Πιέσεις ΔΝΤ στην κυβέρνηση: Μειώστε τώρα τις συντάξεις

Η κυβέρ­νηση έκανε μια πολλά υπο­σχό­μενη αρχή με το να απο­μα­κρύ­νει εμπόδια ανα­φο­ρικά με τις δομικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις και τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και με το να προ­χω­ρή­σει στην εξυ­γί­ανση των ισο­λο­γι­σμών των τρα­πε­ζών. Αυτό επι­ση­μαί­νει το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο στη δήλωση συμπε­ρα­σμά­των που έδωσε σήμερα στη δημο­σιό­τητα ολο­κλη­ρώ­νο­ντας τη δια­βού­λευση με τις ελλη­νι­κές αρχές για την κατάρ­τιση της έκθεσης του ‘Αρθρου 4 για το 2019. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται από το ΔΝΤ χρειά­ζε­ται άμεσα μεγα­λύ­τερη προ­σπά­θεια σε όλους τους τομείς πολι­τι­κής προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί η Ελλάδα αντα­γω­νι­στική εντός της νομι­σμα­τι­κής ένωσης, να εξα­λεί­ψει το πλε­ο­νά­ζον χρέος και να πετύχει περισ­σό­τερη ανά­πτυξη βασι­σμένη στην συμπε­ρί­ληψη.

Παρου­σιά­ζο­ντας τα βασικά συμπε­ρά­σματα της αξιο­λό­γη­σης στους εκπρο­σώ­πους του Τύπου, ο επι­κε­φα­λής του κλι­μα­κίου του ΔΝΤ για την Ελλάδα Πίτερ Ντόλμαν εκτί­μησε ότι ο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του 2020 εμφα­νί­ζει δημο­σιο­νο­μικό κενό και κάλεσε την κυβέρ­νηση να το καλύψει με μέτρα φιλικά προς την ανά­πτυξη. Ο ίδιος εκτί­μησε ότι μελ­λο­ντικά η αύξηση του ΑΕΠ θα μπο­ρούσε να ξεπε­ρά­σει το 2%, δύσκολα όμως θα φθάσει το 3%. Αξίζει να σημειω­θεί ότι ο ίδιος χαρα­κτή­ρισε λάθος την επα­να­φορά της 13ης σύντα­ξης. Ο κ. Ντόλμαν υιο­θε­τώ­ντας σημεία της δήλωσης του ΔΝΤ τάχθηκε υπέρ της μείωσης των στόχων για το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα της Ελλάδος αρχής γενο­μέ­νης από το 2020, υπέρ πρό­σθε­των παρεμ­βά­σεων για τη μακρο­πρό­θε­σμη βιω­σι­μό­τητα του ελλη­νι­κού χρέους, καθώς σήμερα αυτή δεν δια­σφα­λί­ζε­ται «κάτω από ρεα­λι­στι­κές μακρο­οι­κο­νο­μι­κές παρα­δο­χές», αλλά και υπέρ του σχεδίου «Ηρακλής» για τα «κόκκινα» δάνεια των τρα­πε­ζών, καθώς αυτό μπορεί υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις να στη­ρί­ξεις τις «αδύ­να­μες» ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες. Μάλιστα, τόνισε πως θα πρέπει να υπάρ­ξουν παρεμ­βά­σεις για τη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας κεφα­λαίων των τρα­πε­ζών.

Ανα­λυ­τικά η δήλωση του ΔΝΤ ανα­φέ­ρει τα εξής:

