Τσίπρας στη “Le Monde”: Ευρωομόλογο χωρίς Γερμανία και Ολλανδία, αν η Μέρκελ δεν κάνει την υπέρβαση

Έκκληση προς τους Ευρω­παί­ους ηγέτες να εγκα­τα­λεί­ψουν την κατα­στρο­φική αδιαλ­λα­ξία και να κατα­λή­ξουν σε απο­φά­σεις που θα προ­στα­τέ­ψουν τους λαούς από την απειλή των οικο­νο­μι­κών συνε­πειών του κορο­νοϊού, απευ­θύ­νει με άρθρο του, στην εφη­με­ρίδα “Le Monde” ο πρό­ε­δρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας.

“Πολύ φοβάμαι ότι αυτή η ακραία επί­δειξη αμο­ρα­λι­σμού και αδιαλ­λα­ξίας από Ευρω­παί­ους ηγέτες – όπως ο Μαρκ Ρούτε που δεν κατά­λαβε να έχει κάτι αλλάξει τις τελευ­ταίες μέρες που θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει τη χώρα του να δεχτεί νέα οικο­νο­μικά εργα­λεία – ίσως αποβεί μοιραία για την ίδια την ενότητα της Ένωσης¨, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Τσίπρας.

Ο κ. Τσίπρας σημειώ­νει ότι η η μεγα­λύ­τερη ευθύνη βαραί­νει την Άνγκελα Μέρκελ, που πρέπει να κάνει την υπέρ­βαση για να προ­στα­τέ­ψει την ενότητα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Ολό­κληρο το άρθρο του Αλέξη Τσίπρα

ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΧΤΥΠΑΕΙ Η ΚΑΜΠΑΝΑ (II)

«Η δυσκο­λία δεν έγκει­ται στην ανά­πτυξη νέων ιδεών, αλλά στο πώς θα αφή­σουμε πίσω μας τις παλιές»

Τζ. Μ. Κέινς, 1936

Όταν το 2015 η Ελλάδα αντι­με­τώ­πιζε τον παρα­λο­γι­σμό της τιμω­ρι­τι­κής λιτό­τη­τας που είχε ήδη οδη­γή­σει, μετά από δύο απο­τυ­χη­μένα προ­γράμ­ματα του ΔΝΤ, μεγάλο μέρος του ελλη­νι­κού λαού στα πρόθυρα ανθρω­πι­στι­κής κρίσης, οι περισ­σό­τε­ροι στην Ευρώπη θεω­ρού­σαν ότι «αυτή η μικρή χώρα» θα παρέ­μενε μια εξαί­ρεση. Κάτι σαν μια τιμωρία παρα­δειγ­μα­τι­σμού για να μην ακο­λου­θή­σουν και άλλες χώρες τον ολι­σθηρό δρόμο των μεγάλων ελλειμ­μά­των.

Τι και αν η νεο­ε­κλεγ­μένη κυβέρ­νηση της Αρι­στε­ράς δεν είχε καμία σχέση με αυτούς που δημιούρ­γη­σαν τα ελλείμ­ματα. Τι κι αν δεν είχε καμία πρόθεση να ευνο­ή­σει, όπως οι προη­γού­με­νες, τους πλού­σιους Έλληνες που είχαν βγάλει τα λεφτά τους στις τρά­πε­ζες της Ελβε­τίας και απέ­φευ­γαν συστη­μα­τικά τη φορο­λο­γία. Η πλειο­ψη­φία της κοινής γνώμης, ιδιαί­τερα στις χώρες του εύπορου Βορρά, είχε δηλη­τη­ρια­στεί από ιδε­ο­λη­ψίες για τους “σπά­τα­λους και τεμπέ­λη­δες Έλληνες που θέλουν να ζουν καλά, πάνω από τις δυνα­τό­τη­τές τους, με τα λεφτά των σκληρά εργα­ζό­με­νων Βόρειο­ευ­ρω­παίων”.

