγω μέτρων δεν υπερ­βαί­νει το συνο­λικό ανώτατο όριο των 120.000 ευρώ ή των 100.000 ευρώ ανά επι­χεί­ρηση. Όλα τα αριθ­μη­τικά στοι­χεία που χρη­σι­μο­ποιού­νται, είναι ακα­θά­ρι­στα, δηλαδή προ της αφαί­ρε­σης φόρων ή άλλης επι­βά­ρυν­σης.

Τέτοιου είδους περι­πτώ­σεις εξε­τά­ζο­νται από τις αρμό­διες, κάθε φορά, υπη­ρε­σίες στη βάση των στοι­χείων που κατα­τέ­θη­καν από τους ενδια­φε­ρό­με­νους φορείς και των περιο­ρι­σμών που θέτει το ανωτέρω πλαίσιο, προ­κει­μέ­νου να ληφθούν τα κατάλ­ληλα μέτρα

 

Στο σημείο αυτό, πρέπει να επι­ση­μαν­θεί η σημα­ντική επι­τυ­χία που σημεί­ωσε η ελλη­νική Κυβέρ­νηση στο μέτωπο των μέτρων στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σεων που πλήτ­το­νται από την παν­δη­μία του κορω­νοϊού, καθώς η Ευρω­παϊκή Ένωση ενέ­κρινε την τρο­πο­ποί­ηση του προ­σω­ρι­νού πλαι­σίου κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων για τη στήριξη των πλητ­τό­με­νων επι­χει­ρή­σεων από την κρίση του COVID-19, που ειση­γή­θη­καν οι ελλη­νι­κές αρχές, ώστε:

α) να διευ­ρυν­θεί το πεδίο εφαρ­μο­γής του, προ­βλέ­πο­ντας τη δυνα­τό­τητα παροχής κεφα­λαίου κίνησης και στους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους και στις επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στους τομείς της γεωρ­γίας και της υδα­το­καλ­λιέρ­γειας, καθώς και επι­δό­τη­σης των προ­μη­θειών εγγύ­η­σης για τα δάνεια με τη μορφή άμεσων επι­χο­ρη­γή­σεων και

β) να αυξηθεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του σε 2,25 δις €.

Στην κατεύ­θυνση αυτή δύναται να αξιο­ποι­η­θεί το νεο­συ­στα­θέν Ταμείο Εγγυο­δο­σίας που δημιουρ­γή­θηκε στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ για την αντι­με­τώ­πιση των οικο­νο­μι­κών συνε­πειών της παν­δη­μίας του COVID 19, με δια­χει­ρι­στή την Ελλη­νική Ανα­πτυ­ξιακή Τράπεζα.

 

Επίσης, πρέπει να σημειω­θεί ότι η Κυβέρ­νηση, στο πλαίσιο των συνεχών προ­σπα­θειών που κατα­βάλ­λει για την ενί­σχυση του πρω­το­γε­νούς τομέα, κατέ­στησε τους αγρότες κανο­νι­κού καθε­στώ­τος δικαιού­χους της Επι­στρε­πτέας Προ­κα­τα­βο­λής του 4ου κύκλου. Οι αγρότες μπορούν να επω­φε­λη­θούν των ευνοϊ­κών όρων του προ­γράμ­μα­τος για να καλύ­ψουν τα έξοδα των καλ­λιερ­γη­τι­κών τους αναγκών στην τρέ­χουσα φάση αντι­με­τώ­πι­σης της παν­δη­μίας.

Η ιδιαι­τέ­ρως ευνοϊκή αυτή εξέλιξη απο­τε­λεί επι­στέ­γα­σμα των εντα­τι­κών προ­σπα­θειών που κατα­βάλ­λει το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων από την έναρξη της παν­δη­μίας για την ενί­σχυση του εισο­δή­μα­τος των Ελλήνων παρα­γω­γών και έρχεται να προ­στε­θεί στη σημα­ντική δέσμη μέτρων που υλο­ποιεί το Υπουρ­γείο για τη στήριξη των αγροτών μέσα στην ιδιαί­τερη αυτή συγκυ­ρία που βιώνει ο πλα­νή­της.

 

Εκ των ανωτέρω, γίνεται εμφανές ότι το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων εξε­τά­ζει ενδε­λε­χώς τις επι­πτώ­σεις και τις ασυμ­με­τρίες που προ­κα­λεί η υγειο­νο­μική κρίση στον πρω­το­γενή τομέα και στη­ρί­ζει εμπρά­κτως όλους όσοι έχουν υποστεί ζημία από τα μέτρα απο­τρο­πής εξά­πλω­σης της παν­δη­μίας, παρεμ­βαί­νο­ντας απο­φα­σι­στικά και ουσια­στικά με στο­χευ­μένη λήψη μέτρων σε κάθε ζήτημα που τυχόν προ­κύ­πτει και δια­σφα­λί­ζο­ντας ότι όλοι οι πλη­γέ­ντες Έλληνες παρα­γω­γοί θα τύχουν της πολύ­τι­μης συν­δρο­μής της Κυβέρ­νη­σης, προ­κει­μέ­νου να συνε­χί­σουν απρό­σκο­πτα την παρα­γω­γική τους δια­δι­κα­σία.

 

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΙΒΑΝΟΣ