Τα πρόσωπα του 2020 και του 2021 – Αυτοί που ξεχώρισαν παγκοσμίως

Οαπο­χαι­ρε­τι­σμός στο 2020 δεν έχει τη συνη­θι­σμένη γλυ­κό­πι­κρη γεύση που αφήνει κάθε αντίο. Για πρώτη φορά εδώ και δεκα­ε­τίες, στον πλανήτη κυριαρ­χεί μια γενι­κευ­μένη αίσθηση ανα­κού­φι­σης. Η αλλαγή σελίδας που φέρνει το νέο εμβόλιο και η υπό­σχεση της στα­δια­κής επι­στρο­φής στην κανο­νι­κό­τητα κάνει το 2021 να μοιάζει περισ­σό­τερο με προσ­δο­κία, παρά με χρο­νο­λο­γικό έτος.

Ενας πεσ­σι­μι­στής θα έλεγε πως το 2020 υπήρχε ένας μόνο πρω­τα­γω­νι­στής: ο Covid-19. Και όντως, οι περισ­σό­τε­ροι περά­σαμε το μεγα­λύ­τερο μέρος της χρονιάς κλει­σμέ­νοι στο σπίτι. Υπήρχαν όμως κι εκείνοι που, ακόμα και εν μέσω παν­δη­μίας, κατά­φε­ραν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να απα­σχο­λή­σουν τον χρόνο μας. Καλ­λι­τέ­χνες που ήρθε η στιγμή τους, πολι­τι­κοί που ψάχνουν ή βρήκαν τη δική τους, σχε­δια­στές που επέ­λε­ξαν να επα­νε­φεύ­ρουν τον εαυτό τους, ποδο­σφαι­ρι­στές που τον έχασαν και, πάνω απ’ όλους, οι ήρωες αυτής της υγειο­νο­μι­κής περι­πέ­τειας: οι υγειο­νο­μι­κοί και οι επι­στή­μο­νες που μπήκαν στην πρώτη γραμμή της μάχης απέ­να­ντι στον κορω­νοϊό. Ενας σύντο­μος απο­λο­γι­σμός κάνει κάποιες από τις επι­λο­γές προ­φα­νείς. Η ύπαρξή τους είναι από­δειξη πως η Γη δεν στα­μά­τησε να γυρνάει, πως είμαστε ακόμα ζωντα­νοί.

Από όλους αυτούς, ποιοι θα κατα­φέ­ρουν να ανα­δει­χθούν και πάλι το 2021;

 

Μιου­τσία Πράντα – Ραφ Σίμονς σχε­δια­στές

Διά­λο­γος στα ντεφιλέ

Η Μιου­τσία Πράντα, μια από τις πιο επι­δρα­στι­κές σχε­διά­στριες μόδας παγκο­σμίως, ανα­κοί­νωσε ξαφνικά στις αρχές του 2020 πως θα μοι­ρά­ζε­ται την καλ­λι­τε­χνική διεύ­θυνση του οίκου Prada με τον Ραφ Σίμονς. Ο Σίμονς είναι 52 ετών, η Πράντα 71. Εκείνος γεν­νή­θηκε σε ένα αγρο­τικό χωριό του Βελγίου και όταν ήταν φοι­τη­τής μοίραζε τον χρόνο του στα techno μπαρ των Βρυ­ξελ­λών και στα καλ­λι­τε­χνικά στέκια της Αμβέρ­σας. Εκείνη είναι μια αστή φεμι­νί­στρια, με πτυχίο στις πολι­τι­κές επι­στή­μες και θητεία στο ιταλικό κομ­μου­νι­στικό κόμμα. Η πρώτη τους κοινή κολε­ξιόν παρου­σιά­στηκε τον Σεπτέμ­βριο, στο Μιλάνο της παν­δη­μίας. Η εμφά­νιση που άνοιξε το δια­δι­κτυακό σόου ήταν ένα total-black σύνολο, μια επα­να­δια­πραγ­μά­τευση του παρελ­θό­ντος τους – των στολών της Πράντα και του αντρι­κού σχεδίου του Σίμονς. Οι κρι­τι­κές ήταν διθυ­ραμ­βι­κές: τα ρούχα είχαν ταυ­τό­τητα, ανα­φο­ρές στην ιστορία και κανένα ίχνος νοσταλ­γίας. «Σε μια εποχή που ο κόσμος διχά­ζε­ται και ο δημό­σιος διά­λο­γος μοιάζει με ανά­μνηση, ο Σίμονς και η Πράντα απέ­δει­ξαν τη δύναμη και την αξία του ως μέσο ανα­νέ­ω­σης», έγραψαν οι NYT.

