Η βία φουντώνει στα σχολεία – Μέτρα στο «και πέντε»

Στα βλέμ­ματα των εκπαι­δευ­τι­κών που συνά­ντησε χθες η υπουρ­γός Παι­δείας Νίκη Κερα­μέως στο Λύκειο του Βύρωνα ήταν σαφής η αμη­χα­νία. Ενας 17χρονος μαθητής τους νοση­λεύ­ε­ται στο νοσο­κο­μείο ύστερα από ξυλο­δαρμό από έξι συνο­μη­λί­κους του επειδή υπε­ρα­σπί­στηκε την αδελφή του από τον συνεχή εκφο­βι­σμό που της έκαναν οι… νταήδες. Πλέον οι καταγ­γε­λίες για συμ­μο­ρίες ανη­λί­κων, οι οποίοι εκφο­βί­ζουν καθη­με­ρινά μαθητές στον δήμο της Αττικής, απο­τυ­πώ­νουν πτυχές της ιστο­ρίας. Και δεν είναι το μόνο περι­στα­τικό σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού και βίας.

Το μπού­λινγκ έχει κακο­φορ­μί­σει, όσο και εάν οι εκπαι­δευ­τι­κοί, όπως χθες στον Βύρωνα, μιλούν συνήθως για μεμο­νω­μένα περι­στα­τικά. Εκα­το­ντά­δες ακόμη συμ­βαί­νουν, κατα­γρά­φο­νται ή μένουν κρυφά πίσω από τις σχο­λι­κές πόρτες, και πλέον όχι μόνο στις γει­το­νιές της Αθήνας, όπου η ανω­νυ­μία είναι ευκο­λό­τερη, αλλά και στην επαρχία. Το προ έτους βίντεο με μαθητή των ΕΠΑΛ να καθυ­βρί­ζει την καθη­γή­τριά του, το οποίο πρό­σφατα έκανε πάλι τον γύρο των σόσιαλ μίντια, είναι νωπό στη μνήμη. Οπως ξεκά­θαρα κατα­γε­γραμ­μέ­νες στη μνήμη των εκπαι­δευ­τι­κών είναι οι ύβρεις και οι απειλές γονιών που δια­μαρ­τυ­ρή­θη­καν είτε διότι δεν βαθ­μο­λό­γη­σαν το παιδί όπως εκείνοι ήθελαν είτε διότι το επέ­πλη­ξαν. Ακόμη και σε δικα­στή­ρια έχουν φθάσει τέτοιες περι­πτώ­σεις.

Βέβαια, η ελλη­νική πολι­τεία και οι αρμό­διοι έως τώρα παρέ­μει­ναν ουσια­στικά παρα­τη­ρη­τές, εξαγ­γέλ­λο­ντας μέτρα τα οποία έως τώρα –ως φαί­νε­ται εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος– ήταν επι­δερ­μικά και δεν έχουν απο­δώ­σει. Η λήψη ουσια­στι­κών μέτρων είναι επι­βε­βλη­μένη, αν και καθυ­στε­ρη­μένη.

Πολυ­πα­ρα­γο­ντικό πρό­βλημα

«Το πρό­βλημα είναι πολυ­πα­ρα­γο­ντικό. Η οικο­γέ­νεια, το παιδί, οι εκπαι­δευ­τι­κοί αλλά και η κοι­νω­νία έχουν ένα μερίδιο ευθύνης. Η βία ανα­πα­ρά­γε­ται από τα ΜΜΕ, από τα μέσα δια­σκέ­δα­σης των παιδιών, ακόμη και μέσα από παι­χνί­δια. Σύμφωνα με έρευνες, ένας 12χρονος έχει δει στην τηλε­ό­ραση 8.000 φόνους και άλλες 10.000 πράξεις βίας. Αυτοί οι εγκέ­φα­λοι ανα­πα­ρά­γουν τη βία», ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο ψυχο­λό­γος κ. Παντε­λής Πρώιος, ο οποίος εξει­δι­κεύ­ε­ται σε σχετικά επι­μορ­φω­τικά προ­γράμ­ματα για γονείς και εκπαι­δευ­τι­κούς.

«Κατα­γρά­φε­ται έξαρση της βίας από μαθητές και γονείς. Συχνά δια­κρί­νουμε ότι γονείς με προ­βλή­ματα –κυρίως λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης– ξεσπούν στους εκπαι­δευ­τι­κούς κατη­γο­ρώ­ντας ότι αδικούν το παιδί τους. Μοιάζει να είναι ένα μείγμα πικρίας των γονιών και αυτο­α­κύ­ρω­σης, αφού βλέπουν το παιδί ως προ­έ­κταση του εαυτού τους», ανέφερε μιλώ­ντας στην «Κ» για το θέμα ο έμπει­ρος δάσκα­λος και συν­δι­κα­λι­στής στην ΑΔΕΔΥ κ. Δημή­τρης Μπράτης.

