Μάχη Airbnb-ξενοδόχων για μερίδια αγοράς και… συμμάχους

Μάχη η οποία διε­ξά­γε­ται στο έδαφος που δια­μορ­φώ­νουν:

• Η δια­φαι­νό­μενη στα­θε­ρο­ποί­ηση  της φετινής του­ρι­στι­κής πίτας στα επίπεδα του 2018. Με ανοικτό το ενδε­χό­μενο οριακής σμί­κρυν­σης.
• Η φάση «εξορ­θο­λο­γι­σμού» στην οποία εισέρ­χε­ται η αγορά ιδιω­τι­κών κατοι­κιών οι οποίες παρα­χω­ρού­νται σε του­ρί­στες μέσω  βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων, μέσω ψηφια­κών πλατ­φορ­μών όπως η Airbnb. Ένας εξορ­θο­λο­γι­σμός ο οποίος θα μπο­ρούσε να ερμη­νευ­θεί και ως «διόρ­θωση»καθώς απο­τυ­πώ­νε­ται με κύμα φυγής κατα­λυ­μά­των από τις πλατ­φόρ­μες αλλά και υπο­χώ­ρηση της μέσης τιμής ανά δια­νυ­κτέ­ρευση.
• Το θεσμικό πλαίσιο για τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις το οποίο οδηγεί σε ανα­κα­τα­τά­ξεις, αλλά και φαι­νό­μενα αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού μεταξύ των ιδιο­κτη­τών ακι­νή­των.

Η αλμα­τώ­δης αύξηση του αριθμού κατα­λυ­μά­των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων την τελευ­ταία τριετία οδηγεί, ήδη, σε ανα­δια­νομή της του­ρι­στι­κής πίτας  καθώς το 1/10 των εσόδων κατευ­θύ­νε­ται στη συγκε­κρι­μένη αγορά κατα­λυ­μά­των. Ενδει­κτικό της νέας κατά­στα­σης είναι το γεγονός πως η κοι­νό­τητα «οικο­δε­σπο­τών» της Airbnb στην Ελλάδα (Airbnb Greek Hosts) ξεκί­νησε στα μέσα της δεκα­ε­τίας με αριθμό μελών που δεν ξεπερ­νού­σαν τα δάχτυλα των δύο χεριών και σήμερα αριθμεί 26.000.

Πλάι  στον επίσημο του­ρι­στικό «πόλο» της οικο­νο­μίας ο οποίος εκφρά­ζε­ται από τις παρα­δο­σια­κές του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις (ξενο­δο­χεία, επι­χει­ρή­σεις ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων, ταξι­διω­τικά γραφεία, rent a car, yachting κλπ), συγκρο­τεί­ται, πλέον, ένας δεύ­τε­ρος ο οποίος απαρ­τί­ζε­ται από επι­χει­ρή­σεις οι οποίες συν­δέ­ο­νται (και ή κυρίως με) τα κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων.

Ξενο­δό­χοι και ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που συνερ­γά­ζο­νται με ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες όπως η Airbnb  βρέ­θη­καν εξ’ αρχής στα χαρα­κώ­ματα. Η αλμα­τώ­δης ανά­πτυξη των κατα­λυ­μά­των τύπου Airbnb sτην τριετία 2016-2018 έχει αλλάξει, ήδη, τα δεδο­μένα στην ελλη­νική αγορά.  Ήδη, ανα­πτύσ­σε­ται ένα εναλ­λα­κτικό «οικο­σύ­στημα» επι­χει­ρή­σεων που συν­δέ­ο­νται με τα κατα­λύ­ματα Airbnb, παρέ­χουν υπη­ρε­σίες σε ταξι­διώ­τες, αλλά κινού­νται εκτός του «συστη­μι­κού» του­ρι­στι­κού τομέα (σ.σ ο όρος χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τους ιδιο­κτή­τες κατα­λυ­μά­των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων).

Ενώ ο παρα­δο­σια­κός τομές του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων εκπρο­σω­πεί­ται από φορείς όπως ο Σύν­δε­σμος Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ), το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας (ΞΕΕ), η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Ξενο­δό­χων (ΠΟΞ), τα κατα­λύ­ματα τύπου Airbnb ενι­σχύ­ουν τις σχέσεις τους με  εμπο­ρι­κές ενώσεις και κατά τόπους επι­με­λη­τή­ρια.

