ΑΟΖ : Μετά τη συμφωνία με την Ιταλία η Αίγυπτος – Πόσο δύσκολη είναι η διαπραγμάτευση-Τι γίνεται με το Καστελλόριζο

Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που αφορούν την οριο­θέ­τηση κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των δεν είναι ποτέ εύκολες, ακριβώς εξαι­τίας της φύσης των επί­δι­κων. Δεν είναι λίγες οι φορές που χώρες έχουν προ­τι­μή­σει να μένουν ανοιχτά θέματα, παρά να θεω­ρη­θεί ότι έκαναν μεγάλες υπο­χω­ρή­σεις.

Αυτή η δυσκο­λία φάνηκε ακόμη και στη δια­πραγ­μά­τευση για την αμοι­βαία οριο­θέ­τηση ΑΟΖ με την Ιταλία, παρότι η βασική προ­ερ­γα­σία, αυτή που αφο­ρούσε τη χάραξη των ορίων είχε γίνει… 43 χρόνια πριν όταν οι δύο χώρες είχαν συνο­μο­λο­γή­σει τα όρια των αντί­στοι­χων υφα­λο­κρη­πί­δων τους, όρια που με βάση το διεθνές δίκαιο για τη θάλασσα είναι τα ίδια και για μια ΑΟΖ. Και αυτό γιατί ανε­βαί­νο­ντας από το υπέ­δα­φος προς την επι­φά­νεια της θάλασ­σας (θυμί­ζουμε ότι η διαφορά ανάμεσα στην ΑΟΖ και την υφα­λο­κρη­πίδα είναι ότι η πρώτη δεν περι­λαμ­βά­νει μόνο το υπέ­δα­φος αλλά και τα υπερ­κεί­μενα νερά) βρί­σκουμε τα ζητή­ματα αλιείας και εκεί χρειά­στηκε αρκετή δια­πραγ­μά­τευση, ώστε να μη χάσουν οι Ιταλοί ψαράδες δικαιώ­ματα που θεωρούν δεδο­μένα, ξεκι­νώ­ντας από την περί­φημη κόκκινη γαρίδα.

Όμως, με την Αίγυπτο τα πράγ­ματα ήταν και είναι πιο δύσκολα.

Οι δυσκο­λίες της δια­πραγ­μά­τευ­σης με την Αίγυπτο

Οι λόγοι της δυσκο­λίας ως προς τη δια­πραγ­μά­τευση με την Αίγυπτο, όπως έχουν ούτως ή άλλως ανα­δυ­θεί είναι αρκετοί.

Μια πλήρης οριο­θέ­τηση ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, σημαί­νει συνυ­πο­λο­γι­σμό της συνο­λι­κής επή­ρειας των ελλη­νι­κών νησιών συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του συμπλέγ­μα­τος του Καστε­λό­ρι­ζου.

Σε μια τέτοια περί­πτωση ακυ­ρώ­νε­ται μεγάλο μέρος του τουρ­κι­κού σχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και όσων περι­λαμ­βά­νο­νται στο τουρ­κο­λι­βυκό σύμφωνο. Αυτό είναι και ο λόγος που για την ελλη­νική διπλω­μα­τία είναι τόσο σημα­ντική μια οριο­θέ­τηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Γιατί σε αυτή την περί­πτωση δεν θα επρό­κειτο για μια περισ­σό­τερο συμ­βο­λική κίνηση, όπως εν πολλοίς ισχύει με την ελλη­νοϊ­τα­λική συμ­φω­νία, εφόσον αυτή δεν εμπλε­κό­ταν σε δια­φι­λο­νι­κού­με­νες περιο­χές, αλλά μια κίνηση που όντως θα ανέ­τρεπε τα δεδο­μένα του τουρ­κο­λι­βυ­κού συμ­φώ­νου.

Δηλαδή, είναι μια οριο­θέ­τηση που φέρνει την Αίγυπτο σε αντι­πα­ρά­θεση με την Τουρκία στο συγκε­κρι­μένο θέμα. Και αυτό την ώρα που η Τουρκία έχει επι­μεί­νει ότι η δική της πρόταση για τη χάραξη ΑΟΖ στην περιοχή προ­σφέ­ρει στην Αίγυπτο μεγα­λύ­τε­ρες εκτά­σεις (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και «οικο­πέ­δων» που ανήκουν στην ΑΟΖ της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας).

Είναι αλήθεια ότι ανάμεσα στην Τουρκία και τη σημε­ρινή Αιγυ­πτιακή κυβέρ­νηση οι σχέσεις δεν είναι οι καλύ­τε­ρες. Ας μην ξεχνάμε ότι η άνοδος του στρα­τη­γού Σίσι στην εξουσία έγινε ύστερα από την ανα­τροπή της κυβέρ­νη­σης των Αδελφών Μου­σουλ­μά­νων, ρεύ­μα­τος πολύ κοντά στις απόψεις του Ερντο­γάν. Επίσης, Αίγυ­πτος και Τουρκία στη­ρί­ζουν αντί­πα­λες παρα­τά­ξεις στον λιβυκό εμφύλιο πόλεμο και έρχο­νται σε αντι­πα­ρά­θεση και γι’ αυτό το μέτωπο.

