Εκθεση Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ: Εκτός σχολείου πάνω από το 75% των παιδιών προσφύγων στα νησιά

Σημα­ντική πρόοδος σημειώ­θηκε τα δυο τελευ­ταία χρόνια στην Ελλάδα στην πρό­σβαση των παιδιών προ­σφύ­γων στη δημόσια εκπαί­δευση, ανα­φέ­ρει ο αντι­πρό­σω­πος της Ύπατης Αρμο­στείας των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τους Πρό­σφυ­γες στην Ελλάδα Φιλίπ Λεκλέρκ στην έκθεση της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες «Ανε­βά­ζο­ντας Ταχύ­τητα: Η Εκπαί­δευση των Προ­σφύ­γων σε Κρίση», που δημο­σιεύ­ε­ται σήμερα. Η κυβέρ­νηση τώρα, προ­σθέ­τει ο κ. Λεκλέρκ, πρέπει να συνε­χί­σει τις προ­σπά­θειες, και με τη στήριξη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, ώστε όλα τα προ­σφυ­γό­πουλα να πάνε σχολείο.

Η έκθεση σημειώ­νει, ότι στην Ελλάδα τα σοβα­ρό­τερα προ­βλή­ματα εντο­πί­ζο­νται στα νησιά, όπου πάνω από το 75% από τα 4,656 παιδιά σχο­λι­κής ηλικίας, και τα οποία δια­μέ­νουν σε κέντρα υπο­δο­χής, δεν συμ­με­τέ­χουν στο εκπαι­δευ­τικό σύστημα.

Σε όλο τον κόσμο περισ­σό­τερα από τα μισά προ­σφυ­γό­πουλα σχο­λι­κής ηλικίας δεν πηγαί­νουν σχολείο, δηλαδή 3,7 εκα­τομ­μύ­ρια από τα συνο­λικά 7,1 εκα­τομ­μύ­ρια, σύμφωνα με την έκθεση Τα 2,9 εκα­τομ­μύ­ρια προ­σφυ­γό­πουλα σχο­λι­κής ηλικίας ζουν σε πέντε μόνο χώρες: Τουρκία, Πακι­στάν, Λίβανο, Σουδάν και Ουγκά­ντα.

Η έκθεση απο­κα­λύ­πτει, ότι όσο τα προ­σφυ­γό­πουλα μεγα­λώ­νουν, η πρό­σβασή τους στην εκπαί­δευση γίνεται δυσκο­λό­τερη: μόνο το 63% των παιδιών πηγαί­νουν στο δημο­τικό, σε σύγκριση με το 91% των παιδιών σε όλο τον κόσμο, το 24% των εφήβων προ­σφύ­γων προχωρά στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση (84% παγκο­σμίως) και μόλις το 3% σε ανώτερη ή ανώτατη βαθμίδα (37% αντί­στοιχα).

Η απότομη πτώση συμ­με­το­χής των μαθητών από το δημο­τικό στο γυμνά­σιο οφεί­λε­ται, επι­ση­μαί­νει η έκθεση, στην έλλειψη χρη­μα­το­δό­τη­σης για την εκπαί­δευση των προ­σφύ­γων. «Το σχολείο είναι εκεί, όπου οι πρό­σφυ­γες έχουν μια δεύτερη ευκαι­ρία στη ζωή. Απο­τυγ­χά­νουμε να τους βοη­θή­σουμε να απο­κο­μί­σουν τα εφόδια και τις γνώσεις για να επεν­δύ­σουν στο μέλλον τους», ανα­φέ­ρει ο ύπατος αρμο­στής για τους Πρό­σφυ­γες, Φιλίππο Γκράντι στην έκθεση.

«Να συμπε­ρι­λη­φθούν οι πρό­σφυ­γες στα εθνικά εκπαι­δευ­τικά συστή­ματα»

Να συμπε­ρι­λη­φθούν οι πρό­σφυ­γες στα εθνικά εκπαι­δευ­τικά συστή­ματα, αντί να εισέρ­χο­νται σε ανε­πί­σημα παράλ­ληλα σχολεία, από το νηπια­γω­γείο μέχρι, το δημο­τικό και το γυμνά­σιο προ­τεί­νει η έκθεση. Αυτό θα τους δώσει τα προ­σό­ντα, και θα γίνει το εφαλ­τή­ριο για την πανε­πι­στη­μιακή ή ανώτερη επαγ­γελ­μα­τική κατάρ­τιση, προ­σθέ­τει.

Πολλοί πρό­σφυ­γες απο­κλεί­ο­νται από την επίσημη εκπαί­δευση, επειδή δεν έχουν μαζί τους πιστο­ποι­η­τικά σπουδών και εξε­τά­σεων, καθώς και έγγραφα ταυ­τό­τη­τας, καθότι τα άφησαν πίσω, όταν έφυγαν από τα σπίτια τους. Ακόμη και όταν τα χαρτιά αυτά είναι δια­θέ­σιμα, ορι­σμέ­νες χώρες υπο­δο­χής αρνού­νται να ανα­γνω­ρί­σουν την πιστο­ποί­ηση που εκδί­δε­ται στη χώρα κατα­γω­γής των προ­σφύ­γων. Η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες ζητεί από τις αρχές των χωρών υπο­δο­χής μια πιο ρεα­λι­στική προ­σέγ­γιση ανα­φο­ρικά με το παρα­πάνω ζήτημα.