Την ώρα που ο παρα­δο­σια­κός ξενο­δο­χεια­κός κλάδος αναζητά τρόπους να ανα­πτύ­ξει ευρω­παϊ­κές συμ­μα­χίες μέσω της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης Ξενο­δο­χείων και επι­χει­ρή­σεων εστί­α­σης (HOTREC), στην αντί­περα όχθη εντεί­νο­νται οι διερ­γα­σίες συγκρό­τη­σης συμ­μα­χιών με κορυ­φαί­ους φορείς, εκτός του καθιε­ρω­μέ­νου του­ρι­στι­κού τομέα.

Στο εναλ­λα­κτικό του­ρι­στικό «οικο­σύ­στημα» των κατα­λυ­μά­των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων έχουν δημιουρ­γη­θεί, ήδη, τρεις φορείς: ο Σύλ­λο­γος Οικο­νο­μίας Δια­μοι­ρα­σμού (ΣΟΔΙΑ), ο Σύλ­λο­γος Ιδιο­κτη­τών Ενοι­κια­ζό­με­νων Επι­πλω­μέ­νων Δια­με­ρι­σμά­των και Κατοι­κιών και  ο Πανελ­λή­νιος Σύλ­λο­γος Δια­χει­ρι­στών Ακι­νή­των (ΠΑΣΥΔΑ). Σε στενή συνερ­γα­σία μαζί τους, πλέον, βρί­σκο­νται ισχυροί φορείς όπως ο Εμπο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Αθηνών (ΕΣΑ).

Ρόλο θεσμι­κής «ομπρέ­λας» του υπό συγκρό­τηση πόλου διεκ­δι­κεί να ανα­λά­βει το Εμπο­ρικό και Βιο­μη­χα­νικό Επι­με­λη­τή­ριο Αθηνών (ΕΒΕΑ) το οποίο φιλο­ξέ­νησε την ημερίδα που οργά­νω­σαν πρό­σφατα ο Εμπο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Αθηνών και η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Ιδιο­κτη­τών Ακι­νή­των (ΠΟΜΙΔΑ) για τη δυνα­μική των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων στην Αθήνα.

Στο επί­κε­ντρο η πίτα εσόδων

Η όξυνση της αντι­πα­ρά­θε­σης ξενοδόχων-ιδιοκτητών ακι­νή­των απο­τυ­πώ­θηκε στα λεγό­μενα του Στράτου Παραδιά, προ­έ­δρου της  Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ιδιο­κτη­τών Ακι­νή­των. Ο επι­κε­φα­λής της ΠΟΜΙΔΑ ανέφερε πως  «τον τελευ­ταίο καιρό η ιδιω­τική ακίνητη περιου­σία  έγινε στόχος μιας ενορ­χη­στρω­μέ­νης και συκο­φα­ντι­κής επί­θε­σης». Άφησε, μάλιστα, σαφείς αιχμές προς το Ξενο­δο­χειακό Επιμελητήριο-χωρίς να το κατονομάσει- επι­κα­λού­με­νος τη δημο­σιο­ποί­ηση «κατά παραγ­γε­λία μελέτης μιας ξένης εται­ρείας η οποία επι­χει­ρή­θηκε να ανα­δεί­ξει τις εφιαλ­τι­κές, δήθεν, συνέ­πειες που προ­κα­λούν οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις στα πάντα: την οικο­νο­μία, την απα­σχό­ληση, τα δημόσια έσοδα, τον του­ρι­σμό και την κοι­νω­νία». Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως το ΞΕΕ δημο­σιο­ποιεί σταθερά τα τελευ­ταία χρόνια μελέτες της Grant Thornton για την επί­δραση των επι­χει­ρή­σεων της οικο­νο­μίας του δια­μοι­ρα­σμού στα ξενο­δο­χεία.

Ο επι­κε­φα­λής της ΠΟΜΙΔΑ σημεί­ωσε πως μέσω των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων ανα­και­νί­σθη­καν και αξιο­ποι­ή­θη­καν μέσω ψηφια­κών πλατ­φορ­μών, ακίνητα που παρέ­με­ναν εγκα­τα­λε­λειμ­μένα ή ημιτελή επί χρόνια. Ιδιαί­τερα σε παλιές πολυ­κα­τοι­κίες  άνω των 50 ετών, όπως σημεί­ωσε, ανα­και­νί­σθη­καν ισόγεια και ημι­υ­πό­γεια και οι δια­χει­ρι­στές των πολυ­κα­τοι­κιών εισέ­πρα­ξαν και πάλι κοι­νό­χρη­στα από αυτά. Έτσι, εξήγησε, η κρίση μετα­τρά­πηκε σε ευκαι­ρία.

