Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος και Πρασίνου του Δήμου Ρόδου για τον φίκο στο “Ακταίον”

Λίγες μέρες πριν, υπήρξαν δημο­σιεύ­ματα στον τοπικό τύπο τα οποία ανα­φέ­ρο­νταν στο μεγάλο δένδρο φίκου που βρί­σκε­ται στον περι­βάλ­λο­ντα χώρο του Ακταίον. Τα δημο­σιεύ­ματα αυτά προ­κά­λε­σαν, εύλογα, το ενδια­φέ­ρον της κοινής γνώμης, προς πλήρη και έγκυρη ενη­μέ­ρωση της οποίας εκδί­δε­ται και απο­στέλ­λε­ται για δημο­σί­ευση το παρόν Δελτίο Τύπου.

Αρχικά, οι γεω­πό­νοι της δημο­τι­κής Υπη­ρε­σίας Περι­βάλ­λο­ντος και Πρα­σί­νου (ΥΠΠ), παρα­τή­ρη­σαν σύμ­πτωμα ξήραν­σης στα κλαδιά του φίκου το μήνα Ιούλιο του 2019. Πιο συγκε­κρι­μένα, παρα­τή­ρη­σαν ότι το δένδρο παρου­σί­ασε εκτε­τα­μένη ξήρανση των φύλλων στο εσω­τε­ρικό της κόμης του. Μόνο η εξω­τε­ρική επι­φά­νεια της κόμης δια­τη­ρούσε πράσινα φύλλα. Αυτό το γεγονός απέ­κλεισε την ξήρανση λόγω δυνατών ανέμων που θα είχαν προ­κα­λέ­σει ξήρανση μόνο στη εξω­τε­ρική επι­φά­νεια της κόμης και μόνο στη πλευρά του που είναι εκτε­θει­μένη σε νοτιο­α­να­το­λι­κούς ανέμους. Εξάλλου, όπως δείχνει η εμπει­ρία από ξηράν­σεις λόγω τέτοιων ανέμων σε άλλα δέντρα φίκου, η ζημιά απο­κα­θί­στα­ται πολύ γρήγορα. Στην περί­πτωση του συγκε­κρι­μέ­νου φίκου, η ξήρανση επέ­μεινε για μεγάλο χρονικό διά­στημα και δεν υπήρξε καθόλου ανα­βλά­στηση φύλλων στο εσω­τε­ρικό της κόμης. Επι­πλέον, ανα­φο­ρικά με φυτο­πα­θο­λο­γι­κές προ­σβο­λές, παρα­τη­ρή­θηκε προ­σβολή από τη μικρή σφήκα Josephiella microcarpae, η οποία είναι συνη­θι­σμένη σε φίκους της πόλης. Η συγκε­κρι­μένη προ­σβολή, ωστόσο, δεν θα μπο­ρούσε να έχει προ­κα­λέ­σει τόσο εκτε­τα­μένη ξήρανση στο δέντρο.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι οι αρχικές παρα­τη­ρή­σεις δεν αρκού­σαν για να παρά­σχουν πει­στι­κές απα­ντή­σεις ανα­φο­ρικά με την ξήρανση των κλαδιών του φίκου, η ΥΠΠ προέβη ακο­λού­θως στην ανα­ζή­τηση περαι­τέρω γνω­μά­τευ­σης και επι­στη­μο­νι­κής συν­δρο­μής. Στο πλαίσιο αυτό, στις 6/8/2019 στάλ­θηκε δείγμα εδάφους στο Μπε­νά­κειο Φυτο­πα­θο­λο­γικό Ινστι­τούτο (ΝΠΔΔ) για βιο­δο­κιμή, όπου και εντο­πί­στηκε η ύπαρξη φυτο­το­ξι­κού παρά­γο­ντα, χωρίς, όμως, να προσ­διο­ρί­ζε­ται η φύση του. Για την αντι­με­τώ­πιση των επι­πτώ­σεων του φυτο­το­ξι­κού παρά­γο­ντα που βρέθηκε στο έδαφος κοντά στον κορμό του δέντρου, η ΥΠΠ προέβη στις παρα­κάτω ενέρ­γειες:

1. Συχνά ποτί­σματα από τα τέλη Αυγού­στου 2019 (δυο φορές ανά εβδο­μάδα αρχικά και κατόπιν μια φορά την εβδο­μάδα έως το τέλος Οκτω­βρίου 2019) με πολύ νερό, με στόχο την από­πλυση και μείωση των δυσμε­νών συνε­πειών του φυτο­το­ξι­κού παρά­γο­ντα.

2. Ψεκα­σμός στις 26/9/2019 με δια­φυλ­λικό λίπασμα για τη θρέψη και ενδυ­νά­μωση του δέντρου.

