Υπουργικό: Αυστηρότερο άσυλο, ταχύτερες επιστροφές μεταναστών-10.000 επιστροφές με ρυθμούς εξπρές το 2020

Την επι­τά­χυνση και αυστη­ρο­ποί­ηση των δια­δι­κα­σιών αίτησης και χορή­γη­σης ασύλου, προωθεί μέσω νομο­σχε­δίου η κυβέρ­νηση, το υπουρ­γικό συμ­βού­λιο της οποίας συνε­δρί­ασε σήμερα υπό την Προ­ε­δρία του Κυριά­κου Μητσο­τάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.

Όσον αφορά στο μετα­να­στευ­τικό, συζη­τή­θη­καν εκτενώς οι τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις στις μετα­να­στευ­τι­κές και προ­σφυ­γι­κές ροές και το σχέδιο νόμου για την αυστη­ρο­ποί­ηση του πλαι­σίου αίτησης και χορή­γη­σης ασύλου.

Ανα­φο­ρικά με το πρώτο, με βάση την ανάλυση των στα­τι­στι­κών στοι­χείων εθνι­κό­τη­τας όσων εισέρ­χο­νται στη χώρα, κοινή πεποί­θηση είναι ότι πλέον πρό­κει­ται για μετα­να­στευ­τικό πρό­βλημα και όχι προ­σφυ­γικό. Η αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος απαιτεί τον συν­δυα­σμό των παρα­κάτω μέτρων:

– Ενί­σχυση της φύλαξης των συνόρων μας, ιδίως με αύξηση των περι­πο­λιών στη θάλασσα. Ήδη την τελευ­ταία εβδο­μάδα έχουν ενι­σχυ­θεί οι περι­πο­λίες και γίνο­νται καθη­με­ρινά επι­πλέον 23 περι­πο­λίες στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου.

– Κατα­σκευή κλει­στών προ­α­να­χω­ρη­σια­κών κέντρων, για όσους παρά­νομα εισήλ­θαν στη χώρα και δεν δικαιού­νται άσυλο, ή η αίτησή τους απορ­ρί­πτε­ται.

– Αύξηση των επι­στρο­φών, από 1.806 στα 4,5 χρόνια της προη­γού­με­νης δια­κυ­βέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ, σε 10.000 μέχρι το τέλος του 2020.

– Κατάρ­τιση λίστας «ασφα­λούς χώρας», ώστε να επι­στρέ­φο­νται αμέσως σε αυτή όσοι εισήλ­θαν παρά­νομα στην Ελλάδα.

– Συνέ­χιση της απο­συμ­φό­ρη­σης των νησιών του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου με μετα­φορά στην ενδο­χώρα.

– Διε­θνο­ποί­ηση του προ­βλή­μα­τος, με τέσ­σε­ρις κινή­σεις: πρω­το­βου­λία για τη μετα­να­στευ­τική οδό της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, επί­σκεψη του Ανα­πλη­ρωτή Υπουρ­γού Προ­στα­σίας του Πολίτη κ. Γ. Κου­μου­τσά­κου στην Τουρκία στις 2-3 Οκτω­βρίου 2019, επί­σκεψη των Υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών της Γαλλίας και της Γερ­μα­νίας σε Τουρκία και Ελλάδα εντός της εβδο­μά­δας, πρω­το­βου­λία για συμπε­ρί­ληψη του θέματος στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο της 17ης – 18ης Οκτω­βρίου 2019.

Ο Υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη κ. Μιχάλης Χρυ­σο­χοϊ­δης παρου­σί­ασε το νομο­σχέ­διο για την επι­τά­χυνση και αυστη­ρο­ποί­ηση των δια­δι­κα­σιών αίτησης και χορή­γη­σης ασύλου.

Βασικές αρχές του νομο­σχε­δίου είναι:

α) Πλήρης σεβα­σμός των δικαιω­μά­των των αιτού­ντων άσυλο, όπως προ­βλέ­πει το Ενω­σιακό δίκαιο,

β)  Απαί­τηση οι αιτού­ντες να συνερ­γά­ζο­νται με τις εθνικές αρχές,

γ) Ένταξη στο σύστημα ασύλου μόνο όσων αιτού­ντων έχουν προ­σφυ­γικό προφίλ και δια­τή­ρηση στο σύστημα μόνον όσων εξ αυτών συμ­μορ­φώ­νο­νται προς τις υπο­χρε­ώ­σεις τους,

δ) Γρήγορη απέ­νταξη από το σύστημα όσων παρελ­κυ­στικά υπο­βά­λουν αιτή­ματα ασύλου.