Αυτό, όμως, δεν σημαί­νει ότι η Αίγυ­πτος είναι δια­τε­θει­μένη αυτή τη στιγμή να ανοίξει όλα τα μέτωπα και όλα τα πεδία αντι­πα­ρά­θε­σης με την Τουρκία. Προ­φα­νώς θα προ­τι­μούσε μια συνο­λι­κό­τερη ρύθμιση, εντός της οποία Τουρκία και Ελλάδα θα έβρι­σκαν ένα σημείο ισορ­ρο­πίας.

Το ερώτημα μιας τμη­μα­τι­κής συμ­φω­νίας

Τη δυσκο­λία ως προς τη δια­πραγ­μά­τευση την ανα­γνώ­ρισε και ο ίδιος ο Έλληνας ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας, ο οποίος τόνισε ότι δεν «δεν πρέπει να είμαστε υπε­ραι­σιό­δο­ξοι. Δου­λεύ­αμε ένα χρόνο για την Ιταλία επί 14ωρα και 15ωρα… Οι Αιγύ­πτιοι προ­σπα­θούν να μην μπλέ­κο­νται με θέματα άλλων χωρών στην περιοχή. Εάν μπο­ρού­σαν θα απέ­φευ­γαν να πατή­σουν ‘’τουρκικό κάλο’’».

Επίσης, ο Έλληνας ΥΠΕΞ ανα­γνώ­ρισε την προ­σπά­θεια των Τούρκων να πείσουν την αιγυ­πτιακή πλευρά ότι η δική τους αντί­ληψη είναι πιο συμ­φέ­ρουσα: «σας δίνουμε 30 με 40% παρα­πάνω απ’ ό,τι οι Έλληνες».

Όλα αυτά συγκλί­νουν σε μια εικόνα ότι η Αίγυ­πτος δύσκολα θα μπο­ρούσε σε αυτή τη φάση να συναι­νέ­σει σε συνο­λική οριο­θέ­τηση ΑΟΖ με την Ελλάδα. Είναι σαφές ότι θα προ­τι­μούσε να απο­φύ­γει το να πάρει θέση στο σύνολο των ζητη­μά­των που απο­τε­λούν ελλη­νο­τουρ­κι­κές δια­φο­ρές.

Απέ­να­ντι σε αυτή τη δυσκο­λία, η ελλη­νική διπλω­μα­τία δείχνει να προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στη δια­πραγ­μά­τευση μιας τμη­μα­τι­κής συμ­φω­νίας. Όπως είπε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Δένδιας «όταν δεν μπορείς να λύσεις το σύνολο είναι ωφέλιμο να λύσεις ένα μέρος είναι κάτι που μπορείς να συζη­τή­σεις. Σημασία έχει να κανείς μια αρχή».

Σε μια τέτοια περί­πτωση Ελλάδα και Αίγυ­πτος θα μπο­ρού­σαν να συμ­φω­νή­σουν για ένα μέρος της μεταξύ τους οριο­θέ­τη­σης και συγκε­κρι­μένα αυτό που δεν εφά­πτε­ται ζητη­μά­των όπως η αυτο­τε­λής ΑΟΖ του Καστε­λό­ρι­ζου. Θα ήταν μια συμ­φω­νία, όμως, που θα ακύρωνε σε μεγάλο βαθμό τις προ­βλέ­ψεις του τουρ­κο­λι­βυ­κού συμ­φώ­νου και θα ανα­γνώ­ριζε την εγκυ­ρό­τητα των ελλη­νι­κών θέσεων, την ώρα που εμμέσως πλην σαφώς θα υπο­γράμ­μιζε ότι άλλα ζητή­ματα είναι όντως υπόθεση πιο συνο­λι­κής και ίσως πολυ­με­ρούς δια­πραγ­μά­τευ­σης, ή προ­σφυ­γής σε διεθνή δικαιο­δο­τικά όργανα.

Βέβαια ακόμη και μια τέτοια «τμη­μα­τική συμ­φω­νία» από την Τουρκία θα ερμη­νευό­ταν ως μια επι­θε­τική ενέρ­γεια και άρα επι­στρέ­φουμε στο εάν και κατά πόσο η αιγυ­πτιακή κυβέρ­νηση είναι δια­τε­θει­μένη τώρα να προ­χω­ρή­σει σε κάτι τέτοιο.

Σε κάθε περί­πτωση όλα αυτά ορίζουν τις πραγ­μα­τι­κές προ­κλή­σεις μιας δια­πραγ­μά­τευ­σης που κάθε άλλο παρά εύκολη θα είναι και κάθε άλλο παρά δεδο­μένο ότι θα ευο­δω­θεί σε βραχύ χρόνο.

Πηγή: in.gr

Πανα­γιώ­της Σωτήρης