Πρω­το­βου­λίες

«Επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε πρω­το­βου­λίες σε συνερ­γα­σία με την υφυ­πουργό κ. Σοφία Ζαχα­ράκη που αφορούν, για παρά­δειγμα, τη θεσμο­θέ­τηση του “δασκά­λου / καθη­γητή εμπι­στο­σύ­νης”, με τον οποίο τα παιδιά θα έχουν μεγα­λύ­τερη άνεση να επι­κοι­νω­νή­σουν το οποιο­δή­ποτε πρό­βλημα αντι­με­τω­πί­ζουν, αλλά και την εισα­γωγή νέων θεμα­τι­κών στο υπο­χρε­ω­τικό ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα, οι οποίες θα δίνουν ιδιαί­τερη έμφαση σε ζητή­ματα σεβα­σμού στον άλλο και συνύ­παρ­ξης και συναρ­μο­γής στο κοι­νω­νικό σύνολο. Οι πρω­το­βου­λίες αυτές εντάσ­σο­νται σε πλέγμα ενερ­γειών που προωθεί το υπουρ­γείο Παι­δείας ανα­φο­ρικά με τα φαι­νό­μενα του σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού και της βίας. Ξεκα­θα­ρίζω ότι το υπουρ­γείο Παι­δείας θα είναι αμεί­λι­κτο απέ­να­ντι σε τέτοιες συμπε­ρι­φο­ρές. Στε­κό­μα­στε δίπλα σε όλη την εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα και ανα­φέ­ρο­μαι στους μαθητές, στους γονείς και στους εκπαι­δευ­τι­κούς, με σειρά ενερ­γειών και πρω­το­βου­λιών, τόσο πρό­σκαι­ρων όσο και πιο μακρο­χρό­νιων», ανέφερε χθες η υπουρ­γός Παι­δείας Νίκη Κερα­μέως.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», εξε­τά­ζε­ται δέσμη μέτρων, μεταξύ των οποίων είναι η αλλαγή του ποι­νο­λο­γίου (με μεγα­λύ­τερη κλι­μά­κωση των ποινών σε σχέση με τη σημε­ρινή), η σύνταξη σχο­λι­κού κανο­νι­σμού και η επι­μόρ­φωση εκπαι­δευ­τι­κών στα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών στα οποία θα μελε­τά­ται το πρό­βλημα.

Δικο­γρα­φία εις βάρος έξι ανη­λί­κων

Tο μεση­μέρι της 10ης Φεβρουα­ρίου, μαθητής του 1ου Λυκείου και Γυμνα­σίου Βύρωνα πήγε στο Τ.Α. Βύρωνα και κατήγ­γειλε ότι ξυλο­κο­πή­θηκε από ανή­λι­κους μαθητές του σχο­λείου του. Είχε πάει να τους ζητήσει τον λόγο επειδή είχαν πει­ρά­ξει την αδελφή του. Κατέ­ληξε στο νοσο­κο­μείο με τραύ­ματα στο κεφάλι. Κατόπιν υπό­δει­ξής του, οι αστυ­νο­μι­κοί του Τμή­μα­τος Ασφα­λείας Βύρωνα σχη­μά­τι­σαν δικο­γρα­φία εις βάρος έξι ανη­λί­κων με την κατη­γο­ρία της επι­κίν­δυ­νης σωμα­τι­κής βλάβης κατά συναυ­τουρ­γία. Οδη­γή­θη­καν στον εισαγ­γε­λέα, ο οποίος διέταξε να αφεθούν ελεύ­θε­ροι. Πρό­κει­ται για τέσ­σε­ρις Αλβα­νούς και δύο Ελληνες μαθητές.

Χθες η υπουρ­γός Παι­δείας Νίκη Κερα­μέως επι­σκέ­φθηκε το 1ο Γενικό Λύκειο και 1ο Γυμνά­σιο Βύρωνα στον απόηχο του επει­σο­δίου ξυλο­δαρ­μού 17χρονου μαθητή. Η υπουρ­γός ενη­με­ρώ­θηκε διε­ξο­δικά, επί ένα δίωρο, από τον περι­φε­ρειακό διευ­θυ­ντή εκπαί­δευ­σης, τη διευ­θύ­ντρια εκπαί­δευ­σης, τους διευ­θυ­ντές των δύο σχο­λείων και τους καθη­γη­τές, παρου­σία του δημάρ­χου Βύρωνα και στε­λε­χών της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, για τις συν­θή­κες του συμ­βά­ντος καθώς και για ζητή­ματα που απα­σχο­λούν τις εν λόγω σχο­λι­κές μονάδες.