 

Λιονέλ Μέσι ποδο­σφαι­ρι­στής

Θέλει ή δεν θέλει;

Οταν η Μπαρ­τσε­λόνα πλήρωνε για τις θερα­πείες αυξη­τι­κής ορμόνης του φτωχού, ταλα­ντού­χου Αργε­ντί­νου, μάλλον πίστευε πως είχε κλέψει για πάντα την καρδιά του. Στο επαγ­γελ­μα­τικό ποδό­σφαιρο, όμως, τα ζητή­ματα καρδιάς αργά ή γρήγορα περνούν από το πορ­το­φόλι: ο 33χρονος πια Λιονέλ Μέσι, με 4 Χρυσές Μπάλες στην κατοχή του και μερικά εκα­τομ­μύ­ρια κρυμ­μένα σε offshore, τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο έστειλε ένα ψυχρό, απρό­σωπο burofax για να γνω­στο­ποι­ή­σει στη διοί­κηση της ομάδας την πρόθεσή του να απο­χω­ρή­σει. Τελικά, με τις ρήτρες του συμ­βο­λαίου σε αστρο­νο­μικά επίπεδα, ο Μέσι δεν είχε άλλη επιλογή: έμεινε στην Μπαρ­τσε­λόνα για άλλον ένα χρόνο. «Δεν ξέρω εάν θα φύγω ή όχι. Σε περί­πτωση που φύγω, θα ήθελα αυτό να συμβεί με τον καλύ­τερο τρόπο», είπε πριν από λίγες μέρες σε συνέ­ντευξή του (Sexta). Οι λάτρεις του ποδό­σφαι­ρου της αλάνας, εκείνοι που δεν έπαψαν ποτέ να πιστεύ­ουν στους ποδο­σφαι­ρι­κούς έρωτες, περι­μέ­νουν με αγωνία το καλο­καίρι του 2021.

Ουγκούρ Σαχίν Οζλέμ Του­ρέ­τσι

επι­στή­μο­νες – συνι­δρυ­τές BioNTech

Πίσω από την επι­τυ­χία

Στην Ελλάδα στα­θή­καμε (και, υπό μια έννοια, δικαίως) στον «δικό μας» CEO της Pfizer, Αλμπέρτο Μπουρλά. Το εμβόλιο της εται­ρείας, όμως, που αυτή τη στιγμή μοι­ρά­ζε­ται στους υγειο­νο­μι­κούς της χώρας, δεν είναι μόνο δικό της επί­τευγμα. Το μοι­ρά­ζε­ται με δύο επι­στή­μο­νες, το ζευγάρι συνι­δρυ­τών της BioNTech, τον Ουγκούρ Σαχίν και την Οζλέμ Του­ρέ­τσι. Και οι δύο είναι παιδιά τούρκων μετα­να­στών που μετα­κό­μι­σαν στη Γερ­μα­νία –συμ­βο­λί­ζουν τι μπορεί να πετύχει η σωστή ενσω­μά­τωση και η κοι­νω­νική αποδοχή, που πουθενά δεν είναι δεδο­μένη. Ο Σαχίν είναι ογκο­λό­γος και, μέσω της BioNTech και των προη­γού­με­νων επι­στη­μο­νι­κών του προ­σπα­θειών, έχει βοη­θή­σει στη βελ­τί­ωση της ζωής και στην αύξηση του προσ­δό­κι­μου ζωής ασθενών με συγκε­κρι­μέ­νους τύπους καρ­κί­νου. Η Του­ρέ­τσι είναι φυσικός και ανο­σο­λό­γος. Η ομάδα της, με την ίδια επι­κε­φα­λής, ήταν αυτή που ανέ­πτυξε το πρώτο εμβόλιο. Ψάχνο­ντας να βρουν το Πρόσωπο της Χρονιάς για το 2020, οι FT κατέ­λη­ξαν στο δίδυμο Σαχίν – Του­ρέ­τσι. Και μάλλον είναι μόνο η αρχή.

