Ασφυκτικές πιέσεις από την Αγκυρα

Σε επι­φυ­λακή για τις επό­με­νες κινή­σεις της Aγκυρας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο είναι η Αθήνα, ενώ την ίδια στιγμή, ουκ ολίγοι διε­θνείς παρά­γο­ντες βρί­σκο­νται σε κινη­τι­κό­τητα για την επα­νέ­ναρξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για το Κυπριακό. Ο Σεπτέμ­βριος θα είναι κρί­σι­μος μήνας για το Κυπριακό, αλλά και τον γενι­κό­τερο ενερ­γειακό σχε­δια­σμό της Aγκυρας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Πριν από λίγες ημέρες το ερευ­νη­τικό πλοίο «Μπαρ­μπα­ρός» ολο­κλή­ρωσε την απο­στολή του στα νότια της Κύπρου και κατευ­θύν­θηκε βορειό­τερα, στο μεσο­γειακό τουρ­κικό λιμάνι της Μερ­σί­νας, έπειτα από πολύ­μη­νες σει­σμι­κές έρευνες στην υφα­λο­κρη­πίδα της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας, η οποία, βεβαίως, ταυ­τί­ζε­ται και με την απο­κλει­στική οικο­νο­μική ζώνη (ΑΟΖ) της χώρας. Για όσους παρα­κο­λου­θούν τα γεγο­νότα εκ του σύνεγ­γυς, η απο­χώ­ρηση του «Μπαρ­μπα­ρός» ενδε­χο­μέ­νως να οδη­γή­σει στην ανά­πτυξη κάποιου πλωτού γεω­τρύ­πα­νου της Τουρ­κίας στα νότια της Κύπρου. Το «Φατίχ» θα παρα­μεί­νει στα δυτικά της Κύπρου έως τις 3 Σεπτεμ­βρίου, ενώ η απο­στολή του δεύ­τε­ρου τουρ­κι­κού πλωτού γεω­τρύ­πα­νου «Γιαβούζ» στα ανα­το­λικά του νησιού, ολο­κλη­ρώ­νε­ται στις 30 Σεπτεμ­βρίου. Γι’ αυτό και στη Λευ­κω­σία υπάρχει η ανη­συ­χία ότι στο πλαίσιο κλι­μά­κω­σης των πιέσεων, η Aγκυρα θα στείλει κάποιο από αυτά τα πλωτά γεω­τρύ­πανα στα νότια της κυπρια­κής ΑΟΖ και μάλιστα σε τμήμα της που δεν έχει ακόμα αδειο­δο­τη­θεί (οικό­πεδο 1). Εξ ου και το «παρά­θυρο ευκαι­ρίας» που βλέπουν αρκετοί στη Λευ­κω­σία για κάποια επί της αρχής συμ­φω­νία διε­ξα­γω­γής άτυπης Πεντα­με­ρούς για το Κυπριακό, προτού οι Τούρκοι κλι­μα­κώ­σουν τις πιέσεις τους, σε βαθμό που θα μπο­ρούσε να δημιουρ­γή­σει και ορι­σμένα πιο πρα­κτικά προ­βλή­ματα στο ενερ­γειακό πρό­γραμμα της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Εκτός απρο­ό­πτου, εντός αυτής της περιό­δου, θα έχουν ολο­κλη­ρω­θεί και οι επαφές, δια­δο­χι­κές και δια­σταυ­ρού­με­νες, ανάμεσα στους άμεσα εμπλε­κό­με­νους στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για το Κυπριακό. Τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμ­βρίου η ειδική απε­σταλ­μένη του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Τζέιν Χολ Λουτ ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρώ­σει τις επαφές με τους εμπλε­κο­μέ­νους στο ζήτημα, τόσο στο νησί όσο και σε Aγκυρα, Αθήνα και Λονδίνο.

Πριν από το τέλος του ερχό­με­νου μήνα ενδε­χο­μέ­νως να υπάρξει και το πρώτο, πολύ σημα­ντικό τετ α τετ του Κυριά­κου Μητσο­τάκη ως πρω­θυ­πουρ­γού με τον πρόεδρο της Τουρ­κίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, στο περι­θώ­ριο της Γενικής Συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Σε αυτό το χρονικό διά­στημα ανα­μέ­νε­ται να φανεί και αν η Aγκυρα επι­θυ­μεί να ασκήσει περαι­τέρω πίεση προς την Αθήνα και τη Λευ­κω­σία, ή αν θα ακο­λου­θή­σει περί­ο­δος σχε­τι­κής ηρεμίας. Προς το παρόν φαί­νε­ται ότι η Aγκυρα ακο­λου­θεί μια τακτική διαρ­κούς παρου­σίας στην περιοχή, με διά­φο­ρους τρόπους. Μόνο την Παρα­σκευή εκδό­θη­καν από τον υδρο­γρα­φικό σταθμό Αττά­λειας πέντε δια­δο­χι­κές οδηγίες προς ναυ­τιλ­λο­μέ­νους (NAVTEX), με τις οποίες αναγ­γέλ­θη­καν ναυτικά γυμνά­σια και ασκή­σεις με πυρά στην περιοχή όπου ήδη διε­ξά­γο­νται γεω­τρή­σεις από το «Φατίχ» αλλά και στα νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου. Με τις τέσ­σε­ρις πρώτες NAVTEX (898/19, 899/19, 900/19 και 901/19) δεσμεύ­ο­νται περιο­χές για γυμνά­σια και πυρά γύρω από το «Φατίχ» για όλη την ερχό­μενη εβδο­μάδα (Δευτέρα έως Παρα­σκευή), ενώ με την πέμπτη (902/19), προ­α­ναγ­γέλ­λο­νται στρα­τιω­τι­κές ασκή­σεις σε μια περιοχή νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου (εντός, βεβαίως, της θαλάσ­σιας έκτασης που η Ελλάδα θεωρεί δυνη­τική ΑΟΖ της) για δύο ημέρες (21 και 22 Αυγού­στου).