Μέχρι το τέλος του 2018, υπήρχαν περισ­σό­τε­ροι από 25,9 εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες στον κόσμο, εκ των οποίων 20,4 εκα­τομ­μύ­ρια εμπί­πτουν στην Ύπατη Αρμο­στεία. Περίπου οι μισοί ήταν κάτω των 18 ετών, και εκα­τομ­μύ­ρια ζούσαν σε μακρο­χρό­νιες προ­σφυ­γι­κές κατα­στά­σεις, με μικρή ελπίδα να επι­στρέ­ψουν στο σπίτι στο κοντινό μέλλον. Η κινη­το­ποί­ηση για την προ­ώ­θηση της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης θα απο­τε­λέ­σει βασικό μέρος του Παγκό­σμιου Φόρουμ για τους Πρό­σφυ­γες, το οποίο θα διε­ξα­χθεί τον ερχό­μενο Δεκέμ­βριο και απο­τε­λεί μια κρίσιμη ευκαι­ρία για την ενί­σχυση της συλ­λο­γι­κής αντί­δρα­σης του κόσμου στις κατα­στά­σεις των προ­σφύ­γων, υπο­γραμ­μί­ζει η Ύπατη Αρμο­στεία.

«Η ελλη­νική κυβέρ­νηση να επε­κτεί­νει και να εδραιώ­σει τις προ­σπά­θειες»

Ακόμα και χώρες που έχουν κατα­βά­λει σοβαρές προ­σπά­θειες να εντά­ξουν όλα τα παιδιά πρό­σφυ­γες στα εθνικά τους εκπαι­δευ­τικά συστή­ματα, μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζουν εμπόδια εξαι­τίας ελλεί­ψεων σε πόρους ή λόγω αντι­κρουό­με­νων πολι­τι­κών. Η Ελλάδα, για παρά­δειγμα, τα δύο τελευ­ταία χρόνια έχει προ­χω­ρή­σει στα­διακά στη δημιουρ­γία νηπια­γω­γείων και ειδικών τάξεων υπο­δο­χής στην πρω­το­βάθ­μια και δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση για την ένταξη των παιδιών προ­σφύ­γων στα δημόσια σχολεία στην ενδο­χώρα, εξηγεί η έκθεση. Δημιουρ­γή­θη­καν επίσης απο­γευ­μα­τι­νές τάξεις για τα παιδιά, που δια­μέ­νουν σε καταυ­λι­σμούς, προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις εκπαι­δευ­τι­κές τους ανάγκες. Στα νησιά, αντί­θετα, έχει σημειω­θεί ελά­χι­στη πρόοδος για τα χιλιά­δες παιδιά που ζουν σε συν­θή­κες υπερ­πλη­θυ­σμού στα πέντε κέντρα υπο­δο­χής. Οι αιτού­ντες άσυλο θα έπρεπε να μένουν προ­σω­ρινά εκεί. Και να μετα­κι­νού­νται στην ενδο­χώρα όσοι ολο­κλη­ρώ­νουν τις δια­δι­κα­σίες και οι ευά­λω­τοι πλη­θυ­σμοί. Όμως η δια­δι­κα­σία διαρκεί στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πολλούς μήνες και ορι­σμένα παιδιά πρό­σφυ­γες μένουν εκτός σχο­λείου για χρόνια. Η Ύπατη Αρμο­στεία και άλλες οργα­νώ­σεις βοηθούν να γεφυ­ρω­θεί το χάσμα και να προ­ε­τοι­μά­σουν τα παιδιά για το δημόσιο σχολείο μέσα από κέντρα μη τυπικής εκπαί­δευ­σης.

O εντε­κά­χρο­νος Σαμίρ από το Αφγα­νι­στάν μένει σε κέντρο υπο­δο­χής στην Κω. Είναι σχε­δια­σμένο για την προ­σω­ρινή διαμονή 800 ανθρώ­πων, αλλά στο κέντρο δια­βιούν περίπου 1.800 αιτού­ντες άσυλο. «Η ζωή στο καμπ είναι απαίσια», περι­γρά­φει ο Σαμίρ. Ο Σαμίρ και οι φίλοι του θέλουν να επι­στρέ­ψουν στο σχολείο το συντο­μό­τερο και να κερ­δί­σουν το χαμένο έδαφος, πριν το κενό γίνει ανυ­πέρ­βλητα μεγάλο, περι­γρά­φει η έκθεση.

Δεδο­μέ­νης της κατά­στα­σης, ο Σαμίρ δηλώνει, παρ’ όλα αυτά τυχερός. Έχει ξεκι­νή­σει ελλη­νικά σε μια δομή μη τυπικής εκπαί­δευ­σης από την οποία, όμως, δεν εκδί­δο­νται πιστο­ποι­η­τικά της προόδου του.

«Τα περισ­σό­τερα παιδιά προ­σφύ­γων στην ελλη­νική ηπει­ρω­τική χώρα είναι εγγε­γραμ­μένα στην επίσημη εκπαί­δευση κατά την έναρξη της σχο­λι­κής χρονιάς. Η Ελλάδα σημεί­ωσε σημα­ντική πρόοδο όσον αφορά τη χορή­γηση πρό­σβα­σης σε νηπια­γω­γεία και σχολεία πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης. Τώρα η κυβέρ­νηση πρέπει να επε­κτεί­νει και να εδραιώ­σει τις προ­σπά­θειές, με τη συνεχή στήριξη και τα κον­δύ­λια της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, έτσι ώστε όλα τα προ­σφυ­γό­πουλα να πάνε σχολείο», δήλωσε στην έκθεση ο αντι­πρό­σω­πος της Ύπατης Αρμο­στείας των Ηνω­μέ­νων Εθνών για τους Πρό­σφυ­γες στην Ελλάδα Φιλίπ Λεκλέρκ.

^{Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ}