Εξι συμβουλές για το ασφαλές άνοιγμα των σχολείων από το ΕΚΠΑ

Οι Ιατροί της Θερα­πευ­τι­κής Κλι­νι­κής της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλ­το­πού­λου, Ιωάννης Ντά­να­σης και Θάνος Δημό­που­λος(Πρύ­τα­νης ΕΚΠΑ) συνο­ψί­ζουν τα δεδο­μένα των προ­τά­σεων για το ασφαλές άνοιγμα από το επι­στη­μο­νικό περιο­δικό JAMA.

Άνοιγμα των σχο­λείων

Στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες Αμε­ρι­κής (ΗΠΑ) επτά πολι­τείες και η Περι­φέ­ρεια της Κολού­μπια απο­φά­σι­σαν την καθο­λική μορφή καρα­ντί­νας και την αναβολή της επι­στρο­φής των μαθητών στο σχολείο αυτό το φθι­νό­πωρο λόγω της παν­δη­μίας COVID-19. Οι περισ­σό­τε­ρες όμως πολι­τείες των ΗΠΑ βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με την απόφαση για το αν και πως θα ανοί­ξουν εκ νέου τα σχολεία τη νέα σχολική περίοδο υπό το πρίσμα της ανη­συ­χη­τι­κής εξέ­λι­ξης της παν­δη­μίας COVID-19.

Η Αμε­ρι­κα­νική Ακα­δη­μία Παι­δια­τρι­κής, οι Εθνικές Σχολές Επι­στη­μών, Μηχα­νι­κών και Ιατρι­κής των ΗΠΑ, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Ασθε­νειών, καθώς και πολλά άρθρα που δημο­σιεύ­θη­καν πρό­σφατα στα περιο­δικά JAMA Network έχουν παρου­σιά­σει ανα­λυ­τικά τους λόγους για να ξεκι­νή­σουν τα σχολεία παρου­σία μαθητών.

Το παρα­τε­τα­μένο κλεί­σιμο των σχο­λείων μπορεί να επι­φέ­ρει σοβαρές συνέ­πειες στα παιδιά που μπορεί να εμφα­νί­σουν επι­δεί­νωση της ψυχικής τους υγείας, μειω­μένη πρό­σβαση σε θρε­πτικά τρόφιμα και υπη­ρε­σίες υγείας, και σαφώς χαμη­λό­τε­ρες ακα­δη­μαϊ­κές επι­δό­σεις. Παράλ­ληλα, υπάρ­χουν πολλά ανα­πά­ντητα ερω­τή­ματα σχετικά με το ιικό φορτίο του νέου κορω­νοϊού SARS-CoV-2 στα παιδιά, το βαθμό στον οποίο τα παιδιά μπορούν να συμ­βά­λουν στη μετά­δοση της λοί­μω­ξης στην κοι­νό­τητα και σχετικά με το ποιες πολι­τι­κές είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές για την πρόληψη εστιών COVID-19 στα σχολεία.

Μελέτες

Δύο μελέτες που δημο­σιεύ­θη­καν τον Ιούλιο στο JAMA και JAMA Pediatrics υπο­δει­κνύ­ουν πόσο δύσκολη θα είναι η λήψη απο­φά­σεων για τα ανωτέρω ζητή­ματα θέματα. Μια μελέτη από τους Auger et alκατέδειξε ότι το έγκαιρο κλεί­σιμο των σχο­λείων συμ­βάλ­λει στη μείωση της επί­πτω­σης και της θνη­σι­μό­τη­τας από COVID-19.

Συγκε­κρι­μένα, οι Auger et al δια­πί­στω­σαν ότι το κλεί­σιμο των σχο­λείων είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τικό στην πρόληψη της εκτε­τα­μέ­νης μόλυν­σης της κοι­νό­τη­τας και οδηγεί σε μείωση της θνη­σι­μό­τη­τας, όταν η αθροι­στική επί­πτωση της λοί­μω­ξης στην κοι­νό­τητα είναι χαμηλή. Δεν είναι σαφές αν αυτά τα απο­τε­λέ­σματα μπορούν να γενι­κευ­θούν και σε περι­πτώ­σεις με υψη­λό­τερη επί­πτωση στην κοι­νό­τητα και σε μέρη όπου έχουν τεθεί σε εφαρ­μογή και άλλες μη φαρ­μα­κευ­τι­κές παρεμ­βά­σεις, όπως το κλεί­σιμο επι­χει­ρή­σεων και η υπο­χρε­ω­τική χρήση μάσκας.

Μια άλλη μελέτη από τους Heald-Sargent et al στο JAMA Paediatricsπροστίθεται στην κατα­νό­ηση του δυνη­τι­κού ρόλου των παιδιών στην εξά­πλωση του SARS-CoV-2 με την εκτί­μηση της ποσό­τη­τας του ιικού νου­κλεϊ­νι­κού οξέος.

Αν και οι συγ­γρα­φείς περιο­ρί­στη­καν στη μέτρηση του ιικού νου­κλεϊ­νι­κού οξέος και όχι του μολυ­σμα­τι­κού ιού, τα απο­τε­λέ­σματά τους δεί­χνουν ότι τα μικρά παιδιά μπορούν να δια­δρα­μα­τί­σουν δυνη­τικά ρόλο στη μετά­δοση ασθε­νειών στην κοι­νό­τητα. Πράγ­ματι, 97.078 νέα κρού­σματα COVID-19 σε παιδιά ανι­χνεύ­τη­καν τις τελευ­ταίες δύο εβδο­μά­δες του Ιουλίου στις ΗΠΑ  (αύξηση 40% των κρου­σμά­των στα παιδιά) σε συν­δυα­σμό με την επι­στροφή στο σχολείο, το οποίο κατα­δει­κνύει ότι η εφαρ­μογή των παρεμ­βά­σεων δημό­σιας υγείας στα σχολεία είναι πλέον πιο σημα­ντική από ποτέ.