«Η νέα κυβέρ­νηση κλη­ρο­νό­μησε μια χλιαρή ανά­καμψη, επι­βα­ρυ­μένη από τις παρα­κα­τα­θή­κες της κρίσης και τις ανα­τρο­πές πολι­τι­κών σε όλους τους τομείς μετά την έξοδο από το πρό­γραμμα, οι οποίες αύξησαν περαι­τέρω τις δημο­σιο­νο­μι­κές, χρη­μα­το­πι­στω­τι­κές και εξω­τε­ρι­κές τρω­τό­τη­τες. Ενώ η κυβέρ­νηση έκανε μια πολλά υπο­σχό­μενη αρχή με το να απο­μα­κρύ­νει εμπόδια ανα­φο­ρικά με τις δομικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις και τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και με το να προ­χω­ρή­σει στην εξυ­γί­ανση των ισο­λο­γι­σμών των τρα­πε­ζών, χρειά­ζε­ται άμεσα μεγα­λύ­τερη προ­σπά­θεια σε όλους τους τομείς πολι­τι­κής προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί η Ελλάδα αντα­γω­νι­στική εντός της νομι­σμα­τι­κής ένωσης, να εξα­λεί­ψει το πλε­ο­νά­ζον χρέος και να πετύχει περισ­σό­τερη ανά­πτυξη βασι­σμένη στην συμπε­ρί­ληψη.

1. Η νέα κυβέρ­νηση ορθώς δίνει προ­τε­ραιό­τητα στην ανά­πτυξη αλλά είναι αντι­μέ­τωπη με μια δύσκολη μάχη. Το κατά κεφαλήν εισό­δημα παρα­μέ­νει σε επίπεδα χαμη­λό­τερα από αυτά πριν την προ­σχώ­ρηση στην Ευρω­ζώνη, αντα­να­κλώ­ντας σημα­ντι­κές παρα­κα­τα­θή­κες της κρίσης (υψηλό δημόσιο χρέος, υψηλό επίπεδο μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, υπερ­χρε­ω­μέ­νους δανειο­λή­πτες), χαμηλή παρα­γω­γι­κό­τητα, απουσία επεν­δύ­σεων, αδύναμη νοο­τρο­πία πλη­ρω­μής και δυσμε­νείς δημο­γρα­φι­κές τάσεις. Οι προ­ο­πτι­κές μετριά­στη­καν περαι­τέρω από την ευρεία υπο­χώ­ρηση πολι­τι­κών μετά την έξοδο από το πρό­γραμμα τον Αύγου­στο του 2018, με μεταρ­ρυθ­μί­σεις που προ­βλέ­πο­νταν από το πρό­γραμμα να καθυ­στε­ρούν (π.χ. δημοσιονομικές-διαρθρωτικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις), να ακυ­ρώ­νο­νται (π.χ. τα προ­νο­μο­θε­τη­μένα μεταρ­ρυθ­μι­στικά πακέτα για τις συντά­ξεις και τη φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος) ή να ανα­τρέ­πο­νται (π.χ. βασικά στοι­χεία των μεταρ­ρυθ­μί­σεων στην αγορά εργα­σίας που εισή­χθη­σαν κατά την περίοδο 2011-2013 και προ­σπά­θειες διεύ­ρυν­σης της φορο­λο­γι­κής βάσης και ενί­σχυ­σης της νοο­τρο­πίας πλη­ρω­μών).