Στόχος των παρα­πάνω παρεμ­βά­σεων είναι η ολο­κλή­ρωση των σχε­τι­κών δια­δι­κα­σιών εντός τρι­μή­νου.

Ειδι­κό­τε­ρες ρυθ­μί­σεις του νομο­σχε­δίου για τη δια­δι­κα­σία αίτησης και χορή­γη­σης ασύλου.

– Επι­τα­χύ­νε­ται η δια­δι­κα­σία χορή­γη­σης (ή απόρ­ρι­ψης) της αίτησης ασύλου, με μείωση των βημάτων για την εξέταση των αιτή­σεων, κατάρ­γηση του τέταρ­του βαθμού κρίσης, και μετα­φορά της εκδί­κα­σης των υπο­θέ­σεων στα Πρω­το­δι­κεία με ακυ­ρω­τικό έλεγχο.

– Δια­τη­ρού­νται οι Επι­τρο­πές Προ­σφυ­γών ως δεύ­τε­ρος βαθμός κρίσης. Η απόφαση αυτή είναι συνέ­πεια μελέτης των στα­τι­στι­κών δεδο­μέ­νων τόσο της Υπη­ρε­σίας Ασύλου, όσο και της Αρχής Προ­σφυ­γών και των Δικα­στη­ρίων. Αλλά­ζουμε την σύνθεση των επι­τρο­πών (δύο δικα­στές και ένα μέλος από Ύπατη Αρμο­στεία) και προ­βλέ­πουμε τρεις δικα­στές.

– Προ­βλέ­πο­νται μονο­με­λείς και τρι­με­λείς συν­θέ­σεις διότι έχει απο­δει­χθεί από τα στα­τι­στικά των δικα­στη­ρίων ότι η μονο­με­λής σύνθεση εκδίδει τις απο­φά­σεις με μεγα­λύ­τερη ταχύ­τητα.

– Προ­βλέ­πε­ται για πρώτη φορά ότι σε περί­πτωση που οι αλλο­δα­ποί κατά την υποδοχή δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται προς τις απο­φά­σεις μετα­φο­ράς τους σε άλλες δομές, τεκ­μαί­ρε­ται ότι δεν επι­θυ­μούν την προ­στα­σία και παρα­πέ­μπο­νται σε δια­δι­κα­σίες επι­στρο­φής. Στόχος μας να μην μπουν καθόλου στο σύστημα όσοι εξαρχής ακόμα και πριν την κατα­γραφή τους δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται.

– Μετά την κατα­γραφή, εφόσον οι αιτού­ντες τελικά παρα­μέ­νουν στο σύστημα αλλά δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται προς τις απο­φά­σεις μετα­φο­ράς, τότε η αίτηση τους εξε­τά­ζε­ται με ταχύρ­ρυθμη εξέταση εντός 3 ημερών. Και αυτό διότι συνά­γε­ται ότι έχουν υπο­βά­λει την αίτηση μόνο για να καθυ­στε­ρή­σουν την απο­μά­κρυνσή τους. Σε κάθε περί­πτωση παρα­βιά­ζουν το καθήκον συνερ­γα­σίας τους και αυτό επι­φέ­ρει συνέ­πειες.

– Αλλάζει το καθε­στώς κρά­τη­σης ώστε να μη χάνο­νται από την επι­τή­ρηση των αρχών χιλιά­δες αλλο­δα­ποί, όπως γινόταν με την προη­γού­μενη δια­κυ­βέρ­νηση.

-Προβλέπεται ρητά ότι η παρα­βί­αση των όρων και κανο­νι­σμών λει­τουρ­γίας των Κέντρων Υπο­δο­χής και Ταυ­το­ποί­η­σης έχει ως συνέ­πεια την διακοπή της στέ­γα­σης και ουσια­στικά την απο­πο­μπή των αιτού­ντων από αυτά.

– Μετα­φέ­ρο­νται οι ορισμοί της οδηγίας ως προς το τι συνιστά «μέλη οικο­γέ­νειας» και απα­λεί­φε­ται ο προη­γού­με­νος ορισμός ο οποίος είχε εντάξει στην έννοια πρόσωπα που δεν προ­έ­βλεπε η Οδηγία.

– Ευά­λω­τοι πλέον είναι μόνο όσοι ανα­φέ­ρο­νται στην Οδηγία και απα­λεί­φε­ται το μετα­τραυ­μα­τικό στρές ως λόγος ευα­λω­τό­τη­τας ενώ αυστη­ρο­ποιεί­ται η έννοια της ευα­λω­τό­τη­τας.

