«Δικαστικές διακοπές»: Ενας τίτλος που ξεγελά – Aρθρο της κ. Αικατερίνης Μάτση, Αντεισαγγελέως Εφετών Δωδεκανήσου

Τo τελευ­ταίο διά­στημα πλη­θαί­νουν τα δημο­σιεύ­ματα που κάνουν λόγο για δήθεν απαί­τηση των δικα­στών να ξεκου­ρα­στούν και το φετινό καλο­καίρι, ενώ οι πολίτες αγω­νιούν πέραν της υγείας τους και για την οικο­νο­μική ύφεση που θα αντι­με­τω­πί­σει η χώρα από την ανα­στολή της παρα­γω­γι­κής δια­δι­κα­σίας λόγω της παν­δη­μίας.

Μάλιστα σε κάποια απ’ αυτά επι­χει­ρεί­ται πλήρης στρέ­βλωση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, καθόσον ανα­φέ­ρε­ται ότι “κάποιες δικα­στι­κές ενώσεις δια­φω­νούν για τη παρά­ταση του δικα­στι­κού έτους”, ενώ είναι σαφές ότι οι τρεις μεγα­λύ­τε­ρες ενώσεις, που αντι­προ­σω­πεύ­ουν τη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των δικα­στι­κών και εισαγ­γε­λι­κών λει­τουρ­γών, έχουν ήδη εκφρά­σει τη δια­φω­νία τους για τη παρά­ταση του δικα­στι­κού έτους, όταν μάλιστα πιθα­νο­λο­γεί­ται ότι δεν πρό­κει­ται για ένα πρό­σκαιρο και έκτακτο μέτρο.

Ήδη έχει γραφεί και απο­τυ­πω­θεί με σαφή­νεια δια της παρά­θε­σης στα­τι­στι­κών στοι­χείων ότι οι δικα­στι­κές δια­κο­πές δεν απο­τε­λούν επ’ ουδενί τη γνωστή σε όλους άδεια ανα­ψυ­χής (ή ανά­παυ­σης) που χορη­γεί­ται σε όλους τους εργα­ζό­με­νους. Και τούτο διότι η τελευ­ταία «απο­βλέ­πει αφενός στη δια­τή­ρηση της σωμα­τι­κής και ψυχικής ευεξίας των εργα­ζο­μέ­νων και αφε­τέ­ρου στη δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής ενός εκάστου στα αγαθά του ελευ­θέ­ρου χρόνου». Η ανα­λυ­τική δε παρά­θεση του αριθμού των δικα­στι­κών απο­φά­σεων, που δημο­σιεύ­ο­νται από τους συνα­δέλ­φους δικα­στές κατά τη διάρ­κεια των δικα­στι­κών δια­κο­πών, κατα­δει­κνύει ακριβώς το αντί­θετο. Ότι δηλαδή το θέρος είναι γι’ αυτούς χρόνος πλήρους εργα­σια­κής απα­σχό­λη­σης και μεγάλης παρα­γω­γι­κό­τη­τας, αφού ο αριθμός των δικα­στι­κών απο­φά­σεων που δημο­σιεύ­ο­νται δεν είναι μικρό­τε­ρος από τον αριθμό των απο­φά­σεων που δημο­σιεύ­ο­νται κατά την διάρ­κεια του δικα­στι­κού έτους.