Ο επι­κε­φα­λής της ΠΟΜΙΔΑ απέδωσε τις αντι­δρά­σεις που έχουν προ­κα­λέ­σει οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις σε συμ­φέ­ρο­ντα που θέλουν να μονο­πω­λούν τα έσοδα από τον του­ρι­σμό. Ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά: «η τερά­στια  χρη­σι­μό­τητα των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων για τις οικο­νο­μίες και τις κοι­νω­νίες των του­ρι­στι­κών χωρών δεν αμφι­σβη­τεί­ται παρά μόνο απ’ όσους έχουν συμ­φέ­ρον στη συνέ­χιση της μονο­πώ­λη­σης των εσόδων από τον του­ρι­σμό».

Σε δια­φο­ρε­τικό μήκος κύματος κινή­θηκε ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθηνών Σταύρος Καφού­νης λέγο­ντας πως οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις μπορεί να απο­δει­χθούν ευχή και κατάρα. Ευχή γιατί φέρνουν εισο­δή­ματα  Αθήνα, ανα­ζω­ο­γό­νη­σαν γει­το­νι­κές και επι­χει­ρή­σεις, δημιούρ­γη­σαν θέσεις απα­σχό­λη­σης, εισφο­ρές στα ασφα­λι­στικά ταμεία και δημόσια έσοδα.

Μπορεί να εξε­λι­χθεί σε κατάρα, εξήγησε ο πρό­ε­δρος του ΕΣΑ, αν οι  χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες που θεωρούν τη βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση ιερή αγελάδα δεν έχουν στο μυαλό τους πως κάποια στιγμή μπορεί να πάψει να παράγει γάλα.

Ο πρό­ε­δρος του ΕΣΑ σημεί­ωσε, επι­πλέον, το ενδε­χό­μενο να αλλάξει στο μέλλον το θεσμικό πλαίσιο με απο­τέ­λε­σμα η δρα­στη­ριό­τητα να κατα­στεί ασύμ­φορη και πολλοί ιδιο­κτή­τες να βρεθούν εγκλω­βι­σμέ­νοι, έχοντας επεν­δύ­σει σημα­ντικά ποσά για  να ανα­και­νί­σουν τα ακίνητά τους.

Ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθηνών πρό­τεινε συστη­μα­τι­κούς ελέγ­χους για τη συλλογή των δημο­σίων εσόδων και σταθερό πλαίσιο κανόνων για τη συγκε­κρι­μένη αγορά.

H Golden Visa και η έλλειψη κατοι­κιών στην Αθήνα

Μύθο χαρα­κτη­ρί­ζουν οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των τα περί εξώσεων σε ενοι­κια­στές προ­κει­μέ­νου τα ακίνητα να αξιο­ποι­η­θούν για βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις μέσω πλατ­φορ­μών όπως η Airbnb.

Σε fake news απο­δί­δει  σχετικά δημο­σιεύ­ματα στον ξένο τύπο ο  πρό­ε­δρος τη ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παρα­διάς. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ΠΟΜΙΔΑ πραγ­μα­το­ποί­ησε έρευνα στα Πρω­το­δι­κεία και Ειρη­νο­δι­κεία όλης της χώρας από την οποία προ­έ­κυψε πως οι εξώσεις απο­τε­λούν «άγνωστο είδος», όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Στη μείωση της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην Αθήνα κατά 90% την περίοδο 2008-2017 απέδωσε σε μεγάλο βαθμό την έλλειψη κατοι­κιών στην Αθήνα ο Γιώργος Κανελ­λό­που­λος, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Ιδιο­κτη­τών Ενοι­κια­ζό­με­νων Επι­πλω­μέ­νων Δια­με­ρι­σμά­των και Κατοι­κιών. Σημεί­ωσε, επι­πλέον, πως έλλειψη κατοι­κιών κατα­γρά­φε­ται και στους δήμους της Δυτικής Αθήνας όπου δεν υπάρχει του­ρι­στικό ενδια­φέ­ρον και κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων.

