Κ. Μητσοτάκης: Ο πρώτος χρόνος να γίνει και ο μόνος χρόνος της πανδημίας

“Στις μεγάλες κρίσεις ο χρόνος αποκτά άλλες δια­στά­σεις και ασαφή χαρα­κτη­ρι­στικά. Πυκνώ­νει αλλά και δια­στέλ­λε­ται. Ενώ το βάρος κάθε ώρας είναι πάντα δια­φο­ρε­τικό από της προη­γού­με­νης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το διά­στημα των 12 μηνών από το πρώτο κρούσμα Covid-19 στη χώρα μας απο­δει­κνύ­ε­ται μικρό μπροστά στις απώ­λειες που προ­κά­λεσε. Τερά­στιο για τις εξε­λί­ξεις που πυρο­δό­τησε. Αλλά και κυμαι­νό­μενο ακόμη, σε σχέση με το πόσο βαθύ θα αποβεί, τελικά, το απο­τύ­πωμα αυτής της πρω­τό­γνω­ρης περι­πέ­τειας στην Ιστορία του 21ου αιώνα”, σημειώ­νει ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στον προ­σω­πικό του απο­λο­γι­σμό για τον έναν χρόνο COVID, στο πλαίσιο αφιε­ρώ­μα­τος της εφη­με­ρί­δας “Τα Νέα Σαβ­βα­το­κύ­ριακο”.

“Στην περί­πτωση της Ελλάδας, η μάχη κατά της παν­δη­μίας έγινε πιο σύνθετη, καθώς αυτή ενέ­σκηψε ταυ­τό­χρονα με την ασύμ­με­τρη επίθεση στα βόρεια σύνορά μας από μετα­να­στευ­τικά κύματα από την Τουρκία. Αλλά και σε μια στιγμή, που η οικο­νο­μία έβγαινε από το τέλμα μιας δεκα­ε­τούς καθή­λω­σης για να μπει σε τροχιά ανά­πτυ­ξης. Συνεπώς όλα τα μέτωπα ήταν κρίσιμα και επάλ­ληλα. Γιατί την προ­σφυ­γική επέλαση δια­δέ­χθη­καν οι προ­κλή­σεις της Αγκυρας στο Αιγαίο και τη Μεσό­γειο. Η υγειο­νο­μική καται­γίδα γρήγορα μετα­τρά­πηκε σε οικο­νο­μική απειλή. Και εκείνη, με τη σειρά της, απλώ­θηκε ως κοι­νω­νικό πρό­βλημα και πεδίο δοκι­μα­σίας για την πολι­τεία συνο­λικά”, συνε­χί­ζει ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Τέσσερα κρίσιμα συμπε­ρά­σματα

Συγκε­κρι­μένα, προ­χω­ρώ­ντας στον απο­λο­γι­σμό του, ο πρω­θυ­πουρ­γός απο­τυ­πώ­νει συμπε­ρά­σματα απα­ντώ­ντας σε 4 βασικά ερω­τή­ματα: “Έναν χρόνο μετά, ο απο­λο­γι­σμός είναι αναμ­φί­βολα θετικός: Η χώρα υπε­ρα­σπί­στηκε με σθένος την ακε­ραιό­τητά της, καθι­στώ­ντας στην πράξη τα ανα­το­λικά της όρια και όρια ολό­κλη­ρης της Ευρώπης. Και, στη συνέ­χεια, απά­ντησε στην επι­θε­τι­κό­τητα των γει­τό­νων, διευ­ρύ­νο­ντας την εθνική της απήχηση με ισχυρές συμ­μα­χίες και κρί­σι­μες συμ­φω­νίες. Στον κίνδυνο της παν­δη­μίας αντέ­ταξε αμέσως τη θωρά­κιση του Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας, σε συν­δυα­σμό με ένα πλέγμα μέτρων για τη στήριξη όλων όσοι πλήτ­το­νταν. Κι όλα αυτά, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας, παράλ­ληλα, τρέ­χο­ντα προ­βλή­ματα της εσω­τε­ρι­κής ζωής, αλλά και έκτα­κτες ανάγκες από φυσικά ή καιρικά φαι­νό­μενα.

Με το βλέμμα στο χθες, λοιπόν, θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι η Ελλάδα αμύν­θηκε με επι­τυ­χία στα πολλά και δύσκολα που την πολιόρ­κη­σαν. Ζυγί­ζο­ντας το σήμερα, θα συμπε­ραί­ναμε πως, παρά τις απώ­λειες, ο οικο­νο­μι­κός και κοι­νω­νι­κός της ιστός έμεινε όρθιος. Δυνα­μι­κός και οπλι­σμέ­νος με πυκνές εμπει­ρίες. Ενώ, ατε­νί­ζο­ντας το αύριο, θα μπο­ρού­σαμε να νιώ­σουμε πιο αισιό­δο­ξοι, με τον εμβο­λια­σμό κατά του κορο­νοϊού να προ­χω­ρεί και την προ­ο­πτική της ανά­καμ­ψης να δια­γρά­φε­ται, πλέον, σαφέ­στερα από ποτέ. Πρό­κει­ται για μία περι­πέ­τεια η οποία ενώ ακόμη διαρκεί, έχει ήδη προ­σφέ­ρει πολύ­τιμα διδάγ­ματα.