 

Πέτρα ντε Σούτερ

ανα­πλη­ρώ­τρια πρω­θυ­πουρ­γός Βελγίου

Πρώτη απ’ όλους

Το Βέλγιο έχει επτά ανα­πλη­ρω­τές πρω­θυ­πουρ­γούς. Και μια από αυτούς, από τις 2 Οκτω­βρίου του 2020 είναι η Πέτρα ντε Σούτερ. Η Ντε Σούτερ είναι γυναι­κο­λό­γος στο επάγ­γελμα, έχει μακρά θητεία στην πολι­τική, με καίριες παρεμ­βά­σεις για την παρέν­θετη μητρό­τητα: ξεκί­νησε από τη βελγική Γερου­σία, συνέ­χισε στην Κοι­νο­βου­λευ­τική Συνέ­λευση του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης και το 2019 βρέθηκε στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο. Παραι­τή­θηκε πριν από δύο μήνες για να ανα­λά­βει τη θέση που έχει σήμερα, μετά από πρό­σκληση του πρω­θυ­πουρ­γού Αλε­ξά­ντερ ντε Κρο. Γιατί, όμως, είναι τόσο σημα­ντική; Η Ντε Σούτερ έσπασε μια σημα­ντική γυάλινη οροφή: είναι η πρώτη ανοιχτά τρανς γυναίκα που διο­ρί­ζε­ται σε οποια­δή­ποτε υπουρ­γική θέση στην Ευρώπη. Ο διο­ρι­σμός της, έγραφε τότε ο Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος, που έχει συνερ­γα­στεί μαζί της, είναι «σημα­ντικό και εμβλη­μα­τικό γεγονός για κάθε φιλε­λεύ­θερη δημο­κρα­τία». Είναι ορόσημο όχι μόνο για την τρανς κοι­νό­τητα, που μετράει εκπρο­σώ­πους της σε δημόσια αξιώ­ματα στα δάχτυλα, αλλά και για όλους αυτούς που πιστεύ­ουν σε μια Ευρώπη χωρίς απο­κλει­σμούς.

Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος πολι­τι­κός

Ο αστάθ­μη­τος παρά­γο­ντας

Δεν είναι ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ, δεν δείχνει καμία διάθεση να αμφι­σβη­τή­σει το σημε­ρινό στάτους κβο του κόμ­μα­τος, ούτε προ­σω­πικά τον Αλέξη Τσίπρα. Είτε το θέλει είτε όχι, όμως, η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ (και, κατ’ επέ­κταση, του ευρύ­τε­ρου προ­ο­δευ­τι­κού χώρου στην Ελλάδα) περνάει και μέσα από τις δικές του επι­λο­γές. Το 2020 δεν ήταν η πρώτη φορά που τα μάτια όλων στρά­φη­καν επάνω του. Ηταν όμως η πρώτη φορά που οι παρεμ­βά­σεις του προ­κά­λε­σαν αντι­δρά­σεις στους πιο πιστούς προ­ε­δρι­κούς κύκλους του ΣΥΡΙΖΑ. Οι αλλαγές στους ρόλους και τις αρμο­διό­τη­τες, που έγινε αφότου ανοιχτά πλέον ο Παύλος Πολάκης του απέδωσε την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, επι­βρά­δυνε αλλά δεν στα­μά­τησε τις εξε­λί­ξεις. Αργά ή γρήγορα, η εσω­κομ­μα­τική συζή­τηση θα ανοίξει και πάλι. Και τότε, για άλλη μια φορά, τα μάτια όλων ανα­πό­φευ­κτα θα στρα­φούν στον οικο­νο­μο­λόγο με το βρε­τα­νικό φλέγμα. Καμιά φορά, και μόνο η κατα­γραφή της δια­φο­ρο­ποί­η­σης αρκεί για να ταράξει τα νερά.