Στο πρό­γραμμα Golden Visa απέδωσε, εν μέρει, την έλλειψη κατοι­κιών στο κέντρο της Αθήνας η Ρομίνα Τσίτου, ταμίας του Συλ­λό­γου Οικο­νο­μίας Δια­μοι­ρα­σμού (ΣΟΔΙΑ). Σύμφωνα με την ίδια, η Ελλάδα προ­σφέ­ρει αυτή τη στιγμή το φθη­νό­τερο πρό­γραμμα Golden Visa (σ.σ. ελά­χι­στου ποσού επεν­δύ­σεων για χορή­γηση βίζας παρα­μο­νής) στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε στην Ελλάδα κοστί­ζει 250.000 ευρώ όταν στην αμέσως φθη­νό­τερη  Πορ­το­γα­λία το κόστος είναι 500.000 ευρώ ενώ στην Κύπρο φθάνει τα 2 εκατ. ευρώ και το Ηνωμένο Βασί­λειο τα 2 εκατ. λίρες.

Η ίδια υπο­στή­ριξε πως τα ακίνητα που έχουν περάσει σε χέρια ξένων αγο­ρα­στών λόγω της Golden Visa ενδέ­χε­ται να φθάνουν τις 20.000 καθώς. Μέχρι στιγμής έχουν εγκρι­θεί 4.500 Golden Visa, ανέφερε, και είναι γνωστό πως κάθε ένας από  τους ξένους επεν­δυ­τές αγο­ρά­ζει δύο, τρία ή και τέσσερα ακίνητα. Ανα­φέ­ρο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά το παρά­δειγμα των Κινέζων αγο­ρα­στών οι οποίοι με 250.000 ευρώ που κοστί­ζει η ελλη­νική Golden Visa θα μπο­ρού­σαν να απο­κτή­σουν μόλις 30 τ.μ στο Πεκίνο, όπως ανέφερε.

Η εκπρό­σω­πος του ΣΟΔΙΑ σημεί­ωσε πως αριθμός ακι­νή­των στο κέντρο της Αθήνας είναι δεσμευ­μένο από ΜΗ.ΚΥ.Ο.  για τις ανάγκες φιλο­ξε­νίας περίπου 30.000 μετα­να­στών.

Φορο­δια­φεύ­γουν ακόμα τα μισά ακίνητα Airbnb

Τα μισά ακίνητα που προ­σφέ­ρο­νται σε ταξι­διώ­τες μέσω ψηφια­κών πλατ­φορ­μών όπως η Airbnb παρα­μέ­νουν άγνωστα στην ΑΑΔΕ αφού δεν έχουν λάβει ακόμα τον Αριθμό Μητρώου Ακι­νή­του (ΑΜΑ) ώστε να κατα­χω­ρού­νται νόμιμα στις πλατ­φόρ­μες και να φορο­λο­γού­νται τα  έσοδά τους.

Αυτό ανέ­φε­ραν σε ημερίδα του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθηνών και της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ιδιο­κτη­τών Ακι­νή­των που οργα­νώ­θηκε στο ΕΒΕΑ την περα­σμένη εβδο­μάδα εκπρό­σω­ποι φορέων βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων. Οι ίδιοι έκαναν λόγο για αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό έναντι όσων έχουν συμ­μορ­φω­θεί με το νέο θεσμικό πλαίσιο, ζητώ­ντας συστη­μα­τι­κούς ελέγ­χους από την Πολι­τεία.

Εκρηξη τριε­τίας της Airbnb στην Αθήνα

Την αλμα­τώδη ανά­πτυξη της αγοράς ακι­νή­των στην Αθήνα την τελευ­ταία τριετία αλλά και το κύμα φυγής ιδιο­κτη­τών κατοι­κιών  από τις ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες τύπου Airbnb μετά την έναρξη ισχύος του νέου θεσμι­κού πλαι­σίου απο­τυ­πώ­νουν στοι­χεία που παρου­σί­α­σαν ο Ανδρέας Χίου, πρό­ε­δρος του Πανελ­λή­νιου Συλ­λό­γου Δια­χει­ρι­στών Ακι­νή­των (ΠΑΣΥΔΑ) και ο Γιώργος Κανελ­λό­που­λος,πρό­ε­δρος του συλ­λό­γου Ιδιο­κτη­τών Ενοι­κια­ζό­με­νων Επι­πλω­μέ­νων Δια­με­ρι­σμά­των και Κατοι­κιών.