2. Η ανά­πτυξη ανα­μέ­νε­ται να κινηθεί κοντά στο 2% το 2019 και το 2020. Η βρα­χυ­πρό­θε­σμη ανά­πτυξη ευνο­εί­ται από την κυκλική ανά­καμψη και το κατα­να­λω­τικό κλίμα, γεγονός που θα έπρεπε να μετα­φρα­στεί σε υψη­λό­τε­ρες επεν­δύ­σεις. Εντού­τοις, με την πρό­βλεψη για μακρο­χρό­νια ανά­πτυξη στο 0,9%, θα χρεια­στεί μιάμιση δεκα­ε­τία ακόμη μέχρι να φτάσει το πραγ­μα­τικό κατά κεφαλήν εισό­δημα στα προ κρίσης επίπεδα. Η ανα­λο­γία χρέους προς το ΑΕΠ προ­βλέ­πε­ται να έχει καθο­δι­κές τάσεις μέσα στην επόμενη δεκα­ε­τία με σχετικά χαμηλό κίνδυνο ρευ­στό­τη­τας μεσο­πρό­θε­σμα, αν και η μακρο­πρό­θε­σμη βιω­σι­μό­τητα δεν δια­σφα­λί­ζε­ται κάτω από ρεα­λι­στι­κές μακρο­οι­κο­νο­μι­κές παρα­δο­χές. Οι -ακόμη αδύναμες- τρά­πε­ζες μετριά­ζουν τις προ­ο­πτι­κές ανά­καμ­ψης και θέτουν σημα­ντι­κούς κιν­δύ­νους τόσο δημο­σιο­νο­μικά όσο και στο κομμάτι στης χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας. Αυτοί, καθώς και άλλοι παρά­γο­ντες, καθι­στούν την Ελλάδα ευάλωτη σε μια σειρά εξω­τε­ρι­κών και εγχώ­ριων σοκ. Με δεδο­μένη την κυκλική θέση της Ελλάδας και τις επι­θυ­μη­τές πολι­τι­κές μεσο­πρό­θε­σμα, το προ­σω­πικό θεωρεί ότι υπάρχει μια σημα­ντική υπε­ρε­κτί­μηση της πραγ­μα­τι­κής συναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η νέα κυβέρ­νηση θα πρέπει να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει την πολι­τική της εντολή και το βελ­τιω­μένο επεν­δυ­τικό κλίμα ώστε να ανα­πτύ­ξει ένα ευρύ φάσμα εργα­λείων πολι­τι­κής και να ξεπε­ρά­σει τα μακρο­χρό­νια οργα­νω­μένα συμ­φέ­ρο­ντα, με στόχο να προ­ω­θή­σει την μακρο­χρό­νια ανά­πτυξη σημα­ντικά πιο πάνω από τις τωρινές προ­βλέ­ψεις.

3. Η απο­κα­τά­σταση του τρα­πε­ζι­κού τομέα, ο οποίος τώρα είναι ένας δυσλει­τουρ­γι­κός κινη­τή­ρας ανά­πτυ­ξης, είναι μια κορυ­φαία προ­τε­ραιό­τητα. Ο στόχος της κυβέρ­νη­σης για την επί­τευξη μονο­ψή­φιων ποσο­στών μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων ανοιγ­μά­των (NPEs) μέχρι τα μέσα του 2022 κινεί­ται στη σωστή κατεύ­θυνση και το προ­τει­νό­μενο σχήμα προ­στα­σίας ενερ­γη­τι­κού (ΑPS) με την ονο­μα­σία «Ηρακλής» θα μπο­ρούσε να παρέχει σημα­ντική υπο­στή­ριξη (αν και σημα­ντι­κές λεπτο­μέ­ρειες του σχή­μα­τος δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστές). Εντού­τοις, για την πλήρη απο­κα­τά­σταση της ποιό­τη­τας του ενερ­γη­τι­κού, σε συνάρ­τηση με την ποιό­τητα και τα επίπεδα τρα­πε­ζι­κού κεφα­λαίου, της ρευ­στό­τη­τας και της κερ­δο­φο­ρίας, η νέα κυβέρ­νηση θα πρέπει να ανα­πτύ­ξει μια πιο συνο­λική, φιλό­δοξη και καλά συντο­νι­σμένη στρα­τη­γική. Αυτές οι προ­σπά­θειες θα πρέπει πρω­τί­στως να είναι αγο­ρα­κε­ντρι­κές, με οποια­δή­ποτε δημόσια στήριξη να υπό­κει­ται σε μια δυνα­μική ανάλυση κόστους-οφέλους και να υπο­στη­ρί­ζο­νται από περαι­τέρω βελ­τιώ­σεις του νομικού πλαι­σίου (π.χ. πιο απο­δο­τι­κές δικα­στι­κές δια­δι­κα­σίες και εκσυγ­χρο­νι­σμό του καθε­στώ­τος αφε­ρεγ­γυό­τη­τας). Η προ­στα­σία των στε­γα­στι­κών δανείων και τα έκτακτα καθε­στώτα ρύθ­μι­σης για φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές οφειλές έχουν παρε­μπο­δί­σει την ουσια­στική ανα­διά­θρωση του χρέους, έχουν υπο­νο­μεύ­σει την νοο­τρο­πία πλη­ρω­μών και θα πρέπει να εκλεί­ψουν μόνιμα.