«Εχουν ήδη κινηθεί οι δια­δι­κα­σίες σε επίπεδο διεύ­θυν­σης εκπαί­δευ­σης και έχουν ήδη επι­βλη­θεί παι­δα­γω­γικά μέτρα στους μαθητές που συμ­με­τεί­χαν σε αυτό το περι­στα­τικό πρω­το­φα­νούς βιαιό­τη­τας. Για αυτά τα περι­στα­τικά, τα οποία δεν έχουν καμία θέση στο σχολείο, υπάρ­χουν πρό­σκαι­ρες αλλά και μακρο­χρό­νιες ενέρ­γειες προς ανάληψη. Αμεσα θα σταλούν, εντός της ημέρας, αρμό­διοι για την κατάρ­τιση σχεδίου δράσης ανα­φο­ρικά με την ομαλή συνύ­παρξη των μαθητών που είχαν εμπλοκή στο συγκε­κρι­μένο γεγονός. Παράλ­ληλα, θα βρεθεί στο σχολείο ομάδα κοι­νω­νι­κών λει­τουρ­γών και ψυχο­λό­γων, με στόχο να προ­σφέ­ρουν υπο­στή­ριξη στην εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα, εν συνόλω, σε συνέ­χεια του συγκε­κρι­μέ­νου περι­στα­τι­κού», δήλωσε η υπουρ­γός Παι­δείας.

Στα­τι­στικά

Ενα στα τρία παιδιά στην Ευρω­παϊκή Ενωση πέφτει θύμα εκφο­βι­σμού στο σχολείο. Σύμφωνα με στοι­χεία που είχαν γίνει γνωστά στο 5ο Συνέ­δριο του Ευρω­παϊ­κού Δικτύου κατά του Σχο­λι­κού Εκφο­βι­σμού, στην Ελλάδα ένας στους τρεις μαθητές δέχεται σωμα­τικό εκφο­βι­σμό, ενώ λεκτικό εκφο­βι­σμό υφί­στα­νται περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς μαθητές. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι, όπως ανα­φέ­ρε­ται σε μελέτη του Οργα­νι­σμού Ερευνας και Ανά­λυ­σης διαΝΕΟσις, που βασί­στηκε στα ποσο­τικά και ποιο­τικά απο­τε­λέ­σματα του PISA του 2015, τo 16,7% των Ελλήνων μαθητών δήλωσε πως έχει υποστεί κάποιας μορφής μπού­λινγκ κατά τη διάρ­κεια του τελευ­ταίου μήνα πριν από την έρευνα, ενώ το 4,3% δήλωσε πως έχει δεχθεί σωμα­τική βία τον τελευ­ταίο μήνα στο σχολείο (ακριβώς ίδιο ποσοστό με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ). Η μεγα­λύ­τερη έρευνα για τον σχολικό εκφο­βι­σμό στην πρω­το­βάθ­μια και δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση στην Ελλάδα είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το 2016 από το υπουρ­γείο Παι­δείας (Αρτι­νο­πού­λου, Μπα­μπά­λης, Νικο­λό­που­λος). Οι μαθητές δημο­τι­κού στην Ελλάδα δήλωσαν ότι η πιο συχνή μορφή εκφο­βι­σμού που παρα­τη­ρούν είναι ο λεκτι­κός εκφο­βι­σμός (56,5%), που περι­λαμ­βά­νει την εξύ­βριση και την κοροϊ­δία, ακο­λου­θεί ο σωμα­τι­κός εκφο­βι­σμός (30,5%), που περι­λαμ­βά­νει χτυ­πή­ματα – σπρω­ξί­ματα, και τέλος ο κοι­νω­νι­κός εκφο­βι­σμός, η απο­μό­νωση και η κοροϊ­δία των μαθητών από όλη την τάξη (27,8%). Στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση, το 8,23% των μαθητών έχει βρεθεί «Μερικές φορές» στον ρόλο του θύματος, ενώ το 2,62% και το 2,45% των μαθητών αντι­στοί­χως βρί­σκε­ται «Συχνά» και «Πολύ συχνά».