Προς επίρ­ρωση των ανωτέρω αξίζει να ανα­φερ­θεί ότι παρό­μοια είναι η κατά­σταση και στους εισαγ­γε­λι­κούς λει­τουρ­γούς. Ενδει­κτικά επι­ση­μαί­νε­ται ότι για το έτος 2019, οι εισερ­χό­με­νες μηνύ­σεις στην Εισαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Θεσ­σα­λο­νί­κης ήταν τον μήνα Ιούλιο 4.423, τον μήνα Αύγου­στο 3.423 και τον μήνα Σεπτέμ­βριο 5.092, ενώ ο μέσος όρος των εισερ­χό­με­νων μηνύ­σεων κατά τους λοιπούς εννέα μήνες του δικα­στι­κού έτους ανήλθε σε 4.764. Επίσης μόνο κατά τον μήνα Ιούλιο οι παρε­μπί­πτου­σες προ­τά­σεις ανήλθαν σε 159, ενώ όλους τους υπό­λοι­πους μήνες ο αριθμός τους κυμάν­θηκε από 60 έως και 120. Τέλος, οι αυτό­φω­ρες συνο­δείες κατά τον μήνα Ιούλιο ήταν 483, κατά τον μήνα Αύγου­στο 413 και κατά τον μήνα Σεπτέμ­βριο 434, ενώ τους υπό­λοι­πους εννέα μήνες ο μέσος όρος ανήλθε σε 455. Αντί­στοιχη εικόνα εμφά­νισε και η Εισαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Αθηνών, αφού οι εισερ­χό­με­νες μηνύ­σεις ήταν τον μήνα Ιούλιο 7.394, τον μήνα Αύγου­στο 5.968 και τον μήνα Σεπτέμ­βριο 9.837, ενώ ο μέσος όρος των εισερ­χό­με­νων μηνύ­σεων κατά τους λοιπούς εννέα μήνες του δικα­στι­κού έτους ανήλθε σε 14.556. Επίσης κατά τον μήνα Ιούλιο οι παρε­μπί­πτου­σες προ­τά­σεις ανήλθαν σε 136, τον Αύγου­στο σε 95 και τον Σεπτέμ­βριο σε 154, ενώ όλους τους υπό­λοι­πους μήνες ο αριθμός τους κυμάν­θηκε από 140 έως και 217. Τέλος, οι αυτό­φω­ρες συνο­δείες κατά τον μήνα Ιούλιο ήταν 838, κατά τον μήνα Αύγου­στο 830 και κατά τον μήνα Σεπτέμ­βριο 1.091, ενώ τους υπό­λοι­πους εννέα μήνες ο μέσος όρος ανήλθε σε 927. Παρέλ­κει δε να ανα­φερ­θεί ότι εκτός από την ποινική δίωξη, ο Εισαγ­γε­λέας κατά τα τμήματα δια­κο­πών είναι επι­φορ­τι­σμέ­νος με τις ακρο­ά­σεις, τις γνω­μο­δο­τή­σεις και όλα τα ανα­κύ­πτο­ντα ζητή­ματα που αφορούν την εκτέ­λεση των ποινών. Και δεν πρέπει να λησμο­νούμε ότι στις επαρ­χια­κές εισαγ­γε­λίες, που ο αριθμός των υπη­ρε­τού­ντων εισαγ­γε­λέων είναι πολύ μικρός, το τμήμα δια­κο­πών του εκά­στοτε υπη­ρε­τού­ντος εισαγ­γε­λέα αγγίζει τις σαράντα ημέρες. Επο­μέ­νως, είναι του­λά­χι­στον αστείο να γίνεται οποιοσ­δή­ποτε παραλ­λη­λι­σμός των δικα­στι­κών δια­κο­πών με την άδεια ανα­ψυ­χής των λοιπών εργα­ζο­μέ­νων.

Άλλωστε, και επειδή η συζή­τηση ανα­φο­ρικά με τη παρά­ταση του δικα­στι­κού έτους γίνεται με αφορμή την έκτακτη ανα­στολή λει­τουρ­γίας των δικα­στη­ρίων, αξίζει να σημειω­θεί ότι ο πραγ­μα­τι­κός δικα­στι­κός χρόνος, που χάθηκε λόγω της παν­δη­μίας, θα μπο­ρούσε να ανα­πλη­ρω­θεί με μικρή ή και μεγάλη ποσο­στιαία αύξηση των πινα­κίων στις δικα­σί­μους των τμη­μά­των δια­κο­πών αλλά και στις δικα­σί­μους του επό­με­νου δικα­στι­κού έτους. Ενώ δεν πρέπει να λησμο­νεί­ται το γεγονός ότι καμία επαγ­γελ­μα­τική ομάδα και ιδιαί­τερα οι δικη­γο­ρι­κοί σύλ­λο­γοι της χώρας δεν υπέ­βα­λαν μέχρι σήμερα σχετικό αίτημα, αν και το επι­χεί­ρημα που δια­τυ­πώ­θηκε για την ανάγκη παρά­τα­σης του δικα­στι­κού έτους, εδρά­ζε­ται στο ότι η παρά­ταση θα λει­τουρ­γή­σει ως αντι­στάθ­μι­σμα στην απώλεια ύλης για τους δικη­γό­ρους από την ανα­στολή λει­τουρ­γίας των δικα­στη­ρίων.