Eμπειροι παρα­τη­ρη­τές τονί­ζουν ότι η συγκε­κρι­μένη τακτική της Aγκυρας έχει ως στόχο τη δια­τή­ρηση ενός καθε­στώ­τος πίεσης, ανε­ξαρ­τή­τως αν αυτά τα γυμνά­σια που αναγ­γέλ­λο­νται, τελικά διε­ξά­γο­νται ή όχι.

Από την Αθήνα παρα­τη­ρεί­ται μια κινη­τι­κό­τητα και στο Αιγαίο Πέλαγος. Ο υδρο­γρα­φι­κός σταθμός Σμύρνης εξέδωσε την Παρα­σκευή μια ακόμη NAVTEX (895/19), με την οποία προ­α­νήγ­γειλε ωκε­α­νο­γρα­φι­κές έρευνες του σκάφους «Μαρμαρά» (Tubitak Marmara) από αύριο έως τις 13 Σεπτεμ­βρίου σε μια περιοχή από τα Στενά των Δαρ­δα­νε­λίων στο Τσα­νά­καλε και «κατά μήκος των τουρ­κι­κών ακτών στο Αιγαίο Πέλαγος». Στην Αθήνα γνω­ρί­ζουν ότι συνήθως αυτές οι απο­στο­λές ολο­κλη­ρώ­νο­νται στη Σμύρνη και απο­τε­λούν μέρος δοκι­μα­στι­κών πλόων για τα συγκε­κρι­μένα ερευ­νη­τικά σκάφη. Σε κάθε περί­πτωση, ο πλους του «Μαρμαρά» θα παρα­κο­λου­θεί­ται στενά από την ελλη­νική πλευρά, για τον φόβο κάποιας παρέκ­κλι­σης που θα μπο­ρούσε να δοκι­μά­σει τα αντα­να­κλα­στικά της Αθήνας. Ανα­μέ­νε­ται, επίσης, να φανεί με ποιο τρόπο θα αξιο­ποι­ή­σει η Αγκυρα το «Ορούτς Ρέις», το οποίο συχνά απο­κα­λεί­ται από τους Τούρ­κους αξιω­μα­τού­χους ως το «τέταρτο πλοίο» που η Τουρκία θα ανα­πτύ­ξει στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, όπως είχε απο­κα­λύ­ψει η «Κ» προ ολίγων εβδο­μά­δων, η τουρ­κική εται­ρεία πετρε­λαίων (ΤΡΑΟ) ζήτησε από το τουρ­κικό ναυτικό δια­θε­σι­μό­τητα μονάδων προς παροχή προ­στα­σίας για σει­σμι­κές έρευνες σε μια περιοχή η οποία περιε­λάμ­βανε και μέρος της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας στα νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου.

Οι επό­με­νες κινή­σεις της Τουρ­κίας ανα­μέ­νο­νται με ενδια­φέ­ρον, σε μια σκα­κιέρα που, σε κάθε περί­πτωση, προ­σελ­κύει το ενδια­φέ­ρον πολύ περισ­σό­τε­ρων από τους άμεσα εμπλε­κο­μέ­νους.

Η από­κτηση νέων φρε­γα­τών 

Τους αμέσως επό­με­νους μήνες ανα­μέ­νε­ται να κριθεί και η τύχη ενός αιτή­μα­τος του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού (Π.Ν.) που έχει επα­νέλ­θει πιε­στικά τα τελευ­ταία χρόνια λόγω της κατά­στα­σης στην περιοχή: αυτού της από­κτη­σης νέων φρε­γα­τών ή κορ­βε­τών που θα επι­τρέ­ψουν στην Ελλάδα να δια­δρα­μα­τί­σει απρό­σκο­πτα τον ρόλο της στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Πέρα από τον αντα­γω­νι­σμό της Τουρ­κίας, η οποία έχει απο­κτή­σει ένα ναυτικό με νέες, εγχώ­ριας κατα­σκευής, μονάδες, η ενέρ­γεια έχει οδη­γή­σει όλες τις χώρες της Λεκάνης, όπως το Ισραήλ και η Αίγυ­πτος, να ενι­σχύ­σουν τις ναυ­τι­κές δυνα­τό­τη­τές τους. Ο νέος υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας Νίκος Πανα­γιω­τό­που­λος είναι ενή­με­ρος για την κατά­σταση, ωστόσο στην υπόθεση του νέου πλοίου θα εμπλα­κεί και το υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας. Κομ­βι­κής σημα­σίας για την επιλογή εταίρου (δηλαδή προ­μη­θεύ­τριας χώρας) για το νέο πλοίο, θα είναι η τύχη των Ναυ­πη­γείων Ελευ­σί­νας και Σκα­ρα­μα­γκά, δίχως τα οποία δεν μπορεί να προ­χω­ρή­σει κανένα πρό­γραμμα κατα­σκευής φρε­γα­τών ή κορ­βε­τών.

πηγή kathimerini.gr