Έξι προ­τά­σεις

Οι σχο­λι­κές περι­φέ­ρειες θα πρέπει να αφιε­ρώ­νουν προ­σπά­θειες σε παρεμ­βά­σεις που είναι εφικτές να εφαρ­μο­στούν στη σχολική πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Πρώτον, η καθο­λική εφαρ­μογή μάσκας προ­σώ­που θα πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται για όλο το προ­σω­πικό και τους μαθητές.

Δεύ­τε­ρον, τα σχολεία θα πρέπει να εφαρ­μό­σουν στρα­τη­γική για τη δια­τή­ρηση των μικρών ομάδων μαθητών μαζί, η οποία στην πραγ­μα­τι­κό­τητα περιο­ρί­ζει την έκθεση των μαθητών και του προ­σω­πι­κού σε επι­πλέον επαφές. Επειδή τα σχολεία μπορεί να μην έχουν τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό για να κάνουν εκτε­τα­μέ­νες αλλαγές στις εγκα­τα­στά­σεις τους, η πρα­κτική αυτή σε συν­δυα­σμό με ένα τρο­πο­ποι­η­μένο ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα θα μπο­ρούσε να επι­τρέ­ψει σε όλους τους μαθητές να έχουν του­λά­χι­στον κάποιες ώρες διδα­σκα­λίας με φυσική παρου­σία κάθε εβδο­μάδα, εξα­σφα­λί­ζο­ντας παράλ­ληλα τη φυσική απο­στα­σιο­ποί­ηση. Σαφώς θα πρέπει να δίνεται προ­τε­ραιό­τητα στην εξα­σφά­λιση της διδα­σκα­λίας με φυσική παρου­σία στους μικρό­τε­ρους μαθητές, σε μαθητές με ανα­πη­ρίες, σε μαθητές που μπορεί να μην είναι σε θέση να έχουν πρό­σβαση σε εφαρ­μο­γές εξ απο­στά­σεως διδα­σκα­λίας, και σε μαθητές με γνωστή δυσκο­λία στην επί­τευξη επαρ­κούς εκπαί­δευ­σης.

Τρίτον, τα σχολεία θα πρέπει να εκπαι­δεύ­ουν και να ενθαρ­ρύ­νουν συνεχώς τους μαθητές να παρα­μέ­νουν σπίτι εφόσον εμφα­νί­σουν συμ­πτώ­ματα λοί­μω­ξης. Καθώς η παν­δη­μία συνε­χί­ζε­ται, το προ­σω­πικό θα πρέπει επίσης να είναι πολύ επι­με­λές στην κατα­γραφή της προ­σέ­λευ­σης των μαθητών στο σχολείο ως πρό­σθετη στρα­τη­γική για την παρα­κο­λού­θηση της πιθανής επί­πτω­σης της νόσου ανάμεσα στους μαθητές.

Επι­πρό­σθετα, θα μπο­ρού­σαν να συστα­θούν επι­τρο­πές σχετικά με την εφαρ­μογή νέων σχο­λι­κών πρω­το­βου­λιών που να ενθαρ­ρύ­νουν και να επι­τη­ρούν την ευρεία τήρηση των πρω­το­κόλ­λων ασφα­λείας COVID-19 μεταξύ των μαθητών, όπως την υγιεινή των χεριών και τη χρήση μάσκας προ­σώ­που. Θα πρέπει να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι η συμ­μόρ­φωση με τις οδηγίες αφορούν το σύνολο των μαθητών και δεν απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο στιγ­μα­τι­σμού, όπως επίσης και η πιθανή νόσηση από COVID-19.

Επι­πλέον, είναι απα­ραί­τητο να διε­ξά­γο­νται ερευ­νη­τι­κές μελέτες που θα βοη­θή­σουν το εκπαι­δευ­τικό σύστημα στη λήψη απο­φά­σεων, όπως έρευνες για το ρόλο των παιδιών ως φορείς μετά­δο­σης του SARS-CoV-2 στην κοι­νό­τητα, καθώς και τυχαιο­ποι­η­μέ­νες κλι­νι­κές δοκιμές για να δια­λευ­καν­θεί ποιες στρα­τη­γι­κές στο σχολικό περι­βάλ­λον είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές για τη δια­τή­ρηση της επί­πτω­σης της λοί­μω­ξης COVID-19 σε χαμηλά επίπεδα.

Οι συγ­γρα­φείς σημειώ­νουν ότι οι νέες γνώσεις θα πρέπει να μετα­λα­μπα­δεύ­ο­νται με τρόπο ώστε να είναι χρή­σι­μες στους εκπαι­δευ­τι­κούς που δε δια­θέ­τουν εξει­δι­κευ­μένη εκπαί­δευση για θέματα υγείας, οι προ­τει­νό­με­νες λύσεις και προ­σεγ­γί­σεις θα πρέπει να συνο­δεύ­ο­νται με αντί­στοι­χες οικο­νο­μο­τε­χνι­κές μελέτες, ενώ μπορεί να χρειά­ζε­ται να δια­τε­θεί επι­πλέον χρη­μα­το­δό­τηση στα σχολεία για να τα βοη­θή­σουν να ανοί­ξουν με ασφά­λεια κατά τη νέα σχολική περίοδο.

Με δεδο­μένο ότι τα σχολεία απο­τε­λούν «σανίδες σωτη­ρίας» για πολλούς μαθητές, σε κάθε περί­πτωση δια­κυ­βεύ­ο­νται ζωές, είτε τα σχολεία είναι ανοικτά κατά τη διάρ­κεια αυτής της παν­δη­μίας είτε όχι.