δημοκρατική
Από το 1982 η Εφημερίδα της Ρόδου
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 18° Αίθριος Η Ρόδος σήμερα
Από το 1982 η Εφημερίδα της Ρόδου
ELEN

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πέθανε η Άλκη Ζέη – Τεράστια απώλεια για την ελληνική λογοτεχνία

news room 5 λεπτά ανάγνωση

Η αγα­πη­μένη συγ­γρα­φέας μικρών και μεγάλων, άφησε την τελευ­ταία της πνοή αργά το βράδυ της Πέμπτης στα 97 της χρόνια.

Ηελ­λη­νική λογο­τε­χνία και τα Γράμ­ματα μένουν πραγ­μα­τικά φτω­χό­τερα μετά την απώλεια μίας από τις εμβλη­μα­τι­κό­τε­ρες συγ­γρα­φείς της μετα­πο­λε­μι­κής και μετα­δι­κτα­το­ρι­κής Ελλάδας.

Ο «μεγάλος περί­πα­τος» της Άλκης Ζέη – Ζωή σαν μυθι­στό­ρημα

Η Άλκη Ζέη γεν­νή­θηκε στην Αθήνα. Ο πατέρας της κατα­γό­ταν από την Κρήτη και η μητέρα της από τη Σάμο, όπου πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια μαζί με τη μεγα­λύ­τερή της αδελφή, ενόσω η μητέρα της ανάρ­ρωνε από φυμα­τί­ωση σε σανα­τό­ριο στην Πάρνηθα.

Επι­στρέ­φο­ντας στην Αθήνα οικο­γε­νεια­κώς το 1937, φοίτησε αρχικά στην ιδιω­τική Ιόνιο Σχολή, όπου γνώρισε τη φίλη της και μετέ­πειτα συγ­γρα­φέα Ζωρζ Σαρή, αλλά τα τελευ­ταία τρία χρόνια του γυμνα­σίου πήγε στην επίσης ιδιω­τική Σχολή Αηδο­νο­πού­λου. Σπού­δασε στη Φιλο­σο­φική Σχολή του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, στη Δρα­μα­τική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και στο Κινη­μα­το­γρα­φικό Ινστι­τούτο της Μόσχας, στο τμήμα σενα­ριο­γρα­φίας.

Εκείνη την περίοδο ο θείος της, Πλάτων Σωτη­ρίου (αδελφός της μητέρας της), παντρεύ­τηκε τη μεγάλη συγ­γρα­φέα Διδώ Σωτη­ρίου, η οποία βοήθησε την Άλκη Ζέη να ασχο­λη­θεί με τη συγ­γραφή.

Ενώ ήταν μαθή­τρια στη Σχολή Αηδο­νο­πού­λου συμ­με­τείχε στον όμιλο κου­κλο­θε­ά­τρου της σχολής της που διεύ­θυνε η καθη­γή­τρια τέχνης Ελένη Περράκη-Θεοχάρη. Τότε ξεκί­νησε να γράφει έργα για κου­κλο­θέ­α­τρο και ένας από τους χαρα­κτή­ρες που δημιούρ­γησε, ο Κλού­βιος, έγινε μετέ­πειτα ένας από τους κυριό­τε­ρους ήρωες του κου­κλο­θε­ά­τρου Αθηνών «Μπάρμπα Μυτού­σης»  που ίδρυσε η Περράκη-Θεοχάρη.

Η Άλκη Ζέη συμ­με­τείχε στην ΕΠΟΝ στη διάρ­κεια της κατοχής και εξο­ρί­στηκε το 1948, όταν προ­σπά­θησε να ακο­λου­θή­σει τον αρι­στερό σύζυγό της Γιώργο Σεβα­στί­κο­γλου, (θεα­τρι­κός συγ­γρα­φέας, μετα­φρα­στής και σκη­νο­θέ­της) κατά την από­δρασή του στην Τασκένδη. Τον συνά­ντησε τελικά εκεί έξι χρόνια αργό­τερα. Με τον Σεβα­στί­κο­γλου, που πέθανε το 1991, απέ­κτη­σαν δύο παιδιά.