Ολο αυτό το διά­στημα, η κυβερ­νη­τική πολι­τική δύσκολα περι­γρά­φε­ται στις γραμμές ενός άρθρου. Όπως δύσκολα περι­γρά­φο­νται κι όσα κατα­κτή­θη­καν μέσα στην κρίση. Από την ψηφιακή ανά­πτυξη, την τηλε-εργασία και την τηλε-εκπαίδευση, μέχρι αξίες άυλες, αλλά καθο­ρι­στι­κές. Με πρώτη ανάμεσά τους, την αίσθηση του πολίτη ότι η πολι­τεία βρί­σκε­ται δίπλα του. Παρά την πίεση, το περί­φημο “πού είναι το κράτος” αυτή τη φορά δεν ακού­στηκε. Γιατί το κράτος ήταν και παρα­μέ­νει παρόν.

Κάποια συμπε­ρά­σματα, ωστόσο, νομίζω, ότι θα μπο­ρού­σαν να απο­τυ­πω­θούν, έστω και επι­γραμ­μα­τικά, στις απα­ντή­σεις 4 βασικών ερω­τη­μά­των:

Τι επι­λέ­ξαμε; Να δρά­σουμε με τόλμη και εγκυ­ρό­τητα. Από την αρχή, λοιπόν – και σε αντί­θεση, τότε, με τα περισ­σό­τερα κράτη – η ελλη­νική κυβέρ­νηση συγκρό­τησε ειδική Επι­στη­μο­νική Επι­τροπή, ώστε να κινεί­ται με βάση τις μετρή­σεις και τις ειση­γή­σεις της. Και θέλησε να κινεί­ται προ­λη­πτικά, προ­λα­βαί­νο­ντας τις επι­θέ­σεις του ιού.

Ετσι, η Ελλάδα έγινε χώρα-παράδειγμα αντι­με­τω­πί­ζο­ντας με απόλυτη επι­τυ­χία το πρώτο κύμα. Με περισ­σό­τε­ρες δυσκο­λίες το δεύτερο. Και πολύ απο­τε­λε­σμα­τικά το τρίτο. Θυμίζω ότι πρώτη η χώρα μας απα­γό­ρευσε τις καρ­να­βα­λι­κές εκδη­λώ­σεις του 2020 με καθο­λικό απα­γο­ρευ­τικό. Αυτή, επίσης, άνοιξε, μετά, την οικο­νο­μία και τον του­ρι­σμό της, με ειδικά πρω­τό­κολλα. Και είναι εκείνη που και σήμερα συνε­χί­ζει την ευέ­λι­κτη εναλ­λαγή των περιο­ρι­σμών με τη λει­τουρ­γία της αγοράς. Με βάση, πάντα, τα δεδο­μένα της παν­δη­μίας και την πρόοδο του εθνικού εμβο­λια­σμού.

Τι απο­φα­σί­σαμε; Την πρόταξη της δημό­σιας υγείας. Γιατί χωρίς υγιείς πολίτες δεν υπάρχει ούτε παρα­γωγή, ούτε κατα­νά­λωση, ούτε υπη­ρε­σίες. Αρα, ούτε και εθνική οικο­νο­μία. Από την άλλη πλευρά, είναι η οικο­νο­μία που χρη­μα­το­δο­τεί την υγεία. Αρα, μαζί με τις υγειο­νο­μι­κές δομές έπρεπε να μείνουν όρθιες και οι οικο­νο­μι­κές.

Ακριβώς γι’ αυτό, μέσα σε λίγους μήνες, οι κλίνες Μονάδων Εντα­τι­κής Θερα­πείας υπερ­δι­πλα­σιά­στη­καν και οι εργα­ζό­με­νοι στην υγεία αυξή­θη­καν σχεδόν κατά 12.000.

Ο εξο­πλι­σμός των νοσο­κο­μείων ανα­νε­ώ­θηκε. Εξα­σφα­λί­στη­καν εκα­τομ­μύ­ρια tests. Και καθιε­ρώ­θη­καν συστή­ματα ιχνη­λά­τη­σης και παρα­κο­λού­θη­σης των κρου­σμά­των. Ταυ­τό­χρονα, όμως, περίπου 30 δισ. δια­τί­θε­νται, εδώ και έναν χρόνο, για τη στήριξη της παρα­γω­γής. Καλύ­πτο­ντας αμοιβές και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές εργα­ζο­μέ­νων και χρη­μα­το­δο­τώ­ντας επι­χει­ρή­σεις που προ­σφέ­ρουν απα­σχό­ληση.

Τι πετύ­χαμε; Ελά­χι­στα μπροστά στους συναν­θρώ­πους που θρη­νή­σαμε. Ομως πολλά σε σύγκριση με εκείνα που απο­τρέ­ψαμε. Και ακόμη περισ­σό­τερα σε σχέση με όσα προ­στα­τέ­ψαμε. Γιατί, πράγ­ματι, η Ελλάδα κατόρ­θωσε να ελέγξει την εξά­πλωση της παν­δη­μίας, κρα­τώ­ντας αλώβητο τον ιστό της οικο­νο­μίας. Και σφυ­ρη­λα­τώ­ντας μία σχέση εμπι­στο­σύ­νης κράτους – πολίτη δίχως προη­γού­μενο.