4. Η μείωση των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων θα υπο­στή­ριζε την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ανά­καμψη. Το πρω­το­γε­νές δημο­σιο­νο­μικό πλε­ό­να­σμα για το 2019 ανα­μέ­νε­ται να είναι σύμφωνο με την δέσμευση της Ελλάδας προς τους Ευρω­παί­ους εταί­ρους για πλε­ό­να­σμα 3,5% ως ποσοστό του ΑΕΠ- αν και για ακόμη μια φορά εξαρ­τά­ται από την υπο-εκτέλεση των δημο­σίων επεν­δύ­σεων, γεγονός που μετριά­ζει την ανά­πτυξη. Για το 2020, το προ­σω­πικό προ­τεί­νει η κυβέρ­νηση και οι Ευρω­παίοι εταίροι να συναι­νέ­σουν σε μια πορεία χαμη­λό­τε­ρων δημο­σιο­νο­μι­κών πλε­ο­να­σμά­των, με δεδο­μένο το ευρύ οικο­νο­μικό περι­θω­ρίο και τις σημα­ντι­κές μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νες ανάγκες σε κοι­νω­νική και επεν­δυ­τική δαπάνη και για τη συμπε­ρί­ληψη δαπανών που θα μπο­ρού­σαν να δημιουρ­γή­σουν συνέρ­γειες με ενι­σχυ­μέ­νες δομικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις.

5. Το μείγμα δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής θα πρέπει να επα­να­σταθ­μι­στεί για την ενί­σχυση της ανά­πτυ­ξης και της κοι­νω­νι­κής ενσω­μά­τω­σης. Σχέδια για την μείωση των άμεσων φόρων και για την ενί­σχυση της φορο­λο­γι­κής συνέ­πειας είναι ευπρόσ­δε­κτα αλλά περισ­σό­τερα θα μπο­ρού­σαν να επι­τευ­χθούν με τη διεύ­ρυνση της φορο­λο­γι­κής βάσης. Η Ελλάδα παρα­μέ­νει κοντά στον πυθμένα της ΕΕ ανα­φο­ρικά με το ποσοστό των εργα­ζό­με­νων που πλη­ρώ­νουν φόρο εισο­δή­μα­τος φυσικών προ­σώ­πων και έχει ένα από τα υψη­λό­τερα κενά συμ­μόρ­φω­σης ανα­φο­ρικά με τον ΦΠΑ. Σε σύγκριση με την υπό­λοιπη ΕΕ, πολύ μεγάλο ποσοστό της δημό­σιας δαπάνης κατευ­θύ­νε­ται σε συντά­ξεις και μισθο­λο­γι­κές δαπάνες του δημο­σίου και πολύ μικρό ποσοστό σε άλλες κοι­νω­νι­κές δαπάνες. Για την αντι­με­τώ­πιση καίριων αναγκών, η Ελλάδα θα πρέπει να αυξήσει σημα­ντικά την κοι­νω­νική δαπάνη (π.χ. για το ελά­χι­στο εγγυ­η­μένο εισό­δημα που παρέ­χε­ται με βάση εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια και τη δημόσια υγεία) και τις επεν­δύ­σεις. Για την ελευ­θέ­ρωση δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου, οι συντα­ξιο­δο­τι­κές παροχές των τωρινών συντα­ξιού­χων θα πρέπει να υπο­λο­γί­ζο­νται σύμφωνα με τον νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού (και η πρό­σφατη απο­κα­τά­σταση των δώρων που χορη­γού­νταν πριν από την κρίση θα πρέπει να ανα­τρα­πεί). Η επι­τά­χυνση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων στον τομέα της δημό­σιας οικο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης θα βοη­θή­σει στην καλύ­τερη εκτέ­λεση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού δημο­σίων επεν­δύ­σεων, θα ενι­σχύ­σει τον έλεγχο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και θα ενδυ­να­μώ­σει τη δια­χεί­ριση κιν­δύ­νου (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των κιν­δύ­νων προ­ερ­χό­με­νων από δικα­στι­κές υπο­θέ­σεις σε εξέλιξη), ενώ απαι­τού­νται συνε­χι­ζό­με­νες προ­σπά­θειες για την ενί­σχυση της ΑΑΔΕ και για την κινη­το­ποί­ηση του πλαι­σίου κατά του ξεπλύ­μα­τος χρή­μα­τος (AML) για την κατα­πο­λέ­μηση της φορο­δια­φυ­γής.

6. Η νέα κυβέρ­νηση αξίζει ανα­γνώ­ριση για την άρση εμπο­δίων στις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και για την προ­ώ­θηση της διευ­κό­λυν­σης των επι­χει­ρή­σεων και της ψηφιο­ποί­η­σης, αλλά ένα σημα­ντικό κομμάτι της δομικής μεταρ­ρύθ­μι­σης της Ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας βρί­σκε­ται ακόμη μπροστά μας. Η οικο­νο­μία παρα­μέ­νει υπερ-ρυθμισμένη και κυριαρ­χεί­ται από μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις που λει­τουρ­γούν σε ένα μη φιλικό επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, και η Ελλάδα βρί­σκε­ται στο τέλος ή κοντά στο τέλος της κατά­τα­ξης της Ευρω­ζώ­νης σε πολλές δια­κρα­τι­κές έρευνες. Απαι­τού­νται περισ­σό­τε­ρες προ­σπά­θειες για την εκ των πραγ­μά­των απε­λευ­θέ­ρωση των αγορών προ­ϊ­ό­ντων και των κλει­στών επαγ­γελ­μά­των και για την ενί­σχυση του αντα­γω­νι­σμού.

7. Οι πρό­σφα­τες προ­τά­σεις της κυβέρ­νη­σης για την αγορά εργα­σίας είναι άξιες στή­ρι­ξης, αν και χρειά­ζο­νται παρα­πάνω προ­σπά­θειες για τη στήριξη της υψη­λό­τε­ρης απα­σχό­λη­σης, της ανά­πτυ­ξης και της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Το προ­σω­πικό στη­ρί­ζει την πρό­σφατη νομο­θε­σία για την άρση των νέων περιο­ρι­σμών στις απο­λύ­σεις και την πρόθεση να περιο­ρι­στεί η μονο­με­ρής προ­σφυγή στη διαι­τη­σία. Τα σχέδια ανα­φο­ρικά με την εισα­γωγή ενός μηχα­νι­σμού εξαί­ρε­σης από τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις (opt-out) είναι προς τη σωστή κατεύ­θυνση αλλά θα έπρεπε να στο­χεύ­ουν στην πλήρη απο­κα­τά­σταση των μεταρρυθμίσεων-ορόσημο που εισή­χθη­σαν κατά την περίοδο 2011-2013. Η μείωση του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους, η δια­σύν­δεση της προ­σαρ­μο­γής των κατώ­τα­των μισθών με το επίπεδο παρα­γω­γι­κό­τη­τας, η ενί­σχυση των ενεργών πολι­τι­κών απα­σχό­λη­σης και η απο­μά­κρυνση εμπο­δίων στη γυναι­κεία συμ­με­τοχή στην αγορά εργα­σίας θα είναι καίριας σημα­σίας για την αντι­με­τώ­πιση της υστέ­ρη­σης, της φτώ­χειας (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της φτώ­χειας στην εργασία) και του κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού.

Η απο­στολή εκφρά­ζει την ευγνω­μο­σύνη της απέ­να­ντι στις αρχές για τις εποι­κο­δο­μη­τι­κές συζη­τή­σεις».

Πηγή topontiki.gr