Από το 1954 έως το 1964 έζησε σαν πολι­τική πρό­σφυ­γας στη Σοβιε­τική Ένωση. Το 1964 επι­στρέ­φει οικο­γε­νεια­κώς στην Ελλάδα, για να ξανα­φύ­γουν πάλι όλοι μαζί με τον ερχομό της Χούντας το 1967. Αυτήν τη φορά ο τόπος δια­μο­νής τους είναι η Γαλλία, και συγκε­κρι­μένα το Παρίσι, απ’ όπου επι­στρέ­φουν μετά τη δικτα­το­ρία το 1974.

Από πολύ μικρή ασχο­λή­θηκε με το γράψιμο. Στις πρώτες ακόμη τάξεις του Γυμνα­σίου άρχισε να γράφει κείμενα για το κου­κλο­θέ­α­τρο. Ένας από τους ήρωες που δημιούρ­γησε, ο Κλού­βιος, έγινε κατο­πινά ο ήρωας του γνωστού κου­κλο­θέ­α­τρου «Μπαρμπα-Μυτούσης», εμπνεύ­στρια του οποίου ήταν η Ελένη Θεοχάρη-Περάκη.

Πρώτο της μυθι­στό­ρημα είναι Το καπλάνι της βιτρί­νας (1963), που το έχει εμπνευ­στεί από τα παιδικά της χρόνια στη Σάμο και είναι σχεδόν αυτο­βιο­γρα­φικό. Ακο­λου­θεί μια σειρά μυθι­στο­ρη­μά­των για παιδιά, και το 1987 κυκλο­φο­ρεί το πρώτο της βιβλίο για μεγά­λους Η αρρα­βω­νια­στι­κιά του Αχιλλέα.

Το 2013 κυκλο­φό­ρησε το αυτο­βιο­γρα­φικό της βιβλίο Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο, και το 2017 το Πόσο θα ζήσεις ακόμα, γιαγιά.

Το 2010 τιμή­θηκε με το Βραβείο της Ακα­δη­μίας Αθηνών για το σύνολο του έργου της.

Ο καθαρός τρόπος γραφής της, η γλωσ­σική αρτιό­τητα, η κριτική στάση απέ­να­ντι σε πρόσωπα και κατα­στά­σεις, το χιούμορ και η διεισ­δυ­τική ματιά στα γεγο­νότα, είναι τα χαρα­κτη­ρι­στικά των έργων της Άλκης Ζέη που το έχουν κάνει να αγα­πη­θεί από το ελλη­νικό και το ξένο ανα­γνω­στικό κοινό.

«Η αρρα­βω­νια­στι­κιά του Αχιλλέα»,

«Το καπλάνι της βιτρί­νας» (μετα­φέρ­θηκε στη μικρή οθόνη)

και «Ο μεγάλος περί­πα­τος του Πέτρου», (μετα­φέρ­θηκε στο θέατρο)

συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στα δια­χρο­νικά ευπώ­λητα βιβλία της σύγ­χρο­νης ελλη­νι­κής λογο­τε­χνίας.

Τα βιβλία της απευ­θύ­νο­νται κυρίως στα παιδιά και τους εφήβους, πάντα όμως δια­βά­ζο­νται με μεγάλη ευχα­ρί­στηση και από τους ενή­λι­κες. Εμπνέ­ο­νται από προ­σω­πι­κές της εμπει­ρίες υφαί­νο­ντας την υπόθεσή τους παράλ­ληλα με ιστο­ρικά γεγο­νότα. Τα θέματα που πραγ­μα­τεύ­ο­νται είναι καθη­με­ρινά και παναν­θρώ­πινα.

Το Καπλάνι της βιτρί­νας, το πρώτο της μυθι­στό­ρημα, υπήρξε έργο – σταθμός για την ελλη­νική παιδική λογο­τε­χνία και θεω­ρεί­ται πλέον ένα κλασικό έργο της παγκό­σμιας λογο­τε­χνίας για παιδιά, με συνε­χείς επα­νεκ­δό­σεις από το 1963 που πρω­το­κυ­κλο­φό­ρησε στην Ελλάδα και πολλές μετα­φρά­σεις και δια­κρί­σεις στο εξω­τε­ρικό.

Η Άλκη Ζέη έγινε πρέ­σβειρα της σύγ­χρο­νης ελλη­νι­κής λογο­τε­χνίας στο εξω­τε­ρικό, καθώς το σύνολο του έργου της είναι μετα­φρα­σμένο και κυκλο­φο­ρεί σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο. Η ίδια έχει επίσης μετα­φρά­σει από τα γαλλικά, τα ιταλικά και τα ρωσικά αρκετά βιβλία.

Το 2012 ανα­γο­ρεύ­τηκε επίτιμη διδά­κτωρ του Πανε­πι­στη­μίου της Κύπρου.

Το 2014 ανα­γο­ρεύ­τηκε επίτιμη διδά­κτωρ του Τμή­μα­τος Επι­στη­μών Προ­σχο­λι­κής Αγωγής και Εκπαί­δευ­σης του Αρι­στο­τε­λείου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης, ενώ το 2015 απέ­σπασε την ίδια τιμή από το Πανε­πι­στή­μιο Πατρών της Σχολής Ανθρω­πι­στι­κών και Κοι­νω­νι­κών Επι­στη­μών.

Τον Ιανουά­ριο του 2015 έλαβε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγ­μα­τος της Τιμής, διά­κριση που απο­δί­δε­ται από τον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας σε δια­πρε­πείς προ­σω­πι­κό­τη­τες των τεχνών, των επι­στη­μών και των γραμ­μά­των, ενώ τον Σεπτέμ­βριο του 2015 τιμή­θηκε από τη Γαλλία με τον τίτλο του Ταξιάρχη του Τάγ­μα­τος των Τεχνών και των Γραμ­μά­των (Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres).

Στη ζωή της είναι αφιε­ρω­μένο το ντο­κι­μα­ντέρ «Ο μεγάλος περί­πα­τος της Άλκης»

Βιβλιο­γρα­φία

– Το καπλάνι της βιτρί­νας διήγημα (1963)

– Κοντά στις ράγες παιδικό μυθι­στό­ρημα (1966)

– Ο μεγάλος περί­πα­τος του Πέτρου μυθι­στό­ρημα (1971)

– Αρβυ­λά­κια και γόβες παιδικό μυθι­στό­ρημα(1975)

– Ο θείος Πλάτων μυθι­στό­ρημα(1975)

– Κοντά στις ράγες διήγημα (1977)

– Μια Κυριακή του Απρίλη διήγημα (1978)

– Τα παπού­τσια του Αννίβα μυθι­στό­ρημα (1979)

– Η αρρα­βω­νια­στι­κιά του Αχιλλέα (για ενη­λί­κους) διήγημα (1987)

– Η μωβ ομπρέλα μυθι­στό­ρημα (1989)

– Η Αλίκη στη χώρα των μαρ­μά­ρων παιδικό μυθι­στό­ρημα (1990)

– Ο Ψεύτης Παππούς παιδικό διήγημα (1992)

– Ματίας παιδικό διήγημα [Ά Κρατικό βραβείο παι­δι­κής λογο­τε­χνίας το 2001](1993)

– Σπα­νιό­λικα Παπού­τσια διήγημα (1994)

– Γατο­κου­βέ­ντες παιδικό μυθι­στό­ρημα (1996)

– Η δωδέ­κατη γιαγιά και άλλα.. παιδικό μυθι­στό­ρημα (1998)

– Νεανική Φωνή Ο τιμωρός μυθι­στό­ρημα (1999)

– Η Κων­στα­ντίνα και οι αράχνες της παιδικό μυθι­στό­ρημα (2002)

– Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο (2013)

– Πόσο θα ζήσεις ακόμα, γιαγιά; (2017)

– Ένα παιδί από το πουθενά (2019)

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.