Ανια Τέιλορ-Τζόι ηθο­ποιός

Νέα βασί­λισσα στο Χόλι­γουντ

Το «Γκαμπί της Βασί­λισ­σας» έκανε πρε­μιέρα στο Netflix την εποχή που ο μισός πλα­νή­της βρι­σκό­ταν σε καρα­ντίνα. Ολοι τότε μιλού­σαν για το «Crown» και την ιστορία της βασί­λισ­σας Ελι­σά­βετ. Σιγά σιγά όμως μια άλλη βασί­λισσα στέ­φθηκε νέα αγα­πη­μένη. Η Ανια Τέιλορ-Τζόι υπο­δύ­θηκε την Μπεθ Χάρμον, επαγ­γελ­μα­τία σκα­κί­στρια (και εξαρ­τη­μένη από το αλκοόλ και τα χάπια) στα 60s, ισορ­ρο­πώ­ντας άψογα ανάμεσα στο χιούμορ και το δράμα. «Εξο­μοί­ωσα το πάθος της Μπεθ για το σκάκι με το δικό μου για την ηθο­ποιία. Ηταν ένα κάλεσμα» είπε στον «Observer». Οι κρι­τι­κοί εκθεί­α­σαν την ερμη­νεία της και η ίδια απο­δεί­χθηκε αρκετά έξυπνη για να την εξαρ­γυ­ρώ­σει. Είναι μόλις 24 ετών και έχει τρεις ταινίες στα σκαριά για την επόμενη διετία. Μια από αυτές είναι το prequel του «Mad Max», στο οποίο θα υπο­δυ­θεί τη Φου­ριόζα, αντι­κα­θι­στώ­ντας τη Σαρλίζ Θερόν. Σε μια περίοδο που τα πανη­γύ­ρια είναι λίγα, η Τέιλορ-Τζόι έχει κάθε λόγο να χαί­ρε­ται.

 

Χρήστος Νίκου σκη­νο­θέ­της

«Μήλα» και Οσκαρ

Ο Χρήστος Νίκου ήταν αθό­ρυ­βος, αλλά απο­τε­λε­σμα­τι­κός το 2020. Τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο, όταν οι θερινές δια­κο­πές τελεί­ω­ναν και η Ελλάδα άρχιζε να προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για το δεύτερο κύμα παν­δη­μίας, ο νεαρός σκη­νο­θέ­της, που δούλεψε ως βοηθός σκη­νο­θέτη με τον Γιώργο Λάνθιμο, έκανε το βήμα και μπήκε στο αερο­πλάνο για την Ιταλία. Το σκη­νο­θε­τικό του ντε­μπούτο έγινε στο φετινό Φεστι­βάλ Βενε­τίας. Τα «Μήλα», μια δυστο­πική ταινία γυρι­σμένη στην Αθήνα του σήμερα με πρω­τα­γω­νι­στές τον Αρη Σερ­βε­τάλη και τη Σοφία Γεωρ­γο­βα­σίλη, ήταν η ταινία που άνοιξε την ενότητα Ορί­ζο­ντες. Οι κρι­τι­κοί τη λάτρε­ψαν – και όχι μόνο αυτοί. Τα «Μήλα» είναι η ελλη­νική πρόταση για το Οσκαρ Διε­θνούς Ταινίας μεγάλου μήκους, βρήκαν εται­ρεία δια­νο­μής στις ΗΠΑ και γοή­τευ­σαν την Κέιτ Μπλάν­σετ, η οποία επαί­νεσε δημόσια τον σκη­νο­θέτη. Η διάσημη ηθο­ποιός δεν έμεινε εκεί: όχι μόνο ανέλαβε ως executive producer, αλλά θα είναι η παρα­γω­γός της επό­με­νης (αγγλό­φω­νης, πλέον) ταινίας του Νίκου.

 

Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου

Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας

Η δια­φο­ρε­τική Πρό­ε­δρος

Η Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου δεν ήταν από την αρχή το φαβορί για τη θέση, όμως από ένα σημείο και μετά ήταν η μόνη λογική επιλογή για τον Κυριάκο Μητσο­τάκη. Η πρώτη γυναίκα Πρό­ε­δρος του ΣτΕ, θαυ­μά­στρια της Ρουθ Μπέι­ντερ Γκίν­σμπεργκ, έμελλε να γίνει η πρώτη γυναίκα Πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας. Την υπο­ψη­φιό­τητά της στή­ρι­ξαν 261 βου­λευ­τές, όμως η ορκω­μο­σία της έγινε σε μια βουβή αίθουσα λόγω παν­δη­μίας. Από τη σημειο­λο­γία και μόνο, η Σακελ­λα­ρο­πού­λου είχε βγει κερ­δι­σμένη. Ωστόσο δεν έμεινε σε αυτήν. Την περίοδο της πρώτης καρα­ντί­νας άρχισε τις αναρ­τή­σεις για τα θέματα που την αφορούν, όπως οι κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες και το περι­βάλ­λον. Οταν της επέ­τρε­ψαν, ταξί­δεψε από τον Εβρο μέχρι το Καστελ­λό­ριζο. Δεν φοβή­θηκε να πει τη γνώμη της για τον τρόπο ανα­κοί­νω­σης των νεκρών της παν­δη­μίας, θυμί­ζο­ντας πως δεν είναι «μόνο αριθμοί», ενώ λίγες ημέρες πριν μοίρασε φαγητό στο κέντρο της Αθήνας. Νέος αέρας, νέο προφίλ στο Προ­ε­δρικό.

