Η μεγάλη παγίδα

Τη δεκα­ε­τία που φεύγει γνω­ρί­σαμε τα social media, αλλά ακόμα δεν έχουμε αντι­λη­φθεί το μέγεθος και όλες τις συνέ­πειες αυτής της αλλαγής. Μάθαμε τα τρολς και τα fake news. Και αισθαν­θή­καμε ότι συμ­με­τέ­χουμε όλοι σε ένα περι­βάλ­λον αγοράς, κατά τον αρχαιο­ελ­λη­νικό όρο. Πόσο επη­ρέ­ασε όλο αυτό την πολι­τική και κοι­νω­νική μας συμπε­ρι­φορά; Πολύ. Οι πολίτες, ειδικά στην Ελλάδα, απέρ­ρι­ψαν τα συστη­μικά κανάλια ενη­μέ­ρω­σης και άρχισαν να αντλούν ερεί­σματα πολι­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς από τα social media. Αφέ­θη­καν, σε μεγάλο βαθμό, στο δόλο των τρολς, σε θεωρίες συνω­μο­σίας και σε κοινά ψεύδη. Και ακόμα δεν ξέρουμε αν σήμερα οι πολίτες είναι πιο ενη­με­ρω­μέ­νοι, σε σχέση με το 2010, ή, απλώς, πιο παρα­πλα­νη­μέ­νοι. Ο  κοι­νω­νιο­λό­γος, συγ­γρα­φέας και στο­χα­στής Ζίγκ­μουντ Μπά­ου­μαν, Έλεγε σχετικά με τα social media: «Αυτό που παρέ­χουν τα social media είναι ένα υπο­κα­τά­στατο κοι­νό­τη­τας, αλλά στην ουσία είναι ένα δίκτυο. Η διαφορά έγκει­ται στο ότι κάποιος ανήκει σε μια κοι­νό­τητα, ενώ το δίκτυο τού δίνει την ψευ­δαί­σθηση ότι ανήκει σ’ αυτόν, νιώθει ότι ο ίδιος έχει τον έλεγχο. Οι περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι δεν χρη­σι­μο­ποιούν τα social media ούτε για να συν­δε­θούν ούτε για να ανοί­ξουν τους ορί­ζο­ντές τους, αλλά για να νιώσουν ασφα­λείς σε μια “comfort zone” όπου ακούν μόνο τον απόηχο της φωνής τους και βλέπουν μόνο την αντα­νά­κλαση του προ­σώ­που τους στην οθόνη. Τα social media μπορεί να είναι πολύ χρήσιμα, μπορεί να προ­σφέ­ρουν από­λαυση, αλλά από τη φύση τους συνι­στούν μια μεγάλη παγίδα».