Μπορείς να βοηθήσεις να διασωθούν τα τελευταία στον κόσμο 11 μικρόσωμα άλογα της Ρόδου;

Αν είχες τη δυνα­τό­τητα να βοη­θή­σεις ένα μονα­δικό είδος του ζωικού βασι­λείου να ξεφύγει από τον κίνδυνο ορι­στι­κής εξα­φά­νι­σής του από τον πλανήτη, θα το έκανες; Αν ο αγώνας για τη διάσωσή του εξαρ­τιό­ταν απο­κλει­στικά και μόνο από εσένα, θα τον ξεκι­νού­σες; Αν γνώ­ρι­ζες ότι το απο­τέ­λε­σμα του αγώνα σου αυτού δεν μπορεί παρά μόνο να είναι θετικό και γι’ αυτή σου την προ­σπά­θεια θα έρθει στο μέλλον ένα παιδί να σε ευχα­ρι­στή­σει, τότε πώς θα αντι­με­τώ­πι­ζες αυτή τη μικρή πρό­κληση;

Τα ερω­τή­ματα δεν είναι θεω­ρη­τικά. Σήμερα στη Ρόδο δια­βιούν 11 μικρό­σωμα άλογα. Είναι τα μονα­δικά στο είδος τους. Δεν υπάρ­χουν άλλα σε ολό­κληρο τον πλανήτη. Εχουν ομοιό­τη­τες με αντί­στοιχα που υπάρ­χουν στη Σκύρο και κάποια άλλα που ζουν στη Σαρ­δη­νία, μα η σχέση τους είναι τόση όση μπορεί να έχει μια γάτα της Ρόδου, με μια γάτα της Αιγύ­πτου.

Τα άλογα αυτά ήρθαν στη Ρόδο πριν από χιλιά­δες χρόνια. Είναι καθα­ρό­αιμα, εξε­λί­χθη­καν μαζί με το νησί και προ­σαρ­μό­στη­καν απόλυτα στις τοπικές συν­θή­κες. Είναι Ροδίτες μέχρι το μεδούλι. Επί αιώνες ολό­κλη­ρους ήταν οι συνο­δοι­πό­ροι των ντόπιων γεωργών σε όλες τις εργα­σίες του χωρα­φιού. Οι δρόμοι τους χώρισαν μόνο όταν ήρθε η εκμη­χά­νιση στην εκμε­τάλ­λευση της γης. Τότε αυτά αφέ­θη­καν ελεύ­θερα στα βουνά κι επειδή είχαν συνη­θί­σει στην ανθρώ­πινη παρου­σία, επέ­στρε­φαν στα κτήματα. Τότε ήταν που η ανθρώ­πινη αχα­ρι­στία εκδη­λώ­θηκε στο έπακρο: οι αγρότες που είχαν τα μικρό­σωμα άλογα για τις πιο σκληρές εργα­σίες, ήταν οι πρώτοι που τα κυνή­γη­σαν (λόγω των κατα­στρο­φών που έκαναν στις καλ­λιέρ­γειες) και θανά­τω­σαν αρκετά από αυτά. Το μεγάλο χτύπημα δέχθη­καν στη διάρ­κεια του πολέμου, όταν μετά το Armistizio (1943) το ιταλικό μέτωπο χωρί­στηκε στα δυο και οι στρα­τιώ­τες που είχαν απο­μεί­νει πιστοί στο Μου­σο­λίνι, έστρε­ψαν τα πυρά τους προς τους Ιταλούς που συν­θη­κο­λό­γη­σαν. Πολλοί κυνη­γη­μέ­νοι Ιταλοί της Ρόδου κατέ­φυ­γαν στα βουνά της Ρόδου και για να χορ­τά­σουν την πείνα τους, θανά­τω­σαν σημα­ντικό αριθμό των μικρό­σω­μων αλόγων.

Όσα επι­βί­ω­σαν, κατέ­φυ­γαν στα πέτρινα βουνά του νησιού. Τα βουνά γύρω από τον Αρχάγ­γελο και τη Μαλώνα ήταν η ιδανική περιοχή. Εγιναν ανε­ξάρ­τητα, αγρίεψε η φύση τους, έγιναν ατίθασα, κατά κάποιο τρόπο απαρ­νή­θη­καν το ένδοξο παρελ­θόν τους στην Αρχαία Ελλάδα. Από μόνη της η ιστορία αυτών των αλόγων απο­τε­λεί μύθο που μπορούν να τον διη­γη­θούν οι παπ­πού­δες στα εγγόνια τους, οι ξεναγοί στους του­ρί­στες, να τον αφη­γη­θεί ο ένας στον άλλο.