Σωτήρης Τσιό­δρας λοι­μω­ξιο­λό­γος

Ο δικός μας γιατρός

Οσοι έχουν περάσει κάποια στιγμή από το νοσο­κο­μείο «Αττικόν», μπορεί να τον προ­σπέ­ρα­σαν στους δια­δρό­μους. Και εκείνοι και οι υπό­λοι­ποι, όμως, τον γνω­ρί­σαμε ένα από­γευμα του Μαρτίου από τις τηλε­ο­πτι­κές οθόνες. Ο Σωτήρης Τσιό­δρας ήταν ο καθη­γη­τής Λοι­μω­ξιο­λο­γίας που θα μας εξη­γούσε τι συμ­βαί­νει. Φορούσε γυαλιά και είχε ύφος αρκού­ντως επι­στη­μο­νικό όταν μας είπε πως θα έπρεπε να πλέ­νουμε τα χέρια μας, να κρατάμε απο­στά­σεις από τους ανθρώ­πους μας και να μένουμε σπίτι όσο το δυνατόν πιο πολύ. Ηταν εκεί όσο άλλαζε η καθη­με­ρι­νό­τητά μας, συμπο­νε­τι­κός αλλά και αυστη­ρός. Μας μάλωσε, μας έμαθε, μας συγκί­νησε, μας παρη­γό­ρησε και μας έδωσε ελπίδα. Μας κοίταξε στα μάτια και μας είπε την αλήθεια. Την ημέρα που έκανε το εμβόλιο, το δικό του σήμα της νίκης ήταν το πιο αντι­προ­σω­πευ­τικό απ’ όλα. Κυρίως γιατί όλοι ξέρουμε, και αυτός που χαμο­γε­λούσε και εμείς που τον παρα­κο­λου­θού­σαμε, πως η ορι­στική νίκη αργεί ακόμα.

Τζο Μπάι­ντεν – Κάμαλα Χάρις

προ­ε­δρικό δίδυμο των ΗΠΑ

Δημο­κρα­τική επα­να­φορά

Η εκστρα­τεία του Τζο Μπάι­ντεν ξεκί­νησε χλιαρά: ο υπο­ψή­φιος των Δημο­κρα­τι­κών ήταν μεγάλος σε ηλικία, χαμηλών τόνων, άνδρας και λευκός. Επελέγη γιατί οι Δημο­κρα­τι­κοί πίστε­ψαν πως μπορεί να προ­σελ­κύ­σει τους μετριο­πα­θείς Ρεπου­μπλι­κά­νους, οι οποίοι είχαν αρχίσει να αμφι­σβη­τούν το ύφος και τις πρα­κτι­κές του Ντό­ναλντ Τραμπ. Αυτό που έλειπε στον Μπάι­ντεν ήταν η προ­ο­πτική του μέλ­λο­ντος. Κι αυτή τη βρήκε στην υπο­ψή­φια αντι­πρό­ε­δρο, Κάμαλα Χάρις, τη μαύρη γερου­σια­στή από την Καλι­φόρ­νια. Ανα­κοι­νώ­νο­ντας πως δεν θα διεκ­δι­κή­σει δεύτερη θητεία λόγω ηλικίας, ο Μπάι­ντεν επί της ουσίας άνοιξε τον δρόμο για τη Χάρις και μια νεότερη γενιά κομ­μα­τι­κών στε­λε­χών. Μαζί κέρ­δι­σαν τις πιο κρί­σι­μες αμε­ρι­κα­νι­κές εκλογές των τελευ­ταίων δεκα­ε­τιών, απέ­να­ντι σε έναν δύσκολο αντί­παλο που τρε­φό­ταν από fake news και μισαλ­λο­δο­ξία. Ψηφί­στη­καν γιατί υπο­σχέ­θη­καν να σώσουν την ψυχή της Αμε­ρι­κής – ίσως ακόμα και την ψυχή του δυτικού κόσμου. Στην πορεία, απέ­δει­ξαν ότι ο λαϊ­κι­σμός, στη χει­ρό­τερη μορφή του, δεν είναι ανί­κη­τος.

Πηγή: tanea.gr