Η κυβέρ­νηση του ΣΥΡΙΖΑ προ­σπά­θησε να ανα­τρέ­ψει αυτές τις στε­ρε­ο­τυ­πι­κές αντι­λή­ψεις και να προ­τεί­νει εναλ­λα­κτι­κές στη σκληρή λιτό­τητα, μέσα σε ένα πλαίσιο ευρω­παϊ­κής αλλη­λεγ­γύης και δια­λό­γου. Ωστόσο, αντι­με­τω­πί­στηκε από τις συντη­ρη­τι­κές κυβερ­νή­σεις στην Ε.Ε. ως απειλή απέ­να­ντι στους κανόνες που πρέπει να ισχύουν “μέχρι ο ήλιος να ανα­τεί­λει από τη Δύση”, ενώ ακόμη και  προ­ο­δευ­τι­κές δυνά­μεις, την είδαν αρχικά με καχυ­πο­ψία: «Ποιοι είναι αυτοί που θα παλέ­ψουν για κάτι το οποίο εμείς δεν επι­χει­ρή­σαμε καν;». Αργό­τερα, βέβαια, είδαν με συμπά­θεια την προ­σπά­θεια του Δαβίδ ενάντια στον Γολιάθ. Όπως μου εκμυ­στη­ρεύ­τηκε, άλλωστε, o τότε Πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου, μετά τη πρώτη μου ομιλία ως πρω­θυ­πουρ­γός στην ολο­μέ­λεια, «η καρδιά μας είναι μαζί σου αλλά η λογική μας όχι». Και ποιο ήταν το παρά­λογο; Μα, το να αλλά­ξουμε τους κανόνες όταν αυτοί δε λει­τουρ­γούν.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα όλοι κατα­λά­βαι­ναν ότι το “παρά­λογο” δεν ήταν το να αλλά­ξουμε το φάρμακο όταν αντί να θερα­πεύει, επι­δει­νώ­νει την κατά­σταση του ασθενή, αλλά το να κάνεις πως δεν βλέπεις το προ­φα­νές. Από την άλλη, κανείς δεν θεω­ρούσε “λογικό” μια μικρή χώρα να αλλάξει τους κανόνες. Ακόμη και αν είχε απόλυτο δίκιο. Και στο πίσω μέρος του μυαλού πολλών, ήταν η αντί­ληψη πως αυτός ο παρα­λο­γι­σμός δεν θα άγγιζε ποτέ τις ίδιες τους τις χώρες. Πίστευαν ότι η Ελλάδα θα ήταν απλώς μια εξαί­ρεση.

Σε μια από τις πρώτες Συνό­δους του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου που συμ­με­τείχα, προ­σπά­θησα να μετα­πείσω τους συνα­δέλ­φους μου, θυμί­ζο­ντάς τους το εξαι­ρε­τικό μυθι­στό­ρημα του Έρνεστ Χεμιν­γουέι, «Για ποιον χτυπάει η καμπάνα». Ήθελα να τους δια­μη­νύσω πως αν αυτή είναι η μέθοδος να αντι­με­τω­πι­στεί η κρίση στην Ελλάδα, θα έρθει η ώρα που θα χρεια­στεί οι χώρες τους να έρθουν αντι­μέ­τω­πες με την ίδια “λογική”.

Αργό­τερα, καθώς οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις έλαβαν δρα­μα­τική τροπή, ενη­μέ­ρωσα την ευρω­παϊκή κοινή γνώμη σχετικά με την αδιάλ­λα­κτη στάση των θεσμι­κών οργάνων, μέσω των σελίδων της Le Monde, με ένα άρθρο που είχε τον τίτλο του περί­φη­μου βιβλίου του Έρνεστ Χεμιν­γουέι. Στο πλαίσιο αυτό, κατέ­ληγα στο συμπέ­ρα­σμα ότι το ζήτημα που αντι­με­τω­πί­ζαμε δεν αφο­ρούσε μόνον την Ελλάδα, αλλά ήταν το επί­κε­ντρο της σύγκρου­σης μεταξύ δύο δια­φο­ρε­τι­κών στρα­τη­γι­κών για το μέλλον της Ευρώπης. Η μια ήταν επι­κε­ντρω­μένη στην πολι­τική ολο­κλή­ρωση βασι­σμένη στην ισότητα και την αλλη­λεγ­γύη. Η άλλη οδη­γούσε σε κατα­κερ­μα­τι­σμό και διαί­ρεση.

Δεν ξέρω πόσο προ­φη­τικό θα απο­δει­χθεί αυτό το άρθρο, υπό το πρίσμα των σημε­ρι­νών εξε­λί­ξεων. Και επίσης δεν ξέρω σε ποιο βαθμό κατά­φερα να πείσω, τότε, τους συνα­δέλ­φους μου. Παρόλο που οι κυβερ­νή­σεις της Γαλλίας και της Ιταλίας υπο­στή­ρι­ζαν την Ελλάδα, δεν πιστεύω ότι το έκαναν επειδή θεω­ρού­σαν ότι υπήρχε πραγ­μα­τι­κός κίν­δυ­νος “οι καμπά­νες” να χτυ­πή­σουν μια μέρα για αυτούς. Σε κάθε περί­πτωση, παρά τις γαλ­λι­κές προ­σπά­θειες, ο διά­λο­γος για το μέλλον της Ευρώπης απο­δεί­χθηκε βρα­χύ­βιος.