Αν και στη δεκα­ε­τία του ’80 υπήρχαν κατα­γε­γραμ­μένα στη Ρόδο 30 μικρό­σωμα άλογα, στα χρόνια που ακο­λού­θη­σαν ο πλη­θυ­σμός τους μειώ­θηκε δρα­μα­τικά. Εφτασαν να αριθ­μούν μόλις έξι ψυχές, ευτυχώς όμως βρέθηκε μια ομάδα ανθρώ­πων που ανέλαβε δράση.

Η διάσωση της φυλής

τους είναι υπόθεση τιμής

για τη Ρόδο

Πριν από περίπου 20 χρόνια μια χούφτα ανθρώ­πων ξεκί­νησε μεγάλη προ­σπά­θεια για τη διάσωση των μικρό­σω­μων αλόγων του νησιού. Επί μήνες τοπο­θε­τού­σαν τροφή σε συγκε­κρι­μένα σημεία ώστε να μπο­ρέ­σουν να κερ­δί­σουν την εμπι­στο­σύνη των έξι αλόγων.

Η δουλειά τους αντα­μεί­φθηκε. Μπό­ρε­σαν να τιθα­σεύ­σουν το χαρα­κτήρα των έξι ίππων και αυτά να τα καθο­δη­γή­σουν μέχρι τη φάρμα που δημιούρ­γη­σαν σε κτήμα έξω από τον οικισμό του Αρχαγ­γέ­λου. Μάλιστα, προ­χώ­ρη­σαν στη συγκρό­τηση συλ­λό­γου “Προ­στα­σίας των Μικρό­σω­μων Αλόγων της Ρόδου”, με το δια­κρι­τικό τίτλο “ΦΑΕΘΩΝ”.

«Αρχικά στόχος μας ήταν να προ­στα­τέ­ψουμε τον πλη­θυ­σμό τους» εξήγησε προς τη “δημο­κρα­τική” ο πρό­ε­δρος του “ΦΑΕΘΩΝ” Ιάκωβος Λεβέ­ντης. «Στη Ρόδο τότε δεν υπήρχαν κτη­νί­α­τροι με τις ειδι­κό­τη­τες που απαι­τούν τα ιπποειδή. Έτσι, ζητή­σαμε τη βοήθεια επι­στη­μό­νων από την υπό­λοιπη Ελλάδα και όλη την Ευρώπη. Ευτυχώς βρήκαμε αντα­πό­κριση και με ιατρούς που μας έρχο­νται κάθε χρόνο εθε­λο­ντικά, κατα­φέ­ραμε όχι μόνο να κρα­τή­σουμε ζωντανά τα αλο­γά­κια, αλλά επι­πλέον να αυξή­σουμε τον αριθμό τους».

Από πέρυσι, στην ομάδα του Φαέθωνα προ­στέ­θηκε ένα ακόμη πρόσωπο, ο κ. Θεμι­στο­κλής Καρα­καϊ­δός, που καθη­με­ρινά φρο­ντί­ζει όλα τα αλο­γά­κια. Με την αγάπη του και τη συνεχή δουλειά του, τα 11 άλογα έχουν την περι­ποί­ηση που χρειά­ζο­νται. «Καθη­με­ρινά δεχό­μα­στε επι­σκέ­πτες, λιγο­στούς βέβαια γιατί ο κόσμος γνω­ρί­ζει ελά­χι­στες πλη­ρο­φο­ρίες για την ύπαρξή τους. Βλέπετε, όλη αυτή η εθε­λο­ντική προ­σπά­θεια για την επι­βί­ωση των αλόγων δεν άφησε χρόνο για την προβολή τους προς τους Ροδίτες και τους του­ρί­στες».

Τα άλογα έχουν επι­βιώ­σει, ωστόσο ένα τόσο μεγάλο έργο δεν μπορεί να επα­φί­ε­ται μόνο στην εθε­λο­ντική δουλειά ορι­σμέ­νων προ­σώ­πων. Είναι υπόθεση ολό­κλη­ρης της Ρόδου. Ένα τόσο σημα­ντικό στοι­χείο του νησιού, μια μονα­δι­κό­τητα – Θείο δώρο. Αν βρι­σκό­ντου­σαν σε άλλο του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό αυτά τα άλογα θα ήταν η ατρα­ξιόν ολό­κλη­ρης της περιο­χής. Εδώ υπο­δαυ­λί­στη­καν από τον πλούτο των χαρα­κτη­ρι­στι­κών γνω­ρι­σμά­των και των ιστο­ρι­κών μνη­μείων που έχει το νησί. Κι όμως, το Ελβε­τικό “Safe Foundation” έχει συμπε­ρι­λά­βει τα μικρό­σωμα άλογα της Ρόδου ως ένα από τα 600 “must see” στην Ευρώπη.