Η αναφορά αυτή δεν γίνεται προ­κει­μέ­νου να εκφρα­στεί κάποιο παρά­πονο για την στέρηση από το δικαί­ωμα αδείας, αφού όλοι έχουμε επί­γνωση του συνταγ­μα­τι­κού μας ρόλου. Η αναφορά αυτή γίνεται προ­κει­μέ­νου να ανα­δει­χθεί, με την παρά­θεση πραγ­μα­τι­κών στοι­χείων και όχι με αορι­στο­λο­γίες, ότι η παγίωση μιας τυχόν μείωσης των δικα­στι­κών δια­κο­πών, όχι μόνο δεν θα επι­φέ­ρει την πολυ­πό­θητη επι­τά­χυνση στην απονομή της δικαιο­σύ­νης, αλλά θα επι­δει­νώ­σει ακόμη περισ­σό­τερο το πρό­βλημα με τη σώρευση περισ­σό­τε­ρων εκκρε­μών δικο­γρα­φιών. Και τούτο διότι η αιτία για την παρα­τη­ρού­μενη επί σειρά ετών επι­βρά­δυνση στη περαί­ωση των δικο­γρα­φιών δεν είναι οι παρα­τε­τα­μέ­νες δικα­στι­κές δια­κο­πές, ούτε βέβαια η νωθρό­τητα και η ανε­πάρ­κεια μας, αλλά το ότι είμαστε εξαι­ρε­τικά λίγοι άνθρω­ποι που καλού­μα­στε κάθε χρόνο να εντα­τι­κο­ποιούμε περισ­σό­τερο τις προ­σπά­θειες μας για να αντε­πε­ξέλ­θουμε στις ογκω­δέ­στα­τες χρε­ώ­σεις. Η λύση λοιπόν θα ήταν η πραγ­μα­τικά γενναία αύξηση των οργα­νι­κών θέσεων όλων των βαθμών, προ­κει­μέ­νου επι­τέ­λους να επέλθει μία εξι­σορ­ρό­πηση στο ανθρώ­πινο δυνα­μικό και στον συνεχώς αυξα­νό­μενο όγκο εργα­σίας. Με τον τρόπο αυτό, και όχι με ημί­με­τρα που συνήθως προ­τάσ­σο­νται από τον νομο­θέτη για να αντι­με­τω­πι­στεί προ­σω­ρινά το πρό­βλημα της συσ­σώ­ρευ­σης των υπο­θέ­σεων (όπως μαζικές παρα­γρα­φές αδι­κη­μά­των αμφι­βό­λου συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας) ή με «ακα­τα­νό­η­τες» ενέρ­γειες (όπως η ανα­κα­τα­νομή μεγάλου αριθμού εφετών σε προ­έ­δρους εφετών και τώρα αντει­σαγ­γε­λέων εφετών σε εισαγ­γε­λείς εφετών, με την ταυ­τό­χρονη κατάρ­γηση των θέσεων των πρώτων εξ αυτών), θα μπο­ρού­σαμε να μιλή­σουμε αφενός για ανθρώ­πι­νες συν­θή­κες εργα­σίας, αφε­τέ­ρου για το δικαί­ωμα έστω και σε ολι­γο­ή­μερη ξεκού­ραση από τις υπη­ρε­σια­κές μας υπο­χρε­ώ­σεις. Και το κυριό­τερο, θα μπο­ρού­σαμε να μιλή­σουμε ρεα­λι­στικά και αφή­νο­ντας στην άκρη το κυνήγι μαγισ­σών για ουσια­στική επι­τά­χυνση στην απονομή της δικαιο­σύ­νης. Ωστόσο είναι λυπηρή η δια­πί­στωση ότι ανα­φαί­νο­νται και πάλι ποιες είναι οι πραγ­μα­τι­κές προ­θέ­σεις της πολι­τείας πίσω από το ψευ­το­ε­πι­χεί­ρημα της ανα­πλή­ρω­σης των χαμένων δικα­σί­μων. Μα προ­φα­νώς η εντα­τι­κο­ποί­ηση της εργα­σίας με το ήδη υπάρχον έμψυχο δυνα­μικό.

Πηγή: ende.gr