– Διορ­θώ­νε­ται ο ορισμός για το τι συνιστά τελε­σι­δι­κία και ιδίως τι συνιστά μετα­γε­νέ­στερο αίτημα που δημιούρ­γησε μέχρι σήμερα σωρεία προ­βλη­μά­των και παρελ­κυ­στι­κών αιτη­μά­των.

– Θεσπί­ζο­νται Κλι­μά­κια Ταχείας Συν­δρο­μής της Υπη­ρε­σίας Ασύλου. Τα Κλι­μά­κια Ταχείας Συν­δρο­μής αμέσως μετά την κατά­ταξη της αίτησης ενη­με­ρώ­νουν τον αιτού­ντα για την πιθανή πορεία της υπό­θε­σής του. Έτσι ο αιτών ενη­με­ρώ­νε­ται ότι η αίτηση του μπορεί να απορ­ρι­φθεί πολύ γρήγορα και θα υπο­χρε­ω­θεί άμεσα σε επι­στροφή.

– Μπαίνει τάξη στη δια­δι­κα­σία της προ­κα­τα­γρα­φής και της κατα­γρα­φής και προ­βλέ­πο­νται πλέον συνέ­πειες για όσους δεν συμ­μορ­φώ­νο­νται, ή για όσους δεν συνερ­γά­ζο­νται για να γίνει η κατα­γραφή τους.

– Ρυθ­μί­ζε­ται το ζήτημα των ιατρι­κών βεβαιώ­σεων με την πρό­βλεψη αυτές να είναι μόνο από δημόσια νοσο­κο­μεία και δημό­σιους φορείς. Ενώ παράλ­ληλα εφαρ­μό­ζε­ται η νομο­λο­γία των Διοι­κη­τι­κών Δικα­στη­ρίων στο άσυλο και οι ιατρι­κές βεβαιώ­σεις θα πρέπει να φέρουν πλήρη αιτιο­λό­γηση ως προς τα ευρή­ματά τους.

– Προ­βλέ­πο­νται ρητές προ­θε­σμίες για την εξέταση των αιτή­σεων και λαμ­βά­νο­νται όλα τα ανα­γκαία διοι­κη­τικά μέτρα για τη στε­λέ­χωση και τη στήριξη των υπη­ρε­σιών μας.

– Προ­τεί­νε­ται «Κατά­λο­γος ασφαλών χωρών» κατα­γω­γής και ασφαλών τρίτων χωρών. Μία γενναία πολι­τική απόφαση επι­βε­βλη­μένη από την πραγ­μα­τι­κό­τητα αλλά και σε συμ­φω­νία με την πρα­κτική που ακο­λου­θούν εδώ και χρόνια όλα τα ευρω­παϊκά κράτη.

– Προ­βλέ­πε­ται η αυτο­πρό­σωπη παρά­σταση των αιτού­ντων σε κάθε στάδιο της δια­δι­κα­σίας, από την Υπη­ρε­σία Ασύλου μέχρι και στα δικα­στή­ρια.

– Προ­βλέ­πε­ται πως οι επι­δό­σεις μπορούν να γίνουν όχι μόνο στους αιτού­ντες αλλά και στους πλη­ρε­ξού­σιους δικη­γό­ρους τους που καθί­στα­νται αυτο­δι­καίως και αντί­κλη­τοι.

– Προ­βλέ­πε­ται ότι η διάρ­κεια του δελτίου αιτού­ντος άσυλο είναι πλέον εννε­ά­μη­νης διάρ­κειας, προ­κει­μέ­νου να έρχο­νται πιο τακτικά σε επαφή με τις αρχές και να καθί­στα­ται ακόμα πιο ευχερής ο εντο­πι­σμός τους.  Για πρώτη φορά συν­δέ­ε­ται η διάρ­κεια των δελτίων με την έκδοση της από­φα­σης και όχι με την επίδοση όπως συνέ­βαινε έως σήμερα.

– Στα­μα­τάει η «μηχανή παρα­γω­γής προ­σφυ­γών» που έως σήμερα λει­τουρ­γούσε λόγω των κακών νομο­θε­τι­κών επι­λο­γών. Η προ­σφυγή στις Επι­τρο­πές προ­ϋ­πο­θέ­τει δικό­γραφο με λόγους, και όχι ένα προ­ε­ντυ­πω­μένο έγγραφο που έως σήμερα χορη­γείτο από την ίδια την υπη­ρε­σία στους αιτού­ντες.