Σωτήρης Τσιόδρας: Πώς θα τελειώσει η επιδημία

Με ανοσία αγέλης, η οποία θα επι­τευ­χθεί με εμβο­λια­σμό, έκθεση στον κορω­νοϊό ή συν­δυα­σμό και των δύο, θα κλείσει ο κύκλος της παν­δη­μίας.

Τα παρα­πάνω επι­ση­μαί­νουν σε άρθρο τους στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό “Scandinavian Journal of Public Health” ο καθη­γη­τής Σωτήρης Τσιό­δρας και ο επι­δη­μιο­λό­γος του Εθνικού Οργα­νι­σμού Δημό­σιας Υγείας Θεό­δω­ρος Λύτρας.

Στο άρθρο, που παρα­τί­θε­ται πιο κάτω, οι συντά­κτες τονί­ζουν πως η ανοσία αγέλης, έχει γίνει παγκο­σμίως γνωστή ως η “απο­τυ­χη­μένη στρα­τη­γική” που εφαρ­μό­στηκε στο Ηνωμένο Βασί­λειο, πριν η χώρα κάνει στροφή στο lockdown.

Όπως ανα­φέ­ρουν, η διαμάχη που ακο­λού­θησε, έχει “δηλη­τη­ριά­σει” τον επι­στη­μο­νικό αυτόν όρο: πρό­κει­ται για μία κατά­σταση, κατά την οποία ο αριθμός των ατόμων που έχουν ανοσία σε ένα παθο­γόνο είναι τόσο μεγάλος, που αυτό δεν βρίσκει έδαφος να δια­σπα­ρεί και στα­διακά εξα­φα­νί­ζε­ται.

“Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η ανοσία αγέλης απο­τε­λεί τον μονα­δικό τρόπο να οδη­γη­θούμε στο τελικό στάδιο της CoViD-19”, τονί­ζουν οι επι­στή­μο­νες, για να διευ­κρι­νί­σουν:

Λόγω της μεγάλης δια­σπο­ράς του κορω­νοϊού σε παγκό­σμια κλίμακα, της μεγάλης έκτασης ασυμ­πτω­μα­τι­κής ή ήπια συμ­πτω­μα­τι­κής μετά­δο­σης, ο έλεγχος του ιού με τον ίδιο τρόπο που συνέβη στον Έμπολα ή στον SARS – CoV 1 δεν είναι πιθανός.

Επο­μέ­νως, η παν­δη­μία θα τελειώ­σει ορι­στικά μόνο όταν επι­τευ­χθεί η ανοσία αγέλης, είτε μέσω εμβο­λια­σμού, είτε μέσω λοί­μω­ξης από τον ιό ή μέσω συν­δυα­σμού και των δύο.

Ακόμη και στην περί­πτωση που επι­τευ­χθεί ανοσία σε ποσοστά πλη­θυ­σμού κάτω από εκείνα που θα μπο­ρού­σαν να χαρα­κτη­ρι­στούν ως “ανοσία αγέλης”, θα ακο­λου­θή­σει ανα­λο­γική μείωση της μετα­δο­τι­κό­τη­τας του παθο­γό­νου.

Σε αυτή την κατεύ­θυνση, βοηθάει η υπο­χώ­ρηση του δείκτη μετά­δο­σης “R” του ιού κάτω από το 1, ώστε – σε συν­δυα­σμό με τα κατάλ­ληλα μέτρα – να “παγώσει” η επι­δη­μία. Είναι ενδε­χό­μενο οι χώρες που είχαν περισ­σό­τε­ρες λοι­μώ­ξεις στο πρώτο κύμα, να αντι­με­τω­πί­σουν μικρό­τερα προ­βλή­ματα στο δεύτερο κύμα και το αντί­στροφο.