Στο σύνολο της χώρας τα κατα­λύ­ματα που προ­σφέ­ρο­νται μέσω πλατ­φορ­μών τύπου Airbnb φθάνουν τα 70.000 και αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 6% των ακι­νή­των που είναι δια­θέ­σιμα προς ενοι­κί­αση. Οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης στην Ελλάδα έφταναν τα 20,6 εκατ. το 2016 ενώ το 2018 είχαν αυξηθεί σε 28,5 εκατ. Τα συνο­λικά έσοδα αυξή­θη­καν από 1,4 δισ. ευρώ το 2016 σε 1,98 δισ. ευρώ το 2018.

Η αγορά που καλύ­πτουν τα κατα­λύ­ματα τύπου Airbnb υπο­λο­γί­ζε­ται πως αντι­προ­σω­πεύ­ουν, πλέον, το 10,5% του  του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της Ελλάδας. Στην Αθήνα τα ενεργά κατα­λύ­ματα που είναι κατα­χω­ρι­σμένα σε ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες φθάνουν τα 8.989 (στοι­χεία 7/5/2019). Επι­πλέον 3.000 ακίνητα φέρο­νται να είναι δια­θέ­σιμα στην υπό­λοιπη Αττική, ιδιαί­τερα τις παρα­λια­κές περιο­χές.

Το 90% των κατα­λυ­μά­των της Αθήνας αφορά ολό­κληρα ακίνητα, ενώ το 10% δωμάτιο κάποιου σπιτιού. Το 44% των προ­σφε­ρό­με­νων κατοι­κιών είναι δια­θέ­σιμα προς μίσθωση όλο το χρόνο.

Φυγή κατα­λυ­μά­των από τις πλατ­φόρ­μες, πάντως κατα­γρά­φηκε από τα τέλη του 2018 και συνε­χί­στηκε στο πρώτο τετρά­μηνο του 2019. Το επτά­μηνο Απριλίου-Οκτωβρίου απο­τε­λεί την περίοδο ζήτησης στην Αθήνα με τους μήνες Ιούνιο και Σεπτέμ­βριο να προ­σελ­κύ­ουν τους περισ­σό­τε­ρους ταξι­διώ­τες. Τον Σεπτέμ­βριο του 2018 κατα­γρά­φη­καν οι περισ­σό­τε­ρες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις στην Αθήνα (ξεπέ­ρα­σαν τις 125.000) που κατα­νε­μή­θη­καν σε 8.000 κατοι­κίες. Οι αφίξεις ήταν 11.346 τον Ιανουά­ριο του 2018 κι έφθασαν  46.773 τον Σεπτέμ­βριο.

Οι περισ­σό­τε­ροι επι­σκέ­πτες, με διαφορά από την δεύτερη εθνι­κό­τητα, είναιΒρε­τα­νοί κι έρχο­νται από το Λονδίνο. Στη δεύτερη θέση βρί­σκο­νται όσοι έρχο­νται από τις ΗΠΑ και τη Νέα Υόρκη ενώ ακο­λου­θούν οι επι­σκέ­πτες από  Παρίσι, Βερο­λίνο, Σιγκα­πούρη, Μελ­βούρνη, Σίδνεϋ, Τορόντο.

Οι περισ­σό­τε­ροι Έλληνες πελάτες της Airbnb προ­έρ­χο­νται από την Αθήνα, τη Θες/νίκη και την Κρήτη.

Η πίτα εσόδων που μοι­ρά­στη­καν τα κατα­λύ­ματα τύπου Airbnb έφθανε τα 22 εκατ. ευρώ το 2016 ενώ το 2018 είχε μεγε­θυν­θεί στα 90 εκατ. ευρώ (10 εκατ. ευρώ μόνο τον Σεπτέμ­βριο του 2018). Η μέση τιμή ανά κατά­λυμα (ADR) το 2018, ανάλογα με τον μήνα,  δια­μορ­φώ­θηκε στα επίπεδα των 45-54 ευρώ. Το Μάρτιο του 2019 η μέση τιμή κατέ­γραφε ελαφρά υπο­χώ­ρηση και δια­μορ­φώ­θηκε σε 49 ευρώ στα 6.285 κατα­λύ­ματα που  ήταν δια­θέ­σιμα.

Πηγή euro2day.gr