Βεβαίως, η ανόρ­θωση του ΕΣΥ και η συντή­ρηση του εισο­δή­μα­τος είναι το προ­φα­νές απο­τέ­λε­σμα. Γιατί πίσω απ’ αυτό κρύ­βε­ται η δύναμη της μετα­τρο­πής μιας κρίσης σε επι­τα­χυ­ντή προόδου σε δια­φο­ρε­τικά επίπεδα: Στην ψηφιο­ποί­ηση του κράτους υπέρ του πολίτη. Στον προ­σα­να­το­λι­σμό της παρα­γω­γι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στα ζητού­μενα της συγκυ­ρίας. Στην ανά­πτυξη της εθνικής επι­στη­μο­νι­κής έρευνας. Και στη γόνιμη συστρά­τευση του δημό­σιου με τον ιδιω­τικό τομέα. Ολα αυτά, εν μέσω τερά­στιας πίεσης. Αλλά με μεγάλη ταχύ­τητα και με συνεχή ενη­μέ­ρωση των Ελλήνων.

Τέλος, τι διδα­χτή­καμε; Πρώτα από όλα, επι­βε­βαιώ­θηκε ο ανα­ντι­κα­τά­στα­τος ρόλος ενός σύγ­χρο­νου και ευέ­λι­κτου κράτους σε κάθε εθνική δοκι­μα­σία. Η σημασία της αμοι­βαίας εμπι­στο­σύ­νης και της συμ­μα­χίας κοι­νω­νίας και πολι­τείας. Και, βέβαια, η ισχύς μιας κυβέρ­νη­σης με σχέδιο και τόλμη.

Η ανάταξη των μηχα­νι­σμών του πρώτου και η συνε­κτική λει­τουρ­γία της δεύ­τε­ρης επέ­τρε­ψαν στη χώρα να αντα­πο­κρι­θεί στις πρω­τό­γνω­ρες προ­κλή­σεις μιας δύσκο­λης χρονιάς.

Ενώ η ενερ­γο­ποί­ηση της τρίτης έφερε τη διεθνή ανα­βάθ­μιση της Ελλάδας. Γιατί θυμίζω ότι η Αθήνα πρω­το­στά­τησε στη συγκρό­τηση του Ευρω­παϊ­κού Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Είχε κρίσιμη συμ­με­τοχή στη δια­συ­νο­ριακή συνερ­γα­σία στον έλεγχο και την ιχνη­λά­τηση κρου­σμά­των. Και έχει, ήδη, ειση­γη­θεί την καθιέ­ρωση ενός ενιαίου πιστο­ποι­η­τι­κού, που θα διευ­κο­λύ­νει τις μετα­κι­νή­σεις των εμβο­λια­σμέ­νων πολιτών”.

Ορατή η νίκη

Ο Κ. Μητσο­τά­κης κατα­λή­γει σημειώ­νο­ντας: “Ολα τα παρα­πάνω – μαζί, ασφαλώς, με τις καθυ­στε­ρή­σεις ή αστο­χίες που υπήρξαν στη διάρ­κεια της μάχης – αφορούν και τον προ­σω­πικό μου απο­λο­γι­σμό. Δώδεκα μήνες ευθύνης, που κύλησαν με τον ίδιο τρόπο: Με το ερώτημα, κάθε βράδυ, αν οι επι­λο­γές μας ήταν οι σωστές και με την απόφαση, κάθε πρωί, να γίνουν καλύ­τε­ρες. Κάτι που νομίζω ότι οι πολίτες το ξέρουν και με την υπεύ­θυνη στάση τους, εδώ και τόσο καιρό, το ανα­γνω­ρί­ζουν. Και το πιστο­ποιούν με τη συμ­με­τοχή τους στην εθνική εκστρα­τεία εμβο­λια­σμού.

Πράγ­ματι, ενώ ο πόλεμος συνε­χί­ζε­ται, στον ορί­ζο­ντα είναι πλέον ορατή η νίκη. Και θα έλθει νωρί­τερα αν φανούμε προ­σε­κτι­κοί. Αν αντλή­σουμε δύναμη απ’ τις πολλές δυσκο­λίες που βρί­σκο­νται πίσω και δια­νύ­σουμε με πει­θαρ­χία τα λίγα βήματα που μας χωρί­ζουν από την άνοιξη της ελευ­θε­ρίας. Τηρώ­ντας τα μέτρα προ­στα­σίας μέχρι ο θώρακας του εμβο­λίου να καλύψει ολό­κληρη τη χώρα. Γιατί τότε ο στόχος θα έχει επι­τευ­χθεί: Ο πρώτος χρόνος του κορο­νοϊού στην Ελλάδα θα περάσει στην Ιστορία ως ο μόνος χρόνος της παν­δη­μίας”.