Μέχρι που ήρθε μια στιγμή που θυμίζει αυτήν της περιό­δου του μυθι­στο­ρή­μα­τος του Χεμιν­γουέι. Όχι, δεν έχουμε σήμερα πραγ­μα­τικό πόλεμο. Αλλά είναι σαν να έχουμε πόλεμο. Οι οικο­νο­μίες μας συρ­ρι­κνώ­νο­νται συμ­με­τρικά και με από­λυ­τους όρους. Προ­τε­ραιό­τητα, όμως, είναι να σωθούν ανθρώ­πι­νες ζωές. Οι ζωές δεν ξανάρ­χο­νται. Τα χρέη ξεπλη­ρώ­νο­νται ή και δια­γρά­φο­νται, όπως έγινε και μετά από πραγ­μα­τικό πόλεμο, το 1953. Οι ζωές, όμως, δεν ξανα­γυ­ρί­ζουν.

Σε αυτές, λοιπόν, τις δρα­μα­τι­κές συν­θή­κες έκτα­κτης ανάγκης που βιώ­νουμε, συνει­δη­το­ποιούμε ότι μέρος της ευρω­παϊ­κής ηγεσίας έχει κατα­λή­ξει σε λαν­θα­σμένα συμπε­ρά­σματα σχετικά με τις προη­γού­με­νες κρίσεις και επι­μέ­νει στις λαν­θα­σμέ­νες συντα­γές. Αντί να παρα­με­ρί­σουν όλοι μπροστά στο μέγεθος της απειλής και να προ­τά­ξουν την αλλη­λεγ­γύη και την αλλη­λο­βο­ή­θεια, συνε­χί­ζουν στην ίδια λογική: «Δε θα πλη­ρώ­σουμε τα σπα­σμένα των σπά­τα­λων του Νότου». Με δυο λόγια, καμία σκέψη για αμοι­βαιο­ποί­ηση του χρέους, ο καθένας μόνος του και “όποιος θέλει δανεικά, να περάσει από το ταμείο να του κόψουμε κου­στούμι”. Όπως έγινε και με την Ελλάδα. Αλλά όπως είπαμε, «οι κανόνες είναι κανόνες».

Πολύ φοβάμαι ότι αυτή η ακραία επί­δειξη αμο­ρα­λι­σμού και αδιαλ­λα­ξίας από Ευρω­παί­ους ηγέτες – όπως ο Μαρκ Ρούτε που δεν κατά­λαβε να έχει κάτι αλλάξει τις τελευ­ταίες μέρες που θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει τη χώρα του να δεχτεί νέα οικο­νο­μικά εργα­λεία – ίσως αποβεί μοιραία για την ίδια την ενότητα της Ένωσης. Διότι η ενότητα δεν βασί­ζε­ται μόνο σε οικο­νο­μι­κούς όρους, αλλά και σε κοινές αξίες. Διότι για τους πολίτες, η ιδέα της Ενω­μέ­νης Ευρώπης παίρνει σάρκα όταν για παρά­δειγμα γιατροί από την Ουγ­γα­ρία προ­στρέ­χουν στην Ιταλία για να βοη­θή­σουν Ιταλούς ασθε­νείς ή όταν Ολλαν­δοί γιατροί πηγαί­νουν στην Ελλάδα για να βοη­θή­σουν ‘Ελληνες ασθε­νείς. Αντί για αυτό είδαμε μόνο εθε­λο­ντές για­τρούς από την Κούβα και την Κίνα να κατα­φτά­νουν για να θερα­πεύ­σουν Ιταλούς ασθε­νείς. Και σαν να μη φτάνει αυτό, είδαμε από πάνω κα τον μέγα τεχνο­κράτη κ. Ρέγκλιγκ να δια­μη­νύει στους Ιταλούς, στους Ισπα­νούς, αλλά – σύντομα – και στους Γάλλους, ότι «βεβαίως μπορούν να δανει­στούν, αλλά με αιρε­σι­μό­τητα», δηλαδή με πρό­γραμμα. Όταν συμ­βαί­νουν όλα αυτά τότε είναι σαφές  πως -ανεξάρτητα από οικο­νο­μι­κούς υπολογισμούς- κάτι έχει ραγίσει στις σχέσεις των κρατών-μελών. Γιατί η ζωή δεν είναι μόνο τα λεφτά, αλλά κυρίως η αξιο­πρέ­πεια.