3. Σημειακά κλα­δέ­ματα εντός του Οκτω­βρίου 2019, σε διάφορα σημεία του δένδρου, προ­κει­μέ­νου να εξε­τα­στεί η δυνα­τό­τητα ανα­βλά­στη­σής του την Άνοιξη του 2020 και να απο­φα­σι­στεί ο ενδε­δειγ­μέ­νος τρόπος κλα­δέ­μα­τος.

Παρά τις προ­α­να­φε­ρό­με­νες ενέρ­γειες, παρα­τη­ρή­θηκε ότι η ξήρανση των κλαδιών συνέ­χισε να επε­κτεί­νε­ται στα­διακά, με αργό ρυθμό και προς στο εξω­τε­ρικό της κόμης. Για το λόγο αυτό και προς ανα­ζή­τηση ενδε­δειγ­μέ­νης θερα­πείας, στις 31/1/2020, στάλ­θη­καν από την ΥΠΠ στο Μπε­νά­κειο Φυτο­πα­θο­λο­γικό Ινστι­τούτο, νέα δείγ­ματα φύλλων και ξύλου του δέντρου για νέα περε­ταίρω διε­ρεύ­νηση, ανάλυση, πιο τεκ­μη­ριω­μένη γνω­μά­τευση και προ­τά­σεις αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος. Στα δείγ­ματα αυτά δεν βρέθηκε παρου­σία φυτο­πα­θο­γό­νου παρά­γο­ντα. Παρα­τη­ρή­θηκε, όμως, παρου­σία φυτο­το­ξι­κής ουσίας, χωρίς να προσ­διο­ρί­ζε­ται η φύση της. Ως πιθανή αιτία ανα­φέρ­θηκε η πιθα­νό­τητα έκθεσης του ριζικού συστή­μα­τος του δέντρου σε αστικά λύματα από τυχόν διαρροή του δικτύου απο­χέ­τευ­σης. Για το λόγο αυτό, η ΥΠΠ απευ­θύν­θηκε στην ΔΕΥΑΡ προ­κει­μέ­νου να διε­ρευ­νη­θεί και αυτό το ενδε­χό­μενο.

Με τους πρό­σφα­τους δυνα­τούς Νότιους ανέμους στις αρχές Απρι­λίου, προ­κλή­θηκε ξήρανση του φυλ­λώ­μα­τος που είχε απο­μεί­νει στο δένδρο, όπως άλλωστε συνέβη και σε όλα τα δέντρα που βρί­σκο­νται κοντά στην θάλασσα και είναι εκτε­θει­μένα στο Νοτιά. Η ξήρανση αυτής της μορφής, συμ­βαί­νει συνήθως κάθε χρόνο. Σε αυτή την περί­πτωση, τα δένδρα πάντα ανα­βλα­σταί­νουν, κυρίως κατά την περίοδο της Άνοιξης. Το συγκε­κρι­μένο δέντρο, όντας κατα­πο­νη­μένο, δεν είναι προ­βλέ­ψιμο πώς θα εξε­λι­χθεί ανα­φο­ρικά με την δυνα­τό­τητά του να ανα­βλα­στή­σει. Η επι­κεί­μενη άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας είναι πιθανόν, να συμ­βά­λει θετικά στο θέμα αυτό.

Η ΥΠΠ παρα­κο­λου­θώ­ντας στενά και με ενδια­φέ­ρον την υπόθεση του φίκου στο Ακταίον από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι σήμερα, αξιο­λο­γεί, διε­ρευνά και προ­βαί­νει διαρκώς σε ενδε­δειγ­μέ­νες καλ­λιερ­γη­τι­κές φρο­ντί­δες, προ­σπα­θώ­ντας να απο­τρέ­ψει την ξήρανση και να επι­τύ­χει τη θερα­πεία και διάσωση του συμ­βο­λι­κού αυτού δέντρου. Οι προ­σπά­θειες της ΥΠΠ συνε­χί­ζο­νται με αμείωτο ενδια­φέ­ρον. Όπως παρα­τη­ρή­θηκε σε πρό­σφατη αυτοψία, στο εσω­τε­ρικό του φίκου, στο σημείο του κορμού όπου αρχί­ζουν οι κλώνοι του δέντρου, έχουν εμφα­νι­στεί νέα, υγιή κλαδιά με υγιές φύλλωμα. Η ΥΠΠ ευελ­πι­στεί και προ­σπα­θεί ώστε να υπάρξει θετική εξέλιξη.

Ο Προϊ­στά­με­νος Τμή­μα­τος Ο Προϊ­στά­με­νος Διεύ­θυν­σης

Μελετών, Σχε­δια­σμού και Περι­βάλ­λο­ντος & Πρα­σί­νου

Συντή­ρη­σης Πρα­σί­νου

Χαρά­λα­μπος Λαμπρί­δης

Αρχι­τέ­κτο­νας Μηχα­νι­κός

Σπύρος Γερα­βέ­λης

Π.Ε. Γεω­πό­νων