Τα τελευ­ταία 11 άλογα αυτής της φυλής βρί­σκο­νται στη Ρόδο. Ευτυχώς, το μεγα­λύ­τερο μέρος της δια­τρο­φής τους έχει εξα­σφα­λι­στεί μέσα από κωδικό που ενέ­γραψε η παρούσα Δημο­τική Αρχή στο κονδύλι για τη σίτιση των ελαφιών, όμως αυτό δεν είναι αρκετό. Τα άλογα χρειά­ζο­νται φάρμακα, ιατρούς, συντή­ρηση των υπο­δο­μών τους, προ­σω­πικό για την υπο­στή­ριξή τους και τόσα άλλα. Οι Ροδίτες είναι ώρα να ανα­λά­βουμε δράση, να βοη­θή­σουμε τους εθε­λο­ντές ώστε τα υπέροχα αυτά πλά­σματα να έχουν όλα όσα τους αξίζουν. Η πιο εύκολη κι άμεση βοήθεια είναι να πάτε εκεί να τα δείτε, να τα γνω­ρί­σετε και να πιείτε ένα καφέ.

Να πάτε για καφέ

Η φάρμα βρί­σκε­ται σε από­σταση περίπου τριών χιλιο­μέ­τρων από τον άξονα της εθνικής οδού Ρόδου – Λίνδου. Στον Αρχάγ­γελο, λίγο μετά την μάντρα οικο­δο­μι­κών υλικών “Ντάκας” υπάρχει πινα­κίδα για παρά­καμψη δεξιά “Προς αλο­γά­κια ΦΑΕΘΩΝ”. Ο δρόμος είναι ασφαλ­το­στρω­μέ­νος και οδηγεί ακριβώς στην είσοδο. Δέχεται επι­σκέ­πτες καθη­με­ρινά, από το πρωί μέχρι αργά το από­γευμα και η είσοδος σε αυτήν είναι ένα (1) ευρώ. Πρό­κει­ται για ένα τυπικό εισι­τή­ριο και αυτό γίνεται για να δοθεί κίνητρο σε περισ­σό­τερο κόσμο να επι­σκε­φθεί το χώρο και να γνω­ρί­σει από κοντά τα υπέροχα αυτά πλά­σματα. Στη φάρμα υπάρχει στε­γα­σμέ­νος χώρος καφέ, όπου μπορούν για παρά­δειγμα οι γονείς να απο­λαύ­σουν ένα καφέ ή ένα σνακ, όσο τα παιδιά τους γνω­ρί­ζουν ένα προς ένα τα τελευ­ταία άλογα αυτής της φυλής. Παρέ­χε­ται επίσης η δυνα­τό­τητα για όσους θέλουν να γευ­μα­τί­σουν ή να δει­πνή­σουν στο χώρο. Για να γίνει αυτό πρέπει να προη­γη­θεί συνεν­νό­ηση στο τηλέ­φωνο “6977995054” και θα κανο­νι­στούν σου­βλά­κια, εδέ­σματα κι ό,τι άλλο ζητηθεί. Όλες αυτές οι λεπτο­μέ­ρειες είναι ουσιώ­δες να σημειω­θούν, καθώς ακόμα κι ο ένας ελλη­νι­κός καφές που θα πιει ο επι­σκέ­πτης, θα βοη­θή­σει στην κάλυψη των δαπανών που απαι­τού­νται ανά μήνα, ώστε τα άλογα να έχουν ένα πρόσωπο διαρκώς στο πλευρό τους.

Στο χώρο, μόνιμη είναι και η παρου­σία του κυρίου Γιώργου. Ενός προ­σώ­που βγαλ­μέ­νου μέσα από τις περι­γρα­φές του Καζαν­τζάκη. Η ευγε­νική του φυσιο­γνω­μία, η γενειάδα του, το κομμένο του πόδι, τού προσ­δί­δουν γοητεία παρα­μυ­θέ­νιου ήρωα. Τον κυρ Γιώργο τον υπε­ρα­γα­πούν τα άλογα. Είναι κι αυτός, όπως κι ο κ. Θέμης, διαρκώς κοντά τους. Στις τσέπες τους υπάρ­χουν συνέ­χεια λίγοι σπόροι, καλα­μπόκι, ή φρούτα από εκείνα που τα ευγενή τετρά­ποδα λατρεύ­ουν να μασου­λούν και να σε παρα­κο­λου­θούν με τα υπέρ­λα­μπρα μάτια τους.