Γνωρίζω πολύ καλά, μετά από 4,5 χρόνια παρου­σίας στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο, ότι η Ευρώπη κινεί­ται αργά, με μικρές ρήξεις και μεγά­λους συμ­βι­βα­σμούς. Εύχομαι ένας τέτοιος συμ­βι­βα­σμός να επι­τευ­χθεί τις επό­με­νες μέρες. Και η μεγάλη ευθύνη βαραί­νει την Άνγκελα Μέρκελ που πρέπει να επι­λέ­ξει ανάμεσα στην υστε­ρο­φη­μία της ως Ευρω­παία ηγέτης και στο εθνικό της ακρο­α­τή­ριο που είναι μολυ­σμένο, εδώ και χρόνια, από τον ιό του σοβι­νι­σμού.

Αν το πρό­βλημα είναι ο συμ­βο­λι­σμός του ευρω­ο­μο­λό­γου, λύσεις υπάρ­χουν. Πάντα υπάρ­χουν τεχνι­κές εναλ­λα­κτι­κές με το ίδιο απο­τέ­λε­σμα αλλά με δια­φο­ρε­τικό όνομα. Θα μπο­ρούσε, για παρά­δειγμα, να συμ­φω­νη­θεί η έκδοση ενός μεγάλου ομο­λό­γου του EMΣ. Ο ΕΜΣ έχει την πιστο­λη­πτική δυνα­τό­τητα να δανεί­ζε­ται με εξαι­ρε­τι­κούς όρους, ένα μεγάλο αλλά απα­ραί­τητο ποσό κεφα­λαίων -ισοδύναμο, για παρά­δειγμα, του ποσού που συμ­φώ­νη­σαν οι Ρεπου­μπλι­κα­νοί και οι Δημο­κρα­τι­κοί για την προ­στα­σία της οικο­νο­μίας των ΗΠΑ. Βάσει αυτού του ομό­λο­γου, ο ΕΜΣ θα μπο­ρούσε στη συνέ­χεια να δημιουρ­γή­σει ανοιχτή πιστο­λη­πτική γραμμή προς τα κράτη μέλη, χωρίς άλλη προ­ϋ­πό­θεση πέραν του να αξιο­ποι­η­θούν στην αντι­με­τώ­πιση των κρίσεων στην υγεία και την οικο­νο­μία.

Λύσεις υπάρ­χουν, όπως είπε ο Κέινς κατά την περίοδο του μεσο­πο­λέ­μου. Πολι­τική βούληση να αφή­σουμε πίσω τις παλιές ιδέες, δεν γνωρίζω αν υπάρχει. Σε κάθε περί­πτωση τα κράτη-μέλη που συνυ­πέ­γρα­ψαν την κοινή επι­στολή προς τον Πρόεδρο του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, ζητώ­ντας το ευρω­ο­μό­λογο, πρέπει να είναι έτοιμα να συνε­χί­σουν την επόμενη δια­πραγ­μά­τευση, όχι μόνο για να κατα­γρά­ψουν τη δια­φω­νία τους, αλλά για να επι­βά­λουν ευρω­παϊκή λύση. Και αν η Άνγκελα Μέρκελ, τελικώς προ­τι­μή­σει τα θετικά σχόλια του γερ­μα­νι­κού Τύπου, από την ηγετική υπέρ­βαση για την ενότητα της ευρω­ζώ­νης, τότε οι χώρες αυτές δεν πρέπει να διστά­σουν να κάνουν τα επόμενα βήματα μαζί.

Ένα ευρω­ο­μό­λογο χωρίς τη Γερ­μα­νία και την Ολλαν­δία, δεν θα είναι, βεβαίως, το ίδιο ισχυρό, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι τα υπό­λοιπα κράτη-μέλη μαζί, αντι­προ­σω­πεύ­ουν άνω των 2/3 του ΑΕΠ της ΕΕ. Αρκεί να έχουν τη βούληση να προ­χω­ρή­σουν μπροστά. Εξάλλου, αυτός μπορεί να είναι και ο μόνος τρόπος για να προ­χω­ρή­σει η Ευρώπη μπροστά.

πηγή news247.gr