Μια σημα­ντική παρά­με­τρος που πρέπει να λαμ­βά­νε­ται υπόψη, είναι ότι η διάρ­κεια της προ­στα­τευ­τι­κής ανοσίας έπειτα από φυσική λοίμωξη από κορω­νοϊό δεν είναι, επί του παρό­ντος, γνωστή. Το δεδο­μένο αυτό είναι το ζητού­μενο στην επι­στη­μο­νική έρευνα. Τα αντι­σώ­ματα φαί­νε­ται ότι παρα­μέ­νουν στον οργα­νι­σμό για μερι­κούς μήνες και η από­κριση των τ – λεμ­φο­κυτ­τά­ρων ενδέ­χε­ται να υπάρχει για αρκετά χρόνια.

Στην περί­πτωση που οι άνθρω­ποι μολυν­θούν ξανά από κορω­νοϊό μέσα σε λίγα χρόνια, ο ιός θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί σε ενδη­μικό, όπως συμ­βαί­νει με άλλους επο­χι­κούς ιούς του ανα­πνευ­στι­κού (γρίπη, συγκυ­τια­κός ιός). Σε αυτή την περί­πτωση, η ανοσία αγέλης μπορεί να επι­τυγ­χά­νε­ται μόνο μέσω του εμβο­λια­σμού, ο οποίος ενδέ­χε­ται να απαιτεί επα­νά­ληψη σε ετήσια βάση, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρη­θούν τα επίπεδα ανοσίας.

Lockdown

Για το θέμα του “απα­γο­ρευ­τι­κού” ή lockdown, οι συντά­κτες του άρθρου υππ­γραμ­μί­ζουν πως πρό­κει­ται για ένα δίλημμα, στο οποίο συγκρού­ο­νται η Δημόσια Υγεία και η Οικο­νο­μία.

Όταν, όμως, δεν είναι δια­θέ­σιμα τα θερα­πευ­τικά μέσα και τα εμβόλια, το lockdown μπορεί να απο­τρέ­ψει μαζικές απώ­λειες ανθρώ­πι­νων ζωών από τη γρήγορη δια­σπορά του ιού σε έναν πλη­θυ­σμό χωρίς ανο­σο­λο­γική απά­ντηση. Το πρό­βλημα είναι μεγα­λύ­τερο σε χώρες με ανε­παρκή συστή­ματα Υγείας και κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες.

Το lockdown έχει επι­πτώ­σεις και στην υγεία των ανθρώ­πων, οι οποίες πρέπει να αξιο­λο­γού­νται σε σχέση με τα οφέλη που μπορεί να προ­σφέ­ρει. Μεταξύ άλλων, προ­κα­λεί περιο­ρι­σμούς στην πρό­σβαση στο σύστημα Υγείας σε χρονίως πάσχο­ντες και ψυχο­λο­γικά προ­βλή­ματα σε ενη­λί­κους και παιδιά που δεν πηγαί­νουν στο σχολείο.

Η οικο­νο­μική επί­πτωση του lockdown μπορεί να γίνει ορατή και σε πλευρές της Δημό­σιας Υγείας, κυρίως μέσω της αυξη­μέ­νης ανερ­γίας και των ανι­σο­τή­των. Για τον σκοπό αυτό, τα περιο­ρι­στικά μέτρα πρέπει να λαμ­βά­νο­νται κατόπιν αξιο­λό­γη­σης, ώστε να ισορ­ρο­πεί το όφελος στις εμπε­κό­με­νες παρα­μέ­τρους.

Η δια­τή­ρηση ενός “σκληρού” lockdown θα μπο­ρούσε να έχει βάση όταν ανα­μέ­νε­ται ένα ασφαλές, απο­τε­λε­σμα­τικό και σε επαρ­κείς ποσό­τη­τες εμβόλιο στο τέλος των περιο­ρι­σμών. Αυτό, ωστόσο, δεν είναι σαφές, καθώς υπάρ­χουν προ­βλη­μα­τι­σμοί σε σχέση με τα αντι­σώ­ματα, ενώ ενδέ­χε­ται το εμβόλιο να έρθει αργά, για να αλλάξει ουσια­στικά την πορεία της επι­δη­μίας.

Πηγή: iatronet.gr